Thursday, December 1, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -
    ማኅበራዊ‹‹እንደርሳለን?››

    ‹‹እንደርሳለን?››

    ቀን:

    በአዲስ አበባ፣ በአዲስ አበባ ዙሪያ ብሎም በመላ አገሪቱ የሚከሰቱ የትራፊክ አደጋዎች የብዙዎችን ቤት ወና አስቀርተዋል፡፡ ሕፃናት ያለ ወላጅ፣ ወላጅ ያለ ልጅ እንዲቀርም ምክንያት ሆነዋል፡፡ ከከባድ እስከ ቀላል የአካል ጉዳት በማድረስም ብዙዎችን ተመፅዋችና የአልጋ ቁራኛ አድርጓል፡፡ ይህ እየከፋ የመጣው የመንገድ ትራፊክ አደጋ ሰባት የአምቦ ዩኒቨርሲቲ ተማሪዎችን ጨምሮ 40 ያህል እንዲሞቱ ምክንያት መሆኑ የቅርብ ሳምንት ክስተት ነው፡፡ በዚህ አንድዬ ልጃቸውን ያጡ፣ ደረሰልኝ ብለው ተስፋ የጣሉበትን የተነጠቁ ቤተሰቦች ሐዘናቸው እጥፍ ድርብ ነው፡፡

    ለአፍታ ቆም ተብሎ ቢታሰብ በዚህ አደጋ ከትምህርት ገበታ የተለዩ ሕፃናትና ታዳጊዎች ይታሰባሉ፡፡ መለስ ተብሎ ደግሞ አምራች ኃይል የሆነው ወጣት ደመ ከልብ ሆኖ ከመንገድ ላይ እንዴት እንደቀረ ልብ መባል ይኖርበታል፡፡ አባትና እናት ማለዳ ከቤት በሰላም ወጥተው ዳግመኛ ሳይመለሱ በዚያው ሲቀሩ ከማየት የበለጠ ሕመም የለም፡፡ በየዕለቱ፣ በየደቂቃው እየተጋፈጥን ያለነውም ከእንደዚህ ዓይነቱ እውነት ጋር መሆኑን ልብ ማለት ያስፈልጋል፡፡

    ይህ በየጊዜው እየተከሰተ ዜጎችን እየነጠቀ የሚገኘውን የትራፊክ አደጋ ለመቀልበት በመንግሥት በኩል የተለያዩ ሥራዎች እየተከናወኑ ይገኛሉ፡፡ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት በዓለም አቀፍ ደረጃ ኅዳር በገባ በሦስተኛው እሑድ ‹‹የዓለም የመንገድ ትራፊክ አደጋ ተጎጂዎች ቀን›› ተብሎ እንዲውል መወሰኑ አይዘነጋም፡፡ በኢትዮጵያ ግን እየደረሰ ያለውን የትራፊክ አደጋ ከግምት በማስገባት፣ ለ30 ቀናት ‹‹እንደርሳለን›› በሚል መሪ ቃል በተለያዩ ዝግጅቶች ተከብሯል፡፡

    በአደጋው አስከፊነት ላይ ትኩረት ያደረገ የቅስቀሳና የግንዛቤ ማስጨበጫ ሥራዎች ሲከናወንም ከርሟል፡፡ ንቅናቄው የተቋጨውም ኅዳር 27 ቀን 2012 ዓ.ም. አመሻሽ ላይ በተካሄደው ‹‹አገር አቀፍ የማኅበረሰብ ንቅናቄ ማጠቃለያ ፕሮግራም›› ነው፡፡

    በዕለቱ በአፍሪካ ኢኮኖሚክ ኮሚሽን አዳራሽ በተካሄደው ፕሮግራም አሽከርካሪዎች፣ የትራንስፖርት ማኅበራት፣ የሃይማኖት አባቶችና የአገር ሽማግሌዎች፣ በተሽከርካሪ አደጋ ለህልፈተ ሕይወት የተዳረጉ ወገኖች ቤተሰቦችና አካል ጉዳት የደረሰባቸው ሰዎች፣ የክልል ርዕሳነ መስተዳደሮችና ባለድርሻ አካላት ታድመዋል፡፡

    በፕሮግራሙ የመንገድ ትራፊክ አደጋ በሰው ሕይወት፣ ንብረትና በአገር ኢኮኖሚ ላይ ያስከተለውን ጉዳት የሚያንፀባርቁ ትምህርት አዘል መልዕክቶች ተላልፈዋል፡፡ ከተላለፉውም መልዕክቶች ለመረዳት እንደተቻለው፣ በ2011 ዓ.ም. ብቻ በመንገድ ትራፊክ አደጋዎች ሳቢያ 4597 ሞት፣ 7047 ከባድና 5949 ቀላል የአካል ጉዳቶች ደርሰዋል፡፡ ከ800 ሚሊዮን ብር በላይ የሚያወጣ ንብረትም ወድሟል፡፡

    ዓምና የደረሰው ይኸው አደጋ ከ2010 ዓ.ም. ጋር ሲነፃፀር፣ ሞት በ52.1 ወይም 10.07 በመቶ፣ ከባድ የአካል ጉዳት በ347 ወይም 4.47 በመቶ እንዲሁም ቀላል ጉዳት በ1826 ወይም 23.48 በመቶ መቀነስ ተችሏል፡፡ ይህም ሆኖ ግን በሁለተኛው የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድ በ10,000 ተሽከርካሪ የሞት መጠኑን 27 ለማድረስ ከተያዘው ግብ፣ አሁንም እየደረሰ ካለው አደጋ አንፃር ብዙ መሥራት ይጠበቃል፡፡

    በአዲስ አበባ ጠጥቶ ማሽከርከርን ለመከላከል፣ የአሽከርካሪዎች የአልኮል መጠን በትንፋሽና በደም ይላካል፡፡ ከዚሁ አንፃር አንድ አሽከርካሪ በአልኮል ሰክሯል የሚባለው በደም ውስጥ 0.8 ግራም በሊትር፣ ከትንፋሹ በሚወጣ አየር 0.4 ሚሊ ግራም በሊትር አልኮል በልጦ ሲገኝ ነው፡፡ ለመመርመር ፈቃደኛ ያልሆነ አሽከርካሪ ደግሞ በመጠጥ እንደሰከረ የሚቆጠር ሲሆን፣ መስከሩ የተረጋገጠ አሽከርካሪ ተሽከርካሪውን ሌላ ፈቃድ ላለው ሰው ካላስተላለፈ ትራፊክ ተቆጣጣሪው ለ12 ሰዓት ይዞ ማቆየት ይችላል፡፡

    በአልኮል መጠጥ ሰክሮ ሲያሽከረክር የተገኘ ግለሰብ ለመጀመርያ ጊዜ 300 ብር ቅጣትና ለጥፋቱ አራት ነጥብ ይመዘገብበታል፣ የተመዘገበው የጥፋት ነጥብ 17 ሲያልፍ እንደ ተመዘገበበት ነጥብ ከሦስት ወር እስከ አንድ ዓመት የአሽከርካሪ ብቃት ዕገዳ እንደሚተላለፍበት ነው የተገለጸው፡፡

    በዚህ መሠረት በአዲስ አበባ ከተማ ጠጥተው በሚያሽከረክሩ አሽከርካሪዎች ላይ የፍተሻና የቅጣት ዘመቻ በ2009 ዓ.ም. የተጀመረ ሲሆን፣ በ2010 ግማሽ ዓመት ላይ 41,917 አሽከርካሪዎች ላይ ፍተሻ ተደርጎ 787ቱ በሕግ ከተቀመጠው መስፈርት በላይ ጠጥተው ሲያሽከረክሩ በመገኘታቸው ክስ ተመሥርቶባቸው ሕጋዊ ዕርምጃ ተወስዶባቸዋል፡፡

    በ2009 ዓ.ም. በጆን ሆፕኪንስ ዩኒቨርሲቲ በተደረገ ጥናት፣ ጠጥቶ ማሽከርከር ዘመቻው ከመጀመሩ በፊት 9.7 በመቶ አሽከርካሪዎች በሕግ ከተቀመጠው በላይ በደማቸው ውስጥ አልኮል የተገኘባቸው ሲሆን፣ የቁጥጥር ዘመቻው ከተጀመረ በኋላ ባሉት ጥቂት ወራት ውስጥ ግን ይህ አኃዝ ወደ 3.4 በመቶ ዝቅ ብሏል፡፡ ይህም ጠጥተው የሚያሽከረክሩ አሽከርካሪዎች በሦስት እጥፍ ያህል ዝቅ ማለቱን ያሳያል፡፡

    እስከ ሰኔ 2010 ዓ.ም. ድረስ በመላ አገሪቱ 935,888 ተሽከርካሪዎች እንዳሉ፣ ከእነዚህም መካከል 64.6 በመቶ ወይም 553,938 ተሽከርካሪዎች አዲስ አበባ ከተማ እንደሚገኙ፣ ዘንድሮም 40 መጋጠሚያዎች የትራፊክ መብራት፣ እንዲሁም 30 የሚሆኑ ‹‹ቁም!›› ወይም ‹‹ቅድሚያ ስጥ!›› የሚሉ ምልክቶች እንደሚኖራቸው ተገልጿል፡፡

    በሥነ ሥርዓቱም ላይ፣ ከአምስት እስከ አሥር ዓመታት ድረስ በራሳቸውም ሆነ በሌላው ላይ አደጋ ያላደረሱ፣ አዲስ አበባና ድሬዳዋን ጨምሮ በሁሉም ክልሎች የሚገኙ የሕዝብና የጭነት ማጓጓዣዎችን የሚያሽከረክሩ 120 ጠንቃቃ ሾፌሮች እንዲሁም በአዲስ አበባ ዩንቨርሲቲ ጤና ሳይንስ ኮሌጅ የአጥንት ሕክምና ክፍል፣ ኅብረተሰቡን ከትራፊክ አደጋ ለመታደግ የሚያስችሉ ልዩ ልዩ የግንዛቤ ማስጨበጫ ሥራዎችን በፈቃደኝነት የሚያከናውኑ ሙያተኞችና ተቋማት ከምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር አቶ ደመቀ መኮንን እጅ በአንገት የሚጠለቅ ሜዳሊያ፣ ዋንጫና የዕውቅና ምሥክር ወረቀት ተቀብለዋል፡፡

    ከተሸላሚ ሾፌሮችም መካከል፣ 50 ሾፌሮች ለሽልማት የሚያበቃቸውን ስምንት የተለያዩ መስፈርቶችን ከ90 እስከ 100 በመቶ በማምጣት በከፍተኛ ደረጃ ያለፉ ምርጦች ሲሆኑ፣ የትምህርት ክፍሉን ደግሞ የዋንጫ ተሸላሚ ለመሆን ያበቃው፣ የአጥንት ሕክምና ስፔሻሊስቶችን በማፍራት ረገድ ከፍተኛ አስተዋጽኦ በማድረጉ ነው፡፡

    የትራንስፖርት ሚኒስትሯ ወ/ሮ ዳግማዊት ሞገሥ፣ በአሁኑ ወቅት መንግሥት ለመሠረተ ልማት ዝርጋታና ለግል ባለሀብቶች በፈጠረው ምቹ ሁኔታና በአገር ውስጥ እየታየ ካለው የኢኮኖሚ መነቃቃት ጋር በተያያዘ፣ ከወትሮው በተለየ ሁኔታ ወደ አገር ውስጥ የሚገቡ ተሽከርካሪዎች ቁጥር ከዕለት ወደ ዕለት እየጨመረ ይገኛል፡፡ ይህም ሁኔታ የዜጎችን የመሥራት፣ የማደግና የመለወጥ ፍላጎት እንዲጨምር ያስቻለ ነው፡፡ የዚሁ የዜጎች እንቅስቃሴና የተሽከርካሪዎች ዝውውር በተቆራኘና በተጠናከረ መልኩ ካልተሠራ እያስከተለ የሚከሰተው ጉዳት አሳሳቢ ደረጃ ላይ እንዲደርስ ያደርገዋል ብለዋል፡፡

    አደጋውን ከሥር መሠረቱ ለመቆጣጠር፣ የዕጩ አሽከርካሪዎች የሥልጠና አሰጣጥን ለማሻሻልና የተሽከርካሪ ምርመራ ተቋማት ላይ የሚታዩ ችግሮችን በሚገባ ከማረም ጀምሮ በዘመናዊ ቴክኖሎጂ በመታገዝ አሽከርካሪዎችን ለመቆጣጠር እየተካሄደ ያለው እንቅስቃሴ እንዲሁም ከመንገድ ትራፊክ አደጋ የተጠበቀ ማኅበረሰብ በመፍጠር ሰላማዊ የትራፊክ ፍሰት እንዲኖር የሚደረገው ጥረት አደጋውን ከመቀነስ አኳያ ድርሻው ላቅ ያለ እንደሚሆንም ተናግረዋል፡፡

    ይህንን ሁኔታ በመገንዘብና አደጋውንም ከመቀነስ አኳያ ትራንስፖርት ሚኒስቴር ከትምህርት ሚኒስቴር ጋር በመተባበር የመንገድ ደኅንነት ትምህርት በመደበኛው ሥርዓተ ትምህርትና በጎልማሶች ትምህርት ውስጥ እንዲካተት በማድረግ፣ ከዓለም ባንክ በተገኘ የ107 ሚሊዮን ዶላር ብድር ጠቅላላ የተሽከርካሪ ምርመራና ቁጥጥር ሥራን ለማዘመን እየሠራ መሆኑንም ሚኒስትሯ ገልጸዋል፡፡

    በአገሪቱ የተለያዩ ሥፍራዎች የሚገኙና ከ2000 ኪሎ ሜትር በላይ ሆነው አደጋ የሚከሰትባቸው መንገዶች ተለይተው የኢንጂነሪንግ ማሻሻያ ሥራ ለማከናወን የሚያስችል ቅድመ ዝግጅት እንደተከናወነና የመንገድ ትራፊክ ሥራን በጥራትና በቅልጥፍና የሚመራ ተቋም ለማቋቋም የሚያስችል እንቅስቃሴ እንደተጀመረም ወ/ሮ ዳግማዊት አክለዋል፡፡

    ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር አቶ ደመቀ ሽልማቶቹን ከሰጡ በኋላ፣ የትራንስፖርት ዘርፍ በአስተማማኝ ደረጃ ላይ መገኘት ለኢኮኖሚው ቀጣይነት ያለው ድርሻ ከፍተኛ መሆኑንና ይህ ወሳኝ የሆነው ዘርፍ ለኢኮኖሚ የጀርባ አጥንትና የደም ስር የሆነውን ያህል ደግሞ በሕግና በሥርዓት ካልተመራ አደጋው የከፋ እንደሚከፋ ጠቁመዋል፡፡ ‹‹በየቀኑ የሚያጋጥሙ አደጋዎች የዚሁ ማሳያ ናቸው፡፡ በከፍተኛ ወጪ በሚገነቡ  መንገዶች ላይ በየዕለቱ የሚታዩት ዘግናኝ የትራፊክ አደጋዎች ፈጽሞ የማንሸሸው፣ ከአሳሳቢነቱም አኳያ ያልተሻገርነው ሊባል የሚገባው ችግራችን ነው፤›› ብለዋል፡፡

    መንገዶች እንደተወጡ የሚቀሩባቸው ሳይሆኑ፣ ከድህነትና ከኋላቀርነት በመላቀቅ ወደ ብልጽግና ለመሸጋገር የሚያስችሉ የዕድገት ድልድዮችና መሠረቶች መሆን እንደሚገባቸውም ተናግረዋል፡፡

    ከዚሁ አንጻር የመንገድ ትራንስፖርቱ ዘርፍ በሕግ፣ በዕውቀትና በክህሎት እንዲመራ ለማድረግ የሚያስችል የሪፎርም ሥራ እንደተጀመረ፣ ለዚህም ዕውን መሆን የኅብረተሰቡና የባለ ድርሻ አካላት ዕገዛና ትብብር አስፈላጊ እንደሆነ አክለዋል፡፡

    spot_img
    - Advertisement -

    ይመዝገቡ

    spot_img

    ተዛማጅ ጽሑፎች
    ተዛማጅ

    [በተቋሙ ሠራተኞች የተወከሉ አንድ ባልደረባ ሚኒስትሩን ለማነጋገር ቀጠሮ ይዘው ወደ ቢሯቸው ገቡ]

    ጤና ይስጥልኝ ክቡር ሚኒስትር? ሰላም ሰላም ... ተቀመጥ! አመሠግናለሁ ክቡር ሚኒስትር!...

    የጉራጌ ዞን ጥያቄና የክላስተር አደረጃጀት የገጠመው ተቃውሞ

    መንግሥት የደቡብ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልል አካል የነበሩ ዞኖችንና...

    አዋሽ ባንክ ካፒታሉን ወደ 55 ቢሊዮን ብር ለማሳደግ ያስገደደው ምክንያት ምንድን ነው?

    ባለፈው ቅዳሜ ጠቅላላ ጉባዔውን ያካሄደው አዋሽ ባንክ የ43 ቢሊዮን...

    አቢሲኒያ ባንክ ካለፈው ዓመት የ127 በመቶ ብልጫ ያለው ትርፍ በማግኘት አዲስ ታሪክ አስመዘገበ

    አቢሲኒያ ባንክ ከቀደሚ የሒሳብ ዓመት የ127 በመቶ ብልጫ ያለው...