Tuesday, January 31, 2023
- Advertisement -
- Advertisement -

የተመረጡ ፅሑፎች

​​​​​​​ጠማማው በዝቶ ቀና ከየት ይገኝ?

ሰላም! ሰላም! በትግል ያልተገኘ ሰላም ከሽንፈት ይብሳል ነው የሚባለው? ነው  ወይስ ድሎቻችን ነፃነትን ብቻ የተመለከቱ ነበሩ? ግራ ስጋባ እኮ አንዳንዴ የምናገረውን አላውቅም። እናም ግራ ገብቶኝ የባሻዬን ልጅ ባዋየው፣ ‹‹ሊቀርፀን የነበረን ባርነት ስናባርር የውስጡን ኮትኩተን እያሳደግነው የእፎይታ እንጂ የሰላም ጊዜስ አልነበረንም፤›› አይለኝ መሰላችሁ? እፎይ አልኳ ወዲያው። መቼ የጭንቁ ጊዜ እንደሚመጣ አይታወቅማ እንዳባባሉ። እስኪ ከአንዳንድ አባባል እየራቃችሁ፡፡ ከአባባል ብቻ ሳይሆን ከአንዳንድ ማስታወቂያም ጭምር። ምን ላድርግ ብላችሁ ነው? የወገኔን ንቃተ ህሊና የማያዳብር አስተሳሰብ እንዳያጠፉ ቦርጭ ላይ የዘመቱ በዝተዋላ። አጃኢብ! በፈጣሪ ይሁንባችሁና ኮሎኒያሊስት ወራሪን ዓድዋ ላይ በጨበጣ የመመከት ብልኃት የነበረን ሰዎች እንዲያው ቢያቅተን ቢያቅተን ለቦርጭ እናንሳለን? እስኪ አስቡት።

ለነገሩ እንኳን ራሳቸው አስተንፋሽ ነን ባዮቹም ይኼ ጠፍቷቸው አይመስለኝም። ከዓይን ያወጣ ዝርፊያ ውጭ የሆነ የሥራ መስክ ሁሉ በሥራ ፈጠራነት ስለሚታይ በቃ ምን አገባቸው። ታዲያ ይኼ የሚያሳየው ከቀደምት ወራሪ ጠላቶቻችን እኩል ዛሬ አጠገባችን ያሉት የእኛው የሆኑት ሐበሻ ሲባል እንዲሁ ዋዛ እየመሰላቸው መሸወዳቸው ይደንቀኛል። ከቴም ዋዛ! እንዴት? እንዴት ማለት ጥሩ። እንደምታውቁት አገራችንን ተፈጥሮ ከለገሳት መልካም የአየር ንብረት (እሱም ዕድሜ ማራዘሚያ ካልተበጀለት ያከተመለት ይመስላል) በነፃ ከምንስበውና ከምናስወጣው ‘ኦክስጂን’ በቀር በነፃ አይደለም በሳንቲም፣ ሦስቴ ጎርሶ ማደር አቅቶናል። ዛሬም ድርቅ ያደርቀናል። ስለዚህ  . . . ልብ አድርጉ . . . ዛሬ ስንጠግብ ነገን በጥርጣሬ እናያለን። ታዲያ ከአእምሮና ከትውልድ ይልቅ ‘ኢንቨስት’ ማድረግ የሚቀናን ቦርጭ ቢሆን ይገርማል? በአጭሩ በቃ ምን ልበላችሁ የእፎይታ ጊዜያችንን በአግባቡ የምንጠቀምበት ዘዴ ይመስለኛል። ጥፋትን እናስተምራለን እንጂ ልንማረው ኖሯል? ‘ቦርጭን’ ማለቴ ነው ሃሎ!

ከየት ወዴት ነበርን? እሺ በቃ ቅጥልጥሎሹን እንተወውና የተበጣጠሰውን እናገጣጥመው። ሰሞኑን ከወደ አሜሪካ የሚደወልልኝ የስልክ ጥሪ ልነግራችሁ አልችልም። አጫውቻችሁ እንደሆነ እንጃ እንጂ ይህቺ አሜሪካ በደካማ ጎናቸው እየገባች ያገተችብኝ ብዙ አብሮ አደግ ወዳጆቼን ነው። ይደውላሉ አላነሳም። ‹‹እነዚህ ሰዎች ዛሬም ና ሊሉኝ ነው?›› እያልኩ ሲጠራ ሳይለንት፣ ሲጠራ ሳይለንት። ኋላ ማንጠግቦሽ ናት፣ ‹‹ኸረ በሰላም አይመስለኝም የጨቀጨቁህ አንሳላቸው፤›› ብላ ወተወተችኝ። ‹‹ተያቸው አሁን የሰሞኑን መያዣ መጨበጫ የሌለው ወሬ ሰምተው ‘ናና አሳይለም ጠይቅ’ ሊሉኝ ነው። ርቆ ስለተራራው ማውራት እንደሆነ ጫፉን እንደመንካት ያለ ስሜት አለው፤›› አልኳት። የምሬን እኮ ነው።

እኛ ድሮ የሠፈር ጉልቤ ሲያስቸግረን የምናደርገው አታስታውሱም? ሲበቃ ይበቃላ። ስለዚህ ተሰብስበን መጀመሪያ በየት በየት ሮጠን ቤት እስክንደርስ የሚፈጅብንን ጊዜ፣ ቀኑን ሙሉ ዲስኮ ሰዓታችንን አሥር ጊዜ እያየን ስንዘጋጅ እንውላለን። መሮጫ መንገዱን ብቻ ሳይሆን ፍጥነትን መትሮ ጠላትን ማጥቃት እንለው ነበር። አይ ልጅነት። ዛሬም በስተርጅና እዚያው የጠላትና የወዳጅ ሽኩቻ ውስጥ መኖራችንን ሳስተውለው ይገርመኛል። ብቻ የማንጠግቦሽ ውትወታ ሲበዛብኝ ‹‹ሃሎ›› አልኩ። እንጃ በቅጡ የእግዜር ሰላምታ የሰጡኝ ከአምስቱ ሁለቱ ብቻ ናቸው። ሳነሳላቸው፣ ‹‹አንበርብር መጪው ጊዜ አይታወቅም። ይኼውልህ እንደታሰበው ሳይሆን ዶናልድ ትራምፕ ካሸነፈ በቃ ማቄን ጨርቄን ሳልል ከች ስለምል ቤት እያፈላለግክ ሰንብት፤›› አሉኛ አንዱ በአንዱ ላይ። ትናንት፣ ‹‹ናና አሳይለም ጠይቅና . . . ፈታ ብለህ ኑር’ ስትሉኝ አልነበረም ወይ? ‘ዩ ኤስ ኢዝ አሜዚንግ’ ምናምን የት ተቀበረ?›› ብላቸው ‘ካርድ’ ምናምን ብለው ስልኩን ይዘጋሉ። አያድርስ አሉ ባሻዬ ነገር እንዳሁኑ የተገለበጠ ሲመስላቸው!

የነገርኳችሁ ወዳጆቼ በጠቅላላ በሕገወጥ መንገድ አሜሪካ እንደገቡ አውቃለሁ። ግን ከዚያ በላይ የማውቀው እመት አሜሪካ የብዙኃን እናት ከየት ለምን ወዴት ሳትል፣ የነገሯትን አምና የሆዷን በሆዷ ይዛ ‘ዋናው የሰው ዘር መሆናችሁ ነው’ ብላ፣ ሁሉን ዕድል ሰጥታ ተንከባክባ መያዟን ነበር። ታዲያ አሁን ምን ተፈጠረ? ስከንፍ ሄጄ የባሻዬን ልጅ፣ ‹‹ማን ነው ዶናልድ ትራምፕ? በቢንላዲን የተተካ አሸባሪ ነው?›› ስል ጠየቅኩት። ‹‹ኧረ ተው። ማን ነው እንዲያ ያለህ? ቀጣዩ የአሜሪካ ፕሬዚዳንት ለመሆን የሚወዳደር ፖለቲከኛ ነው፤›› ብሎ ተገረመብኝ። አንዳንዴ እኮ ደላላ መሆን ጉዳቱ እዚህ ላይ ነው። የባሻዬ ልጅ ብዙ መረጃ ስለሰውዬው ካስጨበጠኝ በኋላ ግን እሱ ከተመረጠ እንኳን እዛ እዚህም በሰላምና በነፃነት መኖር የምችል አልመስልህ አለኝ።

ጭራሽ ከፍተኛ ድምፅ እየተቸረው እየገሰገሰ ነው አሉ። እንግዲህ ይኼ ሰው ስደተኛ የሚባል በሙሉ እሸኛለሁ ነው አሉ የሚለው። በቃ ሥራዬን ትቼ ሥራዬ ብዬ በንቃት ስለሰውዬው ስከታተል ባለቤቱ ጭምር ስደተኛ መሆናቸውን፣ ግን ስለባላቸው አቋም ሲጠየቁ ‘ሕገወጦችን እንጂ እንደኔ ያሉ ሕጋዊ ስደተኞችን አይመለከትም’ ማለታቸውን ሰማሁ። ‹‹ለራስ ሲቆርሱ አያሳንሱ ይላል የቆረጣ ውጊያ ሳይንስ›› ያለው ማን ነበር? ከሁሉ ከሁሉ ግን የልጆቻቸው ነው። ለካ ልጅ አባቱን ወይ እናቱን ተከትሎ መውጣቱ አይቀሬ ነው የሚባለው እውነት ነው። ግን እኛ በማን ነው የወጣነው ጎበዝ?

 ‹‹የአሜሪካ ጥቁር ስመጥር የኪነት ሰዎች አባታቸው ከተመረጠ አገር ለቀን እንወጣለን ማለታቸውን እንዴት ታዩታላችሁ?›› ሲባሉ (የትራምፕ ልጆች) ‹‹ቲኬቱን እኛ እንችላለን›› ቢሉስ? እውነቴን እኮ ነው። ለካ አሜሪካም ዘረኝነት አለ አልኩኛ።  በእኛና በታሪካችን ላይ አዲስ ነገር ተደርጎ ሲወራ አሁን አሁን ሳስተውለው ይኼ ዘረኝነት የሚሉት እርግማን እንጂ፣ የፖለቲካም ሆነ የኢኮኖሚ ጥያቄ አለመሆኑን ተረድቼ እርሜን አወጣሁ። በሉ እናንተም በጊዜ እርማችሁን አውጡና ዘመዶቻችሁን ለመቀበል ተዘጋጁ። ማረፊያቸውን ለእኔ ተውት። መረዳዳት እኮ ባህላችን ነው ስላችሁ። ያውስ ቀን የጎደለበት ዜጋ ተገኝቶ? ህም!

በተያያዘ ነገር ብዬ ስቀጥል (ነገር እንጂ ዜና ሲያያዝ የማይመስጠን ስለበዛን) ከስቴት ለጉብኝት ወደ እናት አገራቸው ኢትዮጵያ የመጡ ወጣቶች ለሦስት ወራት የሚያርፉበት ‘ግራውንድ ፕላስ ዋን’ ላሳያቸው ተያይዘን ተጓዝን። መኪና ተከራይተዋል። ዶላር ዘርዝረዋል። በቃ ጭሰት ላይ ናቸው። እየሄድን  . . . ‹‹እንዴት ናት ታዲያ አገራችን? አድጋለች አይደለም?›› በማለት ሳይሉኝ ጀመርኩ። ‹‹ዋት?!›› ብላ አንደኛዋ ሳቀችብኝ። ቻለው አንበርብር እያልኩ በውስጤ ሲቀባበሉብኝ ዝም። ‹‹‘ሉክ’ እስኪ እዚያ ጋ ሰውዬው ምን እንደሚሠራ?›› ስባል ዞሬ ሳይ  . . . አንዱ መንገጭላውን መዳፉን አመቻችቶ አስደግፎ ተቀምጦ ሥራውን ሲሠራ አያለሁ። ‹‹‘ዶንቺው ጋይስ ሃቭ’ የሕዝብ ‘ቶይሌት?›› ስትለኝ ሌላይቱ፣ ‹‹ነበረን ግን እየሞላ ሲያስቸግር ተዘጋ መሰለኝ…›› ብዬ መቀባጠር። ‹‹ዋት ኢዝ’ ዕድገት? ‘ሉክ’ እስኪ›› ስባል አሁንም በሕጉ መሠረት ቅድሚያ የሚገባውን ተሽከርካሪ አንዱ በእልህ ደርቦ ቀድሞ መንገድ እየዘጋ እጁን አውጥቶ ይሳደባል።

አላስችለኝ ሲል፣ ‹‹እኔ እኮ ጥያቄዬ ከትናንቱ ዛሬ አዲስ አባችንን እንዴት አገኛችኋት ነው፤›› ብዬ ሳልጨርስ፣ ‹‹እንዴ በእኛ ጊዜ እኮ ሕዝብ ፊት መፀዳዳት ቀርቶ ሲያስነጥስህም ተሳቀህ ነበር። እየው እየው ደግሞ ይኼን…›› ብላ ሦስተኛይቱ ፊቴን ጠመዘዘችው። አስገኘው ተብሎ የተላከብኝ ሳይሆን አይቀርም የቆመ መኪና ጎማ ላይ ኃፍረቱን ያለኃፍረት እያራገፈ ሽንቱን ይሸናል። ኧረ መንገዱን፣ ኧረ ፎቁን፣ ኸረ ኮንዶሚኒየሙን . . .  ምን ያላልኩት አለ አንዴ ገልመጥ ብላችሁ እዩት ብል ማን ሰምቶኝ። ‹‹ትመጣለህ ዶላር ትዘረዝራለህ ትበላ ትጠጣና ስትጨርስ ወንድሜ ‘ኖ መኒ ኖ ፈኒ’ እያልክ መጓዝ ነው፤›› ብለው ጨረሱት። ከዚያ በላይ ሽንጤን ገትሬ ብሟገት ማሰሪያው ‘ነን ኦፍ ዩር ቢዝነስ’ የምትል የዳያስፖራ ዓረፍተ ነገር ናት ብዬ እኔም ‘ቢዝነሴን’ አስቀደምኩ። ለነገሩ ገብቶ መውጣቱም ከኢንቨስትመንት አይተናነስም . . . እያልን እንፅናና እንጂ!

በሉ እንሰነባበት። ቤቱን አከራይቼ አንድ ቅጥቅጥ አይሱዙም እጄ ላይ ነበር እሱን ተገላግዬ ኮሚሽኔን ተቀባበልኩ። ከዚያ ባለፈ ባገደምኩበት ይኼ ነገርና ቢራ ጠማቂ በሽሙጡና በስላቃዊ ማስታወቂያው እየተተናኮለ ሲያስቸግረኝ ሳላስበው ያለሰዓቱ ግሮሰሪ መጎለት አሰኘኝ። ይኼን እያሰብኩ ባሻዬ ደወሉ። ‹‹ምነው?›› ስላቸው ‹‹ችግር ተፈጥሯል ቶሎ ድረስ›› ብለው ጆሮዬ ላይ ዘጉብኝ። ስበር ሄድኩ። ስደርስ ባሻዬ ሠፈርተኛውን ለልማት የታጠረ ቆርቆሮ አጥር ሥር ሰብስበው ያወራሉ። ጠጋ ብዬ ሳዳምጥ ለካ የሠፈራችን ጉብላሊቶች አንድ በአንድ ‹‹ዓድዋ ምንድነው?›› የሚል ጥያቄ ቀርቦላቸው ወድቀው ኖሯል። የስብሰባው አስፈላጊነት መመለስ አለመቻላቸው ብቻ ሳይሆን ባለማወቃቸው አለማፈራቸውና አለመሸማቀቃቸው ጭምር መሆኑ ነው። ልጅ የሚያየውን እንጂ የማያየውን፣ የማይሰማውን ከየት ሊያመጣው ኖሯል ድሮስ!

ባሻዬ፣ ‹‹በእውነቱ ወልደናል አትበሉ። ታሪኩን የማያውቅ ትውልድ ማለት እኮ ለእናት ለአባቱ አይመለስም። በእስራኤልም የአባቶቹን ታሪክ የማያውቅ ጡንቻውና ወኔው እንደላባ የሳሳ ትውልድ ተነሳ’ ይላል የዜና መዋል ዘጋቢ…›› እያሉ ይደሰኩራሉ። በዚህ መሀል አንዱ ከአጠገቤ የተቀመጠ፣ ‹‹እንዴት ታሪክ ይናቃል? ከዓድዋ በኋላ እኮ ይህቺ አገር ተፈርታ ተከብራ ተወድሳ አርዓያ ተደርጋ ማንም ሳይጠጋት ኮርታ ያኮራችን ናት፤›› ይላል። ሌላው ከዓድዋ በኋላ መስሎኝ ያውም አርባ ዓመት አድብቶ ጣሊያን ተመልሶ የመጣው?›› አለው። ያ ወደኔ ዞረና፣ ‹‹ጣሊያን ተመልሶ መጥቶ ነበር እንዴ? እኮ ከዓድዋ በኋላ?›› ብሎ አረፈው። ይኼን ስሰማ ባሻዬን ቀስ ብዬ፣ ‹‹እስኪ ልጆቹን ትተው ከወላጆቻቸው ጀምሩ?›› አልኳቸው። ልጆቹን ትተው ወደ ወላጆቻቸው ዞሩ። ‘የባሰ አታምጣ’ አሉ፡፡ የባሰ መጣ ስላችሁ! ባሻዬ የሰሙትን ሰምተው ማታውን ግፊታቸው ጨምሮ ሲያንቆራጥጡን አደሩ። ግን ሳናስተምር ትውልድ ወቀሳና ሽሽቱ ወዴት ነው? ከታሪክ ወይስ ከራስ ሽሽት? ከመለደፍ ምናለበት አንዳንድ ቀን ማጤን ቢቀድም? ልጅየው ነው አባት ወይስ አባትየው ነው ልጅ? በበኩሌ እንነጋገርበት ብያለሁ። አለበለዚያ ጠማማ በበዛበት ዘመን ቀና ከየት ይገኛል? መልካም ሰንበት!    

Latest Posts

- Advertisement -

ወቅታዊ ፅሑፎች

ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት