Thursday, July 25, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -
በሕግ አምላክየሌለው የአስገድዶ መሰወር ወንጀል ሕግ በኢትዮጵያ

የሌለው የአስገድዶ መሰወር ወንጀል ሕግ በኢትዮጵያ

ቀን:

በውብሸት ሙላት

የኢትዮጵያ የሰብዓዊ መብት አያያዝን በተመለከተ የተለያዩ ዓለም አቀፍ ድርጅቶችም ይሁኑ አገሮች በርካታ ጉዳዮች ላይ መንግሥት ማሻሻያ ማድረግ እንዳለበት በተለያየ መድረክና ሚዲያ ሲገልጹ ኖረዋል፡፡ የሰብዓዊ መብት ጥበቃን በሚመለከት መንግሥት ማሻሻያን እንዲያደርግና ሌሎች ዕርምጃዎችን እንዲወስድ በየጊዜው ከሚጠየቁት ውስጥ የእስረኞች አያያዝ፣ በመንግሥት የፀጥታ ኃይሎች የተወሰዱ ያልተመጣጠነ ኃይል እንዲሁም በየጊዜው የሚጠፉና የሚሰወሩ ሰዎችን ጉዳይ ይገኙበታል፡፡ በተለይ ስለአስገድዶ መሰወር ከሚቀርቡት አስተያየት መካከል እንዱ በግዳጅ የሚሰወሩ ሰዎችን በሚመለከት በቂ የሕግ ማዕቀፍ እንዲኖር የሚጠይቅ ነው፡፡

ከዓለም አቀፍ ተቋማትና አገሮች በተጨማሪም በተለይ ከቅርብ ጊዜ ኢሕአዴግ ሥልጣን ከያዘ ጀምሮ መኖራቸውም መሞታቸውም የማይታወቁ ሰዎችን በሚመለከት መረጃዎች በተለያዩ ሚዲያዎች ይፋ በመሆን ላይ ነው፡፡ እንዲህ ዓይነት ሰዎችን በሚመለከት ለጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር) በተለያዩ መድረኮች ጥያቄዎች መቅረባቸው ተዘግቧል፡፡ ጠቅላይ ዓቃቤ ሕግም ሁኔታውን እንደሚያጠራ ይፋ አድርጓል፡፡ ተገደው የተሰወሩ ሰዎች ብዛትን እንዲሁም ከየትና መቼ? ለሚሉት ጥያቄዎች የተሟላ መረጃ ማግኘት አዳጋች ነው፡፡ እ.ኤ.አ. በ2009 ከኢትዮጵያ 119 የተሰወሩ ሰዎች መኖራቸውን ለተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ሪፖርት ተደርጓል፡፡ አሁን ላይ ተገደው የተሰወሩ ሰዎች በሕይወት ይኑሩ ወይም አይኑሩ የተሰወሩት ሰዎች አድራሻም የት እንደሆነ አይታወቅም፡፡

በአገራችን በውል ተለይተው የማይታወቅ ቁጥር ያለው ሰው የተሰወረ በመሆኑ እንዲሁም አሁን ላይ ለመንግሥትም በተለያዩ ሁኔታ ጥያቄዎች በመቅረባቸው አስገድዶ መሰወርን ለመከላከልና ለእስካሁኑ ድርጊትም እልባት ማበጀት ከመንግሥት ይጠበቃል፡፡ የዚህ ጽሑፍ ዓላማ ሰዎችን ከአስገድዶ መሰወር ድርጊት ለመጠበቅና ለመከላከል የሚረዱ ሕግጋት ፍተሻ በማድረግ ለሚጎለው ነገር መፍትሔ ማመላከት ነው፡፡ 

በግዳጅ መሰወር ማለት

አስገድዶ የመሰወር ድርጊት ተፈጽማል ለማለት መሟላት ያለባቸው ሁኔታዎች አሉ፡፡ የጠለፋ ወይም የእስራት ተግባር መኖሩ የመጀመርያው ጉዳይ ነው፡፡ ተጠልፎ የታገተ ወይም የታሰረ ሰው መኖር ቅድመ ሁኔታ ነው፡፡ ጠለፋ በባህሪው ሕገወጥ ነው፡፡ የሚጠለፈው ሰው ሳይፈቅድ የሚደረግ ነው፡፡ በሕግ መሠረት የሚፈጸምም አይደለም፡፡ ሕጋዊ የሚባል ጠለፋ የለም፡፡ እስራቱም ቢሆን ሕገወጥ ሲሆን ነው ስወራ የሚያስበለው፡፡

ስወራውን የሚያከናውነው አካል መንግሥት፣ የፖለቲካ ድርጅት ወይም ሌላ አካል (ግለሰብ) ሊሆን ይችላል፡፡ ቁም ነገሩ ያለው ማን ሰወረው የሚለው ላይ አይደለም፡፡ ይልቁንስ የመንግሥት ሚና ነው ወሳኙ፡፡ የግዳጅ ስወራ ተፈጽሟል ለማለት የመጀመሪያው ስወራውን መንግሥት የሚያውቀው ራሱ የፈጸመው ሲሆን ነው፡፡ በተለያዩ አገሮች ‘ቆሻሻ ጦርነት’ (Dirty War) ውስጥ ሲገቡ ተስተውሏል፡፡ ሥልጣን ላይ ያለ መንግሥት የፖለቲካ ባላንጣ የሚላቸውን፣ ባላንጣም ባይሆኑ ሕዝቡን እንዲነቃ እንዲጠይቅ እንዲቃወም ሊያነሳሱ ይችላሉ ብሎ የሚገምቷቸውን ሰዎች መሰወር ተለምዷል፡፡ ስለዚህ አስገድዶ ስወራን በዋናነት የሚፈጽሙት ሥልጣን ላይ ያሉ መንግሥታት ናቸው፡፡

መንግሥታት በቀጥታ የስወራ ተግባር ውስጥ ባይገቡም ሌሎች አካላት ሊፈጽሙም ይችላሉ፡፡ ይሁን እንጂ አስገድዶ ስወራ ተፈጽሟል ለማለት የሚሰውሩት ሌሎች አካላት ሆነው መንግሥት በድርጊትም ይሁን በዝምታ ለስወራው ድጋፍ ካደረገ ነው፡፡ አንድም መንግሥት ለሰዋሪ አካላት ምቹ ሁኔታ በመፍጠር፣ ስወራውን እንዲሳካ ማገዝ አለበት፡፡ አለበለዚያም ስለስወራው መረጃ ቢኖርም ዝም በማለት መደገፍ ሊኖር ይችላል፡፡ የተሰወረ ሰውም መኖሩን መረጃ ቢደርሰውም ምርመራና ክትትል ባለማድረግ ሰዋሪዎቹን ሊያግዝ ይችላል፡፡ ዞሮ ዞሮ ይኼም ያው ድጋፍ ማድረግ ነው፡፡ አንድ ሰው ተሰውራል የሚባለውም የተሰወረው ሰው ዕጣፋንታውም ሆነ  አድራሻ (ያለበት) የማይታወቅ ሲሆን ነው፡፡ መንግሥትም ይሁን ሌሎች አካላት ስለተሰወረው ሰው ዕጣፋንታም ይሁን አድራሻ እንደማያውቁ መካድ የተለመደ ነው፡፡ ምንም ዓይነት መረጃ ለመስጠት እምቢተኛ መሆንም የድርጊቱ መገለጫ ነው፡፡

ሰዋሪዎች የሚፈለጉትና ዓላማቸው የሚሰወረውን ሰው ከሕግ ጥበቃ ውጭ ማድረግ ነው፡፡ ምንም ዓይነት ሕግን መሠረት ያደረገ ጥበቃና መፍትሔ እንዳያገኝ ማድረግ ነው፡፡ ሁሉ ነገር የሚፈጸመው በሰዋሪዎች ፍላጎትና ፍቃድ እንጂ በተሰወረው ሰው መብት መነሻነት አይደለም፡፡ ተገድዶ የተሰወረ ሰው ብዙ ጊዜ ዕጣፋንታው ሞት ነው፡፡ ከተሰወረበት የሚለቀቅና ነፃ የሚሆን ከሆነ የሰወሩት አካላት በወንጀል እንዳይጠየቁ ስለሚሠጉ ነው፡፡ የተሰወረው ሰው ቃል ሲሰጥም በማሰቃየት ሊሆን ይችላል፡፡ በስቃዩም የተነሳ ሊሞት ይችላል፡፡ የተሰወረ ሰው ሲሞትም አስከሬኑም ጭምር ይሰወራል፡፡ ይደበቃል፡፡ ስለአሟሟቱም ማስረጃም እንዳይኖር ማድረግ የተለመደ ነው፡፡

አስገድዶ መሰወር  ከዓለም አቀፍ የሰብዓዊ መብት ሕግ አንፃር

አስገድዶ መሰወር በዓለም አቀፍ ደረጃ አጀንዳ ከሆነ 50 ዓመታት ሊሞላው ነው፡፡ የተለያዩ ዓለም አቀፍና አኅጉር አቀፍ ድርጅቶች ትኩረት ከሰጡት ቆይተዋል፡፡ ስወራን ለመከላከል ሕግጋት ወጥተዋል፡፡ ድርጅቶችና ኮሚቴዎች ተቋቁመዋል፡፡ የበይነ አሜሪካ ስለሰዎች በግዳጅ የመሰወር ስምምነት (Inter-America Convention on Forced Disappearance of Persons)፣ ሁሉን ሰው ከአስገድዶ ስወራ ለመጠበቅ የወጣው ዓለም አቀፍ ስምምነት (International Convention for the Protection of All Persons from Enforced Disappearance)፣ ዓለም አቀፉ የወንጀል ፍርድ ቤት ማቋቋሚያ፣ እንዲሁም የቬና መግለጫና የድርጊት መርሐ ግብርን በምሳሌነት መውሰድ ይቻላል፡፡

የተባበሩት መንግሥታት ድርጅትም የሁኔታውን ዓለም አቀፋዊ ይዘትና አሳሳቢነት በመገንዘብ እንዲሁም በዓለም አቀፉ የሲቪልና የፖለቲካ መብቶች ስምምነት፣ አገሮች ስምምነቱን በመተግበር የሰብዓዊ መብትን ማክበራቸውን የመከታተል በአንቀጽ 28 መሠረት ኃላፊነት ስላለበት እ.ኤ.አ. በ1980 ዓ.ም. አስገድዶ የመሰወርን ጉዳይ የሚከታተል አንድ ቡድን አቋቁሞ ነበር፡፡ ይህ ቡድን ስለተሰወሩ ሰዎች ሁኔታ የሚያጣራ፣ የተጎጂዎችን ቤተሰብም የሚደግፍ ነበር፡፡ ቡድኑ ከተቋቋመና 25 ዓመታት ገደማ ከሠራ በኋላ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት እ.ኤ.አ. በታኅሳስ 2006 ሰዎችን ካስገድዶ መሰወር ለመጠበቅ የሚረዳ ስምምነት ተቀብሎ በዚሁ ዓመት በወርኃ የካቲት የ53 አገሮች ተወካዮች በተገኙበት ፈረንሣይ ፓሪስ ላይ ተቀባይነት በማገኘቱ እየፈረሙ እንዲያፀድቁት ለፊርማ ክፍት ሆነ፡፡ ስምምነቱ አስገዳጅ የሚሆነው 32ት አገሮች ሲያፀድቁት ስለሆነ ይኼው ቁጥር ሲሟላ እ.ኤ.አ. ታኅሳስ 2010 ላይ ሥራ ላይ ውሏል፡፡ አሁን ላይ 58 አገሮች አፅድቀውታል፡፡ 97 አገሮች ደግሞ ፈርመዋል፡፡ ኢትዮጵያ ተቀብላ አላፀደቀችውም ፈራሚም አይደለች፡፡

ስምምነቱ አስገድዶ መሰወርን በሰብዕና ላይ ከሚፈጸሙ ወንጀሎች (Crimes against humanity) አንዱ እንደሆነ ዕውቅና ሰጥቷል፡፡ የተሰወረው ሰው ቤተሰቦች ከመንግሥት ካሳ የመጠየቅ መብት እንዳለቸው አረጋግጧል፡፡ ከገንዝብ ካሳ በተጨማሪ የተሰወረው ሰው ቤተሰቦችን እንዲያገግሙና የሞራልና የመንፈስ ተሃድሶ እንዲያደርጉ ማመቻቸት፣ ክብራቸው እንዲመለስ ማድረግ፣ ተጨማሪ ስወራ በቤተሰባቸው ላይ እንዳይከሰት ዋስትና መስጠትን ይዟል፡፡  

ስለተሰወረው ሰው ሁኔታ እውነታው እንዲነገራቸው የመጠየቅ መብት እንዳለቸው ገልጿል፡፡ ሰዎች ለስወራ እንዳይጋለጡ የማድረግ መንግሥት ላይ ግዴታ ጥሏል፡፡ አገሮች ስወራ ሲኖር የመመርመርና ሰዋሪዎቹን ለፍትሕ የማቅረብ፣ አስገድዶ መሰወርን በወንጀል ሕግ ማካተት፣ አስገድዶ የመሰወር ወንጀል ሲፈጽም መዳኘት እንዲችሉ ለፍርድ ቤት ሥልጣን መስጠት፣ ሰዎች ነፃነታቸው የሚገደብባቸውን ሁኔታዎች በሚኖርበት ጊዜ ዝቅተኛ የአያያዝ መሥፈርት ማውጣትና ማክበር መንግሥት የታሠሩ ሰዎችን ስም ዝርዝር መያዝና በዘመድና በአማካሪ እንዲጎበኙ ማድረግን ይጠይቃል፡፡

በግዳጅ መሰወር በኢትዮጵያ ሕግ

አስገድዶ መሰወርን በሚመለከት በቀደሚነት የምንመለከተው ሕገ መንግሥቱን ነው፡፡ ሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 28 ላይ በአስገዳጅነት ሰውን መሰወር በሰብዕና ላይ ከሚፈጸሙ ወንጀሎች አንዱ አንደሆነ ተገለጿል፡፡ ስለሆነም የአስገድዶ ስወራ ወንጀል የፈጸመ ሰው መቼም ይሁን መቼ ክስ ሊቀርብበት ይችላል፡፡ በሌላ አገላለጽ ይርጋ የለውም፡፡ የሆነ ያህል ጊዜ አልፎታል ተብሎ ወንጀለኞች ከመከሰስ ሊድኑ አይችሉም፡፡

እንዲሁም አስገድዶ መሰወር ወንጀል የፈጸመን ሰው ከወንጀል ኃላፊነት ነፃ ለማድረግ፣ ተጠያቂ እንዳይሆን ምሕረት ማድረግ አይቻልም፡፡ በምንም ዓይነት ሕግ ቢሆን ምሕረት አይደረግም፡፡ ይቅርታም አይሰጥም፡፡ የሚቻለው ነገር ቢኖር በዚህ ወንጀል ጥፋተኛ ተብሎ የሞት ፍርድ የተፈረደበትን ፍርደኛ በአገሪቱ ርዕሰ ብሔር የሞት ፍርዱን ወደ ዕድሜ ልክ እስራት ሊቀየር ይችላል፡፡ አስገድዶ የመሰወር ወንጀል በሰብዕና ላይ ከሚፈጸሙ ምሕረትም ይቅርታም ከማያሰጡ አሰቃቂ ወንጀሎች አንዱ መሆኑን ሕገ መንግሥቱ ዕውቅና ሰጥቷል፡፡ ከዚህ ሌላም ኢትዮጵያ ተቀብላ ባፀደቀቻቸው ዓለም አቀፍ የሰብዓዊ መብት ስምምነቶችም ላይ በሰብዕና ላይ የሚፈጸሙ ወንጀሎች ምሕረትና ይቅርታ እንደሌላቸው ብሎም በይርጋ እንደማይታገዱ ይገልጻሉ፤ እነዚህን አፅድቃለች፡፡ አትዮጵያ በሰብዕና ላይ የሚፈጸሙ ወንጀሎችን ለመዳኘት፣ ወንጀለኞችን ለፍትሕ ለማቅረብ የተቋቋመውን ዓለም አቀፉን የወንጀል ፍርድ ቤት ማቋቋሚያ አልተቀበለችም አልፈረመችምም፡፡ እንደውም ሌሎች የአፍሪካ አገሮች ፈራሚ እንዳይሆኑም ስትሠራ የነበረ መሆኑ ይታወቃል፡፡ ምክንያቱ ደግሞ ፍርድ ቤቱ አፍሪካን ለመጎዳትና ዘረኛም ነው የሚል ነው፡፡ በሰብዕና ላይ የሚፈጸሙ ወንጀሎችን እንደማይፈጽም የሚተማመን መንግሥት የፍርድ ቤቱ ዘረኝነት አያሳስበውም፡፡ ወንጀሉን ካልፈጸመ ቀድሞውን ስለማይከሰስ፡፡ ከዚህ በተጨማሪም ሰዎችን  ካስገድዶ መሰወርን ለመጠበቅ ሲባል የወጣውን ዓለም አቀፍ ስምምነት ፈራሚም አልሆነችም፡፡ መንግሥት በሱ መሠረት ስወራን የመከላከል ፍላጎት የለውም ማለት ነው፡፡

እንግዲህ ዓለም አቀፍ የወንጀል ፍርድ ቤት መመሥረቻንም ሆነ አስገድዶ መሰወርን ለመከላከል ሲባል የወጣውን ዓለም አቀፍ ስምምነት ካልተቀበለች የሚቀረው አማራጭ አገራችን ሰዎችን ከአስገድዶ መሰወር ሊታደግ የሚችል፣ ከተፈጸመም ሰዋሪዎቹን ለፍትሕ ለማቅረብ የሚያስችል፣ የተጎጂ ቤተሰቦችንም ካሳና ሌሎች መሰል መፍትሔዎችን የሚሰጥ የሕግ ማዕቀፍ ሊኖራት ይገባል ማለት ነው፡፡ በዚሁ ልክ እንደ ሕገ መንግሥቱ ትኩረት ሰጥቶ ማንኛውም ሰው በተለይም ዜጎችን ከአስገድዶ ስወራ መጠበቅ የሚያስችል ሕገ መንግሥቱን ሥራ ላይ ለማዋል የሚረዳና የሚያግዝ ዝርዝር ሕግ ያስፈልጋል ማለት ነው፡፡ በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 28 ላይ እንደተቀመጠው አስገድዶ መሰወርን ወንጀል የሚያደርግ ሕግ ሊኖር ይገባል፡፡ አንድን ድርጊት ወንጀል ነው ለማለት ወንጀል መሆኑን የሚደነግግ ሕግ መኖርን ይጠይቃል፡፡ ስለሆነም ወደ ወንጀል ሕጉ ማማተር ይጠበቅብናል፡፡

አሁን በሥራ ላይ ያለውን የወንጀል ሕግ በምንፈትሽበት ጊዜ ራሱን ችሎ አስገድዶ መሰወርን ወንጀል የሚያደርግ አንቀጽ አናገኝም፡፡ ከአስገድዶ መሰወር ጋር በትንሹም ቢሆን ሊቀራረቡ ቢችሉም  በትክክል አስገድዶ መሰወርን የሚሸፍኑ ሆነው አናገኛቸውም፡፡ ከዚህ አንፃር መጀመርያ ላይ ስለመሰወር የምናገኘው የዘር ማጥፋት ድርጊትን ወንጀል የሚያደርገው አንቀጽ 269 (ሐ) ላይ ሲሆን፣ በዚህ አንቀጽ እንደተገለጸው አስገድዶ መሰወሩ የዘር ማጥፋት መሆንን ይጠይቃል፡፡ በመሆኑም በዚህ አንቀጽ ተመርኩዞ አስገድዶ መሰወርን ራሱን ችሎ ወንጀል በማድረግ ክስ ማቅረብ አይቻልም፡፡ አሰገድዶ መሰወሩ ውጤቱ የዘር ማጥፋት መሆንን ይጠይቃል፡፡ ስለሆነም ይህ ድንጋጌ ሰብዕና ላይ ከሚፈጸሙ ወንጀሎች መካከል አንዱን ማለትም የዘር ማጥፋትን የሚመለከት ቢሆንም አስገድዶ መሰወርን ግን አይሸፍንም፡፡ አስገድዶ የመሰወር ወንጀል ተፈጽሟል ለማለት ከላይ እንዳየነው የመንግሥት ትብብር መኖር እንደሚያስፈልግ ተመልክተናል፡፡ የተሰወረው ሰው ዕጣፋንታ በሚያዝበት ጊዜ የሚሰወረውም ቤተሰቦቹም የማያውቁ መሆን አለበት፡፡ እንግዲህ ከምርመራ በኋላ ግን ይህ ሁኔታ ሊደረስበት ይችላል፡፡ እነዚህንና ከላይ የተገለጹ ነጥቦችን የሚያካትት አስገድዶ መሰወርን ወንጀል የሚያደርግ ካለ እንመልከት፡፡

ራሱን ችሎ ስሙ ተጠቅሶ ወንጀል ካልተደረገ ከአስገድዶ መሰወር ጋር ሊገኛኙ የሚችሉ ወንጀሎችን ደግሞ እንመልከት፡፡ አስገድዶ መሰወር በርካታ መብቶችን የሚያሳጣ ቢሆንም ዋናው ግን ነፃነትን (Liberty) ያሳጣል፡፡ በተለይ ደግሞ የመንቀሳቀስ ነፃነትን ማሳጣት መለያ ፀባዩ ነው፡፡ የወንጀል ሕጉ ነፃነትን አላግባብ ማሳጣት ወንጀል ያደረገበትን አንቀጾች ከ580 ጀምሮ እናገኛለን፡፡ ከዚህ አንፃር ከያዝነው ጉዳይ ጋር የሚቀራረቡ ሁለት አንቀጾችን እናገኛለን፡፡ አንደኛው አንቀጽ 585 ሲሆን ከሕግ ውጭ የሰውን ነፃነት ማሳጣት፣ ማገትና ማሰርን ይመለከታል፡፡ ማንም ሰው የመንግሥት ሠራተኛ ያልሆነ ሰው ከሕግ ውጭ ካሰረ እጅግ በጣም ቢበዛ አሥር ዓመት በሚደርስ እስራት ሊቀጣ ይችላል፡፡ የመንግሥት ሠራተኛ ከፈጸመው ደግሞ አሁንም በወንጀል ሕጉ አንቀጽ 423 መሠረት ተጠያቂ ይሆናል፡፡ ከፍተኛው የቅጣት መጠንም  አሥር ዓመት ነው፡፡ እንግዲህ አስገድዶ መሰወርም ያው ሕገወጥ እስራት ነው ተመሳሳይ ነው፤ ካልን ነው በእነዚህ አንቀጾች ክስ ማቅረብ የሚቻለው፡፡ ሌላው የምናገኘው ጠለፋን የሚመለከተው አንቀጽ ነው፡፡ እንደ ሕጉ ጠለፋ አድራጊውንና የተጠላፊውን የት እንደተወሰደ የሚታወቅ ይመስላል፡፡ የቅጣት መጠኑም ከፍተኛው የሰባት ዓመት እስራት ነው፡፡

ይኼ የታሰረው ሰው የት እንደታሰረና ማን እንዳሰረው ሲታወቅ ነው፡፡ ጠለፋውም ቢሆን እንዲሁ፡፡  እንግዲህ አስገድዶ መሰወር የሚፈጽሙ ሰዎችን ለፍትሕ ለማቅረብ የሚሆን ራሱን የቻለ ስሙን ጠርቶ ባህሪውን ገልጾ ወንጀል የሚያደርግ ሕግ ከሌለ አማራጩ ከላይ በጠቀስናቸውና ሌሎች ተያያዥ አንቀጾች ክስ ማቅረብ ይሆናል፡፡ አሰገድዶ የመሰወር ድርጊት የተሰወረውን ሰው በርካታ መብቶች ስለሚጥስ የተጣሱትን መብቶች  ወንጀል በሚደርጉ አንቀጾች ክስ ማቅረብ ይሆናል አሁን ላይ ያለው መፍትሔ፡፡ በጥቅሉ ሲታይ የወንጀል ሕጉ ለዚህ ከባድና ሰብዕና ላይ ለሚፈጸም፣ ምሕረትና ይቅርታ ለሌለው በይርጋ ለማይታገድ ወንጀል ትኩረት አልሰጠውም፡፡ በምትኩ ሊያገለግሉ የሚችሉ ዓለም አቀፍ ስምምነቶችንም መንግሥት አልተቀበለም፡፡ ሌሎች አገሮችም ኢትዮጵያን ሁለቱን ስምምነቶች እንድትቀበል በተባበሩት በየጊዜው የሚቀርቡ ሁሉን አቀፍ የሰብዓዊ መብት ግምገማ ላይ ለአብነት አርጀንቲናና ካናዳ ከላይ የተገለጹትን ሁለቱን ስምምነቶች እንድትቀበል ቢጠይቁም፣ ስለአስገድዶ መሰወር የወጣውን ስምምነት በሚመለከት መልስ መስጠት አልፈለገችም፡፡ እቀበላለሁም ወይም አልቀበልም አላለችም፡፡ ዓለም አቀፍ የወንጀል ፍርድ ቤቱን ግን እንደማትቀበል አሳውቃለች፡፡ በግልጽ ውድቅ አድርጋለች፡፡

አስገድዶ መሰወር በአገራችን በሰፊው ተንሰራፍቶ ኖሯል፡፡ ሕዝብ በየቦታው ስለሁኔታቸው ከሚጠይቀው መካከል ሁለት ብቻ እንጥቀስ፡፡ በ1984  ዓ.ም. ነዲ ገመዳ ከባሌ እንዲሁም በ1986 ዓ.ም. መሪጌታ እንደሥራቸው ከጎንደር ተሰውረዋል፡፡ ቤተሰቦቻቸውም ሆነ ሕዝቡ መኖራቸውንም መሞታቸውንም አያውቅም፡፡ ሕዝቡ ግን አሁንም ጥያቄውን አላቆመም፡፡ መንግሥትም በዓለም አቀፍ ሰነዶች ላይ እንደተደነገገው (ከላይ እንዳየነው) ለቤተሰቦቻቸው ምንም ነገር ሲደረግ አልተስተዋለም፡፡ ይኼንን እንዲያደርግ የሚሰገድደውም ለተጎጂዎች መብት የሚያደርግ በግልጽ የተቀመጠ ሕግ የለም፡፡ የተሰወሩት ሰዎች ላይ ከደረሰው በደል ባሻገር ቤተሰብ ላይ የሚደረሰውም ከባድ ስለሆነ ነው ይርጋም፣ ምሕረትና ይቅርታ የሌለው፡፡ በሕገ መንግሥቱ ወንጀል እንደሆነ ቢገለጽም አገራችን ግን አስገድዶ መሰወርን ወንጀል ያደረገ ሕግ የላትም፡፡

ስለሆነም የመሰወር ፍላጎት የሌለው መንግሥት ሰውን ከአስገድዶ መሰወር ለመጠበቅ ዝርዝር ሕግ ያወጣል፡፡ ዓለም አቀፍ ስምምነቶቹንም ይቀበላል፡፡ የጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር) አስተዳደርም ይኼንኑ ያደርጋል ብለን ተስፋ እናደርጋለን፡፡

አዘጋጁ፡- ጸሐፊውን በኢሜይል አድራሻቸው [email protected] ማግኘት ይቻላል፡፡

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ

“ከሁለት ሳምንት በፊት ወደ ኤርትራ የማደርገውን በረራ እንዳሳድግ ተጠይቄ ነበር” የኢትዮጵያ አየር መንገድ

ኢትዮጵያ አየር መንገድ ወደ ኤርትራ የሚያደርገውን በረራ እንዲያሳድግ የሚጠይቅ...
00:06:46

የኤርትራ አቪዬሽን ባለሥልጣን የኢትዮጵያ አየር መንገድ በረራዎችን ማገዱን አስታወቀ

የኢትዮጵያ ሲቪል አቪዬሽን ባለሥልጣን ጉዳዩን እያጣራሁ ነው ብሏል በኤርትራ ትራንስፖርትና...

[ክቡር ሚኒስትሩ ከተቋሙ የሠራተኞች ማኅበር አመራር ጋር እየተወያዩ ነው]

ጤና ይስጥልኝ ክቡር ሚኒስትር? ሰላም! በአስቸኳይ እንደፈለጉኝ መልዕክት ደርሶኝ ነው የመጣሁት። አዎ።...

የሱዳን ጦርነትና የኢትዮጵያ ሥጋት

የሱዳን ጦርነት ከጀመረ አንድ ዓመት ከአራት ወራት አስቆጠረ፡፡ ጦርነቱ...