Sunday, September 25, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisment -
    - Advertisment -

    የልማት የጥበብ መጀመሪያ በሕዝብ ልብ ውስጥ መጎዝጎዝ ነው!

    ማንኛውም ዓይነት ልማት ሲታቀድ የሕዝብን ይሁንታ ማግኘት አለበት፡፡ የልማት እንቅስቃሴ ዋና ዓላማ የዜጎችን ዕድገትና መሠረታዊ ፍላጎት ማሟላት በመሆኑ፣ ገና ከጥንስሱ የሕዝብ ተሳትፎ ያስፈልገዋል፡፡ አገር ሲያድግና ሲለወጥ ዜጎች የሚከፍሉት መስዋዕትነት አለ፡፡ ይህ መስዋዕትነት የሚከፈለው መንግሥትና ሕዝብ የጋራ ዓላማ ሰንቀው ሲነሱ ብቻ ነው፡፡ መንግሥት ሕዝብን እያስገደደ ያለውዴታው አገር አለማለሁ ካለ የሚሰማው የለም፡፡ ሕዝብን ማዕከል ያደረገ ልማት ግን ተጠቃሚነትንና ዘለቄታዊነትን የሚያካትት በመሆኑ፣ ከሕዝብ ጋር ያስማማል፡፡ የልማት የጥበብ መጀመሪያም በሕዝብ ልብ ውስጥ መጎዝጎዝ ነው፡፡ የልማቱ አጋር ብቻ ሳይሆን ግንባር ቀደም ተዋናይ እንዲሆን ሕዝብ በመጀመሪያው ረድፍ ላይ መገኘት አለበት፡፡

    ዜጎች በቡድንም ሆነ በተናጠል የተሻለ ኑሮ የማግኘትና የማደግ መብት እንዳላቸው በሕገ መንግሥቱ ተደንግጓል፡፡ በብሔራዊ ልማት የመሳተፍ፣ በተለይም አባል የሆኑበትን ማኅበረሰብ የሚመለከቱ ፖሊሲዎችና ፕሮጀክቶች ላይ ሐሳባቸው እንዲደመጥ የመጠየቅ መብት አላቸው፡፡ በተጨማሪም መንግሥት በዓለም አቀፍ ደረጃ የሚዋዋላቸው ስምምነቶችም ሆኑ የሚያደርጋቸው ግንኙነቶች የአገሪቷን የማያቋርጥ ዕድገት የሚያስከብሩ መሆን አለባቸው፡፡ የልማቱ እንቅስቃሴ ዋና ዓላማም የዜጎችን ዕድገትና መሠረታዊ ፍላጎቶች ማሟላት ነው፡፡ የሕዝብ ተሳትፎ በተግባር የሚታይበት አሠራር ልማቱን የተቀላጠፈና የጋራ ተጠቃሚነትን የሚያዳብር ይሆናል፡፡

    ዜጎች ለዘመናት ተዘፍቀው ከሚኖሩበት ድህነት ውስጥ መውጣት የሚችሉት አገር መልማት ስትጀምር ነው፡፡ ለልማቱ አስተዋጽኦ የሚያደርጉት ደግሞ ተሳትፎአቸው ሲታከልበት ነው፡፡ በከተማም ሆነ በገጠር ለመንገድ፣ ለባቡር፣ ለኃይል ማመንጫ፣ ለትምህርት፣ ለጤና፣ ለማምረቻና ለመሳሰሉት መሠረተ ልማቶች ዕቅዶች ሲወጡ የነቃ የሕዝብ ተሳትፎና ይሁንታ መተኪያ የሌለው ነው፡፡ አርሶ አደሩ በከፊል ወይም ሙሉ በሙሉ ለልማት ሲባል ይዞታውን ለመንግሥት ሲያስረክብ ለራሱና ለቤተሰቡ መኖሪያ፣ ለልጆቹ ትምህርት ቤት፣ ጠቀም ያለ ካሳ፣ ሥራ ወይም የሙያ ሥልጠና ያስፈልገዋል፡፡ ለልማት በገዛ ፈቃዱ ይዞታውን የሚለቅ አርሶ አደር ያገኛትን ገንዘብ ይዞ የማያውቀውን ሕይወት በዘፈቀደ ይቀጥል ማለት ኃላፊነት የጎደለው አሠራር ነው፡፡ በከተማም ከነባር ይዞታዎች የሚነሱ ሰዎች በዚህ መልክ ነው መስተናገድ ያለባቸው፡፡ ይህ ሳይደረግ ሲቀር ግን ቀውስ ይፈጠራል፡፡

    በልማት ስም ከዜጎች ላይ የሚወሰደው መሬት ቀደም ሲል መሠረታዊ ጥናት ካልተካሄደበት የሞላጮችና የደላሎች ሲሳይ ነው የሚሆነው፡፡ ይህ ዓይነቱ ወልጋዳና ኢፍትሐዊ ተግባር ሚሊየነር ደላሎችንና ሙሰኞችን ያፈራ ከመሆኑም በላይ፣ በቅርቡ በኦሮሚያ ክልል የተለያዩ ሥፍራዎች ለተነሱ ተቃውሞዎችም መነሻ ነው፡፡ ሕዝብ የልማት ተጠቃሚ ነው ሲባል በዕቅዶቹ ላይ ያለው ባለቤትነትና ተሳትፎ ሊከበር ይገባል፡፡ ሕዝብን ማዕከል ያላደረገና ለዘራፊዎች ሲሳይ የሚሆን የአገር ዕቅድ ከጠቀሜታው ይልቅ ጉዳቱ ከፍተኛ እንደሆነ ከተከሰተው ተቃውሞ መገንዘብ ይቻላል፡፡ በስመ ውክልና የሕዝብ ተሳትፎ ሳይረጋገጥ አንዲት ዕርምጃ መራመድ እንደማይቻል የወቅቱ ተጨባጭ ሁኔታ እያሳየ ነው፡፡ መንግሥት ከኅብረተሰቡ ለሚነሱ ወቅታዊ ጥያቄዎች ተገቢውን ምላሽ እየሰጠ፣ ወደፊት ከሕዝብ ፍላጎት ውጪ ምንም ዓይነት ተግባር እንደማይከናወን ማረጋገጫ መስጠት አለበት፡፡  

    ሕዝብ አንድን የልማት ዕቅድ ሲቃወም ምክንያቱ መታወቅ አለበት፡፡ ተቃውሞ ማቅረብ ሕገ መንግሥታዊ መብት እስከሆነ ድረስ መሰማት አለበት፡፡ ዘለቄታዊ ጥቅሙን እያሰላ የሚቃወም የኅብረተሰብ ክፍል አለ፡፡ ስላልገባው ማወቅ የሚፈልግ አለ፡፡ በአገሬና በአካባቢዬ ጉዳይ አያገባህም ተብዬ መገለል ደርሶብኛል ብሎ የመብት ጥያቄ የሚያነሳ አለ፡፡ ይኼ ሁሉ መደመጥ እንዳለበት መታወቅ ይኖርበታል፡፡ በመንግሥት ቁጥጥር ሥር ያሉ የመገናኛ ብዙኃን የሕዝቡን የመደመጥ መብት በማክበር፣ በመንግሥት ላይ የሚቀርቡ ተቃውሞዎችንም ሆነ ጥያቄዎች በግልጽ ማስተናገድ አለባቸው፡፡ ሕዝብ በአገሩ ጉዳይ ያገባዋል ሲባል ፍላጎቱን፣ ምሬቱን፣ ቁጭቱንና የመሳሰሉትን ማስተጋባት አለበት፡፡ ይህ የሕዝብ ፍላጎት ለሚወጡ ፖሊሲዎችና ዕቅዶች ግብዓት ይሆናል፡፡ መንግሥትም ከሕዝብ የሚቀርቡለትን ጥያቄዎች በቀጥታ ለመስማት ያገለግለዋል፡፡ በካድሬ እየተቀባቡ የሚቀርቡ ሪፖርቶች የትም የሚያደርሱ አይደሉም፡፡ ይልቁንም መንግሥት ወጥ የሆነ የማረጋጋት ሥራ እየሠራ፣ የሕዝቡን ጥያቄዎች ጆሮዎቹን ከፍቶ ያዳምጥ፡፡ እርስ በርሱ የሚጣረስና ግራ የሚያጋባ መግለጫ ከመስጠት ይቆጠብ፡፡

    መንግሥት ከዲስኩር በዘለለ በተግባር ሊዘምትባቸው ያልቻለው የመልካም አስተዳደር ዕጦት፣ ሙስናና የፍትሕ መጓደል የሕዝብን ቀጥታ ተሳትፎ በመገደብ ምክንያት የመጡ ናቸው፡፡ በአገልጋይነት መንፈስ ሕዝባቸውን ሌት ተቀን የሚያገለግሉ ብዙኃን አንገታቸውን ደፍተው ትንንሽ ዘውዶች የደፉ ሙሰኞችና ብቃት አልባዎች ሲፈነጩ ሕዝቡ ለምሬት ተዳርጓል፡፡ ለአገር ራዕይ የሌላቸው ራስ ወዳዶችና ሥርዓተ አልበኞች ሕዝብን እያስለቀሱ ስለልማት ሲወራ እንዴት የባለቤትነት ስሜት ይፈጠራል? ሕዝብ እንኳን የልማት ተሳታፊ ሊሆን ህልውናው አደጋ ውስጥ ወድቋል፡፡ ሕገወጦቹን በቃላት ካልሆነ በስተቀር በተግባር የሚንዳቸው ጠፍቶ፣ ሕዝብ ምሬቱ የሚሰማው ስላልነበር ነው ችግር የተፈጠረው፡፡ ይኼ ብዙ ጊዜ ተብሎ ሰሚ ያጣ ስለሆነ፣ መንግሥት ከቃላት ጨዋታ ወጥቶ ዕርምጃ ይውሰድ፡፡ ካልተቻለ ግን ተያይዞ እንዘጭ ነው የሚጠብቀው፡፡

    በቁሳዊው ልማት ላይ እየተተኮረ ሰብዓዊው ልማት እየተረሳ ነው፡፡ መሬት ለሕንፃ፣ ለፋብሪካ፣ ለመንገድና ለመሳሰሉት አገልግሎቶች ብቻ የተሠራ ይመስል ሰብዓዊው ጉዳይ ተዘንግቷል፡፡ ለሕፃናት፣ ለወጣቶችና ለአረጋውያን የስፖርት ማዘውተሪያዎችና ማረፊያ ሥፍራዎች (ፓርኮች) እየጠፉ ነው፡፡ ከልማቱ የሚመነጨው ሀብት ጥቂቶችን እያበለፀገ ብዙኃኑን ማደህየት የለበትም፡፡ ሚሊዮኖች እየተፈጠሩ ነው እየተባለ ደሃው ሕዝብ መስዋዕትነት መክፈል የለበትም፡፡ እሴት የማይጨምር የደላላ ሚሊየነር እንደ አሸን ቢፈላ አገር አትጠቀምም፡፡ ይህ ነው የሚባል ሥራ ሳያከናውኑ በሀብት የተንበሸበሹ ጥቂቶችን የሚያየው ብዙኃኑ ሕዝብ ስለልማት ቢደሰኮርለት አይገባውም፡፡ መንግሥት አሁን እየታየ ካለው ተጨባጭ ሁኔታ በመነሳት የእርምት ዕርምጃ ይውሰድ፡፡ የሕዝቡ ቅሬታ ተደምጦ የልማቱ ባለቤት እንደሚሆን ማረጋገጫ ይሰጠው፡፡ የሕዝብ ተሳትፎ በተግባር ይረጋገጥ፡፡

    የሕዝብ የመብት ጥያቄ በሰላማዊ መንገድ እንዲቀርብ በሕገ መንግሥቱ የተረጋገጡ መብቶች መከበር አለባቸው፡፡ በተለይ የዴሞክራሲና የሰብዓዊ መብት ይዞታው አሁን ካለበት አገሪቱን ከማይመጥናት አዘቅት ውስጥ ይውጣ፡፡ ሐሳብን በነፃነት የመግለጽ መብት በተግባር ይከበር፡፡ ዜጎችን በሐሳባቸው ምክንያት ማሸማቀቅ ይቁም፡፡ እነዚህ መብቶች ካልተከበሩ በስተቀር የትኛውም ዓይነት ግብታዊ የመብት ጥያቄም ሆነ ተቃውሞ ሕይወት ይገበርበታል፡፡ ተቃውሞን ለማስተናገድ ፍላጎት ስለሌለ ‘ኮሽ’ ሲል ተኩስ ነው የሚሰማው፡፡ ሕይወት ነው የሚቀጠፈው፡፡ የአካል ጉዳትና የንብረት ውድመት ነው የሚከተለው፡፡ በዚህም ምክንያት እንኳን ስለልማት ለመነጋገር የቅራኔው ደረጃ ይጨምራል፡፡ ሕገ መንግሥታዊ መብቶች ተከብረው በሥልጡን መንገድ መነጋገሩ ይበጃል፡፡ ይህም የሕዝብን ተሳትፎና ባለቤትነት ያረጋግጣል፡፡

    በሌላ በኩል በተቃውሞ የፖለቲካ ጎራ የሚታየው መፋዘዝ ተስፋ አስቆራጭ ሆኖ ሰንብቶ በግርግር ወቅት በግብታዊነት መነሳት ያስተዛዝባል፡፡ ለጡረተኞችና ለሥራ ፈላጊዎች የተተወ የሚመስለውና በተበላሸው የፖለቲካ ምኅዳር ምክንያት የተጎሳቆለው የተቃዋሚዎች መንደር፣ ግንኙነቱም ሆነ ኅብረቱ በመርህ ሳይሆን በገጠመኝ መመራቱን ቀጥሏል፡፡ ርዕዮተ ዓለማዊ ፈለጋቸውንና የዓላማ የመስመር አንድነታቸውን በፅኑ መሠረት ላይ ገንብተው በሰላማዊው የፖለቲካ ትግል ውስጥ ጠንክረው መውጣት ያቃታቸው እነዚህ ፓርቲዎች፣ ወቅት በፈጠረው ንፋስ አመጣሽ ጉዳይ ላይ ሲቧደኑ ማየት ያሳዝናል፡፡ የተለያዩ ዓላማዎችንና ፕሮግራሞችን በማቻቻል ከመቀናጀት እስከ ውህደት መሄድ የሚያስችላቸውን ሥራ ትተው ‘ዱባና ቅል’ አንድ እንሁን ዓይነት ‘ጊዜያዊ ግንባር’ የትም አያደርስም፡፡ በውጭ የለየላቸው ኃይሎች እንዲህ ዓይነቱን ‘ያላቻ ጋብቻ’ ዓይነት ‘ጊዜያዊ ሽርክና’ ሲያደርጉ ሲታይም፣ የኢትዮጵያ ፖለቲካ ጉዞ ከማስገረም አልፎ አታካች ይሆናል፡፡ በዚህም የሕዝብ ተሳትፎ በመገደቡ ተስፋ ቆራጩ ይበዛል፡፡ መሪና ተመሪ ሳይተዋወቁ ጊዜው ይነጉዳል፡፡ የሁሉም ዓይን ‘ሥልጣን’ ላይ በመሆኑ ሕዝብ ተረስቷል፡፡ በስሙ ግን ይነገዳል፡፡

    በአጠቃላይ የአገር ጉዳይ እያንዳንዱን ዜጋ ያገባዋል፡፡ ልማቱ ሲታቀድ ዜጎች የዕቅዱ ዋነኛ ተሳታፊ መሆን አለባቸው፡፡ መንግሥትም በሕገ መንግሥቱ መሠረት አሠራሩ ለሕዝብ ግልጽ መሆን አለበት፡፡ ተጠያቂነቱም እንደዚሁ፡፡ በአገር ጉዳይ አንዱ ባለቤት ሌላው ባዕድ አይደለም፡፡ የልማቱ ውጤት ፍትሐዊ በሆነ መንገድ የሚደርሰው ሕዝብ ተሳትፎው ሲጎለብት ነው፡፡ ዴሞክራሲያዊና ሰብዓዊ መብቱ ሲከበር ነው፡፡ የሕግ የበላይነት ሲኖር ነው፡፡ ሕገወጥነት አደብ ሲገዛ ነው፡፡ አገሪቱ ሁሉም ዜጎቿ በእኩልነት ተፈቃቅደው እንዲኖሩባት የሚፈለግ ከሆነ፣ ቅድሚያ የዜጎች ሁለንተናዊ መብቶች መከበር አለባቸው፡፡ ዜጎችም ግዴታቸውን መወጣት አለባቸው፡፡ ልማቱ በባለቤትነት መንፈስ የሚቀላጠፈውም በዚህ መንገድ ብቻ ነው፡፡ መንግሥት ይህንን በሰከነ መንገድ ተመልክቶ ኃላፊነቱን ይወጣ፡፡ ስለሆነም የልማት የጥበብ መጀመሪያ በሕዝብ ልብ ውስጥ መጎዝጎዝ መሆኑ ይታመንበት!     

    በብዛት የተነበቡ ፅሁፎች

    የአውሮፓ ኅብረት ተወካይ በተመድ ጉባዔ ‹‹የትግራይ መንግሥት›› በማለት ላደረጉት ንግግር ማስተካከያ እንዲደረግ ኢትዮጵያ ጠየቀች

    በስዊዘርላንድ ጄኔቭ እየተካሄደ በሚገኘው 51ኛው የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት (ተመድ)...

    መንግሥት የሥራ ግብር ምጣኔን እንዲቀንስ ተጠየቀ

    የኢትዮጵያ ሠራተኛ ማኅበራት ኮንፌዴሬሽን (ኢሠማኮ) መንግሥት የሠራተኛውን የኑሮ ጫና...

    የመንግሥት ዩኒቨርሲቲዎች የድጎማ በጀት ለፖለቲካ ሥራ ማስፈጸሚያ እንደሚውል የሚያሳይ ሪፖርት ቀረበ

    ለመንግሥት ዩኒቨርሲቲዎች የሚደረግ የበጀት ድጎማ ከመደበኛው ሥራ ይልቅ ከዋናው...

    ብሔራዊ ባንክ ለፋይናንስ ተቋማት ለሚሰጠው ፈቃድና አገልግሎት እስከ አንድ ሚሊዮን ብር ሊያስከፍል ነው

    የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ለአገሪቱ የፋይናንስ ተቋማት ለሚሰጠው የፈቃድ፣ የብቃት...
    - Advertisment -

    ትኩስ ፅሁፎች

    በኢትዮጵያ ላይ የቀጠለው የምዕራባውያን ጣልቃ ገብነት

    ምዕራባውያን አገሮች በኢትዮጵያ ላይ ጠንካራ ጫና ማሳደራቸውን ቀጥለዋል፡፡ በዲፕሎማሲም...

    የመንግሥት ዩኒቨርሲቲዎች የድጎማ በጀት ለፖለቲካ ሥራ ማስፈጸሚያ እንደሚውል የሚያሳይ ሪፖርት ቀረበ

    ለመንግሥት ዩኒቨርሲቲዎች የሚደረግ የበጀት ድጎማ ከመደበኛው ሥራ ይልቅ ከዋናው...

    መንግሥት የሥራ ግብር ምጣኔን እንዲቀንስ ተጠየቀ

    የኢትዮጵያ ሠራተኛ ማኅበራት ኮንፌዴሬሽን (ኢሠማኮ) መንግሥት የሠራተኛውን የኑሮ ጫና...

    የአዲስ አበባ ንግድና ዘርፍ ማኅበራት ምክር ቤት የአመራሮች ምርጫና ቀጣይ ዕቅዶቹ

    የአዲስ አበባ ንግድና ዘርፍ ማኅበራት ምክር ቤት ሲጠበቅ የነበረውን...

    በ15 ቢሊዮን ብር የተመዘገበ ካፒታል የማይክሮ ፋይናንስ አገልግሎቱን ያሻገረው ስንቄ ባንክ ሥራ ጀመረ

    ከማክሮ ፋይናንስ ተቋምነት ወደ ባንክ አገልግሎት ከተሸጋገሩ አምስት የማክሮ...
    spot_img

    ተዛማጅ ፅሁፎች

    ብልሹ አሠራሮች እንዲወገዱ ሕግና ሥርዓት ይከበር!

    በኢትዮጵያ ምድር ጦርነትን ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ አጠናቆ ሙሉ ለሙሉ ፊትን ወደ ልማት ለማዞር ያለው ፍላጎት አሁንም ፈተና እየገጠመው ነው፡፡ ኢትዮጵያ አዲሱ ዓመት ሲብት በሙሉ...

    የግብይት ሥርዓቱ የሕገወጦች መፈንጫ አይሁን!

    በጥቂቶች ስግብግብነት ብዙኃኑ ሕዝብ እንዳይጎዳ ተገቢ ሞራላዊ፣ ሕጋዊና ፖለቲካዊ ዕርምጃዎች ሲወሰዱ ድጋፍ መስጠት ይገባል፡፡ ሰሞኑን መንግሥት በኤሌክትሪክ የሚሠሩ ተሽከርካሪዎች ሱር ታክስና ኤክሳይስ ታክስን ጨምሮ፣...

    የኢኮኖሚው ጉዞ ከድጡ ወደ ማጡ እንዳይሆን!

    ጦርነት ውስጥ ያለች አገር ኢኮኖሚ ጤንነት እንደማይሰማው ለማንም ግልጽ ቢሆንም፣ ከጦርነቱ በተጨማሪ በየዕለቱ ገበያው ውስጥ የሚስተዋለው የዋጋ ጭማሪ ግን አስደንጋጭ እየሆነ ነው፡፡ የብር የመግዛት...