Sunday, June 23, 2024

የኮረና ቫይረስ ጥንቃቄ በሁሉም መስኮች ይጠናከር!

የጤና ሚኒስቴርና የኅብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት ዓርብ መጋቢት 4 ቀን 2012 ዓ.ም. በጋራ በሰጡት መግለጫ፣ ለመጀመርያ ጊዜ ኢትዮጵያ ውስጥ በአንድ ጃፓናዊ አማካይነት ኮረና ቫይረስ መገኘቱን አስታውቀዋል፡፡ የኮረና ቫይረስ ሥርጭትን መግታት የሚቻለው በመደናገጥ ሳይሆን፣ በሰከነ መንገድ ኃላፊነትን በመወጣት ነው፡፡ በዓለም ጤና ድርጅት በከፍተኛ የጤና ሥጋትነት የተመደበው የኮረና ቫይረስ ወረርሽኝ በ116 አገሮች መከሰቱ ይታወቃል፡፡ ከ130 ሺሕ በላይ ሰዎች በቫይረሱ ሲጠቁ ከአምስት ሺሕ በላይ የሚሆኑት ለሕልፈት ተዳርገዋል፡፡ ሰሞኑን ደግሞ የቫይረሱ ሥርጭት ኢትዮጵያና ጎረቤት ኬንያ መድረሱ ተሰምቷል፡፡ በአገር አቀፍ ደረጃ የሚደረገው ዝግጅት ተጠናክሮ መቀጠሉ በመንግሥትና በሚመለከታቸው አካላት በተጋጋሚ እየተገለጸ ቢሆንም፣ እያንዳንዱ ኢትዮጵያዊ ለወረርሽኙ ከፍተኛ ትኩረት በመስጠት ጥንቃቄውን የበለጠ ማጠናከር አለበት፡፡ ሁሉም የአገሪቱ መግቢያ ጣቢያዎች ላይ የሚደረገው ቁጥጥር መዘናጋት እንዳይታይበት፣ አጠራጣሪ ሰዎች ሲያጋጥሙ በፍጥነት ሪፖርት ማድረግና የግንዛቤ ማስጨበጫውን በተለያዩ የመገናኛ ዘዴዎች ሳያሰልሱ ማሠራጨት የመንግሥት ኃላፊነት ነው፡፡ በሥራ አካባቢዎች፣ በመኖሪያ ሥፍራዎች፣ በትምህርት ቤቶች፣ በቤተ እምነቶች፣ በስፖርት ማዘውተሪያዎች፣ በትራንስፖርት አገልግሎቶች፣ በመዝናኛዎችና በመሳሰሉት የእጅና የአካላዊ ንክኪዎችን በከፍተኛ ደረጃ ማስወገድ ተገቢ ነው፡፡ በጤና ሚኒስቴርም ሆነ በኅብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት አማካይነት የሚሰጡ መግለጫዎችን በትኩረት መከታተል የግድ ይሆናል፡፡ ማኅበረሰባችን የአኗኗር ዘይቤው በጣም የተቀራረበ በመሆኑ፣ ቫይረሱን ለመከላከል የሚረዱ የጤና ምክሮችን ተግባራዊ ማድረግ አስፈላጊ ነው፡፡ ጥንቃቄው ውጤታማ ከሆነ ችግሩን በበቂ አቅም መቋቋም ይቻላል፡፡

የኅብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት በተደጋጋሚ እንደሚያሳስበው፣ ኅብረተሰቡ ከዚህ በፊት ማናቸውንም በሽታዎች ለመከላከል ሲጠቀምባቸው የነበሩ የበሽታ መከላከያ ዘዴዎችን ችላ ማለት የለበትም፡፡ ይልቁንም የመከላከያ ዘዴዎችን አጠናክሮ በመቀጠል የእጅ ንፅህናን ለመጠበቅ በውኃና በሳሙና አዘውትሮ መታጠብ፣ ለእጅ ንፅህና መጠበቂያ የሚውሉ አልኮል ነክ ምርቶችን አዘውትሮ መጠቀም፣ ባልታጠበ እጅ ዓይን፣ አፍንጫና አፍን አለመነካካት፣ ቫይረሱ ሪፖርት ከተደረገባቸው አገሮች ከመጡ መንገደኞችና ሳል ወይም ትኩሳት ካላቸው ሰዎች ጋር ንክኪ አለማድረግና ቢያንስ እስከ ሁለት ሜትር ርቀት መጠበቅ፣ ሰዎች የሚበዙበት ሥፍራ በተለይ የሕመም ስሜት ካለ አለመሄድ፣ በማሳልና በማስነጠስ ጊዜ አፍና አፍንጫን መሸፈን፣ እንዲሁም ስለበሽታው በቂ መረጃ በማግኘት ተግባራዊ ማድረግ ተጠቃሽ ናቸው፡፡ ከእነዚህ ምክሮች በተጨማሪ በኅብረተሰባችን ውስጥ የተለመዱ የሰላምታ አሰጣጦች፣ ማለትም መጨባበጥና መተቃቀፍ ማስወገድ ጠቃሚ ነው፡፡ የቫይረሱ ሥርጭት በዓለም ዙሪያ እጅግ በጣም አሳሳቢ በሆነበት በዚህ ወቅት፣ ይሉኝታ አስፈላጊ ባለመሆኑ አጠራጣሪ የሆኑ ጉዳዮች ሲያጋጥሙ ለሚመለከተው አካል በፍጥነት ሪፖርት ማድረግ መዘንጋት የለበትም፡፡ እዚህ ላይ ግን ከፍተኛ ጥንቃቄ መደረግ ያለበት ተጠርጣሪዎችን በቶሎ ወደ ሕክምና ተቋም በመውሰድ ሕይወታቸውን መታደግ እንጂ፣ በምንም ዓይነት ሁኔታ ማግለል ተገቢ አይደለም፡፡ ማግለል ሰብዓዊነት የጎደለው አስከፊ ድርጊት መሆኑን መረዳት ይገባል፡፡ ኢትዮጵያዊ ጨዋነት በእጅጉ ይፈለጋል፡፡ ማግለል አደጋውን ያባብሳል እንጂ ምንም አይፈይድም፡፡

ኮረና ቫይረስ በዓለም ኢኮኖሚ ላይ ከፍተኛ ቀውስ እየፈጠረ ነው፡፡ ቻይናን ሙሉ ለሙሉ ላለፉት ሁለት ወራት ሲዘጋ፣ ሌሎቹን የእስያ አገሮች በማካለል አውሮፓንና አሜሪካን በስፋት አዳርሷል፡፡ በአፍሪካ 16 አገሮች ውስጥ መግባቱ ተረጋግጧል፡፡ የወረርሽኙ ሥርጭት ተስፋፍቶ የዓለም ኢኮኖሚ እንቅስቃሴ በመገታቱ፣ በከፍተኛ መጠን የነዳጅ ዋጋ አሽቆልቁሏል፡፡ የኢትዮጵያ ኢኮኖሚም ተፅዕኖ ስለሚኖርበት ይህም የቅድመ ዝግጅቱ አካል መሆን አለበት፡፡ ለጊዜውም ቢሆን ከፍተኛ መዋዕለ ንዋይ የሚፈስባቸውን ፕሮጀክቶች ያዝ በማድረግ፣ እየበረታ የመጣውን ተፅዕኖ ለመቋቋም መጠባበቂያ በጀት ማዘጋጀት የግድ ይሆናል፡፡ ምንም እንኳን ወረርሽኙ ለብዙ ጊዜያት እንደማይቆይ ትንበያዎች ቢኖሩም፣ በተቻለ መጠን ጉልህ ጉዳት እንዳያደርስ ሊታሰብበት ይገባል፡፡ ሰዎች ራሳቸውን በከፍተኛ ጥንቃቄ እየጠበቁ የማምረት፣ የማከፋፈልና የችርቻሮ ሥራዎች እንዲቀላጠፉ ልዩ ዕገዛ ማድረግም ተገቢ ነው፡፡ የአገሪቱ የጤና ተቋማት በሙሉ ትኩረታቸውን ለቅድመ ጥንቃቄው በማድረግ፣ አምራቹም ሆነ ነጋዴው በሥራቸው ላይ እንዲገኙ ራሳቸውን ብቁ ማድረግ ይጠበቅባቸዋል፡፡ በተለይ መንግሥት በቁጥጥሩ ሥር ያሉ መገናኛ ብዙኃን ሳያሰልሱ ቅድመ ጥንቃቄው ላይ እንዲሠሩ፣ ባለሙያዎችን እየጋበዙ ምክር እንዲለግሱ እንዲያስችሉ ማመቻቸት አለበት፡፡ ማኅበረሰቡም ተባራሪ ወሬዎችን ሰምቶ ከማመን ወይም ራስን ከማደናገጥ፣ የባለሙያዎችን መረጃና ምክር በጥንቃቄ ማዳመጥና ተግባራዊ ማድረግ ይሻለዋል፡፡ መረጃዎችን ከአስተማማኝ ምንጮች ብቻ በማግኘት፣ ራስን ከተሳሳቱ መረጃዎች በመከላከል መደናገርና ፍርኃትን ማስወገድ ያስፈልጋል፡፡ ቅድመ ጥንቃቄው በዚህ መንገድ ተጠናክሮ ሲቀጥል ኢኮኖሚውን መታደግ ይቻላል፡፡ የሕዝቡን ተስፋ ማለምለም እንዲሁ፡፡

በሌላ በኩል በማኅበራዊ ትስስር ገጾች በርካታ ተከታዮችን ያፈሩ ግለሰቦች፣ ሐሰተኛ መረጃዎችን ከማስተላለፍ መቆጠብ ይኖርባቸዋል፡፡ በማስረጃ ያልተረጋገጡ ሐሰተኛ ወሬዎችን በመንዛት ከማሸበር ይልቅ፣ ከሌሎች አገሮች የተቀሰሙ ጠቃሚ ልምዶችን በማካፈል ማኅበረሰቡን ማገዝ ይጠበቅባቸዋል፡፡ ያልተጣሩ መረጃዎችን በማሠራጨት ማኅበረሰቡን ማስበርገግና የሥነ ልቦና መላሸቅ መፍጠር፣ የበሽታውን ሥርጭት በቀላሉ ያስፋፋል እንጂ በጎ ጎን አይኖረውም፡፡ ቻይናውያን የቫይረሱን ሥርጭት እንዴት ዝቅ ሊያደርጉ ቻሉ? በአውሮፓና በአሜሪካ ወረርሽኙን ለመቆጣጠር ምን እየተሠራ ነው? ቫይረሱን ለማሠራጨት የሚረዱ ጎጂ ልማዶች ምንድናቸው? ምን ዓይነት ቅደም ተከተሎችን በመከተል ቫይረሱን በሩቅ መከላከል ይቻላል? ወዘተ በመሳሰሉ ጉዳዮች ላይ ማተኮር ይመረጣል፡፡ ከዚህ በፊት ማኅበረሰቡን በብሔርና በሃይማኖት በማጋጨት የበርካታ ንፁኃን ሕይወት የጠፋው፣ በተለይ በማኅበራዊ የትስስር ገጾች በተናጠልም ሆነ ተደራጅተው ክፋት ሲፈጽሙ በነበሩ ኃይሎች እንደሆነ አይዘነጋም፡፡ በተጨማሪም የሕክምና ባለሙያዎች፣ የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት፣ በምርምርና በጥናት ላይ የተሰማሩ ድርጅቶችና የመሳሰሉት በዚህ ወሳኝ ወቅት ከፍተኛ አስተዋጽኦ ይፈለግባቸዋል፡፡ በመደበኛውም ሆነ በማኅበራዊ ትስስር ገጾች ፈጣንና ወቅታዊ መረጃዎችን በመልቀቅ፣ የማኅበረሰቡን ግንዛቤ ማዳበር የግድ ይሆናል፡፡ ኮረና ቫይረስ እስካሁን ድረስ በይፋ የሚታወቅ የተረጋገጠ መድኃኒት ወይም ክትባት እንደሌለው የሚታወቅ በመሆኑ፣ አጋጣሚውን በመጠቀም ለማጭበርበር የሚፈልጉ ኃይሎች ካሉም በጊዜ ማጋለጥ ተገቢ ነው፡፡ ይህ ሁሉ አገርን በመልካም ፈቃድ እናገለግላለን የሚሉ ኢትዮጵያዊያን ኃላፊነት ነው፡፡ የቅድመ ጥንቃቄው አካል መሆን አለበት፡፡

እንደሚታወቀው ሰዎች በተለያዩ ምክንያቶች ከሥፍራ ወደ ሥፍራ ይንቀሳቀሳሉ፡፡ በዚህም ምክንያት በጤና ላይ ለየት ያለ ነገር ሲያጋጥም በቶሎ ወደ ሕክምና ተቋማት መሄድ ያስፈልጋል፡፡ ይህ የሚጠቅመው በመጀመርያ ደረጃ የገዛ ሕይወትን ለማትረፍ ሲሆን፣ ቫይረሱ ቢከሰት እንኳ ሥርጭቱን ለመግታት ይረዳል፡፡ የኮረና ቫይረስ ምልክት ሊሆን ይችላል የሚባል ለየት ያለ የጤና መታወክ ሲያጋጥም፣ ለ14 ቀናት ያህል ወደ ተዘጋጀ ለይቶ የመከታተል ማዕከል መግባት የግድ ነው፡፡ በዓላማችን ታዋቂ ሰዎች ሳይቀሩ የክትትል ማዕከል ውስጥ መግባታቸው ይታወቃል፡፡ ዝነኛው የፊልም ተዋናይ ቶም ሐንክስ ከባለቤቱ ሩት ዊልሰን ጋር፣ አውስትራሊያ ውስጥ የክትትል ማዕከል መግባቱን በኢንስታግራም ገጹ አስታውቋል፡፡ የካናዳ ጠቅላይ ሚኒስትር ጀስቲን ትሩዶ ከእነ ባለቤታቸው፣ እንዲሁም የአርሰናል እግር ኳስ ቡድን ዋና አሠልጣኝ ማይክል አርቴታና ሌሎች ታዋቂ ሰዎች በክትትል ሥር መሆናቸው ታውቋል፡፡ ምንም እንኳ ኢትዮጵያ ውስጥ ወደ ኅትመት እስከሄድንበት ድረስ የአንድ ጃፓናዊ በቫይረሱ ፖዘቲቭ መሆኑ ሪፖርት ቢደረግም፣ በመደናገጥ ሳይሆን በከፍተኛ ጥንቃቄ የቫይረሱን ሥርጭት እንዲገታ መረባረብ የግድ ነው፡፡ በዓለም ላይ በ116 አገሮች የኮረና ቫይረስ እንደገባ ታውቆ፣ በሁሉም መስኮች ከፍተኛ ጥንቃቄ ማድረግ ይገባል!

በብዛት የተነበቡ ፅሁፎች

- Advertisment -

ትኩስ ፅሁፎች

አስጨናቂው የኑሮ ውድነት ወዴት እያመራ ነው?

ከቅርብ ጊዜያት ወዲህ የኑሮ ውድነት እንደ አገር ከባድ ፈተና...

‹‹ወላድ ላማቸውን አርደው ከደኸዩት ወንድማማቾች›› ሁሉም ይማር

በንጉሥ ወዳጅነው   የዕለቱን ጽሑፍ በአንድ አንጋፋ አባት ወግ ልጀምር፡፡ ‹‹የአንድ...

የመጋቢቱ ለውጥና ፈተናዎቹ

በታደሰ ሻንቆ ሀ) ችኩሎችና ገታሮች፣ መፈናቀልና ሞትን ያነገሡበት ጊዜ እላይ ...

ጥራት ያለው አገልግሎት መስጠት የሚያስችል ሥርዓት ሳይዘረጉ አገልግሎት ለመስጠት መነሳት ስህተት ነው!

በተለያዩ የመንግሥትና የግል ተቋማት ውስጥ ተገልጋዮች በከፈሉት ልክ የሚፈልጉትን...
spot_img

ተዛማጅ ፅሁፎች

ሕግ የማጥቂያ መሣሪያ እንዳይሆን ጥንቃቄ ይደረግ!

የሕግ መሠረታዊ ዓላማ ዜጎችን ከማናቸውም ዓይነት ጥቃቶች መጠበቅ፣ ለሕይወታቸውና ለንብረታቸው ከለላ መስጠትና በሥርዓት እንዲኖሩ ማድረግ ማስቻል ነው፡፡ በዚህ መሠረት ሁሉም ዜጎች በሕግ ፊት እኩል...

መንግሥታዊ ተቋማት ውስጥ የተንሰራፋው ሌብነት ልዩ ትኩረት ይሻል!

በየዓመቱ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ከበጀት ረቂቅ በፊት መቅረብ የነበረበት የፌዴራል ዋና ኦዲተር ግኝት ሪፖርት ማክሰኞ ሰኔ 11 ቀን 2016 ዓ.ም. ዘግይቶ ሲቀርብ፣ እንደተለመደው...

የምግብ ዋጋ ንረት አጣዳፊ ዕርምጃ ያስፈልገዋል!

መንግሥት የሚቀጥለውን ዓመት በጀት ይዞ ሲቀርብ በአንገብጋቢነት ከሚነሱ ጉዳዮች መካከል አንዱ፣ የዋጋ ንረትን ለመቀነስ ምን ታስቧል የሚለው ጥያቄ ነው፡፡ በጀት ለተለያዩ መንግሥታዊ ወጪዎች ሲደለደል...