Saturday, February 4, 2023
- Advertisement -
- Advertisement -

የተመረጡ ፅሑፎች

ይብቃ ማለት ምነው ነውር ሆነ?

እነሆ መንገድ። ‹‹አንተዬ ባህር እንደሚያሻግር ሕገወጥ ደላላ ምነው ባትጠቀጥቀን? ሰው እኮ ነን. . .›› ትላለች ፊቷን ወደ ተሳፋሪዎች አዙራ ሞተር ላይ የተሰየመች የዋህ። ወያላው ሁለት ችፍርግ መፋቂያዎች በጥርሱ ነክሶ በላንቃውና በምላሱ ብቻ ያወራል። ‹‹ሰውማ ነሽ፣ ማን አይደለሽም አለሽ? ደግሞ ባህር ባታቋርጪም ስደተኛነትሽን እመኚ፤››። ይላታል። ‹‹ወይ ጉድ ከመርካቶ ፒያሳም ስደት ተባለ? ይብላኝ ለሚያሳድደን እንጂ እኛስ እግራችን ውሎ ይግባ፤›› ስትለው፣ ‹‹የአዲስ አበባን ነዋሪዎች ቀጥ አድርገን የያዝን እኛ ነን እኮ!›› ብሎ ሳበው አለ። ሾፌሩ፣ ‹‹እሷን ከምትነዘንዛት ለምን ሬዲዮ ላይ አታነበንብም? እኔስ አሁን የሰለቸኝ ያንተ ጉራ ነው፤›› ይለዋል። ‹‹ጉራ? ሕጋዊ ሌባ በነፃነት ዘመናዊ መኪና በሚለዋውጥበት አገር አግባብቼ፣ አጠጋግቼ በጫንኩ ሕገወጥ ደላላ ስትለኝ ዝም ልበል ታዲያ? ለደፈችብኝ እኮ. . .›› ብሎ ቁልቁል እያየ በዓይኑ ተቆጣት። አስተያየቱ የዘመኑን ደም የጠማቸው አክቲቪስቶች ይመስላል!

‹‹ተዋት እንጂ በቃህ! ምን አድርጊ ነው እሱ? አንተስ ብትሆን በገዛ አገሯ ከመርካቶ ወደ ፒያሳ ብትሳፈሪም መድረሻ የለሽ ስደተኛ ነሽ፣ ተሳፋሪውን ደግሞ በአጠቃላይ ምስኪን ስደተኛ ነው እያልክ አልጠዘጠዝካትም?›› አለችው ከሾፌሩ ጀርባ የተሰየመች ወይዘሮ። ‹‹አቦ ተውኝ በቃ፣ ጉልበተኛውን ፈርታችሁ ደካማ ላይ ትበረታላችሁ። ወኔ ካላችሁ እኔን ለቀቅ አድርጋችሁ እነ ጉልቤን አታፋጥጡም?›› ብሎ ወያላው አንደኛውን መፋቂያ ግራ ኪሱ ውስጥ ከተተ። ወዲያው አጫጫኑን ለማየት ወደ መጨረሻ ወንበር ሲጠመዘዝ፣ ከሰከንዶች በፊት በምራቁ ሲያርሳት የነበረችው ችፍርግ ጫማው ላይ ወደቀች። ‹‹ወይኔ መፋቂያዬ. . .›› ሲል ተሳፋሪዎች ተሳሳቁ። ‹‹ኪስህንም አታውቀውም? ምናለበት መጀመርያ ሰው በነገር ከምትጠዘጥዝ ኪስህን ብትሰፋው?›› ስትለው ደግሞ ያቺ ገራገር የሾፌሩ ሳቅ ባሰ። ዘመኑ መቼም የገዛ ቀዳዳቸውን ሳይሰፉ የሰው ካልሰፋን የሚሉ ጉዶች ሆኗል። የእኛም ሥራ ወይ ጊዜ ብሎ ማለፍ ሆኗል! እውነትም ወይ ጊዜ!

ጉዟችን ተጀምሯል። ሦስተኛው ረድፍ ላይ የተሰየመ ወጣት በተደጋጋሚ በረዥሙ እየተነፈሰ ተሳፋሪዎችን ሰላም ነሳ። ‹‹ጎበዝ በምግብ ዋስትና ራሷን ችላለች በምትባለው አገራችን የምግብ እጥረት የሚያሰቃየን ሳያንስ፣ ዓይናችን እያየ ሳያልፍልን በከንቱ ልንቀር ነው እንዴ?›› ብሎ አጠገቡ የተሰየመውን ጎልማሳ ሆን ብሎ ሊያናግረው ቢሞክርም፣ ወጣቱ አንገቱን እንዳቀረቀረ ተራ በተራ እያማተርን አየነው። ደብተር የምታህል ታብሌቱ ላይ ፈተና እንደ ደረሰበት ተማሪ በተጨነቀ ስሜት ተወጥሮ አፍጧል። ‹‹ኧረ ምን ጉድ ሰምተህ ነው?›› አለው ጎልማሳው ድምፁን ከፍ አድርጎ። ‹‹በትንፋሽ ሱናሚ ልትጨርሰን እኮ ነው፤›› ሲለው ወጣቱ፣ ‹‹ምን እባክህ ሳይሉኝ የማይሆን ኢምፓየር እገነባለሁ ብዬ ፍዳዬን አየሁ እኮ፤›› አለው። ጉድ ፈላ። ‹‹የምን ኢምፓየር?›› አለ ጎልማሳው በርግጎ። ዘንድሮ አስበርጋጊው በዝቶ በርግገን አለቅን እኮ!

መጨረሻ ወንበር የተሰየሙ ሁለት ዩኒፎርም የለበሱ ሴት ተማሪዎች ደግሞ፣ ‹‹አንቺ ኢምፓየር ፊልምን አስታወሽው? ኦ ማይ ጋድ በእሱ ሙቪ. . .›› ብለው ጣቢያ ደባለቁ። ‹‹ቆይ እስኪ ልጆች? አንዴ እዚህ እንጨርስና ወደ እናንተ እንመጣለን። እዚህ ሰው በህቡዕ ኢምፓየር ሊመሠርት ሲያደራጅ እየሰማችሁ እናንተ ስለፊልም ታወራላችሁ?›› ጎልማሳው ቀልባቸውን ገፈፈው። ተማሪዎቹ ግን ደንግጠው ዝም አላሉም። ‹‹ሲሪየስሊ?›› ብለው ጎልማሳውን በግልምጫ ጠረባ አጣጣሉትና ወሬያቸውን ቀጠሉ። ጎልማሳውም በረጅሙ እየተነፈሰ ያስጨነቀው ወጣት ‘ኢምፓየር’ መሥራች ጉዳይ ቀልቡን አሸፍቶበት ወደ እሱ ዞረ። ‹‹አይ የዘንድሮ ልጆች፣ አየሃቸው? ሌላ ዝባዝንኬ ሳይናገሩ ዘግተውን ጉዳያቸውን ሲቀጥሉ አየህልኝ? እኛ የመናገር መብት አለ እንልና ስንናገር ስድብ፣ ስንናገር ጥላቻ፣ ስንናገር ዛቻ. . .›› ብላ ከጎኔ የተሰየመች ዘመናይ የቤት እመቤት ሹክ ትለኛለች። ‘በኢግኖራስና በብሎክ’ ከታጀበ ፖስት የንግግር ነፃነት ተግባራዊነትን አዳንቀን ካወራን እንግዲህ ምን ቀረን ይባል ይሆን? ወይ ታክሲና ተሳፋሪ!

ጉዟችን ቀጥሏል። ከጎልማሳው አጠገብ የተቀመጠው ወጣት አላስቀምጥ ሲለው፣ ‹‹ነገርዬው አገር የማስተዳደር ጌም ነው፣ ግን እንደምታስበው ቀላል አይደለም፣ ተለክፌያለሁ. . .›› አለው። ‹‹የማንን አገር ነው የምታስተዳድረው?›› ሰቅዞ ይዞታል። ‹‹የራስህን መሬት ይዘህ ሕዝብ እያሰፈርክ፣ ሕዝቡ በየጊዜው እንደ ደረጃው የሚፈልገውን እያሟላህ ያለ አመፅ ማስተዳደር አለብህ። አሁን እኔ ይኼውልህ እዚህ ጋ የሕዝቦቼን የምግብ ፍላጎት ማሟላት ስላልቻልኩ እያመፁ ነው. . .›› እያለ ካንጀቱ ሲያብራራ፣ አንዱ በጥቅሻ ሌላው በከንፈሩ እያሽሟጠጠ እንደ ተረት አባት ያዳምጠዋል። ጎልማሳው፣ ‹‹ጎሽ! ታዲያ መጀመርያውንም እንደዚያ ብትለን ኖሮ ሌላው ቢቀር በትንፋሽ እናግዝህ ነበር። ግን እኔ ምልህ? የምትመራቸው የአንተ አገር ሰዎች እንዲህ እንደኛ የዴሞክራሲና የመልካም አስተዳደር ጥያቄ ሲያነሱ እንዴት ነው የምትመልሰው?›› ሲለው ጋቢና የተሰየመ ተሳፋሪ ይኼን ሰምቶ በሳቅ እያሽካካ፣ ‹‹አዳሜ የቆመበትን ርስት የራሱ ማድረግ ሲያቅተው፣ በቁም ቅዠት የራሱን ምናባዊ አገር መፍጠር ጀመረላችሁ። ዕድሜ ለቴክኖሎጂ. . .›› እያለ አጅቡኝ ይላል። ጊዜው የአጀብ ስለሆነ እናጅበው እንጂ ሌላ ምን እናድርግ ታዲያ!

መነጋገሪያ የሆነው ወጣት ግራ ቀኝ አያዳምጥም። የያዘው ጨዋታ ልቡን አጥፍቶት ስምጥ ብሎ ለጎልማሳው ያብራራል። ‹‹ይኼውልህ እዚህ ዴሞክራሲ፣ መልካም አስተዳደር፣ ግጭት፣ ግድያ፣ ውድመትና ዘረፋ የሚባሉ የቃላት ጨዋታዎች የሉም። ያለው የሕዝብ ፍላጎት ነው። የሕዝብን ፍላጎት ማሟላት ትችላለህ? ከቻልክ ጨዋታው ይቀጥላል። ካልቻልክ የሠራኸው ሁሉ ይፈርሳል፤›› ይላል። ጎልማሳው ደግሞ ሳያስበው ቀልቡ መሸፈት ጀምሯል። ‹‹ይኼውልህ ይህን ሁሉ ለመሥራት ሁለት ወራት ፈጅቶብኛል፤›› ሲለው ጎልማሳው በርግጎ፣ ‹‹ዳያስፖራ ነኝ በለኛ!›› ብሎ ተሳፋሪዎችን ፈገግ አደረጋቸው፡፡ በገሃድና በተምኔት መሀል ያለችው ቀጭን መስመር ገና ብዙ የምታስተዛዝበን ይመስላል። በዘውድ ሆነ በጎፈር መጫወቱ የማይታወቅ በዚህ የሕይወት ጎዳና ከትዝብት አያመልጥም! ለነገሩ ማን ትዝብት ፈርቶ?

ወያላችን ሒሳብ ተቀብሎን እንዳበቃ ጎልማሳው በስሜት ስለሆሊውድ ፊልም ወደሚጫወቱት ታዳጊዎች ዞሮ፣ ‹‹አንድ ጥያቄ አለኝ!›› አላቸው። ‹‹ዋት?›› አለችው አንደኛዋ። ‹‹የአንጎላ ዋና ከተማ ማን ትባላለች?›› ሲል ሁለቱም ከት ብለው ሳቁበት። ‹‹እንዲህ ካሳቅኩማ እንግዲህ ኮሜዲያን ልሁን፤›› ሲላቸው አንደኛዋ ቀበል አድርጋ፣ ‹‹ከዚያ እንደ ምንም አሜሪካ ገብተህ ‘አሳይለም’ ለመጠየቅ?›› ብላ ሽቅብ ስትመልስለት፣ ‹‹ከልጅ ጋር አትጫወት ይወጋሃል በእንጨት አሁን መጣ፤›› ብሎ ዝም አለ። ‹‹የምን እንጨት ነው? ሀቅ መሰለኝ። የጠየቅከን በምን ‘ሞቲቭ’ እንደሆነ ገብቶናል። ፊልሙና ሙዚቃው ላይ እንደምትንቀለቀሉት መጀመርያ የአካባቢያችሁን፣ ከዚያ የአኅጉራችሁን ጂኦግራፊ አጥኑ ልትለን ነው። አገሬ! አገሬ! እያሉ መጨረሻው አሜሪካ መግባት ነው። ያ መሰለኝ የዘመኑ ትምህርት። ለዚያ ደግሞ አሜሪካና ባህሏን እያጠናን ነው፤›› ሲሉት ጎልማሳው ኩምሽሽ አለ። በስንቱ ኩምሽሽ እንበል?

ይኼኔ አጠገባቸው የተሰየመ ተሳፋሪ፣ ‹‹ወይኔ በደጉ ጊዜ አርቲስት መሆን ስችል እንቢ ብዬ፣ ዛሬ ማንም ከኋላዬ ተነስቶ በጥበብ ስም ባህር ተሻግሮ ሲከፋው፣ መንግሥትን አሳጥቶ የመኖሪያ ፈቃድ ሲያገኝ እያየሁ ፈዝዤ ልቅር?›› ይላል። ‹‹ምን ያስፈዝዝሃል? አሁንም ቢሆን አልመሸም፤›› ይለዋል ከወይዘሮዋ ጎን የተቀመጠ። ‹‹ከዚህ በላይ እንዴት ይምሽብን? ለአገር መቆርቆር በጠላትነት ሲያስፈርጅ ከዚህ በላይ እንዴት ይምሽብን?›› ይጮሃል ያኛው። ‹‹ወይ ሰፊው ሕዝብ! ከምንም ነገር በላይ የሰፊው ሕዝብ አካል በመሆኔ እኮራለሁ፤›› ስትል ደግሞ እመቤቲቱ ከአጠገቤ፣ ‹‹ምን ዋጋ አለው ብለሽ ነው? የተረፈን በእኛ ስም በውጭና በውስጥ የጥቂቶችን ምቾት ማሳመር ነው፤›› አላት ጎልማሳው። አገር ተረስቶ ለስደት የሚጣደፈው ከመቼው በዛ እናንተ!

ወደ መዳረሻችን ተቃርበናል። የጥንት አራዶቹ ሠፈር ፒያሳ ዝናና ወረቷ የተሟጠጠባት ዳንኪረኛ አሮጊት መስላለች። ‹‹አቤት ይኼ ጎዳና ስንቱን አሳየን?›› ይላል ጎልማሳው። ማየት ምን ዋጋ አለው ካላስተማረ? ልብ ካላስገዛ? ሁሌም ፌዝ፣ ሁሌም ዳንኪራ፣ ሁሌም ዋዛ የራስ አይሆን፤›› እመቤቲቱ ዕቃዋን እያሰናዳች አስተያየት ሰጠች። ‹‹መማር እንዲህ ቀላል ነገር አይደለም፤›› ይላል ጋቢና የተሰየመው። ‹‹ያከበዱት ይከብዳል፣ ያቀለሉት ይቀላል። ጊዜና ሥፍራ ሁሉን በሰዓቱ ያስተናግዳሉ፤›› ይላል ሌላው። ‹‹ወይ አራዳና የአራዳ ልጆች። በትርጉም ስህተት ይኼ ጎዳና ዝንተ ዓለም ምስቅልቅሉ ሲወጣ ይኑር?›› ስትል ጎማ ላይ የተሰየመች ተሳፋሪ፣ ‹‹ኧረ ተውን እስኪ. . .›› እያለ ተሳፋሪው እርስ በርሱ በደከመ መንፈስ ይተዛዘል ጀመር። ምን ያድርግ በስሙ የሚነግድ በዛ እኮ!

‹‹እስኪ አስቡት በዚህ በሠለጠነ ዘመን፣ ሳይንስ ለሁሉም ነገር በተጨባጭና በተሞክሮ ማስረጃ ማቅረብ በሚችልበት ዘመን ጉም እየዘገንን ስንጠላለፍ አያሳዝንም? በእውነት አያሳዝንም?›› ጎልማሳው ጨርቁን መጣል ቀርቶታል። ‹‹ማንን ሰምቶ፣ ማንን አምኖ፣ ማንን ተቀብሎ፣ ማንን ጥሎ መጓዝ እንዳለበት የተወናበደበት ማኅበረሰብ ጭንቀት አምጦ ጭንቀት ሲተነፍስ ይውላል። ሁሉም ተነስቶ ያሻውን ሲወሸክት ይህን የምትለው አንተ ማን ነህ? ከወዴትስ ነህ? መሠረትህስ የት ነው? የሚል ጠፍቷል። የኑሮውን አቅጣጫ መሪ መጨበጥ አለመቻል የ21ኛው ክፍለ ዘመን አበሳ ሆኖ የመጣ ይመስላል፤›› የሚሉት አንዲት እናት ናቸው፡፡ ተሳፋሪዎች ግራ ተጋብተውና ወሬ ጠፍቶባቸው በግፊያ እንደተሳፈሩት በግፊያ ለመውረድ ተዘጋጅተዋል። ወያላው ‹‹መጨረሻ!›› ብሏል። ‹‹እኛስ በቃችሁ ብለን መጨረሻ የምንላቸው የሉንም? ይብቃ ማለት ምነው ነውር ሆነ?›› የሚሉት እኚያ እናት ናቸው፡፡ እሳቸውን ያሉትን እያውጠነጠንን ቀሪውን መንገድ በእግር ጀመርን፡፡ መልካም ጉዞ!

Latest Posts

- Advertisement -

ወቅታዊ ፅሑፎች

ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት