Wednesday, February 28, 2024
- Advertisment -
- Advertisment -

ለአንገብጋቢ አገራዊ ጉዳዮች ቅድሚያ ይሰጥ!

የኢትዮጵያን ወቅታዊ ሁኔታ በዝርዝርና በጥልቀት የሚከታተሉም ሆኑ ለዋና ዋና ጉዳዮች ትኩረት የሚሰጡ ኢትዮጵያውያን፣ ከምንም ነገር በፊት ለአንገብጋቢ አገራዊ ጉዳዮች ቅድሚያ እንዲሰጥ ነው የሚወተውቱት፡፡ ‹‹መጀመርያ የመቀመጫዬን›› እንዳለችው እንስሳ፣ ከምንም ነገር በፊት የአገር ህልውና መቅደም አለበት፡፡ የአገር ህልውና አስተማማኝ የሚሆነው ሰላምና መረጋጋት ማስፈን ሲቻል ነው፡፡ ለሰላምና ለመረጋጋት ጠንቅ የሆኑ ችግሮች እየበዙ ነው፡፡ ከዚህ ቀደም በተደጋጋሚ እንደተባለው ሕግና ሥርዓት ማስፈን ካልተቻለ ሥርዓተ አልበኝነት ይሰፍናል፡፡ በአሁኑ ጊዜ ታይቶ በማይታወቅ ሁኔታ ከፍተኛ የሆነ የጦር መሣሪያ ዝውውር አለ፡፡ ከነፍስ ወከፍ እስከ ጦር ሜዳ የቡድን መሣሪያዎች ድረስ በገፍ ከውጭ ወደ አገር ውስጥ ይገባሉ፡፡ ድንበሮችን አቋርጠው አዲስ አበባ ከተማ የደረሱ በርካታ የጦር መሣሪያዎች በተለያዩ ጊዜያት መያዛቸው ይታወሳል፡፡ ከሕግ አስከባሪዎች አምልጠው በየቦታው የተበታተኑ መጠናቸው ምን ያህል እንደሆነ አይታወቅም፡፡ በተለያዩ ክልሎች ከመቼውም ጊዜ በላይ የጦር መሣሪያ መታጠቅ ተለምዷል፡፡ ድግሶችና የለቅሶ ሥነ ሥርዓቶች በጦር መሣሪያ እየታጀቡ ነው፡፡ በተለያዩ ጊዜያትም በተለያዩ ሥፍራዎች በሰዎች ሕይወት ላይ አደጋ ደርሷል፡፡ ይህንን ጉዳይ በፍጥነት ፈር ማስያዝ ካልተቻለ መጪውን ጊዜ መተንበይ አይከብድም፡፡ ይህ ችግር ከቀዳሚ መፍትሔ ፈላጊ ጉዳዮች መካከል አንዱ ነው፡፡

በተለያዩ ሥፍራዎች የተለመዱ ግጭቶች የከፍተኛ ትምህርት ተቋማትን ደጃፍ ማንኳኳት ከጀመሩ ሰነባብተዋል፡፡ በተማሪዎች መካከል የሚያጋጥም አለመግባባት የብሔር ገጽታ እየተላበሰ ለሕይወት መጥፋት ምክንያት እየሆነ ነው፡፡ የበርካቶችን ሕይወት የቀጠፉ ግጭቶች መዳረሻቸው ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ሲሆኑ መጪውን ጊዜ ያከፉታል፡፡ በግለሰቦች የዕለት ጊዜያዊ ፀብ የሚነሱ አለመግባባቶች ከፍ ወዳለ ብሔር ተኮር ግጭት እየተለወጡ በርካታ ጉዳቶች አድርሰዋል፡፡ በቅርቡ እንኳን በደብረ ማርቆስ ዩኒቨርሲቲ አንድ ተማሪ በአሳዛኝ ሁኔታ ግድያ ከተፈጸመበት በኋላ፣ መሰንበቻውን ደግሞ በአክሱም ዩኒቨርሲቲ በተመሳሳይ በሌላ ተማሪ ላይ ግድያ ተፈጽሟል፡፡ ከፍተኛ የትምህርት ተቋማትን ከግጭት አዙሪት ውስጥ የማውጣት ትልቁ ኃላፊነት የመንግሥት ሲሆን፣ ኅብረተሰቡም ከፍተኛ ዕገዛ ማድረግ ይጠበቅበታል፡፡ ይህንን ማድረግ ካልተቻለ የብቀላ ጥቃቶች በሌሎች ዩኒቨርሲቲዎች እየቀጠሉ መመለሻው ይቸግራል፡፡ ከፍተኛ የትምህርት ተቋማትን ከእንዲህ ዓይነቱ አደገኛ ድርጊት መታደግ የግድ ነው፡፡ የሕግ ማስከበር ሥራው በፍጥነት ምላሽ እንዲሰጥ መንግሥት የሚጠበቅበትን ሁሉ ማድረግ አለበት፡፡ ይህም ሌላው ቅድሚያ የሚፈልግ ጉዳይ ነው፡፡

በአሁኑ ጊዜ በየቦታው መንገድ መዝጋት፣ የጦር መሣሪያ መተኮስ፣ ቦምብ መወርወር፣ ሰዎችን መግደል፣ የግለሰቦችን ንብረት ማውደምና መዝረፍ፣ የሰዎችን በነፃነት ከቦታ ወደ ቦታ የመዘዋወር መብት መገደብና በአጠቃላይ ለሰላምና ለመረጋጋት ጠንቅ የሆኑ ሥጋቶችን መደቀን ከመጠን በላይ እየተለመደ ነው፡፡ ከእነዚህም አልፎ የታችኛውን አስተዳደራዊ መዋቅር በማፍረስ ሥርዓተ አልበኝነትን ማንገሥ የዘወትር ተግባር እየሆነ ነው፡፡ መንግሥት ባለበት አገር ውስጥ ራሳቸውን ከሕግና ከሥርዓት በላይ ያደረጉ ጉልበተኞች አገር ሲያተራምሱና ሕዝብ የደኅንነቱ ጉዳይ ሲያሠጋው፣ ከፀጥታ ኃይሎች ቁጥጥር በላይ የሆነ ያጋጠመ ነገር ያለ ይመስላል፡፡ ትጥቁን ያልፈታ ኃይል ወለጋ ውስጥ ከመከላከያ ሠራዊት ጋር አሁንም እየተዋጋ ነው ሲባል ግራ መጋባቱን ያንረዋል፡፡ በተለያዩ ክልሎች የታጠቁ ኃይሎች ያለ ማንም ጠያቂ እንደፈለጋቸው ሲፏልሉ፣ ወዴት እየተጓዝን ነው ያሰኛል፡፡ ለተለያዩ ጉዳዮች ከአካባቢ ርቆ ለመሄድ ፍራቻ ተፈጥሮ እንቅስቃሴ ሲገደብ በርካታ ጥያቄዎች ይነሳሉ፡፡ ለጥያቄዎቹ መልስ የሚሆነውን ግን ኃላፊነት ያለበት መንግሥት ከሕዝብ ጋር በመሆን፣ ሕግና ሥርዓት ማስከበር ብቻ ነው፡፡ ሥርዓተ አልበኝነት እየተስፋፋ ትዕግሥትን ማማከኛ ማድረግ የማይወጡት አዘቅት ውስጥ ይከታል፡፡ ለዚህ ችግር  ቅድሚያ አለመስጠት ይዋል ይደር እንጂ ያስጠይቃል፡፡

በሌላ በኩል የኢኮኖሚው ሁኔታ ትልቅ ትኩረት ይፈልጋል፡፡ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የኑሮ ውድነቱ እየተባባሰ ነው፡፡ የውጭ ምንዛሪ እጥረት፣ የውጭ ብድር ጫና፣ የምርትና ምርታማነት ማሽቆልቆል፣ የኮንስትራክሽን ኢንዱስትሪው መቀዛቀዝ፣ የአምራች ኢንዱስትሪው ከአቅም በታች ማምረት፣ ለወጣቶች ሥራ ፈጠራ የሚደረገው ጥረት አናሳነትና የመሳሰሉት የኢኮኖሚው ጨፍጋጋ ገጾች ናቸው፡፡ መሠረታዊ የፍጆታ ምርቶች በየቀኑ ዋጋቸው ሲጨምርና የሕዝቡ የመግዛት አቅም ሲመናመን በስፋት  እየታየ ነው፡፡ በዚህ ምክንያት የዘረፋ ወንጀሎች ሲበዙ፣ ወደ ጎዳና የሚወጡ ሰዎች ቁጥር ሲጨምር፣ ሴተኛ አዳሪነት ሲስፋፋና የመሳሰሉት አሳዛኝ ነገሮች ሲንሰራፉ ለሰላምና ለመረጋጋት መጥፋት ሰበብ መሆናቸው አይቀሬ ነው፡፡ የኢኮኖሚው ጉዳይ ሲነሳ መሠረታዊ የሆነው የዳቦ ጥያቄ ግዙፍ ሆኖ ይቀርባል፡፡ የመጠለያ ጉዳይ አንገብጋቢነት ይጨምራል፡፡ ኢኮኖሚው እንደ በረዶ ሲቀዘቅዝ ደግሞ የሥራ አጡ ቁጥር ያሻቅባል፡፡ ሥራ አጡ ኃይል አማራጭ ሲያጣ በጠራራ ፀሐይ ለዘረፋ ይንቀሳቀሳል፡፡ አሁንም ተጀምሯል፡፡ ይህ ይዋል ይደር የማይባልበት ችግር በርብርብ ቅድሚያ ተሰጥቶት መፍትሔ እንዲያገኝ፣ መንግሥት ከመቼውም ጊዜ በላይ ቁርጠኝነቱን ማሳየት አለበት፡፡ የግድ ነው፡፡

ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር) በተለያዩ የሥራ መስኮች ከተሰማሩ ባለሙያዎች ጋር በተለያዩ ርዕሰ ጉዳዮች መወያየታቸው አይዘነጋም፡፡ በውይይቶቹ ላይ ከቡድን ጥቅሞች በላይ ማየት የተሳናቸው አስተያየቶች የተሰሙትን ያህል፣ ለአገር ጠቃሚ የሆኑ ሐሳቦችም በስፋት ተሰንዝረዋል፡፡ በጥያቄም ሆነ በአስተያየት መልክ የቀረቡትን ጠቃሚ ሐሳቦች መነሻ በማድረግ፣ እያጋጠሙ ላሉ መጠነ ሰፊ ተግዳሮቶች መፍትሔ ለመፈለግ መነሳት የመንግሥት ድርሻ ነው፡፡ በተለይ ለሚያጋጥሙ ችግሮች መፍትሔ የጠቆሙ ባለሙያዎችን ማሳሰቢያ ቸል ማለት አይገባም፡፡ በተጨማሪም መንግሥት ለሥልጣንና ለተለያዩ ጥቅማ ጥቅሞች ሲሉ ከከበቡት አስመሳዮችና አድርባዮች ራሱን ማጥራት አለበት፡፡ እነዚህ መንግሥትን ከማሳጣት ያለፈ ሚና የላቸውም፡፡ የኢትዮጵያ ዘርፈ ብዙ ችግሮች የሚፈቱት ይመለከተናል የሚሉ ወገኖች ጭምር በሚያደርጉት ተሳትፎ ነው፡፡ ይህ ተሳትፎ ደግሞ በዕውቀት፣ በልምድና በሥነ ምግባር የታጀበ ስለሚሆን ውጤቱ ከሚጠበቀው በላይ ነው፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩም ቢሆኑ ይህንን ጉዳይ በአጽንኦት ቢያጤኑት መልካም ነው፡፡ ቅድሚያ የሚሰጣቸው በርካታ ችግሮች ባሉባት አገር ውስጥ፣ ችግሮችን ለመፍታት አቅምና ብቃት ያላቸውን ዜጎች ማፈላለግ ላይ ማተኮር የግድ ይሆናል፡፡ ሌላው ሸብረብ ለሚዲያ ፍጆታና ለዝና ማድመቂያ ካልሆነ በስተቀር ፋይዳ የለውም፡፡ ፋይዳ ያላቸው ጉዳዮች ላይ እንተባበር ማለት የወቅቱ መሠረታዊ ጥያቄ መሆን አለበት፡፡ በመሆኑም ለአንገብጋቢ አገራዊ ጉዳዮች ቅድሚያ መስጠት በፍፁም አይዘንጋ!

በብዛት የተነበቡ ፅሁፎች

- Advertisment -

ትኩስ ፅሁፎች

የመጣንበትና አብረን የምንዘልቅበት የጋራ እሴታችን ለመሆኑ ነጋሪ ያስፈልጋል ወይ?

በኑረዲን አብራር በአገራችን ለለውጥ የተደረጉ ትግሎች ከመብዛታቸው የተነሳ ሰላም የነበረበት...

አልባሌ ልሂቃንና ፖለቲከኞች

በበቀለ ሹሜ በ2016 ዓ.ም. ኅዳር ማክተሚያ ላይ ፊልድ ማርሻል ብርሃኑ...

አሜሪካ የኢትዮጵያ የባህር በር ጥያቄ ተገቢነት ቢኖረውም ከጎረቤት አገሮች ጋር በሚደረግ ንግግር መሆን አለበት አለች

መንግሥትን ከፋኖና ከኦነግ ሸኔ ጋር ለማነጋገር ፍላጎቷን ገልጻለች የኢትዮጵያ የባህር...

ሕወሓት በትግራይ ጦርነት ወቅት በፌዴራል መንግሥት ተይዘው ከነበሩት አባላቱ መካከል ሁለቱን አሰናበተ

በሕወሓት አባላት ላይ የዓቃቤ ሕግ ምስክር የነበሩት ወ/ሮ ኬሪያ...

የኤሌክትሪክ ኃይል ለታንዛኒያ ለመሸጥ የሚያስችል ስምምነት ለመፈጸም የመንግሥት ውሳኔ እየተጠበቀ ነው

የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል ለታንዛኒያ የኤሌክትሪክ ኃይል ሽያጭ ለማከናወን የሚያስችለውን...
spot_img

ተዛማጅ ፅሁፎች

ሰብዓዊ ቀውሶችን ማስቆም ተቀዳሚ ተግባር ይሁን!

በቅርቡ ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር) ከአማራ ክልል የተለያዩ አካባቢዎች ተወክለው ከመጡ ሰዎች ጋር ያደረጉት ውይይት፣ በአማራ ክልልም ሆነ በሌሎች ሥፍራዎች የሚካሄዱ ግጭቶች ምን...

የበራሪው የኅብረተሰብአዊት ኢትዮጵያ ጀግና ጄኔራል ለገሠ ተፈራ ቅርሶችን የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ተረከበ

በቀድሞው የኢትዮጵያ መንግሥት (1967-1983) ዘመን የኅብረተሰብአዊት ኢትዮጵያ ጀግና ሜዳይ የየካቲት 1966 1ኛ ደረጃ ኒሻን ተሸላሚ የነበሩ የአየር ኃይል ጀት አብራሪው የብርጋዴር ጄኔራል ለገሠ ተፈራ...

የዜጎች በነፃነት የመንቀሳቀስ መብት ዘላቂ መፍትሔ ይበጅለት!

ሰሞኑን በአዲስ አበባ የተካሄደው የአፍሪካ ኅብረት የመሪዎች ጉባዔ በተጠናቀቀ ማግሥት፣ መንግሥት ልዩ ትኩረት የሚሹ በርካታ ጉዳዮች እየጠበቁት ነው፡፡ ከእነዚህ በርካታ ጉዳዮች መካከል በዋናነት የሚጠቀሰው...