Thursday, July 25, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -

የተመረጡ ፅሑፎች

የባከኑ ወርቃማ ዕድሎቻችን አያስቆጩም ወይ?

‹‹ይኼኛው ተራራ ያን እየጋረደው፣ የት ይታይ አካልህ ርቆ የሄደው?›› ትላለች ዘፋኟ ለዛ ባለው ድምጿ። ከሜክሲኮ ወደ ቄራ ለመሄድ እየተሳፈርን ነው። ትዝታ የታክሲዋን የውስጥ ድባብ ለስለስ አድርጎታል። የማለዳ ፀሐይ ሙቀት በመስኮቱ እየሰረገ የሚያገኘንን ብቻ ይዳስሳል። ቀትር ከመሆኑ በፊት የጠዋት ፀሐይን ማንም ይጓጓል። ገና ካሁኑ በቀትር ወበቅ ያልተማረረ አለ? ‹‹ልጅነትና ይህች ፀሐይ ይመሳሰሉብኛል፤›› ይላል አንድ ከኋላ የተቀመጠ ተሳፋሪ። ‹‹እውነት ነው ልጅነት ካለፈ አይገኝም፤›› እያለ ይጨማምራል። ‹‹አሁንማ አንዴ ካለፈ ተመልሶ የሚገኝ ምን ነገር አለ? መልካሙ ነገር እንደ ዋዛ እያለፈን አይደል እንዴ ያመለጠንን ስናባርር ቀኑ መሽቶ የሚነጋው? ዕድሜስ በዚያው ልክ የሚሸመጥጠው?›› ይለዋል አዲስ የገባው ተሳፋሪ። ‹‹እውነት ነው! እውነት ነው!›› ይላል የቀደመው።

አብዛኞቻችንን ባገኘነው አጋጣሚ ሁሉ በብዙ ጉዳዮች ስለሚያስተሳስረን ሕይወታችን እንጫወታለን። እየተጨዋወትን እንጓዛለን። መራራውን እየሸሸን፣ ጣፋጩን አሽቀንጥረን ጥለን ድካምና ዕድሜ በከንቱ እያባከንን ወደፊት መጓዝ አይሰለቸንም። ‹‹ቆይ ቆይ፣ ቢሰለቸንስ? በየትኛው ወኔያችን ለጥሩ ጉዳይ እንፈላለጋለን?›› ይላል በውስጡ የሚያስበውን ከወዳጁ ጋር የሚጨዋወት ተሳፋሪ። ‹‹ታዲያስ! ሌላውን ትተህ እርስ በርሳችንም መብታችንን አስከብረን ግዴታችንን መወጣት አልቻልንም፤›› ይለዋል። ረጅሙ የትዝታ ሙዚቃ እስኪገባደድ ተሳፋሪዎች ታክሲዋን እየሞሉ በጠዋቱ የሐሳብ እሳት ላይ ተጥደዋል። አዳሜ እንዳሰበው ለመዋል ግራ ገብቶት እንዳላሰበው የኖረውን ያውጠነጥናል፡፡ አሁንማ የምንጣድበት የሐሳብ ምድጃ ግለቱ የሚቻል አልሆነም፡፡ አንዳንዶች የዘመኑን ኑሮ ከእሳት ጋር ሲያወዳድሩት ኧረ የባሰ ነው የሚሉት ደግሞ ገሐነም ነው ይሉታል፡፡ መጥኔ!

ወያላው በጮርናቄ ቀኝ ጉንጩን ወጥሮ ባልተወጠረው በኩል ሽርፍራፊ ቃላት እየቀመረ ይጣራል። ደግሞ ትንሽ ተወት አድርጎ ከሻዩ ፉት ይላል። ‹‹ፋታ የሌላት ሕይወት፤›› ይላል ይኼን የሚያስተውል ጎልማሳ ተሳፋሪ። ‹‹እንዲህ ይኖርና ደግሞ ይሞታል፤›› ይላል ሌላው። አጠገቤ ከትንሽ ደቂቃ በፊት ገብቶ የተቀመጠ ወጣት፣ ‹‹እንዴ! ዛሬ ሰው ሰላም አውለኝ፣ ቀኝ አውለኝ’ ብሎ አልወጣም መሰለኝ?›› ብሎ ጠየቀኝ። የጨለምተኝነት አመለካከት የሰፈነ ስለመሰለው። ‹‹ደግ ደጉን እንይ፣ ደግ ደጉን እናውራ›› የሚል ጥቅስ አይቼ ቀና አልኩ። ‹‹ለነገሩ መርጦ መኖር እንደማይቻለው ሁሉ እየመረጡ ማውራትም ይከብዳል፤›› አለኝ መልሶ አውጥቶና አውርዶ ሲያበቃ። በሕይወት ጉዞ ላይ ሐሳብ ሐሳብን እየሻረ፣ የሰው ልጆች ምልከታና ፍልስፍና ታክሲያችን ውስጥ እየተነሳ ይጣላል። አቤት ስንቱ በየመንገዱ ላይ ተነስቶ ሲጣል ያለ ፋይዳ ቀረ? ስንቱ በሰምቶ እንዳልሰማ ልማድ ታልፎ ዋጋ ሲያስከፍለን ኖረ? ኧረ ስንቱ!? ስንቱ!? ስንቱ!?

አድማጩ ዝም ሲል ተናጋሪው ይተርካል። ሁሉም ግን እንደ መልኩ የሕይወትን መራራና ጣፋጭ እውነት ከአቦል እስከ በረካዋ እኩል ይጨልጣል። ‹‹ኧረ እንሂድ ሞልቷል!›› አለ አንዱ ከኋላ። ሾፌሩ በኋላ በመመልከቻው መስታወት ቃኘት አድርጎን፣ ‹‹ዓለም እኮ ሞልታ አታውቅም፤›› አለን ኮስተር ባለ የድብርት ድምፅ። ‹‹መቼም ሰው የማይሆነው የለም። ምስኪን በጠዋቱ ምን ለክፎት ይሆን?›› በማለት ከፊታችን የተቀመጡ ሴቶች ተነጋገሩ፡፡ ‹‹ማን ስለዓለም ዘጠኝነት አወራ?›› ቢለው አንድ ጎረምሳ ሾፌሩም ለመመለስ ቸኮለ። ‹‹ስንቱ ሙሰኛ በቃኝን አላውቅ ብሎ አገር ሲበዘብዝ ዝም እያላችሁ እኛን ስታጣድፉና ስታሳጡ ምንም አይመስላችሁ፤›› ሲለን ነገሩ ገባንና ዝም አልነው። ‹‹ለዚያ ይሆን ሌባ በሞላባት አገር ሾፌርና ወያላ ላይ ብቻ ጡንቻዎን አያሳዩ!’ የሚል ጥቅስ የተለጠፈው?›› ብለን ተንሾካሾክን! የሹክሹክታ ዘመን! ቀና ብዬ ወደ አንደኛው ጥግ በኩል ስመለከት የተሰቀለው ጥቅስ ፈገግ አሰኘኝ፡፡ ‹‹መብታችሁ ትዝ የሚላችሁ ታክሲ ውስጥ ነው ወይ?›› ይላል፡፡ ሌላ ቦታማ ገና አፋችንን ስንከፍት የተሳዳቢ መንጋ ይወረናል፡፡

ወያላው የጮርናቄውን ዘይት በሱሪው እየጠራረገ ‹‹ሳበው!›› አለው ሾፌሩን። ምንም እንኳ ሾፌሩ የወያላውን ቁርስ በልቶ መጨረስ እየጠበቀ እንደነበር ቢገባንም፣ የመለሰልን መልስ ብዙዎቻችን እንዳብሰለሰለን ተቀምጠናል። ‹‹ኤድያ! ፌስቡክ እያለ በየት በኩል ሥራ ይሠራል?›› አለ አንድ ጎልማሳ የእጅ ስልኩን እየወዘወዘ። ፊቱ ላይ ሰሞነኛ ጭንቀትና ሐሳብ እንዳለበት ያሳብቃል። ‹‹ከምን ተነስተህ ነው ወዳጄ?›› አለው አጠገቡ የተቀመጠ ወጣት። ‹‹ሰው ሥራ ፈታ ብዬ ነዋ! ሰው እርግፍ አድርጎ ሥራ ትቷል እኮ ነው የምልህ? ጭንቅላታችን ያለቅጥ ፈዞ እውነትን ማየት አቃተው። ‘አፍ ሲከፈት ጭንቅላት ይታያል’ የሚባለው አባባል አሁን ‘ፌስቡክ ሲከፈት ገመና ይገለጣል’ ተብሎ ቢቀየር፣ የዘንድሮ ጉዟችን በትክክል ወዴት እንደሚያመራ ባሳየ ነበር። ሌላው ቀርቶ ሾፌሩ እንዳለው ስንቱን ሌባና ዘረኛ ፌስቡክ ላይ ልንጋፈጠው ሲገባ . . .›› ብሎ ራሱን አወዛወዘና ‹‹ . . .ኧረ ተወኝ ወንድሜ፣ ማን እንደ ሞዴል እየተቀናጣን የምንነሳውን ፎቶ ይጠቋቆምልን?›› ብሎት በረጅሙ ተነፈሰ። ወያላው ‹‹ሾፌር›› መባሉን ስለሰማ ስለምን እንደሚወራ ለመስማትና ራሱን ከተሳፋሪዎች ‹‹ሙድ›› ጋር ለማጣመር ትኩረቱን ይሰበስባል። የፌስቡክ አፍቃሪያን ደግሞ፣ ‹‹ታዲያ በምን እንደበር? ምድረ ሌባና ጠባብ ብሔርተኛ እኛን እያወዛገበ ሲደበር በፌስቡክ ካልተደበርን በምን ልንደበር ነው?›› ይባባላሉ። ዘመናዊነትና ቴክኖሎጂን ማን የአንድ ሳንቲም ሁለት ገጽታዎች እንዳደረጋቸው መርምረን መድረስ ከብዶናል፡፡ ወያላው ወሬው ከአቅሙ በላይ ስለመሰለው ወደ ደጅ አንጋጦ ወሬ ማየት ይዟል። ‹‹ጣልቃ ገቦች በበዙባት ዓለም ዝምተኞች የምሽት ከዋክብት ናቸው፤›› ያለው ማን ነበር?

ታክሲዋ መንገዱዋን ይዛ ፍጥነቷን ስታበረታ ወያላው ወደ ሥራው ተሠማራ። ‹‹እሺ ሳንቲም ያላችሁ እባካችሁ እየተባበራችሁኝ፤›› አለ ድምፁን ከፍ አድርጎ። ‹‹እንዴ አላበዛችሁትም ግን እናንተ? የእናንተን ሥራ እኛ መሥራት አለብን?›› አሉት አንዲት ወይዘሮ። ‹‹እንደሱ አይደለም እናት፣ አንድ ብር የምንዘረዝረው በርካታ ሳንቲሞችን ገብረን ስለሆነ ነው። እንዴት ያዋጣናል እንዲህ እየዘረዘርን ታዲያ?›› አለ ረጋ ብሎ። ‹‹አንተ እሱን ትላለህ ዶላር ሰሞኑን ለመጨመር እየተጣደፈ አይደል እንዴ?›› አለው ከኋላ የተቀመጠ ጎልማሳ። ‹‹ታዲያ እንዴት ነው የምናከብረው?›› አለው አጠገቡ የተቀመጠው ተሳፋሪ ድንገት። ‹‹ምኑን?›› አለው ጎልማሳው ግራ ተጋብቶ። ‹‹ማለቴ አንድ ዶላር ከ30 ብር በላይ መዘርዘር ሲጀምር መቼም የሆነ ነገር አዘጋጅተን እንኳን ደስ አለህ ማለት ያለብን ይመስለኛል። ከዚህ ወዲያ ምን ማድረግ እንችላለን?›› ሲል በንዴት ፈገግታ ጥርሳችንን አስገለፈጠው፡፡

‹‹እኛ እሱን እንላለን፣ ኢኮኖሚስቶቻችን ደግሞ የውጭ ምንዛሪ መጨመሩ ለአገር ውስጥ ምርት ማደግ ትልቅ ባለውለታ ነው ከማለት አልፈው፣ እንደ ጃፓን ዓይነቶችን አገሮች ይጠቁሙሃል፤›› አለው ጎልማሳው በቅርቡ ያነበባትን አንዲት መጣጥፍ እየጠቀሰ። ወዲያው ደግሞ፣ ‹‹ኧረ ግራ ገባን!›› ሲል አንዱ ድንገት ሌላው ተቀብሎ፣ ‹‹ኑሯችንና አኳኋናችን እንዴት ግራ አይገቡን? መቸገር ማደግን ያሳያል የሚሉት ፈሊጥ መቼ ይሆን የሚገባን?›› አለ ትክት ባለው ድምፅ። ወያላው ሳንቲም የሚዘረጋለት ሲያጣ በእጁ የያዛቸውን ጨርሶ በመስኮት ብቅ ብሎ፣ ‹‹ሳንቲም… ሳንቲም. . . ›› ይል ጀመር። ትንሽ ብሮችን ዘርዝሮ መልስ ይሰጠን ጀመር። ያልተዘረዘረ ችግራችን፣ ሐሳባችን፣ ጥያቄያችን እንደ ወያላው በመስኮት ወጣ ተብሎ መልስ የሚያገኝ ቢሆን እንዴት ጥሩ ነበር!?  

ጉዟችን እንደ ቀጠለ ነው። ታክሲዋ አልፎ አልፎ ለማውረድና ሰው ለማሳፈር ትቆማለች። በዚህ መሀል የሚያነጋግረን ጉዳይ አይጠፋም፡፡ አንድ መጨረሻ ወንበር የተቀመጠ ወጣት ድንገት ‹‹ወራጅ›› አለና ታክሲዋ ቆመች። የቆምንበት መንገድ ዳር አጠገብ ሁለት የቤት አውቶሞቢል አሽከርካሪዎች ተጣልተው ካልተደባደብን እያሉ ነበር። አንደኛው እጁን ወደ ወገቡ ሰዶ ሽጉጥ ቢያወጣ አካባቢው በጩኸት ታመሰ። ‹‹እንዴ! እንዴ! ይኼ ነው የቀረን?›› አለ አንድ ተሳፋሪ። ወራጅ ያለው ተሳፋሪ ወርዶም ቢሆን ታክሲዋ ቆማ፣ ሁላችንም በምናየው ዘግናኝ ድርጊት ተመስጠናል። ‹‹በስንት ትግልና በስንት መስዋዕትነት የተገኘው ሰላማችን መጨረሻው ደረሰ እንዴ?›› አለ ጎልማሳው በአደባባይ ሽጉጥ መመዘዙ አብከንክኖት። ‹‹ኧረ በስመ አብ በል! ሰላማችንማ ህልውናችን ነው ልጄ፤›› አሉት ዕድሜያቸው ገፋ ያለ ሰው። ‹‹እንዴ  ሁሉም ታጣቂ የፖለቲካ ፓርቲዎች ትጥቅ ፈተው ሰላማዊና ዴሞክራሲያዊ ትግል ውስጥ እየገቡ ባለበት ጊዜ? ሕዝቡ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ናፈቀኝ ብሎ ሲነሳ የአደባባይ ድንፋታ በአጭሩ ካልተገታ፣ የ’ካው ቦይ’ ዘመን ተመልሶ እንዳይመጣ እሠጋለሁ፤›› አሉ ሌላ አዛውንት። ወዲያው ፖሊስ መጣና ሰዎቹን ገላግሎ ወደ ጣቢያ እንዲያመሩ ሲያዛቸው፣ ወያላው ሾፌራችንን ‹‹እንሂድ›› ብሎ አዘዘው። ‹‹ወይ ጉድ! ሰላማዊ የፖለቲካ ትግልና የጦር መሣሪያ ትግል ከመቼ ጀምሮ ነው ደግሞ ጎን ለጎን የሚከናወኑት?›› የሚለኝ አጠገቤ የተቀመጠው ነው፡፡ አንዱ በፍጥነት ጣልቃ ገብቶ፣ ‹‹ወዳጄ የዞረበት ሁሉ ከዞረ ድምር እስኪወጣ ድረስ እኮ ማገገሚያ ማዕከል ማስገባት የግድ ነው፡፡ መንግሥት ባለበት አገር የፖለቲካ ፓርቲ ታጥቄ ነው የምወዳደረው ካለ ውስጡ ፅኑ ደዌ እንዳለ መጠራጠር ይገባል፡፡ እንዲህ ዓይነቶችን ከተቻለ ወደ ሕክምና ካልሆነ በጡረታ ወደ መቄዶንያ መላክ ነው . . . ›› እያለ ከት ብሎ ሲስቅ ያዩ አንድ እናት ‹‹ኧረ ወሬ በቃ!›› ቢሉ ማን ሰምቷቸው? ዘንድሮ ማን ማንን ሊሰማ? ዝም ብሎ መዳረቅ እንጂ፡፡

ከመንቀሳቀሳችን በፊት ሁለት ቆነጃጅት ጉሮሮዋቸው እስኪደርቅ ተጣርተው አስቆሙንና ተሳፈሩ። ‹‹አንተ ጆሮህን ተኝተህበታል እንዴ?›› አለችው አንደኛዋ ወያላውን እየገላመጠች። ወያላው ፈገግ ብሎ እየተቅለሰለሰ ዝም አለ። ዝምታው ያበሸቃት ጠያቂ ደጅ ጀምራው የነበረውን ወሬ ለመቀጠል ተጣደፈች። ‹‹ . . . እና ይገርምሻል እንደዚያ ምላ ተገዝታ የወሰደችውን ልብስና ጫማዬን ሳትመልስ፣ ደውላ እንኳ ‘በይ መሄዴ ነው’ ሳትል ቀረች፤›› እያለች አንድ ጓደኛዋን ማማት ጀመረች። ‹‹‘ወዳጅህ ሲታማ ለእኔ ብለህ ስማ’ አለ የአገሬ ሰው›› አለ ከኋላ የተቀመጠ ተሳፋሪ በሽሙጥ። ቆነጃጅቱ የሰሙት አይመስሉም። ቤት ውስጥ ለብቻ የሚወራውን በአደባባይ ከሚወራው ሳይለዩ ብዙ ይባባላሉ። ቀሪዎቹ የታክሲ ተሳፋሪዎች የሚሰሙት ነገር አሳፍሮአቸው ይመስላል በኃፍረት አንገታቸውን ደፍተዋል። የወጣቶቹ ቁንጅና ከሰብዕናቸው የበለጠበት አንዱ ደግሞ፣ ‹‹ይገርማል ኑሮ እንዲህ ተወዶም የእህቶቻችን ውበት በየቀኑ አብሮ እየናረ ነው። ጎበዝ! ውበታቸው በስንት መቶኛ እያደገ ይሆን?!›› ሲለን ተሳሳቅን። ‹‹ምን ዋጋ አለው?›› አለ አንዱ ደግሞ ተበሳጭቶ። ‹‹ምነው?›› ሲሉት ፈጠን ብሎ፣ ‹‹ሚስት ጠፋ። እኛም በየካፌውና በየመዝናኛው እየዞርን መፈለጉ ደከመን፤›› ከማለቱ፣ ‹‹አይ አንተ ፌስቡክ እያለ ምን ነዳጅ አስጨረሰህ?›› አለው አጠገቡ የተቀመጠ። አንገብጋቢው ነገር ሲመናመን ቀስ ብሎ የሚደርሰው ይበረክታል። ጨዋታን ሐሜት ሲያደፈርሰው ጆሮ ድፈኑኝ፣ ድፈኑኝ ይላል። ሕይወት በተቃርኖ ውስጥ ስትጓዝ የሚደርሱበትን ለመወሰን ይጨንቃል!

መዳረሻችን እየተቃረበ መጥቷል። ሾፌሩ የሬዲዮውን ጣቢያ ከትዝታ ወደ ስፖርት ዘገባና ትንታኔ መልሶታል። ‹‹ምናለበት ኢኮኖሚያችን፣ ፖለቲካችን፣ ኑሯችን እንዲህ ቢተነተንልን? ቀላል ቀላሉዋን ስንመርጥ እስከ መቼ ልንኖር ነው?›› ብለው አንደኛው አዛውንት ጠየቁ። ወያላው፣ ‹‹ምን አሁንማ ኳሱም ፖለቲካ አልሆነም ብለው ነው?›› አላቸው። ‹‹እንዴት?›› አሉት ግር ብሏቸው። እኛም ግር ብሎን ለማዳመጥ አሰፈሰፍን። ‹‹ኳስ በደህናው ቀን መዝናኛችን ነበር። አሁን ግን ጨጓራችንን በሽተኛ አድርጎት ፖለቲካ ሆነብን፤›› ሲል ሳቅን። አዛውንቱም፣ ‹‹ምን ይሻላችሁ ይሆን?›› አሉት እየሳቁ። ‹‹ስፖርታችን አዲስ አስተሳሰብና ዘመናዊ አመራር ካላገኘ ለውጥ የለም፤›› አለ ወያላው ፈርጠም ብሎ። አዛውንቱ ድምፃቸውን ጠራርገው፣ ‹‹ልክ ነህ! ጉልቻ ቢቀያየር ወጥ አያጣፍጥም፣ ሰው ቢቀያየር አስተሳሰብና አሠራር ካልተቀየረ ምንም መፍትሔ አይመጣም ልጄ፡፡ ተሿሚው ቢቀያየር ሥራ ካልተሠራና ውጤት ካልታየ ምን ዋጋ አለው?›› አሉና ትንሽ ትንፋሻቸውን ሰብስበው፣ ‹‹አገራችን በለውጥ ጎዳና ውስጥ ናት፡፡ ሹመቱም ሆነ ምደባው ዋጋ የሚኖረው የአስተሳሰብና የአሠራር ለውጥ ሲኖር ጭምር ነው፡፡ ሰው በመቀያየር ብቻ ለውጥና ውጤት ናፋቂዎች ከመሆን እሱ ይጠብቀን!›› ሲሉ ወያላው የገባው መስሎ አንገቱን ነቀነቀ።

‹‹የፖለቲካ ሹመትና ሽግሽግ አባታችን እንዳሉት ከአሠራርና ከልማዳዊ ድርጊቶች ለውጥ ጋር ካልተቀናጀ እርባና ቢስ ነው፤›› አለ አንዱ፡፡ ሌላኛው ከአፉ ላይ ለቀም አድርጎ፣ ‹‹እኛ የሰው አገር ኳስ ስናማስል እኮ ነው የራሳችን ያረረብን፤›› አለ፡፡  የባሰ አታምጣ በአንድ ጊዜ ምን ውስጥ ገባን ይሆን? አዛውንቱ ሳቅ እያሉ፣ ‹‹የእኛ ኳስ ነገርማ እያየኸው አይደል? ለአፍሪካ ዋንጫ ብርቱ ተወዳዳሪ ለመሆን አንዳች የሚረባ ነገር ሳንሠራ ቀኑ ነጎደ እኮ፤›› ሲሉ፣ ሌላው ተቀበላቸው፡፡ ‹‹አይ አባባ አሁንም ዕድላችንን ለመሞከር ግጥሚያ አለብን፡፡ እስኪ ፈጣሪ ረድቶን ትንሽ ብንፍጨረጨር ብለን ልባችንን ወደ ብሔራዊ ቡድኑ መልሰናል፤›› አለ፡፡ አዛውንቱ ኮስተር ብለው፣ ‹‹በአገራችን አንድ ታዋቂ አባባል አለ፡፡ ሰባት ጊዜ ለካ አንድ ጊዜ ቁረጥ’ ይባላል፡፡ በሚገባ አቅደን በሙሉ ልብ ብንነሳ እኮ አንፀባራቂ ገድል እንደምንሠራ ታላቁ የዓድዋ ድል ህያው ምስክር ነው . . . ›› እያሉ ሳለ ወያላው ‹‹መጨረሻ›› ብሎ አወጀ፡፡ በአዛውንቱ አባባል እየተብሰለሰልን ወደ ጉዳያችን ስናመራ፣ ካሁን በፊት የባከኑ ወርቃማ ዕድሎቻችን የቆጩን እንመስል ነበር፡፡ አሁን ደግሞ ‘ትጥቅ ፍታ! አልፈታም!’ ስንባባል አያሳዝንም ወይ? አያስቆጭም ወይ? መልካም ጉዞ! 

Latest Posts

- Advertisement -

ወቅታዊ ፅሑፎች

ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት