Monday, June 24, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -
ማኅበራዊየዝናብ ወቅት ጉድፍ

የዝናብ ወቅት ጉድፍ

ቀን:

በሔለን ተስፋዬ

በአዲስ አበባ ጎዳናዎች በዝናብ ወቅት ከፍሳሽ መውረጃ ትቦዎች ገንፍሎ የሚወጣው ውኃ አፍንጫን ከመሰንፈጥ አልፎ ለተለያዩ በሽታዎች መንስዔ መሆኑ ዕውን ነው፡፡ ለዝናብ መውረጃ የታቀዱ ትቦዎች ዝናብ ጣል ሲያደርግ የመፀዳጃ ፍሳሽ የሚለቀቅባቸው መሆኑ ለችግሩ ዋነኛ መንስዔ ነው፡፡

በዝናብ ወቅት ችግሩ ቢጎላም፣ በፀሐይም ወቅት ቢሆን፣  የከተማዋ ንፅህና ጉድለት የመዲናይቱ ራስ ምታት ከሆነ ሰንብቷል፡፡ የመዲናይቱ ነዋሪዎች ካሉት የክልል ከተሞች በተማረ የሰው ኃይል ብልጫውን ቢይዙም፣ ከአካባቢና ከግል ንፅህና አኳያ አሁንም ድረስ ችግር ውስጥ ተዘፍቀው ይገኛሉ፡፡

የደረቅና ፍሳሽ ቆሻሻ አወጋገድ ግንዛቤ ቢኖራቸውም፣ በችላ ባይነትና በምን አገባኝነት ስሜት ችግሮቹ ተባብሰዋል፡፡ መንገድ ዳር ላይ የሚጣለው ቆሻሻ፣ መንገድ ላይ የሚፀዳዱ፣ በክረምት ወቅት የሽንት ቤት ፍሳሽ ከጎርፍ ጋር የሚለቁ፣ ቤታቸውን አፅድተው ቆሻሻውን ደጃፍ ምግብ በልተው ትራፊውን መንገድ ላይ የሚደፉት ተደምረው ከተማይቱ ከዓለም ቆሻሻ ከተሞች ተርታ ተሠልፋለች፡፡ ቆሻሻን በከተማዋ ጎዳናዎች ብቻ ሳይሆን፣ በሆስፒታሎች ቅጥር ግቢ ተዝረክርኮ ማየትም የተለመደ ሆኗል፡፡

የግልና የአካበቢ ንፅህናን መጠበቅ ለጤና ያለውን ፋይዳ በመዘንጋቱም ከተማዋ ከዓመት ዓመት በተለይም ክረምት በገባ ቁጥር ለአተት መጋለጥ ከጀመረች ሰንብታለች፡፡ ዘንድሮ ደግሞ በተለያዩ ክልሎች ቀድሞ የተከሰተው ኮሌራ አዲስ አበባንም ጎብኝቷታል፡፡  

‹‹ሐበሻን ጀርም አይገለውም›› በሚል ልማድ እጅ የመታጠብ ባህሉ በላሸቀበት ማኅበረሰብ፣ የግልና የአካባቢ ንፅህና ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተሻሻለ ቢሆንም፣ ችግሩ አልተፈታም የሚሉት የአዲስ አበባ ጤና ቢሮ የኅብረተሰብ ጤና ምርምርና ድንገተኛ አደጋዎች ቁጥጥር ዳይሬክተር አቶ ዳንኤል ዳምጠው ናቸው፡፡

‹‹ኅብረተሰቡ የዘመነ ነው ቢባልም በቆሻሻ አወጋገድ ላይ ደካማ ነው›› የሚሉት አቶ ዳንኤል፣ ቆሻሻ መንገድ ላይ መድፋት፣ በየመንገዱ መፀዳዳት፣ በቂ የመፀዳጃ ቤት አለመኖር ችግሩን አጉልቶታል ብለዋል፡፡

በተለይ በክረምት ወቅት የሚመጡት የተለያዩ በሽታዎች በዋነኝነት ምክንያታቸው የግልና የአካባቢ ንፅህና ጉድለት መሆኑንም አክለዋል፡፡

በተለያዩ የክልል ከተሞች ላይ አጣዳፊ ተቅማጥና ትውከት መከሰቱን አቶ ዳንኤል አስታውሰው፣ በአዲስ አበባም በበሽታው የተያዙ ሕመምተኞች መገኘታቸውን ገልጸዋል፡፡ በሽታውን በቀላሉ በመቆጣጠርና ዕርምጃ በመውሰድ ማዳን ይቻላል ያሉት ዳይሬክተሩ፣ በጊዜ ወደ ጤና ተቋም ካልተሄደ ገዳይ እንደሆነ ተናግረዋል፡፡ በአተት ከተያዙት 50 በመቶ ያህሉ በጊዜ ካልታከሙ ለሞት የሚዳረጉም ናቸው፡፡

በሽታው በክረምት የሚከሰተው የተለያዩ ቆሻሻዎች ወንዝ ስለሚለቀቁ፣ ወንዝ ዳርቻ የሚፀዳዳ መኖሩ፣ ምግብ ከማብሰልና ከመመገብ በፊት እጅ አለመታጠብ፣ በበሽታው የተያዙ ሕሙማን የማስታመም ሒደት ጥንቃቄ የጎደለው መሆኑ በሽታውን ለማባባስ  ምክንያቶች ናቸው፡፡

የሽታው 90 በመቶ መተላለፊያ መንገዶቹ የምግብና ውኃ መበከል ቢሆንም፣ የአካባቢና የግል ንፅህና አለመጠበቅም እንደ ችግር ይነሳል፡፡

 ምግብን በተመለከተ ከምግብና መድኃኒት ቁጥጥር ባለሥልጣን ጋር በመተባበር፣ ድርጅቶች ላይ ዕርምጃ እየተወሰደ ይገኛል ያሉት አቶ ዳንኤል፣ መንገድ ዳር የሚሸጡ ምግቦች ጥራትን በተመለከተም ክትትል እየተደረገ መሆኑን ገልጸዋል፡፡ ለበሽታ ተጋላጭ የሆኑ የወንዝ ዳርቻዎች፣ ፀበል ቦታዎች፣ አትክልት ተራና ሌሎችም ተለይተው እየተሠሩ መሆኑን አክለዋል፡፡

የአዲስ አበባ ጤና ቢሮ ባወጣው መረጃ መሠረት የኮሌራ በሽታ በዓይን በማይታዩ ጥቃቅን ተዋስያን የሚመጣና አስቸኳይ የሕክምና ድጋፍ ካልተደረገለት ለሞት የሚያደርስ ነው፡፡ አተት በተለያዩ ጥቃትን ተዋስያን የሚመጣ ሲሆን፣ ኮሌራ የሚባለው ባክቴሪያ አተትን ከሚያስከትሉት ወረርሽኞች አንዱና ዋነኛው ነው፡፡

የኮሌራ ሕመምን ማረጋገጥ የሚቻለው በላቦራቶሪ ምርመራ ቢሆንም፣ ምልክቶቹ ከታዩ ወደ ሕክምና ተቋም መሄድ ግድ ነው፡፡ በሽታው የሚተላለፈው በበሽታው አምጪ ተዋስያን የተበከለ የምንጭ፣ የጉድጓድ፣ የወንዝ፣ የዝናብ፣ የቧንቧ ውኃን በመጠጣት፣ በተበከለ ውኃ የተመረተ አትክልትና ፍራፍሬ በመጠቀም፣ ንፁህ ባልሆነ እጅ ምግብ ማዘጋጀትና መመገብ፣ ለሕሙማን እንክብካቤ ከሰጡ በኋላ እጅን በሚገባ አለመታጠብ የግልና የአካባቢ ንፅህና ባለመጠበቅ ነው፡፡

ይህን በሽታ ለመከላከል የቆሻሻ አወጋገድ ሥርዓት ማስተካከልና የግልና የአካባቢ ንፅህና መጠበቅ፣ ምግብ አብስሎ በትኩስነቱ መመገብና እጅ መታጠብ ያስፈልጋል፡፡

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ

አስጨናቂው የኑሮ ውድነት ወዴት እያመራ ነው?

ከቅርብ ጊዜያት ወዲህ የኑሮ ውድነት እንደ አገር ከባድ ፈተና...

‹‹ወላድ ላማቸውን አርደው ከደኸዩት ወንድማማቾች›› ሁሉም ይማር

በንጉሥ ወዳጅነው   የዕለቱን ጽሑፍ በአንድ አንጋፋ አባት ወግ ልጀምር፡፡ ‹‹የአንድ...

የመጋቢቱ ለውጥና ፈተናዎቹ

በታደሰ ሻንቆ ሀ) ችኩሎችና ገታሮች፣ መፈናቀልና ሞትን ያነገሡበት ጊዜ እላይ ...

ጥራት ያለው አገልግሎት መስጠት የሚያስችል ሥርዓት ሳይዘረጉ አገልግሎት ለመስጠት መነሳት ስህተት ነው!

በተለያዩ የመንግሥትና የግል ተቋማት ውስጥ ተገልጋዮች በከፈሉት ልክ የሚፈልጉትን...