Tuesday, July 23, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -
ኪንና ባህልታሪካዊቷ መስከረም 1 ቀን ድሮና ዘንድሮ

ታሪካዊቷ መስከረም 1 ቀን ድሮና ዘንድሮ

ቀን:

መስከረም 1 ቀን የአዲስ ዘመን መባቻ፣ ቅዱስ ዮሐንስ ለኢትዮጵያና ለኤርትራ ልዩ ትርጉም አላት፡፡ ኤርትራ በቅኝ ገዥዎቹ ጣሊያንና እንግሊዝ ለ60 ዓመታት ተይዛ ከቆየች በኋላ በፌዴራሲዮን ከኢትዮጵያ ጋር የተቀላቀለችው መስከረም 1 ቀን 1945 ዓ.ም. ነበር፡፡ እስከ 1967 ዓ.ም. ድረስ መስከረም 1 ቀን ‹‹የዘመን መለወጫና ኤርትራ ከኢትዮጵያ ጋር የተቀላቀለችበት ቀን›› እየተባለ በሕግ አግባብ ይከበር ነበር፡፡ በ1983 ዓ.ም. ኤርትራ ከተገነጠለችና ነፃ መንግሥት ከሆነች ሰባት ዓመት በኋላ በሁለቱ አገሮች መካከል በተደረገው ጦርነት ምክንያት የአገሮቹ ድንበር ተዘግቶ ቆይቷል፡፡ ከወራት በፊት በኢትዮጵያ የተደረገውን የመንግሥታዊ ሥልጣን ለውጥ ተከትሎ በሁለቱ አገሮች መካከል ዕርቀ ሰላም ወርዷል፡፡ በዚህም መሠረት፣ ኢትዮጵያና ኤርትራን በመሬት የሚያገናኙት ሁለት የትራንስፖርት መስመሮች በቡሬ ደባይሲማ፣ እንዲሁም በዛላምበሳ ሰርሓ ያሉት መንገዶች መስከረም 1 ቀን 2011 ዓ.ም. በይፋ ተከፍተዋል፡፡ በኢትዮ ኤርትራ ጦርነት ምክንያት ለሁለት አሠርታት ተዘግተው የነበሩትን መንገዶች ጥብጣብ በመቁረጥ (በፎቶው ከታች እንደሚታየው) የከፈቱት ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር) እና ፕሬዚዳንት ኢሳይያስ አፈወርቂ ናቸው፡፡ በአጋጣሚውም ሁለቱ መሪዎች እንቁጣጣሽና ቅዱስ ዮሐንስን (የኤርትራ ይፋዊ መጠሪያ) ከኅብረተሰቡ ጋር አክብረዋል፡፡ አዲስ አበባ ቦሌ ዓለም አቀፍ ኤርፖርት እንደደረሱ መግለጫ የሰጡት ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ፣ ‹‹ . . .  በዛሬው ዕለት ተሳክቶልን ድንበር በማፍረስ በጋራ አዲስ ዓመት ማክበር ችለናል፤›› ብለዋል፡፡ ከ66 ዓመታት በፊት መስከረም 1 ቀን 1945 ዓ.ም. ኤርትራ ከኢትዮጵያ በፌዴሬሽን ስትቀላቀል ንጉሠ ነገሥቱ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ የኤርትራን ፌዴራል አክት ሲያፀድቁ የሚከተለውን ዲስኩር አሰምተው ነበር፡፡  ‹‹ . . . ዛሬ በወንድማማችነት የተቀላቀላችሁ ታማኞቻችን እናንተ የኢትዮጵያ የኤርትራ ተወላጆች ዜጎቻችን፣ እኛ በኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥትነታችን፣ የኤርትራንና የኢትዮጵያን በፌዴራሲዮን መቀላቀል ዛሬ ለታማኝ ዜጎቻችን የምንገልጽበት ጊዜ ታሪካዊ የሆነ ሰዓት ነው፡፡ . . . ይህንን ቀን አባቶቻችንና አባቶቻችሁ ለማየት ተመኙ፣ አልቻሉም፡፡ ለመስማትም ተመኙ አልሆነላቸውም፡፡ እኛና እናንተ ግን ለማየትም ልንደርስበትም ስለቻልን ታላቅ ዕድል አገኘን . . . ››፡፡ በይቀጥላልም መስከረም 24 ቀን 1945 ዓ.ም. ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ (በፎቶው ከላይ እንደሚታየው) በመረብ ድልድይ ላይ የተዘረጋውን ጥብጣብ በወርቅ መቀስ ቆርጠው ሰው ሠራሹን ወሰን ሲደመስሱም ‹‹ . . . ለብዙ ዓመታት የሁለቱን ወንድማማች ሕዝቦች የለየውን የመከራ ምዕራፍ በዛሬው ቀን ለዘለዓለሙ እንዘጋለን . . . ›› ማለታቸውም ይታወሳል፡፡

ታሪካዊቷ መስከረም 1 ቀን ድሮና ዘንድሮ

(ቅንብር በሔኖክ ያሬድ)

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ

‹‹በየቦታው ምርት እየገዙ የሚያከማቹ ከበርቴ ገበሬዎች ተፈጥረዋል››

አቶ ኡስማን ስሩር፣ የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል በምክትል ርዕሰ መስተዳድር...

ኢትዮጵያዊ ማን ነው/ናት? ለምክክሩስ መግባባት አለን?

በደምስ ጫንያለው (ዶ/ር) የጽሑፉ መነሻ ዛሬ በአገራችን ውስጥ በተለያዩ አካባቢዎች ግጭቶችና...

ዴሞክራሲ ጫካ ውስጥ አይደገስም

በገነት ዓለሙ የዛሬ ሳምንት ባነሳሁት የኢሰመኮ ሪፖርት መነሻነትና በዚያም ምክንያት...

ኢትዮጵያ በምግብ ራሷን የምትችለው መቼ ነው?

መድረኩ ጠንከር ያሉ የፖሊሲ ጉዳዮች የተነሱበት ነበር፡፡ ስለረሃብ፣ ስለምግብ፣...