Sunday, June 16, 2024
- ማስታወቂያ -
- ማስታወቂያ -

​የህንዱ ኩባንያ የተሰረዘበትን የመንገድ ሥራ ሰንሻይን በጨረታ አሽንፎ ተረከበው

spot_img

ተዛማጅ ፅሁፎች

  • የመቂ ዝዋይ የፍጥነት መንገድን በ1.7 ቢሊዮን ብር ለመገንባት ኮንትራት ተፈረመ
  • በጃፓኖች ዕርዳታ ከ836 ሚሊዮን ብር በላይ የተገነባው መንገድ ተመረቀ

በአማራ ክልል ከአንኮበር ዱለቻ ድረስ ያለውን 40 ኪሎ ሜትር መንገድ ለመገንባት ከሁለት ዓመት በፊት በወጣ ጨረታ አሸናፊ የነበረው የህንዱ  ኩባንያ አሸናፊ የሆነበትን ሥራ መረከብ ባለመቻሉ ድጋሚ በወጣ ጨረታ ሰንሻይን ኮንስትራክሽን አሸናፊ ሆነ፡፡

የኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን እንደገለጸው እ.ኤ.አ. በመጋቢት 2013 በወጣ የጨረታ የአንኮበር ዱለቻ መንገድ ፕሮጀክትን ለመገንባት አሸናፊ የነበረው የህንዱ ቪል ሊሚትድ የተባለ ኮንስትራክሽን ኩባንያ ነበር፡፡

ይሁን እንጂ የህንዱ ኩባንያ ጨረታውን እንዳሸነፈ ከተገለጸ በኋላ ሥራውን ለመረከብ የሚያስችለው የባንክ የውል ማስከበሪያ ማቅረብ ባለመቻሉ ሥራውን ለመረከብ የኮንትራት ውል ሊፈራረም አልቻለም፡፡ የህንዱ ኩባንያ የሚፈለግበትን የውል ማስከበሪያ ማሟላት ባለመቻሉም የፕሮጀክቱ የግንባታ ሥራ ጨረታ በድጋሚ ወጥቶ ሰንሻይን የተባለው አገር በቀል ኮንትራክተር አሸናፊ ሊሆን ችሏል ተብሏል፡፡ የአንኮበር ዱለቻ መንገድ ፕሮጀክት ለመገንባት ሰንሻይን ኮንስትራክሽን አሸናፊ የሆነበት ዋጋ  858.7 ሚሊዮን ብር ሲሆን፣ ሰንሻይን ከባለሥልጣኑ ጋር ሰኞ የካቲት 7 ቀን 2008 ዓ.ም. የግንባታ ሥራው የኮንትራት ውል ስምምነት ፈርሟል፡፡

የዚህ ፕሮጀክት ጨረታ ይፋ ከተደረገ በኋላ ከሁለት ዓመታት በላይ ዘግይቶ በድጋሚ ጨረታ እንዲወጣ መደረጉ ደግሞ መንገዱን ለመገንባትና ለማጠናቀቅ ተይዞ የነበረውን ዕቅድ በማስተጓጎሉ ግንባታው ቀደም ብሎ ተይዞ ከነበረው ጊዜ ዘግይቶ እንዲጀመር አስገድዷል፡፡

የድጋሚ ጨረታውም ቢሆን የዚህን ያህል ጊዜ መፍጀቱ ለምን? የሚል ጥያቄ ያስነሳ ሲሆን፣ ባለሥልጣኑ ግን የህንዱ ኩባንያ ግንባታውን ለመረከብ የሚያስችለው የውል ማስከበሪያ ማቅረብ እንደማይችል ከተረጋገጠ በኋላ ሥራውን ለሌሎች ተጫራቾች ዕድል ለመስጠት የተደረገው ሙከራም የራሱን ጊዜ በመወሰዱ ነው ብሏል፡፡ ሥራውን ለመሥራት ዕድል እዲያገኙ የተደረጉትም ተቋራጮች ቢሆኑ ያቀረቡት ዋጋ ከፍተኛ ሆኖ በመገኘቱና ሥራውን በድጋሚ ጨረታ ለማውጣት ጊዜ በመወሰዱ፣ ግንባታውን በወቅቱ ለማስጀመር እንዳላስቻለ ያገኘነው መረጃ ያስረዳል፡፡

በወቅቱ የህንዱ ኩባንያ አሸናፊ የነበረበት ዋጋ ከ700 ሚሊዮን ብር ያነሰ እንደነበር የተጠቀሰ ሲሆን፣ በአዲሱ የኮንትራት ውል መንገዱን ለመገንባት የሚያስፈልገው ወጪ ከፍ እንዲል አድርጎታል፡፡   

ከአዲስ አበባ 130 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ከአንኮበር ከተማ ተነስቶ የአልዩ አምባና የጋችኒ ከተሞችን አቋርጦ ዱለቻ ከተማ ድረስ የሚደርሰው ይህ የመንገድ ፕሮጀክት፣ በሚያቋርጣቸው የገጠራማ አካባቢዎች በሰባት ሜትር በከተሞች አካባቢ ደግሞ በ19 ሜትር የሚገነባ ነው ተብሏል፡፡

የአማራና የአፋር ክልሎችን በማስተሳሰር ከፍተኛ ጠቀሜታ ይኖረዋል የተባለው የአንኮበር ዱለቻ የመንገድ ፕሮጀክት፣ የአዲስ አበባና ደሴ መንገድ ጋር የሚያገናኝ ስለመሆኑ ስለፕሮጀክቱ ጠቀሜታነት የቀበረው መረጃ ያስረዳል፡፡

መንገዱ የአዲስ አበባ ደሴን መንገድ ከአዲስ አበባ ጂቡቲ መንገድ ጋር ማስተሳሰሩ ደግሞ የደረቅና የፈሳሸ ማመላለሻ ከባድ ተሽከርካሪዎች ከጂቡቲ ወደብ ወደ ደሴ ለመጓዝ ቢፈልጉ በአዲስ አበባ በኩል መዞር ሳያስፈልጋቸው በቀጥታ ወደ ደሴ መጓዝ የሚያስችላቸውም ነው ተብሏል፡፡

ይህም አዲስ አበባን አቋርጦ ወደ ደሴ ለመጓዝ ይጠይቅ የነበረውን ረዥም ጉዞ በ225 ኪሎ ሜትር የሚያሳጥር ከመሆኑም በላይ፣ ጊዜንና የተሽከርካሪ መጠቀሚያ ወጪን በመቀነስ ጉልህ አስተዋጽኦ እንደሚኖረው የኮንትራት ስምምነቱ በተፈረመበት ወቅት ተገልጿል፡፡

የኮንትራት ስምምነቱ በተፈረመበት ወቅት እንደተገለጸውም የአንኮበር አልዩ አምባ መንገድ ፕሮጀክት ከሚሸፍነው 40 ኪሎ ሜትር ውስጥ 13 ኪሎ ሜትሩ እስካሁን በጠጠር መንገድ ደረጃ የነበረ ነው፡፡ ቀሪው 26 ኪሎ ሜትር (ከአልዩ አምባ ዱለቻ) ድረስ ያለው ደግሞ እስካሁን ምንም ዓይነት የመንገድ መሠረተ ልማት ያልነበረው ነው ተብሏል፡፡ አሁን ግን ይህ መንገድ ሙሉ በሙሉ በአስፓልት ኮንክሪት የሚገነባ እንደሚሆን ታውቋል፡፡

በሰንሻይን ኮንስትራክሽንና በኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን መካከል በተደረገው የኮንትራት ስምምነት መሠረት ሰንሳይሽን ኮንስትራክሽን የአንኮበር ዱለቻ መንገድ በሁለት ዓመት ተኩል ወይም በ30 ወራት ያጠናቅቃል፡፡ ለዚህ ፕሮጀክት የሚያስፈልገውም በጀት በኢትዮጵያ መንግሥት የሚሸፈን ነው፡፡

ከአንኮበር ዱለቻ የመንገድ ፕሮጀክት ግንባታ  የኮንትራት ስምምነት ጎን ለጎንም በኢትዮጵያ ሁለተኛው የፍጥነት መንገድ ይሆናል የተባለው የሞጆ ሐዋሳ የፍጥነት መንገድ ፕሮጀክት አካል የሆነውን የመቂ ዝዋይ መንገድ የግንባታ ኮንትራት ተፈርሟል፡፡ ይህንን የፍጥነት መንገድ አካል የሆነውን 37 ኪሎ ሜትር መንገድ ለመገንባት አሸናፊ የሆነውና ከኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን ጋር የተፈራረመው ዴዎ ኢንጂነሪንግና ኮንስትራክሽን ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማኅበር የተባለ የኮሪያ ኩባንያ ነው፡፡ ኩንሁዋ ኢንጂነሪንግ ኮንሰልቲንግና ዶንግኢል ኢንጂነሪንግ የተባሉ የኮሪያ ዓለም አቀፍ የሥራ ተቋራጮችና አማካሪዎች ደግሞ ከኢትዮ ኢንፍራ ኢንጂነሪንግና ኮር ኮንሰልተንሲ ኢንጂነሪንግ ጋር በጋራ ሆነው የመቂ ዝዋይ መንገድ ፕሮጀክትን የማማከርና የቁጥጥር ሥራውን ይሠራሉ፡፡

በአንድ አቅጣጫ ሁለት መኪኖችን የሚያስተናግደው ይህ መንገድ እያንዳንዱ በ3.65 ሜትር ስፋትና በዘጠኝ ሜትር የመንገድ አካፋይ ያካተተ ሆኖ፣ ከ1.75 ሜትር እስከ 2.25 ሜትር የመንገድ ትካሻ ስፋት የያዘ ነው፡፡

በኢትዮጵያ የመንገድ ግንባታ የመጀመሪያው የሆነውን ሥራ የሚያከናውነው ዴዎ፣ ግንባታውን በ40 ወራት ወይም በሦስት ዓመት ከሦስት ወራት ያጠናቅቃል ተብሏል፡፡ ተጣማሪዎቹ ኩባንያዎችም መንገዱን በተጠቀሰው የጊዜ ገደብ ለማጠናቀቅ ፊርማቸውን አኑረዋል፡፡

ለዚህ ፕሮጀክት የሚወጣውን ወጪ የሚሸፈነው ከኮሪያ ኤግዚም ባንክ በተገኘ ብድርና በኢትዮጵያ መንግሥት ነው፡፡ ከትናንት በስቲያ የካቲት 7 ቀን 2008 ዓ.ም. የኮንትራት ውል የተፈረመባቸው ሁለቱ ፕሮጀክቶች በጥቅሉ ከ2.5 ቢሊዮን ብር በላይ ይፈጃሉ፡፡ ኮንትራት ውሉንም ሰንሻይንን በመወከል የኩባንያው ፕሬዚዳንት አቶ ሳሙኤል ታፈሰ፣ የኮርያውን ኩባንያ በመወከል ደግሞ ሥራ አስኪያጁ ሚስተር ቴሱንግቱንግ ኪዮንግዶንግ ፈርመዋል፡፡ በሁሉም የኮንትራት ስምምነቶች የኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣንን በመወከል ደግሞ ፊርማቸውን ያኖሩት የባለሥልጣኑ ዋና ዳይሬክተር አቶ አርዓያ ግርማይ ናቸው፡፡

 የመቂ ዝዋይ ፕሮጀክት ሥራ ለዴዎ ከመሰጠቱ ቀደም ብሎ ሥራውን ይወስዳል ተብሎ ሲጠበቅ የነበረው በኢትዮጵያ የመንገድ ግንባታ በመሳተፍ ይታወቅ የነበረው የኮርያው ኪንግናም ኮንስትራክሽን ነበር፡፡ ሆኖም ለግንባታው ያቀረበው ዋጋ አሸናፊ መሆኑን ያሳየ ቢሆንም፣ የኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን ቦርድ የኪንግናምን ውጤት ባለማፅደቁ የኮንትራት ውሉ ሳይፈጸም ቀርቶ አዲስ ጨረታ ሊወጣ መቻሉን ለጉዳዩ ቅርበት ያላቸው ወገኖች ይገልጻሉ፡፡

ይህ በእንዲህ እንዳለ በጃፓን መንግሥት የገንዘብ ዕርዳታ የተገነባው የደጀን ሉማሜ ደብረ ማርቆስ መንገድ ተመረቀ፡፡ ከፍተኛ የሆነ የጤፍ ምርት በሚገኝበት አካባቢና የቱሪስት ፍሰት መስመር የሆነው የደጀን ሉማሜ ደብረ ማርቆስ መንገድ ግንባታ ከ836.5 ሚሊዮን ብር በላይ የፈጀ ሲሆን፣ ትናንት የካቲት 8 ቀን 2008 ዓ.ም.  በይፋ ተመርቋል፡፡ የኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን የኮሙዩኒኬሽን ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር አቶ ሳምሶን ወንድሙ ለሪፖርተር እንደገለጹት፣ በአሁኑ ወቅት በመስመሩ እያደገ የመጣውን የትራፊክ ፍሰት ማለትም በቀን እስከ 16 ሺሕ ተሽከርካሪዎችን በማስተናገድ ላይ ይገኛል፡፡ ይህን ፕሮጀክት ዘላቂ መፍትሔ ለመስጠት የኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን ካጂማ ኮርፖሬሽን ከተባለው የጃፓን የሥራ ተቋራጭ ጋር የኮንትራት ስምምነቱን ተፈራርሞ ግንባታው ከተያዘለት የጊዜ ገደብ በአንድ ወር ቀድሞ እንዲጠናቀቅ ከፍተኛ የሆነ ድጋፍና አስተዋጽኦ አድርጓል ይላሉ፡፡ በዚህም መሠረት መንገዱ ካለው ኢኮኖሚያዊና ማኅበራዊ ጠቀሜታ አንፃር በአስፋልት ኮንክሪት ደረጃ ተገንብቶ በአሁኑ ወቀት ለትራፊክ አገልግሎት ክፍት መሆኑንም ባለሥልጣኑ ገልጿል፡፡ መንገዱ የአማራ ክልል ፕሬዚዳንት አቶ ገዱ አንዳርጋቸው፣ የኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን ዋና ዳይሬክተር አቶ አርዓያ ግርማይና የጃፓን ተራድኦ ድርጅት ተወካይና የሥራ ኃላፊዎች በተገኙበት ተመርቋል፡፡

የመንገድ ፕሮጀክቱ አጠቃላይ ርዝመት 69.5 ኪሎ ሜትር ሲሆን፣ በአጠቃላይ ለፕሮጀክቱ ማስፈጸሚያ የዋለው ወጪ ሙሉ በሙሉ በጃፓን መንግሥት በተገኘ ዕርዳታ የተሸፈነ ነው፡፡ ይህ የፕሮጀክት የምሕንድስና ቁጥጥር የማማከር ሥራውን ያከናወነው ደግሞ ኦሪየንታል ኮንሰልታንት የተባለው የጃፓን አማካሪ ድርጅት መሆኑን መረጃው ያስረዳል፡፡

የመንገዱ ግንባታ በአጠቃላይ 11 ትልልቅና አነስተኛ የድልድይ ሥራዎች፣ በርካታ የቦክስ ካልቨርት ሥራዎች፣ በርካታ የቱቦ ቀበራና ሌሎች የስትራክቸር ሥራዎች ያካተተ መሆኑ ታውቋል፡፡ የመንገዱ ስፋት በወረዳ ከተሞች የእግረኛ መንገድን ጨምሮ 19 ሜትር ስፊት  ሲኖረው በገጠር 10 ሜትር እንዲሁም በቀበሌ 12 ሜትር ስፋት ያለው ነው፡፡

ለአሠራር አመቺነት ሲባል የመንገዱ ግንባታ በሁለት ኮንትራቶች ተከፍሎ የተካሄደ ሲሆን፣ ኮንትራት አንድ 29.5 ኪሎ ሜትር ርዝመት የሚሸፍን የደጀን ሉማሜ የደረጃ ማሳደጊያ የመንገድ ፕሮጀክት ነው፡፡ የመንገዱ ግንባታ የአራት ትልልቅ ድልድዮች ግንባታና ሌሎችም በርካታ የስትራክቸር ሥራዎችን ያካተተ ነው ተብሏል፡፡

ሁለተኛው ክፍል ደግሞ የደጀን ሉማሜ ደብረ ማርቆስ መንገድ የመጨረሻው ኮንራትራት የሉማሜ ደብረ ማርቆስ መንገድ ሲሆን፣ 40 ኪሎ ሜትር የሚሸፍን ነው፡፡ የመንገዱ ግንባታ ሰባት ትልልቅና አነስተኛ የድልድይ ሥራዎች፣ አምስት የቦክስ ካልቨርት ሥራዎች፣ 107 የቱቦ ቀበራና ሌሎች የስትራክቸር ሥራዎችን ያካተተ መሆኑ ታውቋል፡፡ መንገዱ ለግንባታው ከ836.5 ሚሊዮን ብር በላይ የሆነ ወጪ ጠይቋል፡፡

ባለፉት አራት የመንገድ ዘርፍ መርኃ ግብሮች የዚሁ መስመር የመጀመርያ ክፍል የሆነው የአዲስ አበባ ጎሐ ጽዮንና 303 ሜትር ርዝመት ያለው የህዳሴ ድልድይን ጨምሮ የጎሐ ጽዮን ደጀን እንዲሁም የደብረ ማርቆስ መርአዊ ጎንደር መንገድ እንዲሁም ሑመራና እስከ ሱዳን ድረስ በአስፋልት ኮንክሪት ደረጃ የተከናወኑ መንገዶች አገልግሎት በመስጠት ላይ እንደሚገኙም ተገልጿል፡፡

በዚህ መስመር በጃፓኖች ድጋፍ የተሠሩት መንገዶች ከፍተኛ የሆነ የቴክኖሎጂና የሙያ ሽግግር ማድረግ የተቻለበት መሆኑም ይነገራል፡፡

 

spot_img
- Advertisement -spot_img

የ ጋዜጠኛው ሌሎች ፅሁፎች

- ማስታወቂያ -

በብዛት ከተነበቡ ፅሁፎች