Thursday, December 1, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -
    ማኅበራዊ“ከኮሮና ቫይረስ ተጠበቁ”

    “ከኮሮና ቫይረስ ተጠበቁ”

    ቀን:

    በዓለም ጤና ድርጅት ዓለም አቀፍ ወረርሽኝ መሆኑ የታወጀው ኮሮና ቫይረስ (ኮቪድ 19) ያለበት ጃፓናዊ አዲስ አበባ ውስጥ መገኘቱን የጤና ሚኒስቴር አስታውቋል፡፡ በዓለም ላይ ከፍተኛ ሥጋት የፈጠረውና በርካቶችን ለሞት ከዳረገ ቫይረስ ኅብረተሰቡ ራሱን መጠበቅም ይገባዋል ብሏል።

    ጉዳዩን በቅርበት የሚከታተለው የኢትዮጵያ ኅብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት፣ ኅብረተሰቡ ከኮረና ቫይረስ ለመጠበቅ ሲጠቀምባቸው የነበረውን የበሽታ መከላከያ መንገዶችን ችላ ሳይል አጠናክሮ መቀጠል እንዳለበት አሳስቧል፡፡

    የኢንስቲትዩቱ ዋና ዳይሬክተር ኤባ አባተ (ዶ/ር) በሳምንታዊ መግለጫቸው  እንደገለጹት፣ ቫይረሱ ሪፖርት ከተደረገባቸው አገሮች የመጡ ተጓዦች ሆነው የበሽታውን ምልክት ከሚያሳዩ ሰዎች ጋር ንክኪ አለማድረግ፣ በተጨማሪም ከአንድ እስከ ሁለት ሜትር ርቀት መጠበቅና ስለበሽታው በቂ መረጃ በማግኘት መተግበር ከመከላከያው መንገዶች ተጠቃሾች ናቸው፡፡

    የበሽታው መከላከያ መንገዶቹም የእጅ ንጽሕና በውኃና በሳሙና አዘውትሮ መታጠብ፣ ለእጅ ንጽሕና መጠበቂያ የሚሠሩ አልኮል ነክ ምርቶችን አዘውትሮ መጠቀም፣ ባልታጠበ እጅ ዓይን፣ አፍንጫና አፍን አለመንካት ናቸው፡፡

    እስካሁን መድኃኒት ወይም ክትባት የሌለው ይህንኑ በሽታ ለመከላከል ኅብረተሰቡ ከሚያደርጋቸው ጥንቃቄዎች መካከል እንደ አፍና አፍንጫን የሚሸፍን ጭምብል መጠቀም ነው፡፡ ይህን አስመልክቶ ወደፊት ሊከሰት የሚችለውን የአቅርቦቱ እጥረት ለመከላከል እንዲቻል ጭምብል የሚያመርቱ ፋብሪካዎች ወደ ውጭ ኤክስፖርት ማድረጋቸውን አቁመው በአገር ውስጥ ገበያ ላይ እንዲውል ማድረግ እንቅስቃሴ ማካሄድ ይኖርባቸዋል፡፡

    ይህም ሆኖ ግን አላስፈላጊ በሆነ ቦታዎች ላይ ሁሉ ጭምብል መጠቀሙ ምንም ትርጉምና ፋይዳ እንደሌለው አመልክተው ለመጠቀም ከተፈለገ የባለሙያዎችን ምክረ ሐሳብ መቀበልና ተግባራዊ ማድረግ በእጅጉ አስፈላጊ መሆኑን ሳይገልጹ አላለፉም፡፡

    እንደ ዋና ዳይሬክተሩ ማብራሪያ የኮሮና ቫይረስ በሽታ (ኮቪድ 19) ሪፖርት ካደረጉ አገሮች የጉዞ ታሪክ የነበራቸውና የበሽታው ምልክቶች ታይቶባቸው በለይቶ ማቆያ ማዕከል እንዲቆዩ ከተደረጉ 54 ሰዎች መካከል 49ኙ ወደ ኅብረተሰቡ እንዲቀላቀሉ ተደርጓል፡፡ ተመሳሳይ ችግር የታየባቸው ሌሎች አምስት ሰዎች ደግሞ በለይቶ ማቆያ ሆነው የላቦራቶሪ ምርመራ ውጤታቸውን እየተጠባበቁ ይገኛሉ፡፡

    ከጥር 15 ቀን 2012 ዓ.ም. ጀምሮ እስካሁን ድረስ በማዕከሉ እንዲቆዩ ከተደረጉት መካከል ቁጥራቸው ከፍ ብሎ የተጠቀሱት ሰዎች ወደ ኅብረተሰቡ እንዲቀላቀሉ የተደረጉት የላቦራቶሪ ምርመራ ውጤታቸው ከቫይረሱ ነፃ መሆናቸውን በማረጋገጡ ነው፡፡

    የምርመራ ውጤቶቻቸውን በመጠባበቅ ላይ ከሚገኙት ሰዎች መካከልም ሦስቱ ከቻይና የመጡ ኢትዮጵያውያን ሲሆኑ የቀሩት ሁለቱ ደግሞ ቻይናዎች መሆናቸውን ከዳይሬክተሩ ማብራሪያ ለመረዳት ተችሏል፡፡

    ኮሮና ቫይረስ በዓለም ላይ የጤና ችግር ብቻ ሳይሆን በኢኮኖሚና በማኅበራዊ እንቅስቃሴዎች ላይ ከፍተኛ የሆነ አሉታዊ ተፅዕኖ እንዳሳደረ፣ በዚህም የተነሳ የአቬሽን ኢንዱስትሪው በከፍተኛ ሁኔታ እንደተጎዳ፣ የሰዎች ዝውውር እየተገደበ እንደመጣ፣ የቱሪዝም ፍሰቱ እንደቀነሰ፣ የዓለም ታላላቅ ኮንፈረንሶችና ስብሰባዎች እየተሠረዙ ያሉበት ሁኔታ እንደሆነ ነው የተገለጸ ነው፡፡

    የዓለም ባንክ ለታዳጊ አገሮች ወደ 12 ቢሊዮን ዶላር ድጋፍ እንዳደረገ፣ ከእነዚህም ድጋፍ ውስጥ ኢትዮጵያ ልታገኝ የምትችለውን ድርሻ የሚያመላክት ፕሮፖዛል ጉዳዩ በሚመለከተው መንግሥታዊ አካል ተዘጋጅቶ ለዓለም አቀፉ ባንክ ተልኳል፡፡ ከዚህም ሌላ የዓለም ጤና ድርጅት፣ የአፍሪካና የአሜሪካ የበሽታዎች ቁጥጥር ማዕከላት (ሲዲሲ) በየግላቸው የፋይናንስና የቴክኒክ ድጋፎችን እንደሚያደርጉ ነው የገለጹት፡፡

    ከዋናው ዳይሬክተሩ ማብራሪያ ለመረዳት እንደተቻለው ቫይረሱ በመላው ዓለም በሚገኙ በ110 አገሮች ውስጥ ተስፋፍቷል፡፡ በዓለም አቀፍ ደረጃ በቫይረሱ የተያዙ ሰዎች ቁጥርም እስከ መጋቢት 2 ቀን 2012 ዓ.ም. ድረስ 113,853 ሲሆን 4,015 ሰዎች ደግሞ በዚሁ በሽታ ሳቢያ ለሕልፈተ ሕይወት ተዳርገዋል፡፡

    በሁሉም ወደ አገር መግቢያ ጣቢያዎች 521,795 ተጓዦች በሙቀት መለያ ያለፉ ሲሆን ከእነዚህም ውስጥ 300,000 ተጓዦች በቦሌ አውሮፕላን ማረፊያ በሰባቱ መግቢያዎች በሚገኙ መለያ ካለፉት ተጓዦች ውስጥም 7113 የሚሆኑት በሽታውን ሪፖርት ካደረጉ አገሮች የመጡ ናቸው፡፡

    በሽታውን ሪፖርት ካደረጉ አገሮች ከመጡት ተጓዦች መካከል 1124 የሚሆኑት ባሉበት ቦታ የተደረገላቸውን የሁለት ሳምንት የጤና ክትትል እንዳጠናቀቁ፣ በአሁኑ ሰዓት 974 የሚሆኑት ተጓዦች የጤና ክትትል ላይ እንደሚገኙ ነው ያመለከቱት፡፡

    ከኮሮና ቫይረስ እንዴት እንጠበቅ?

        የኖቭል ኮሮና ቫይረስ (ኮቪድ 19) ከቀላል እስከ ከባድ የመተንፈሻ አካል ሕመም የሚያስከትል የቫይረስ ዝርያ ሲሆን በበሽታው የተያዙ ሰዎች ትኩሳት፣ ሳል፣ የትንፋሽ መቆራረጥና የመተንፈስ ችግር ምልክቶች ይታይባቸዋል፡፡

    በሽታው በጠናባቸው ታማሚዎች ላይ ደግሞ እንደ ሳንባ ምች (ኒሞኒያ) ከባድ የመተንፈሻ አካላት ሕመም የሚያሳይ ሲሆን የኩላሊት ሥራ ማቆምና ሞትን ሊያስከትል የሚችል በሽታ ነው፡፡

    መተላለፊያ መንገዶች

    • በሽታው በሳልና በማስነጠስ ወቅትና ከታማሚ ሰው ጋር በሚደረግ የቅርብ ንክኪ፣ ባልታጠበ እጅና በመሳሰሉት ይተላለፋል፡፡ በሽታውን ሪፖርት ወደ አደረጉ አገሮች የሚጓዙ መንገደኞች ሊያደረጓቸው የሚገቡ ጥንቃቄዎች፣
    • የትኩሳትና የሳል ምልክት ከሚያሳዩ ሰዎች ጋር ንክኪ አለማድረግ፣
    • እጅን በሳሙናና ውኃ መታጠብ በተለይ ደግሞ ከታመሙ ሰዎች ወይም ከአካባቢያቸው ጋር ንክኪ ካደረጉ፣
    • ያልበሰሉ የእንስሳት ተዋፅኦ የሆኑ ምግቦችን ከመመገብ መቆጠብ፣
    • ምክንያቱ ባልታወቀ በሽታ በታመሙም ሆነ ከሞቱ የቤትና የዱር እንስሳት ጋር ንክኪ አለማድረግ
    • ከኢትዮጵያ የኅብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት፣ ጤና ሚኒስቴር፣ ሕክምና ተቋማት፣ ከጉዞ ማኅበራት፣ ከአየር መንገድ፣ ከመዳረሻ ቦታዎች ወይም ከሌሎች የጤና መረጃ ምንጮች ስለ በሽታው በቂ መረጃ በማግኘት ራሳቸውን ከበሽታው መከላከል ይጠበቅባቸዋል፡፡ ለተጨማሪ መረጃ በነፃ የጥሪ መስመር 8335 በመደወል መረጃ ማስተላለፍና ማግኘት ይቻላል ወይም በመደበኛ ስልክ ቁጥር 011-8-33-24-94 መደወል ይቻላል፡፡

    በበሽታው መያዛቸውን የጠረጠሩ ሰዎች ማድረግ ያለባቸው ጥንቃቄዎች

    • ወደ ሀገር በተመለሱ 14 ቀናት ጊዜ ውስጥ የመተንፈሻ አካል ሕመም፣ ትኩሳትና እንደ ሳል ያሉ የሕመም ምልክቶች ካሳዩ፣ በተጨማሪ የበሽታው ስሜት ከመፈጠሩ አሥራ አራት ቀናት በፊት በሽታውን ሪፖርት ወዳደረጉ አገሮች ሄደው ከነበረ፣ በሽታውን ሪፖርት ወደ አደረጉ አገሮች ሄዶ የበሽታውን ምልከቶች ማሳየት የጀመረ ሰውን የሚያውቅ ማንኛውም ግለሰብ እንዲሁም የበሽታውን ምልክት ማሳየት የጀመረ ሰውን የሚያውቅ በአስቸኳይ 8335 ነጻ የስልክ መስመር በመደወል ሪፖርት ያድርጉ፡፡
    • በሚያስሉበትና በሚያስነጥሱበት ጊዜ በሽታው ወደ ጤነኛ ሰው እንዳይተላለፍ አፍና አፍንጫን በክንድ ወይም በሶፍት መሽፈን፣
    • አፍና አፍንጫን ለመሽፈን የተጠቀምንበትን ሶፍት በአግባቡ በቆሻሻ መጣያ ውስጥ ማስወገድና እጅን ሁልጊዜ በውኃና በሳሙና መታጠብ ያስፈልጋል፡፡
    spot_img
    - Advertisement -

    ይመዝገቡ

    spot_img

    ተዛማጅ ጽሑፎች
    ተዛማጅ

    [በተቋሙ ሠራተኞች የተወከሉ አንድ ባልደረባ ሚኒስትሩን ለማነጋገር ቀጠሮ ይዘው ወደ ቢሯቸው ገቡ]

    ጤና ይስጥልኝ ክቡር ሚኒስትር? ሰላም ሰላም ... ተቀመጥ! አመሠግናለሁ ክቡር ሚኒስትር!...

    የጉራጌ ዞን ጥያቄና የክላስተር አደረጃጀት የገጠመው ተቃውሞ

    መንግሥት የደቡብ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልል አካል የነበሩ ዞኖችንና...

    አዋሽ ባንክ ካፒታሉን ወደ 55 ቢሊዮን ብር ለማሳደግ ያስገደደው ምክንያት ምንድን ነው?

    ባለፈው ቅዳሜ ጠቅላላ ጉባዔውን ያካሄደው አዋሽ ባንክ የ43 ቢሊዮን...

    አቢሲኒያ ባንክ ካለፈው ዓመት የ127 በመቶ ብልጫ ያለው ትርፍ በማግኘት አዲስ ታሪክ አስመዘገበ

    አቢሲኒያ ባንክ ከቀደሚ የሒሳብ ዓመት የ127 በመቶ ብልጫ ያለው...