Tuesday, January 31, 2023
- Advertisement -
- Advertisement -
- Advertisement -

ፌርማታ ፅሁፎች

ያልተጠበቀ የሟች ቁጥር መብዛት ትርፋማ ያደረገው ተቋም

ትኩስ ፅሁፎች

የሰው ልጅ ሕልፈት ለብዙዎች በተለይም ደግሞ ለሟች የቅርብ ዘመዶች ልብ የሚሰብር አጋጣሚ ነው፡፡ የማይረሳ መሪር ሐዘንም ያስከትላል፡፡ ሞት በማንኛውም ሰብአዊ ፍጥረት አስከፊም ነው፡፡ ይሁን እንጂ ለቀብር አስፈጻሚ ተቋማት ሕልውናቸው  በሰዎች ሕልፈት ላይ የተመሰረተ በመሆኑ የተለየ ሰሜት አለው፡፡ የህልፈት መጨመርና መቀነስ ገበያቸው ከፍና ዝቅ እንዲል ያደርገዋል፡፡

በለንደን የሚገኘው ዲግኒቲ የተባለው የቀብር አስፈጻሚ ድርጅትም የሟቾች ቁጥር ባልተለመደ ሁኔታ መጨመር የድርጅቱን ትርፍ ካለፈው ዓመት ጋር ሲተያይ በ16 በመቶ እንዲጨምር ማድረጉን ባለፈው ረቡዕ ገልጿል፡፡ እንደ ድርጅቱ ገለጻ በእንግሊዝ፣ በእስኮትላንድና በዌልስ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ የሞት ቁጥር በሰባት በመቶ እየጨመረ ይገኛል፡፡ ይህም በ60 ዓመት ታሪክ ውስጥ ያልታየ እንግዳ ክስተት ነው፡፡

የድርጅቱ ቃል አቀባይ እንደምትለው ተቋሙ የሟቾች ቁጥር የጨመረበትን ምክንያት በውል ባይታወቅም እ.ኤ.አ. ከ1970 ጀምሮ በየዓመቱ የሚሞቱ ሰዎች ቁጥር እየቀነሰ እንደሚሄድ በ2020 ደግሞ ሊያሻቅብ እንደሚችል ተተንብዮ ነበር፡፡ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የሟቾች ቁጥር መጨመር ያልተጠበቀ ነው፡፡

አጋጣሚው ግን ለተቋሙ ገቢ ማደግ ትልቅ ሚና እንደሚጫወት ‹‹ድንቅ ዓመት ነው የተቋሙ የቀብር እና ሬሳ የማቃጠል አገልግሎት ብዛት ከተጠበቀው በላይ ጨምሯል፤›› ሲል የሟቾች ቁጥር መጨመር ለተቋሙ ዕድገት ዓይነተኛ ሚና እንዳለው ተገልጿል፡፡

በማርች ኤይት መነሻ

የዓለም ሴቶች ቀን (ማርች ኤይት) የካቲት 29 ቀን 2008 ዓ.ም. በምሥራቁም ሆነ በምዕራቡ ዓለም ተከብሯል፡፡  እንኳን አደረሳችሁ፡፡ ነገር በነገር ቢወሳ አይደንቅምና ቀደምት ኢትዮጵያውያትን ከንግሥት ማክዳ (ሳባ/ አዜብ) ጀምረን እናስታውሳቸው፡፡ እነ እቴጌ ክብራ፣ እቴጌ ምንትዋብ፣ እቴጌ ሰብለ ወንጌል፣ ዮዲት፣ ንግሥት እሌኒ፣ ንግሥት ፉራ፣ እቴጌ ጣይቱ፣ ንግሥት ዘውዲቱ፣ እመቤት ሆይ ስንዱ ገብሩ (በዘውዳዊው ሥርዓት በፓርላማ የሕዝብ እንደራሴና ምክትል ፕሬዚዳን የነበሩ) እሜቴ ትብለጽ ረዳጻድቅ (እቴጌ መነን ትምህርት ቤት ከመቋቋሙ በፊት የሴቶች ትምህርት ቤት መቋቋም አለበት ብለው በመሟገት በብርሃንና ሰላም ጋዜጣ መጣጥፍ የጻፉ) መጻፉን ማስታወሱን እንቀጥል፡፡

(ሔኖክ መደብር)

****

ሕይወት ቅኔ

ሕይወት ማለቅ ቅኔ

ለእኔ ማለት የእኔ፡፡

ወይም ሕይወት ሞፎ

የእኔነት ቀፎ፡፡

በራሴ ውስጥ ያለ ያገር ፍቅር ወኔ

ባህል ኪነ ጥበብ ማህሌተ ቅኔ፡፡

በመብላት … በማግሳት … ሕይወት ከታመነ

ጓዱ በዓለም የለም አካሉ ካልሆነ፡፡

ካለዚያም መቀመጥ … መወዘፍ በሶፋ

ከሆነ የሕይወት እሷነት ይጥፋ፡፡

ወይም እኔነቴ በእኔ ዘንድ አይኖርም

ወደ ኋላ አይሔድም … ወይ ወደላይ አይበርም

እሱም … እኔም … ግጥሜም ..

     እንድንቆይ ባንድ ዕድሜ

እኔ ግጥም ልጻፍ … ታግሎ ይኑር ግጥሜ

ካሊያ ግን አልገፋም ኑሮን በዝም ትርጉም

ኑሮ እራሷ ትሁን የረከበች እርጉም

ሕይወት ከነምኗ . . .

ትበል እልም … ድርግም

  • አያልነህ ሙላቱ ‹‹ከድጡ ወደ ማጡ! የግዛተ – ደርግ ግጥሞቼ ፲፱፻፷፰-፹፪›› (2004)

******

የቤት እመቤት በመሆን ውስጥ እመቤትነት አለ?

ላለፉት ጥቂት ቀናት ያገኘኋቸውን ወንዶች በሙሉ አንድ ጥያቄ ስጠይቅ ነበር፡፡

‹‹የቤት እመቤት ምን ማለት ነው?›› ከአንድ ወይም ሁለት መልሶች ውጪ የተሰጡኝ ፍቺዎች በሚከተሉት ሐረጎች ሊጠቃለል ይችላል፡፡

‹‹የማትሰራ ሴት››
‹‹
ሥራ የሌላት ሴት››
‹‹
ገቢ የሌላት ሴት››
‹‹
ሥራ አጥ ሴት››
‹‹
ሥራ ፈት ሴት››

እነዚህን መልሶች የሰጡኝን ወንዶች መልሼ ይኼንን ጥያቄ ጠየቅኳቸው፡፡ ነጋ ጠባ አልጋ ማነጠፍ፣ ቆሻሻ ልብስ ማጠብ፣ የታጠበ ልብስ ማጠፍ፣ የታጠፈ ልብስ በየቦታው ማስቀመጥ፣ ከሻይ ማንኪያ እስከ በርሜል ሙልጭ አድርጎ ማጠብ፣ ከሻይማንኪያ እስከ በርሜል ሙልጭ አድርጎ የታጠበ ዕቃን ማድረቅ፣ ከሻይ ማንኪያ እስከ በርሜል ሙልጭ ተደርጎ የታጠበና የተደረቀ ዕቃን በየቦታው ማስቀመጥ ሥራ አይደለም?

በየቀኑ ከኩሽና እስከ ሳሎን፣ ከሽንት ቤት እስከ ግቢ መጥረግና መወልወል፣
ከሳሎን ጠረጴዛ እስከ ቁምሳጥን ጀርባና አልጋ ሥር ድረስ መጥረግና መወልወል፣
የቤቱን ሁሉ የተጠረገና የተወለወለ ቆሻሻን ሰብስቦ መጣልስ ሥራ አይደለም? ቀን ቆጥሮ አንሶላ፣ ትራስ ልብስና አልጋ ልብስ መቀየር፣ ጊዜን አስልቶ የኩሽና እቃ ገልብጦ አውጥቶ ማፅዳት፣ ጊዜን ወስኖ የመስኮትና የበር መስታወትን በጋዜጣ ሲያፀዱና ሲያስውቡ መዋል፣ የአደፈ መጋረጃን መለወጥ ሥራ አይደለም? ‹‹ምን አለቀ?›› ብሎ ቀለብ መሸመት፣ የተሸመተውን አመጣጥኖ ማዘጋጀት፣ የተዘጋጀውን ማቅረብና ቤተሰብን መመገብ ሥራ አይደለም? ደግሞ ከሁሉ በላይ፣ ልጅ ማርገዝ፣ ልጅ አምጦ መውለድ፣ ልጅ አጥብቶ ማሳደግ፣ ልጅ ማነፅ፣ ልጅን ለወግ ማብቃት ሥራ አይደለም?

እናም ወንድሞቼ ..

አገልግሎትና ምርታማነትን በጥሬ ገንዘብ በሚተምን የኢኮኖሚ ሥርዓት ውስጥ በመኖራችን ብቻ፣ በቀጥታ የገንዘብ ክፍያ የማያስገኝ ሥራ እንደ ሥራ በማይቆጠርበት ዓለም በመኖራችን ብቻ፣ ይኼንና ሌላም ልዘረዝረው ያቃተኝን ሥራ ሁሉ የምትሠራን ሴት ‹‹ሥራ የላትም‹‹ አትበሉኝ፡፡ ይልቁንስ፤ በእኛ ሀገር የቤት እመቤት መሆን ከእመቤትነቱ ሸክሙ ይበልጣል እና፤ ሚዛናችሁን አስተካክላችሁ… ‹‹የቤት እመቤት ማለትበዓለም ላይ ከባዱን ግን ክፍያ የሌለውን ሥራ የምትሠራ ሴት ማለት ናት›› በሉኝ!

******  

ሲያንቀላፋ ፖሊስ የያዛቸው ተኳሽ

ኦሃዮ ውስጥ ከሚገኝ አንድ ቤት በእኩለ ሌሊት የተኩስ ድምፅ የሰሙ ፖሊሶች ወደ ስፍራው የደረሱት በፍጥነት ነበር፡፡ ፖሊሶቹ መሣሪያቸውን ከተኮሱት የ75 ዓመት አዛውንት ጋር ለአራት ሰዓታት ቢደራደሩም አዛውንቱ እጃቸውን ሊሰጡ አልፈቀዱም፡፡ በድንገት ከአዛውንቱ ቤት የማንኮራፋት ድምፅ ተሰማ፡፡ ፖሊሶቹም አዛውንቱ እንቅልፍ እንደጣላቸው ተረድተው ወደ ቤቱ አመሩ፡፡ አዛውንቱን ከእንቅልፋቸው ቀስቅሰውም በቁጥጥር ስር አዋሏቸው፡፡

አጃንስ ፍራንስ ፕሬስ እንደዘገበው፣ ፖሊሶቹ በቦታው የተገኙት አንዲት ሴት የተኩስ ድምፅ መስማቷን ከጠቆመች በኋላ ነበር፡፡ አዛውንቱ ቤታቸው ውስጥ ብቻቸውን ነበሩ፡፡ ለምን እንደተኮሱም የታወቀ ነገር የለም፡፡ የአካባቢው የፀጥታ ቁጥጥር ኃላፊ አዛውንቱ የመስማት ችሎታቸው ደካማ መሆኑን ተናግረዋል፡፡ ቢሆንም ፖሊሶች ከመኖሪያ ቤታቸው ውጪ መሆናቸውን ምልክቶች ሲያሳዩ አዛውንቱ እጅ ያልሰጡበት ምክንያት እንዳልታወቀ ተናግረዋል፡፡ ፖሊሶች ድምፅ ማጉሊያ ከመጠቀማቸው ባለፈ  የኤሌክትሪክ ካሜራ በመስኮት በኩል ወደ አዛውንቱ ቤት ልከው ነበር፡፡ በዚህ ሁሉ ያልተበገሩት አዛውንቱ በስተመጨረሻ እንቅልፍ ጥሏቸው መሣሪያቸውን እንዳነገቡ ተኝተው ተገኝተዋል፡፡ በአካባቢው ሽብር በመፍጠርና ጠጥቶ ያላግባብ መሣሪያ በመጠቀም ተከሰውም ፍርድ ቤት ቆመዋል፡፡

******

- Advertisement -
- Advertisement -

ተጨማሪ ለማንበብ

በብዛት የተነበቡ ፅሁፎች