Sunday, June 16, 2024
- ማስታወቂያ -
- ማስታወቂያ -

አዲሱ የኮንትራት ስምምነትና 5.7 ቢሊዮን ብር የሚፈጀው መንገድ

spot_img

ተዛማጅ ፅሁፎች

የኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን በኢትዮጵያ የመንገድ ኮንትራት ስምምነቶች ከዚህ ቀደም ሥራ ላይ ያልዋለና የተለየ ነው በተባለ የኮንትራት ስምምነት የነቀምት ቡሬ መንገድን ከ5.7 ቢሊዮን ብር በላይ በሆነ ወጪ ሊያስገነባ ነው፡፡

ከዓለም ባንክ በተገኘ ብድር በሦስት ኮንትራቶች ተከፋፍሎ የሚገነባውን ይህንን የነቀምት ቡሬ መንገድ ሥራ የህንድና የስፔን ኩባንያዎች በጋራና በተናጠል  ጨረታውን አሸንፈው ዓርብ መጋቢት 9 ቀን 2008 ዓ.ም. የግንባታ ስምምነት ተፈራርመዋል፡፡

የነቀምት ቡሬ መንገድ ኮንትራት ቀደም ሲል ሲካሄዱ ከነበሩት የመንገድ ኮንትራት ስምምነቶች የተለየ ያደረገው የኮንትራት ስምምነቱ ዲዛይን፣ ግንባታና ከግንባታ በኋላ የመንገድ አስተዳደር ሥራን አጠቃሎ በመያዙ ነው፡፡ እንደ ኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን ይህ ኮንትራት አፈጻጸም ላይ የተመሠረተ የመንገድ ኮንትራት (Under an Output and Performance based Road Contract (OPRC) Design-Build-Maintain) የኮንትራት ስምምነት በመባል እንደሚታወቅ ጠቅሷል፡፡ በዚህ የኮንትራት ሒደት የሥራ ተቋራጩ የመንገዱን ዲዛይን ካከናወነ በኋላ ግንባታውም ይከናወናል፡፡ ከዚያም በኮንትራት ስምምነቱ ውስጥ በተካተተው መሠረት ለመንገዱ ግንባታ በተያዘለት የሦስት ዓመት የጊዜ ገደብ ከተጠናቀቀ በኋላም ለቀጣዮቹ አምስት ዓመታት የጥገናና እንክብካቤ ወይም የማስተዳደር ሥራውን እንደሚያከናውን የሚያስችል ነው፡፡ ከዚህ ቀደም በነበረው የኮንትትራት ስምምነት ግን መንገድ ማስተዳደርና የጥገና ሥራ የጨመረ አልነበረም፡፡ አብዛኛው ዲዛይንና ግንባታው በተለያዩ ኩባንያዎች የሚከናወን ሲሆን፣ አልፎ አልፎ ዲዛይኑና የግንባታ ሥራው ለአንድ ኮንትራክተር የሚሰጥበት የኮንትራት ስምምነቶች ይካሄዳሉ፡፡ አሁን ግን ከግንባታ መጠናቀቅ በኋላም ኮንትራክተሩ ተጨማሪ ሥራዎችን ይዞ እንዲቀጥል የሚያስችል አሠራር ተግባራዊ ሊሆን ችሏል፡፡

የዚህ ዓይነቱ የኮንትራት ስምምነት የአንድን መንገድ ፕሮጀክት የዲዛይን፣ የግንባታና የጥገና/እንክብካቤና ማስተዳደር ሥራ በአንድ የሥራ ተቋራጭ እንዲከናወኑ ስለሚያስችል ከዲዛይን ሥራዎች ጋር በተያያዘ የሚፈጠሩና የሚከሰቱ ችግሮችና ክፍተቶችን ለማስቀረት የሚያስችል እንደሆነ የኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን አስታውቋል፡፡ ከዚህም ሌላ አዲሱ የኮንትራት ስምምነት ይዘት ለመንገዱ ግንባታ መፋጠን እጅግ ከፍተኛ የሆነ አዎንታዊ አስተዋጽኦ ይኖረዋል ተብሎ ስለሚታመን አዲሱን አሠራር በዚህ በነቀምት ቡሬ የመንገድ ፕሮጀክት እንዲጀመር ተደርጓል፡፡

የመንገዱ ግንባታ በአፈጻጸም ላይ የተመሠረተ እንደመሆኑ መጠን ከሚያስገናቸው ዋና ዋና ጠቀሜታዎችም መካከል የመንገድ ኔትወርኩን የጥገናና የማስተዳደር ሥራዎችን ውጤታማነትንና ስኬታማነትን  በእጅጉ ይጨምራል መባሉ ነው፡፡ በኮንትራት ውሉና በሰነዱ የተካተቱ የተሻሉ ተሞክሮዎችና ስትራቴጂዎች በመጠቀም የመንገድ ኔትወርኩን በወቅቱና ቀድሞ ለመጠገን የሚያስችል ዕድል የሚሰጥ በመሆኑ መንገዶች ጥገና በወቅቱ እንዲከናወን ያስችላል፡፡ ከዚህም በኋላ ሌሎች ፕሮጀክቶች በተመሳሳይ መንገድ ይገነባሉ ተብሎ እንደሚጠበቅ ተገልጿል፡፡  

በአዲሱ የኮንትራት ስምምነት የመጀመርያው በመሆን የነቀምትን ቡሬ መንገድ ለመገንባት በጨረታ ያሸነፉት የህድና የስፔን ዓለም አቀፍ የኮንስትራክሽን ኩባንያዎች ናቸው፡፡

ከሦስቱ የመንገድ ክፍሎች የሁለቱን አሸናፊ የሆኑት አይኤል እና ኤፍኤስ ትራንስፖርቴሽን ኔትወርክስ ሊሚትድ የተባለው የስፔን ኩባንያና ኤልሳ ሜክስ ኤስኤ (አይቲኤ ኤል ኤልሳ ጆይንት ቬንቸር) የተባለው የህንድ ኩባንያ በጥምረት ሆነው ነው፡፡ ቀሪውን ፕሮጀክት ደግሞ ጂኤሞሲ ፕሮጀክትስ (ኢንዲያ) ሊሚትድ የተባለው የህንድ ኩባንያ በማሸነፍ የኮንትራት ውል ፈርሟል፡፡

በአጠቃላይ 257 ኪሎ ሜትር ርዝመት ያለው የነቀምት ቡሬ የመንገድ ፕሮጀክት ከዚህ ቀደም በጠጠር መንገድ ደረጃ የነበረ ሲሆን፣ ከመንገዱ ኢኮኖሚያዊና ማኅበራዊ ጠቀሜታ እንዲሁም ካለው የትራፊክ ፍሰት አንፃር በአሁኑ ወቅት ደረጃው ወደ አስፋልት ኮንክሪት እንዲያድግ ይደረጋል፡፡

የነቀምት ቡሬ መንገድ ፕሮጀክት የአገሪቱን ሰሜናዊና ምዕራባዊ ክፍሎችን ደረጃውን በጠበቀ የመንገድ መሠረተ ልማት ለማስተሳሰር የሚያስችል መሆኑን ባለሥልጣኑ ገልጿል፡፡ በሦስት ኮንትራት ተከፋፍሎ ለጨረታ ከቀረቡት ፕሮጀክቶች ውስጥ የህንድና የስፔኑ ኩባንያዎች በጥምረት ለመሥራት አሸናፊ የሆኑበት ኮንትራት አንድና ሦስትን ለመሥራት ነው፡፡ ሁለቱ ተጣማሪዎች አሸናፊ የሆኑበት የመጀመርያ ክፍል ከነቀምት እስክ አንዶዴ ድረስ የሚዘልቀውን 86.1 ኪሎ ሜትር የሚሸፍን ሲሆን፣ ሌላው ሁለተኛው ፕሮጀክታቸው ደግሞ አጋምሳ የሚገኘውን 84.55 ኪሎ ሜትር ርዝማኔ ያለውን መንገድ ነው፡፡

ከነቀመት እስከ አንዶዴ ድረስ ያለውን የመጀመርያ ክፍል ፕሮጀክት የህንዱና የስፔኑ ኩባንያ በጋራ ሆነው ለመገንባት አሸናፊ የሆኑበት ዋጋ 1.85 ቢሊዮን ብር ነው፡፡  ከአጋምሳ እስከ ቡሬ ድረስ ያለውን 84.55 ኪሎ ሜትር መንገድን ለመገንባት ደግሞ አሸናፊ የሆኑት 2.08 ቢሊዮን ብር ዋጋ በማቅረባቸው መሆኑን የኮንትራት ስምምነቱ በተካሄደበት ወቅት ተገልጿል፡፡ ሁለቱ ኩባንያዎች በጥምረት በሁለቱ የኮንትራት ስምምነቶች ወደ 2.9 ቢሊዮን ብር የሚያወጣ የግንባታ ሥራ እንዲረከቡ አስችሏቸዋል፡፡

ቀሪውንና ከአንዶዴ እስከ አጋምሳ ድረስ ያለውን 87.6 ኪሎ ሜትር ለመገንባት የጨረታ አሸናፊ የሆነው ደግሞ ጂኤምሲ ፕሮጀክትስ (ኢንዲያን) ሊሚትድ የተባለው የህንድ ኩባንያ ነው፡፡ ይህንን መንገድ ለመገንባት የህንዱ ኩባንያ አሸናፊ የሆነበት ዋጋ ደግሞ 1.83 ቢሊዮን ብር ነው፡፡ የመንገዱ ግንባታ ነባሩን የማስፋት፣ አዳዲስ ድልድዮችን የመገንባትና ነባሮችን የመተካትና የማጠነናከር፣ የትላልቅና የአነስተኛ የውኃ መተላለፊያ መፍሰሻ ቱቦዎችና ሌሎች በርካታ የስትራክቸር ሥራዎችን ያካተተ መሆኑ ታውቋል፡፡

የመንገዱ ስፋት በወረዳ ከተሞች የመንገድ ትክሻን ጨምሮ 12 ሜትር ሲሆን፣ በዞን ከተሞች የመንገድ ትከሻን ጨምሮ 21.5 ሜትር ስፋት ይኖረዋል፡፡

የነቀምት ቡሬ የመንገድ ፕሮጀክት የሚጀመረው በኦሮሚያ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት በምሥራቅ ወለጋ ዞን ከምትገኘው ነቀምት ከተማ ተነስቶ በአማራ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት ደብረ ማርቆስ  ባህር ዳር ዋና መንገድ ላይ ከምትገኘው ቡሬ ጋር በቀጥታ የሚያገናኝ ነው፡፡ የዚህ መንገድ መሠራት የአገሪቱን የሰሜንና የምዕራብ ክፍሎች ደረጃውን በጠበቀ የመንገድ መሠረተ ልማት ለማገናኘት የሚያስችል እንደሆነ ተገልጿል፡፡ በመሆኑም መንገዱ ከአቅራቢያው ከሚገኙ ከተለያዩ መስመሮችና አካባቢዎች የሚመጡ  ተሽከርካሪዎችን በማስተናገድና በአቋራጭ በማገናኘት እንደ ቀለበት መንገድ የሚያገለግል ስለሆነ፣ መስመሮቹ ላይ ሊፈጠር የሚችለውን የትራፊክ መጨናነቅ በመቀነስና በማቃለል ረገድ የራሱ የሆነ ትልቅ ሚና እንደሚጫወትም በስምምነቱ ላይ ተገልጿል፡፡

በኮንትራት ውሉ መሠረት ለመንገዱ ግንባታ ስምንት ዓመት የተሰጠው ሲሆን፣ ከዚህም ሦስት ዓመት ለግንባታና አምስት ዓመት ለጥገናና ለማስተዳደር የተሰጠ ነው፡፡ የነቀምት ቡሬ የመንገድ ፕሮጀክት መገንባት ለበርካታ ዜጎች ሰፊ የሆነ የሥራ ዕድል ይፈጥራል፤ የተሽከርካሪዎችን የጉዞ ጊዜና ወጪ በከፍተኛ ደረጃ ከመቀነሱም በተጨማሪ የምርትና የሸቀጥ ልውውጥም ያለ እንግልት በቀላሉ እንዲከናወን ይረዳል ተብሎ ይታመናል፡፡

በአዲስ የኮንትራት ስምምነት የኮንትራት ውል አፈጻጸሙ ኩባንያዎች መካከል የስፔኑ ኩባንያ አሁን የተረከበው ሥራ ሌላ/ሌሎች ሁለት የመንገድ ሥራዎች ላይ ተሳታፊ መሆኑን ለማሳወቅ ችሏል፡፡

መንገዱን በተያዘለት የጊዜ ገደብ ለማጠናቀቅ አስፈላጊውን ሁሉ እናደርጋለን በማለት የኩባንያዎቹ ኃላፊዎች ገልጸዋል፡፡

የውል ስምምነቶቹን የተፈራረሙት በኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን በኩል አቶ አርዓያ ግርማይ የባለሥልጣኑ ዋና ዳይሬክተር ሲሆኑ፣ በአይኤል እና ኤፍኤስ ትራንስፖርቴሽን ኔትወርክስ ሊሚትድ-ኤልሳ ሜክስ ኤስኤ በኩል ደግሞ ሚስተር ፈርናዶ ባርዲሳ የኤልሳ ሜክስ ዳይሬክተር፣ በጄኤምሲ ፕሮጀክትስ (ኢንዲያን) ሊሚትድ በኩል ሚስተር ማን ሞሃን ሳውሂነይ የተቋራጩ የኮንትራትና የገበያ ልማት ምክትል ፕሬዚዳንት ናቸው፡፡

spot_img
- Advertisement -spot_img

የ ጋዜጠኛው ሌሎች ፅሁፎች

- ማስታወቂያ -

በብዛት ከተነበቡ ፅሁፎች