Tuesday, September 27, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -
    ስፖርትበአትሌቲክሱ ያለው አደረጃጀትና የማስፈጸም አቅም ውስንነት

    በአትሌቲክሱ ያለው አደረጃጀትና የማስፈጸም አቅም ውስንነት

    ቀን:

    በአገሪቱ ቀደምት ከሆኑት የስፖርት አደረጃጀቶች የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን ተጠቃሽ ነው፡፡ ኢትዮጵያ በኦሊምፒክ ውድድሮች ያስመዘገበቻቸው አንፀባራቂ ውጤቶች ከአትሌቲክሱና አትሌቲክሱ ጋር የተያያዙ ለመሆናቸው አያከራክርም፡፡ ይኼው የአትሌቲክሱ ተጠቃሽነት በብቸኝነት እንደቀጠለ መሆኑ ባይካድም፣ በአደረጃጀትና በባለሙያተኛ ደረጃ ግን ስፖርቱ በአሁኑ ጊዜ ከሚጠይቀው አደረጃጀትና አሠራር አኳያ ክፍተቶቹ ሚዛን መድፋታቸው እያስወቀሰው ይገኛል፡፡

    ዓለም ከደረሰበት ማኅበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ዕድገት አንፃር በመንግሥትም ስፖርቱ በአትሌቲክሱ ብቻ ሳይሆን በሁሉም ስፖርቶች በአደረጃጀቱ የአሠራር ለውጥ ካልመጣ አገሪቱ በተለይም በአትሌቲክሱ እንዳለፉት ጊዜያቶች በቀላሉ በዓለም አቀፍ የውድድር መድረኮች ላይ ውጤት ማስመዝገብ እንደማትችል ከቅርብ ዓመታት ወዲህ በውድድር ላይ እየተመገቡ የሚገኙ ውጤቶች ማሳያ ናቸው፡፡ የኢትዮጵያ አትለቲክስ ፌዴሬሽን 19ኛ መደበኛ ጠቅላላ ጉባዔውን ኅዳር 21 እና 22 ቀን 2008 ዓ.ም. በአርባ ምንጭ ከተማ ባከናወነበት ዕለት ክፍተቶቹ እንዳሉ አረጋግጧል፡፡ አገሪቱ የነበራትን ዓለም አቀፍ የአትሌቲክስ ተሳትፎና ውጤታማነት ለማስጠበቅና ለማሳደግ ሰፊ ሥራ የሚጠብቅ ስለመሆኑም በጉባዔው የተገኙት የወጣቶችና ስፖርት ሚኒስትር አቶ ሬድዋን ሁሴን አስረግጠው ተናግረዋል፡፡ ሚኒስትሩ ጉባዔው የችግሩን ስፋትና ጥልቀት ግምት ውስጥ አስገብቶ ጠንካራ የማያዳግም ውሳኔ ማስተላለፍ እንደሚጠብቅበት ጭምር አሳስበዋል፡፡

    የብሔራዊ ፌዴሬሽኑ የእስካሁን ጥረት እንደተጠበቀ ሆኖ፣ የሕዝቡን ፍላጎትና በአገሪቱ በሁሉም ክልሎች የሚገኘውን እምቅ አቅም ግምት ውስጥ ያስገባ መሠረታዊ ለውጥ ማምጣት እንደሚያስፈልግ፣ የተጀመሩ የለውጥ ሥራዎች ጉድለት በመገንዘብ ከሥር ከሥር እየተፈተሹ ፌደሬሽኑን ከኪራይ ሰብሳቢነት፣ ከተጠላለፈ ኋላቀር አሠራሮች መላቀቅ በሚያስችለው አግባብ እንዲንቀሳቀስ ስፖርቱን በበላይነት የሚመራው ጠቅላላ ጉባዔና የኢትዮጵያ አትለቲክስ ፌዴሬሽን አመራሮች የጠራ አቅጣጫና ውሳኔ ማሳለፍ ጊዜ ሊሰጠው እንደማይገባም ሚኒስትሩ አሳስበዋል፡፡

    የጉባዔው የመጀመሪያ ቀን ውሎ

    አትሌቲክስ የሜዳ ተግባራትን ጨምሮ ከአጭር ርቀት እስከ ማራቶን የሚገኙ የሩጫ ውድድሮችን አካቶ የያዘ ነው፡፡ ይሁንና ኢትዮጵያ በዓለም ላይ ያላት ክብርና ዝና በአትሌቲክሱ በዋናነት በረጅም ርቀትና በማራቶን ካልሆነ የሚጠቀስ የተፎካካሪነት አቅም ሳይኖረው ቆይቷል፡፡

    ይኼው ጉዳይ በጉባዔው የመጀመሪያ ቀን ውሎ ትኩረት ተሰጥቶት ነበር፡፡ ከዚሁ ጎን ለጎን የአትሌቶች ዕድሜ፣ የአሠልጣኞች የሙያ ብቃትና ደረጃ፣ የፌዴሬሽኑ አደረጃጀትና የማስፈፀም አቅም ውስንነት፣ የማናጀሮች የአሠራር ሥርዓትና ከአትሌቶች ጋር የሚዋዋሉት የውል ስምምነት እንዲሁም በአሁኑ ወቅት በዓለም አቀፍ ደረጃ አስደንጋጭና አሳሳቢ እየሆነ የመጣው አበረታች መድሃኒት (ዶፒንግ) ከወትሮው በተለየ ውይይትና ክርክር የተደረገባቸው ርዕሰ ጉዳዮች ናቸው፡፡

    በጉባዔው ከተነሱት ነጥቦች አኳያ ብሔራዊ ፌዴሬሽኑ ያቀረበው የ2007 ዓ.ም. የዕቅድ አፈጻጸም ሪፖርት በአገሪቱ በተጨባጭ የሚስተዋለውን የአትሌቲክሱን ችግር በዝርዝር ያልዳሰሰ መሆኑም ተመልክቷል፡፡ በተለይ በዚህ  ጉዳይ ከኦሮሚያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን ተወካይ የተሰማው አስተያየትና ከአትሌቲክስ ጋር ተያይዞ በሌሎች የክልል ተወካዮች እንደ ድክመት የተነሱት ክፍተቶች እንደጠበቁ ሆኖ፣ አሠርታትን እንዳስቆጠረ የሚነገርለት የሰንዳፋ አትሌቲክስ መንደር ግንባታ አንዳችም ጥቅም ሳይሰጥ ይህን ያህል ዓመት መቀመጥ እንዳልነበረበት ተጠቅሷል፡፡ የአገሪቱ የስፖርት ፖሊሲ ስፖርቱ በጊዜ ሒደት ሕዝባዊ አደረጃጀት እንደሚኖረውና አቅምና ችሎታን መሠረት ባደረገ መልኩ ሊመራ እንደሚገባው ይደነግጋል፡፡ በተጨባጭ የሚስተዋለውና እየሆነ ያለው በተለይ አሁን አሁን ‹‹ማመጣጠን›› እየተባለ የሚነገረው ነገር እንደማያስኬድ፣ በዚህ በኩል ስፖርቱን በበላይነት የሚመራው ብሔራዊ ፌዴሬሽን ይህን ‹‹ማመጣጠን›› የሚባለውን የአሠራር ሥርዓት አቅምና ችሎታን ያማከለ የአሠራር ሥርዓት መዘርጋት እንደሚጠበቅበት ጭምር በጉባዔው ቀርቧል፡፡

    ሌላው ከአማራና አፋር አትሌቲክስ ፌዴሬሽን ተወካዮች የተነሳው ጉዳይ የቀረበው ‹‹ሪፖርት›› ስፖርቱ በውጤት ጎዳና ላይ መሆኑ እንጂ በተወሰነ መልኩ እንኳ ድክመት እንዳለበት ለመጠቆም አለመቻሉ እስከዛሬ ከተወሰደው ተሞክሮ መታየቱን ገልጸው፣ ይህ ንገር ተሻሽሎ በፌዴሬሽኑ ሪፖርት አለመታየቱን ተችተዋል፡፡ ለዚህ በምሳሌነት የተነሳው ደግሞ በቅርቡ በተለያዩ የአገሪቱ መገናኛ ብዙኃን እንደተደመጠው፣ ብሔራዊ ፌዴሬሽኑ እየገጠመው ያለው የውጤት ቀውስ ብቻ ሳይሆን የፋይናንስም ጭምር መሆኑን ነው፡፡ እንደ የፌዴሬሽኑ የ2007 የዕቅድ አፈጻጸም ሪፖርት ከሆነና በሚዲያ የተወራው ውሸት መሆኑን ፌዴሬሽኑ ካመነ በወቅቱና በጊዜው ለኅብረተሰቡ ትክክለኛውን መረጃ መሰጠት ስለምን ተሳነው? በማለት ነበር የአፋር አትሌቲክስ ተወካይ አክለው የሪፖርቱን ጎደሎነት ያጠናከሩት፡፡

     ሌሎችም የጉባዔ አባላት ብሔራዊ ፌዴሬሽኑ ብቻ ሳይሆን ራሳቸው ክልሎች ጭምር እስከዛሬ የተኬደበት አካሔድ ስፖርቱን ከውድቀት እንዳልታደገ፣ ከእንግዲህ ግን ዓለም እየሔደበት ባለው አግባብና ስፖርቱ በሚጠይቀው የአደረጃጀት ሥርዓት መሔድ አስፈላጊ እንደሆነም ተወካዩ ተናግረዋል፡፡ በሪፖርቱ እንደተቀመጠው አትሌቲክሱ ውድቀቱን ሳይሆን ትንሳዔውን የሚያመላክት መሆኑ ክፋት ባይኖረውም፣ በአገሪቱ ካለው የአትሌቲክስ ሀብት አኳያ በቂ አለመሆኑ መወሰድ እንዳለበት ለጉባዔው አብራርተዋል፡፡ በተጨማሪም ፌዴሬሽኑ የተሻለ አሠራርና አደረጃጀት ለመፍጠር በአገሪቱ ከሚገኙ የትምህርት ተቋማት ጋር በቅርበት በመሥራት የእነሱን አስተያየትና ጥቆማ በግብዓትነት መውሰድ ይኖርበታልም ተብሏል፡፡

    የብሔራዊ ፌዴሬሽኑ ዓላማና ግብ ተተኪ አትሌቶችን በብዛትና በጥራት ማፍራት ቢሆንም፣ መሬት ላይ ያለው ግን የሆነ ቦታ ላይ የቆመ ዓይነት ታሪክ ነው፡፡ በአገሪቱ ዓለም አቀፍ ደረጃ ከፍተኛ ዕውቅናና ክብር ያላቸው አትሌቶች መኖራቸው ግልጽ ቢሆንም፣ የእነዚህን አትሌቶች የግል ታሪክ ለማግኘት የሚፈልግ ሰው ከዓለም አቀፍ አትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማኅበር (አይኤኤኤፍ) ድረ ገጽ ካልሆነ ፌዴሬሽኑ ዘንድ ምንም ዓይነት የመረጃ ቋት ስለሌለ ማግኘት የማይቻልበት ሁኔታ መኖሩም በክፍተትነት ተነስቷል፡፡

    የቀረቡትን ነጥቦች አስመልክቶ ማብራሪያ የሰጡት የፌዴሬሽኑ ፕሬዚዳንት አቶ አለባቸው ንጉሤ፣ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ስፖርት ከኅብረተሰቡ ግምት አኳያ ገና ብዙ የሚቀረው ነገር እንዳለ ለዚህ ደግሞ ፌዴሬሽኑን በበላይነት እንዲመራ በጉባዔው ኃላፊነት የተሰጠው ሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴው አደራውንና ኃላፊነቱን ከመወጣት አኳያ የቁርጠኝነት ችግሮች እንዳሉበት፣ እነዚህ የቁርጠኝነት ችግሮች በዋናነት የሚስተዋሉት  የ‹‹አድርባይነት›› ባህሪ ባላቸው ሰዎች መሆኑን፣ እነዚህ ችግሮች ባሉበት ደግሞ ከሥራ ሒደት ለውጡ ጀምሮ ከሥልጠና ጋር ያለው ጉዳይ አሠራሩ በአግባቡ እንዳይጠና ማድረጉን ገልጸዋል፡፡ ይህም የክልሎች ክለቦችና ሌሎች የሚመለከታቸው አካላት አሠራራቸው እንዴትና በምን አግባብ እየሄደ መሆኑ እንዳይታወቅ ምክንያት ሆኖ መቆየቱንና ከአትሌቶች ዕድሜ ጋር ተያይዞ የተነሳው አስተያየት ግን ኃላፊነቱን ራሳቸው ክልሎች ጭምር መውሰድ እንዳለባቸው ገልጸው ክፍተቱ ከሞላ ጎደል መኖሩን ተቀብለዋል፡፡

    የፌዴሬሽኑ ጽሕፈት ቤት አመራሩ የሚያስቀምጣቸውን አቅጣጫዎች በማስፈፀም ረገድ የሚፈለገውን ያህል እንዳልሆነ፣ ለዚህ ደግሞ ቀደም ሲል በተገለጸው መሠረት የሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴው የቁርጠኝነት ችግር መጥፋት መሆኑን ተናግረዋል፡፡ የኪራይ ሰብሳቢነት አመለካከትም እንዳለ አምነዋል፡፡

    የንብረት አስተዳደርና የትጥቅ አያያዝን ጉዳይ በተመለከተ ብሔራዊ ፌዴሬሽኑን ከሚያስወቅሱትና ከሚያሳሙት አንዱ መሆኑን የጠቀሱት አቶ አለባቸው፣ በዚህ ረገድም የውስጥ ግምገማዎች ተደርገው አሠራሩ በቀጣይ የሚስተካከልበት ሁኔታ መቀመጡን ጭምር አስረድተዋል፡፡ በተመሳሳይ የፌዴሬሽኑ ጽሕፈት ቤት ኃላፊ አቶ ቢልልኝ መቆያ፣ የአትሌቲክስ ማልማትና ውድድር ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር አቶ ዱቤ ጅሎና የፋይናንሰ አስተዳደር ኃላፊዋ ወ/ሮ ሸዋየነሽ ገዛኸኝ ስለሚመሯቸው ክፍሎች ክፍተትና ድክመት ይመለከተናል ያሉትን የአሠራር ሥርዓት በመጥቀስ ለጉባዔው ማብራሪያ ሰጥተዋል፡፡ በዚሁ የመጀመሪያ ቀን የጉባዔው ውሎ ሌላውና የጉባዔውን ትኩረት በትልቁ ያገኘው፣ በኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን ውስጥ ባለው የአሠራር ሥርዓት አትሌት ያልሆኑ፣ ነገር ግን አትሌት ናቸው በሚል ከፌዴሬሽኑ ለቪዛ የሚያገለግል የድጋፍ ደብዳቤ የተሰጣቸው በርከት ያሉ ኢትዮጵያውያን ጉዳዩን የተመለከተው ይጠቀሳል፡፡ ይህንኑ ሕገወጥ ድርጊት አስመልክቶ የፌዴሬሽኑ ፕሬዚዳንት አቶ አለባቸው ፌዴሬሽኑ የሄደበትን የአሠራር ቅደም ተከተልና የደረሰበትን ውሳኔ ጭምር ለጉባዔው አብራርተዋል፡፡    

    ፌዴሬሽኑ ባደረገው ክትትልና ማጣራት ለዚህ ድርጊት ተባባሪ ተብለው የተፈረጁ በፌዴሬሽኑ የአትሌቲክስ ማልማትና ውድድር ዳይሬክተሮች ዳይሬክተር ክፍል በጸሐፊነት እያገለገሉ የነበሩት፣ እንዲሁም በፌዴሬሽኑ የሪኮርድና ማኅደር ሠራተኛ የሥራ ውል እንዲቋረጥ፣ በፌዴሬሽኑ የሪከርድና ማኅደር ክፍል ሌላዋ ሠራተኛ የሆኑት ደግሞ የደመወዝና የደረጃ እርከን ተቀንሶ እንዲሠሩ መወሰኑን ነው ያስረዱት፡፡ ድርጊቱ ከሌሎች የፌዴሬሽኑ የሥራ ኃላፊዎች ጋር ግንኙነት አለው የለውም የሚለው ደግሞ ጉዳዩ ወደ ፖሊስ ተላልፎ ክትትል እየተደረገበት መሆኑን ተናግረዋል፡፡

    የጉባኤው የሁለተኛ ቀን ውሎ

    በኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን የ19ኛው መደበኛ ጠቅላላ ጉባኤ የሁለተኛ ቀን መርሃ ግብር ከመከናወኑ በፊት በመጀመሪያው ቀን የጉባዔ ውሎ መጠናቀቅ የነበረበት የክልልና ከተማ አስተዳደሮች የ2007 ዓ.ም. የሥራ ክንውን ሪፖርት እንዲቀርብ ተደርጓል፡፡ በዚሁ መሠረት ከጥቂቶቹ በስተቀር የብዙዎቹ ቀደም ሲል ራሳቸው የክልል ወጣቶችና ስፖርት ቢሮ ኃላፊዎች እንደተናገሩት፣ ሪፖርቱ በአብዛኛው መሬት ላይ ካለው እውነታ ጋር ያልተጣጣመ ምናባዊ የሆነ እንደነበር ታይቷል፡፡ የሪፖርቱ የትኩረት አቅጣጫ የነበረው ደግሞ ፌዴሬሽኖቹ ስፖርቱን ተጠቅመው ገቢያቸውን ከማጠናከር ይልቅ ብሔራዊ ፌዴሬሽኑ ሊደጉማቸወ እንደሚገባ፣ የክልል የስፖርት ኃላፊዎች በዓለም ዋንጫና ኦሊምፒክ በመሳሰሉት ዓለም አቀፍ ውድድሮች በሚኖሩበት ጊዜ የኢትዮጵያ ልዑካን ቡድን አባል ተደርገው ቢሔዱ ልምድና ተሞክሮ እንዲያገኙ ቢደረግ እንደሚመርጡ፣ ከዚህ ባለፈ ግን በአካባቢያቸው የሚገኘውን እምቅ የአትሌቲክስ ሀብት ተጠቅመው ስፖርቱን ማሳደግ ግብና አቅጣጫ ያልነበረው መሆኑም ታይቷል፡፡  

    የክልሎችን የድጎማ ጥያቄ አስመልክቶ ለጉባኤው ማብራሪያ የሰጡት አቶ አለባቸው፣ ክልሎች በጥናት ላይ የተመሠረተ ስፖርቱን ማለትም የአትሌቲክሱን ተግባራት ሊያሳድግ የሚችል መሬት ላይ ወርዶ በተግባር ሊታይ የሚችል ፕሮፖዛል ለፌዴሬሽኑ ማቅረብ ለሚችል ክልል እስከ 250,000 ብር ፌዴሬሽኑ እንደሚሰጥ እስካሁን ግነ በዚህ ረገድ የቀረበ ነገር አለመኖሩን ተናግረዋል፡፡

    በሁለተኛው ቀን የጉባኤ ውሎ ሌላው የቀረበው ኢትዮጵያ፣ ‹‹›አንደኛው የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድ ዘመን በአትሌቲክስ ስፖርት በአኅጉርና በዓለም አቀፍ ውድድሮች የነበራት ተሳትፎና ያስመዘገበቻቸው ውጤቶች›› በሚል በፌዴሬሽኑ የቀረበው የጥናት ጽሑፍ ነው፡፡

    የጥናት ጽሑፉ በአብዛኛው ጥናት ሊያስብለው የሚችል ይዘት የሌለውና በመረጃ መልክ ሊያገለግል የሚችል በራሪ ጽሑፎች ዓይነት ይዘት ያለው ነው በሚል ጉባኤው ጥናቱ ለውይይት ይቅረብ አይቅረብ በሚለው ሰፊ ክርክር አድርጎበታል፡፡  በመጨረሻም አሁን በፌዴሬሽኑ ጥናት ተብሎ ከቀረበው ይልቅ በአገሪቱ አትሌቲክስ ላይ አሉ የሚባሉ ዝርዝር የአሠራር ክፍተቶችና መፍትሔዎቻቸውን ጭምር በጥልቀት የሚያጠና ከአትሌቲክስ ፌዴሬሽን፣ ከከፍተኛ የአገሪቱ ትምህርት ተቋማትና ሌሎች ከሚመለከታቸው ባለድርሻ አካላት የጥናት ቡድን እንዲቋቋምና በሦስት ወር ጊዜ ውስጥ ሌላ የውይይት መድረክ በፌዴሬሽኑ አማካይነት እንዲመቻችና ጥናቱ እንዲቀርብ ስምምነት ላይ ተደርሷል፡፡ የፌዴሬሽኑ ሎጎም እንደገና እንዲታይ ሐሳብ ቀርቧል፡፡ ተቀባይነትም አግኝቷል፡፡

    በመጨረሻም የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን በ2007 የውድድር ዓመት በአትሌቲክሱ ስፖርት የተሻለ ውጤት ላስመዘገቡ ክልሎችና ክለቦች የገንዘብ ሽልማት አበርክቷል፡፡ በዚሁ መሠረት ኦሮሚያ 120,000፣ አማራ 90,000፣ ደቡብ 70,000፣ ትግራይ 50,000፣ አዲስ አበባ 40,000፣ ሐረሪ 30,000፣ ድሬዳዋ 10,000 በቅደም ተከተል ሲሸለሙ፣ ከክለቦች መከላከያ 150,000፣ ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ 120,000፣ ፌዴራል ማረሚያ 90,000፣ ፌዴራል ፖሊስ 70,000፣ ኦሮሚያ ፖሊስ 50,000፣ ጥሩነሽ ዲባባ አካዳሜ 40,000፣ መሰቦ ሲሚንቶ 30,000 እና መስፍን ኢንጂነሪንግ 20,000 የገንዘበ ሽልማት ተበርክቶላቸዋል፡፡          

    - Advertisement -

    ይመዝገቡ

    spot_img
    spot_img

    ተዛማጅ ጽሑፎች
    ተዛማጅ

    በኢትዮጵያ ላይ የቀጠለው የምዕራባውያን ጣልቃ ገብነት

    ምዕራባውያን አገሮች በኢትዮጵያ ላይ ጠንካራ ጫና ማሳደራቸውን ቀጥለዋል፡፡ በዲፕሎማሲም...

    የመንግሥት ዩኒቨርሲቲዎች የድጎማ በጀት ለፖለቲካ ሥራ ማስፈጸሚያ እንደሚውል የሚያሳይ ሪፖርት ቀረበ

    ለመንግሥት ዩኒቨርሲቲዎች የሚደረግ የበጀት ድጎማ ከመደበኛው ሥራ ይልቅ ከዋናው...

    መንግሥት የሥራ ግብር ምጣኔን እንዲቀንስ ተጠየቀ

    የኢትዮጵያ ሠራተኛ ማኅበራት ኮንፌዴሬሽን (ኢሠማኮ) መንግሥት የሠራተኛውን የኑሮ ጫና...

    የአዲስ አበባ ንግድና ዘርፍ ማኅበራት ምክር ቤት የአመራሮች ምርጫና ቀጣይ ዕቅዶቹ

    የአዲስ አበባ ንግድና ዘርፍ ማኅበራት ምክር ቤት ሲጠበቅ የነበረውን...