Wednesday, June 12, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -

የተመረጡ ፅሑፎች

ውኃ ልኩ ይታወቅ!

ሰላም! ሰላም! ይኼውላችሁ ክረምት አልቆ መስከረም በጠባ የመጀመርያው ሳምንት መጨረሻ ላይ ሠፈራችን ከፍተኛ ዝናብ ጥሎ ጎርፍ አጥለቅልቆን ሰነበተ። መሀል አዲስ አበባ ላይ ጎርፍ አስፋልት ላይ እየጋለበ ተሽከርካሪዎችን እንደ ጀልባ ሲያንሳፍፍ ለሚመለከት፣ የኢንዶኔዥያ ሱናሚ የፈጠረው ማዕበል ሊመስለው ይችላል። ይህ ሁሉ ውርጅብኝ በመንደራችን ላይ ተከስቶ ድሆች ላባቸውን አፍስሰው ያፈሩት ሀብት ሲወድም ወረዳ በሉት ቀበሌ ዞር ብሎ ባለማየቱ፣ በሠፈር አስተባባሪዎች አማካይነት ስብሰባ ተጠራ። የስብስባው ዋና አጀንዳ ጎርፍ አጥለቅልቆን ዝር ብለው ያላዩን የወረዳና የክፍለ ከተማ አመራሮች አጠገባችን ድርሽ እንዳይሉ የሚያሳስብ ነበር፡፡ ለስብስባው መሪ ይመረጥ ሲባል አዛውንቱ ባሻዬ በከፍተኛ ጭብጨባ ድጋፍ ቢያገኙም፣ ስብሰባውን እንዲመሩ የቀረበላቸውን ጥያቄ ውድቅ አደረጉ።እኔ እግዜር በሾመው ላይ አላድምምአሉ ተባለ። ገሚሱደግ አደረጉ!› ሲላቸው ገሚሱ፣ ‹በጎርፍ የተጎዱ ነዋሪዎች ጉዳይ እንዴት አያሳስባቸውም?› ብሎ ተቀየማቸው ተባለ። ይኼ ለድጋፍና ለተቃውሞ መጣደፍ የሚለቀን ግን መቼ ይሆን? እንጃ ነው የሚያስብለው!

ስለስብሰባው የሰሙ ዲግሪ ጭነዋል የተባሉ ወጣቶች ደግሞ ሥራ ፈልግልን እያሉ አላስቆም አላስቀምጥ ብለውኛል፡፡ ነገ ከነገ ወዲያ ደግሞሕገወጥ ደላላ› ሊሉኝ እኮ ነው፡፡ዝናብን እኮ አምላክ አያዘንበውም. . . ደመና ተንኖ ቅብጥርሶ. . .› ብለው ኧረ የት ሄደን ተግባር ላይ እናውለው እያሉ የሚንገዋለሉበትን የዕውቀት ጫና ባሻዬ ላይ ለማራገፍ መጣጣራቸው ተሰማ።ዕውቀት ሲበዛ አመድ ዱቄት ነው ያስብላልያለው ማን ነበር? ጠፋኝ ብቻ። ተብሎ ተብሎ የስብሰባውንሪፖርትበአጭሩ የባሻዬ ልጅ ሲያጫውተኝ ቧልተኞች ተናገሩት የተባለው ቀልቤን ስቦት ነበር። ምን አሉ አትሉም? ‹የሕዝብ ብሶት የማይሰማቸው አመራሮች ሕዝብ ፊት ከመቅረባቸው በፊት ንስሐ መግባት አለባቸው› ነው የተባለው አሉ፡፡ ልብ በሉ እንግዲህ ይህም ያልተጣራ ወሬ ነው!

ወዲያው የስብሰባው አጀንዳ ፖለቲካዊ ሆነ ተባለ። ገሚሱ፣ተው እንጂ እናንተ! ደግሞ ጎርፍ መቼ ነው ፖለቲካ የሆነው? ኧረ በሰላም እንኑርበትእያለ ሲርበተበት ሌላው፣እኛ ሳንሰማ ሰማይም የመንግሥት ሆነ እንዴ?› እያለ ተንሾካሾከ። በበኩሌ ከሁሉ ከሁሉ የሚገርመኝ ይኼአንዳንድ› የሚባሉ ነዋሪዎች ጉዳይ ነው። ሁልጊዜ በዘዴ ይሰበሰቡና በጅልነት ይበተናሉ።አልዘንብ ቢል እኮ የላይኛው ተፋሰስ አገሮች ገላቸውን ታጥበው አይጨርሱም ወይብለው ተሰብስበው፣መንግሥት የሳሙና እጥረት ስለገጠመው ነውዓይነት ወሬ አውርተው ይለያያሉ። በተቸገርንባቸው ነገሮች መፍትሔ የምንለውን ከማቅረብ ደግሞ ፎክሮና ተመፃድቆ የመለያየት አባዜያችን፣ እንደ አንዳንዶቹ ዓይነትጂኒየሶችበዝተውልን ችግራችንን ሊፈቱልን እንደሚችሉ አያወያየንም። መቼም ይኼ ምሳሌ ይገባችኋል፡፡ ወድጄ አይደለም የምሙለጨለጭባችሁ፡፡ ተግባባን አይደል!

ነገርን ነገር ያነሳዋል። ለነገረኛም ነገረኛ ያዝለታል። አላዝልን እያለ የተቸገርነው በበሽታችን ልክ መድኃኒት ብቻ ነው። ‹‹በሽተኛው በዛ መድኃኒት አነሰው. . .›› ያለው ዘፋኙ ወዶ መሰላችሁ? ‹ማንም የወደደውን ያገባና የዘፈነ የለምእንዳትሉኝና እንዳልስቅ። ውዷ ማንጠግቦሽ ሰሞኑን ይህንን ኮሮና የሚሉት ሰይጣን ስሙን መስማት አስጠልቷት ስለበሽታ ሲነሳ ያንቀጠቅጣታል፡፡ እኔም የምሽት የጤና ሚኒስቴር መግለጫን በስልኬ እንጂ በቲቪ መከታተል ትቻለሁ፡፡ ምን ላድርግ ለእሷ ስል ነው፡፡ እሷ ደግሞ ወሬ ጠልታ ፊቷን ወደ ቲቪ ማዞር ትታለች፡፡ አገር የምታድገው በወሬ አይደለም ሲባል በተደጋጋሚ ሰምተናል፡፡ እኔ የዋሁ በቃ ነዳጅ ነው የሚያስፈልገን ብዬ ምሁሩን የባሻዬ ልጅን፣ ‹‹ታዲያ ምነው ነዳጃችንን በቶሎ አውጥተን በሀብት የማንንበሸበሸው?›› ስለው፣ ‹‹ከነዳጅ በላይ ብዙ ሀብት አለን፡፡ ከሠራንበት በቱሪዝም ብቻ የትና የት መድረስ እንችላለን፡፡ ማዕድናቶቻችን ተዝቀው አያልቁም፡፡ ውኃ ብትል መሬት፣ ወጣት ብትል ታዳጊ ሞልቶናል፡፡ የጎደለን አርቆ ማሰብ ነው!›› አይለኝ መሰላችሁ? ጉድ እኮ ነው እናንተ! ‹‹እኔ እኮ በነዳጅ ብቻ የምንከብር መስሎኝ ነው። እለዋለሁ፣ ‹‹ተው እንጂ አዕምሮህን አሠራው፤›› ብሎ ተቆጣኝ። ኧረ እንዴት ነው ነገሩ? ይኼ ዓለም እያደር የህልም ዓለም ሆነ እኮ ጎበዝ! እኔማ እጄ ላይ ያለውን ገንዘብ ስለመቆጠብ እንጂ፣ ሠርቼበት የበለጠ ለማትረፍና ሥራ ለመፍጠር አስቤበት አለማወቄ ቆጨኝ፡፡ እኛ ደግሞ ካጠፋን በኋላ ሲቆጨኝ እንጂ ሌሎች የፈጸሙትን ስህተት ላለመድገም አንጠነቀቅም፡፡ እኔም ራሴን እወቅሳለሁ፡፡ ራስን መውቀስ መልካም መሰለኝ!

ከሥራ የሚበልጥ የለም ብዬ ሁሉንም ነገር ትቼ እንደ ወትሮዬ ወደ ድለላዬ ሮጥኩ። አንድ ደንበኛዬ ያገለገለ ከባድ ተሽከርካሪ ከአውሮፓ ገዝቶ ከሚያስመጣ ሰው ጋር እንዳገናኘው ስለጠየቀኝ ወዲያው ደዋውዬ አገናኘኋቸው። ስለሚጫነው የመኪና ዓይነት በደንብ ተነጋገሩ። ያው ዘመኑ የሚሊዮኖች ነውና የምትሰሙዋቸው ቁጥሮች በጠቅላላ ባለሰባትዲጂትናቸው። እኔን የሚገርመኝ ታዲያ ግለሰቦች ሰባትዲጂትእያገላበጡ ሥራ ሲሠሩ እያየንና እያመንን፣ አይኤምኤፍ ባለሁለትዲጂቱ የኢኮኖሚ ዕድገት መጠራጠሩ ነው። እውነቴን እኮ ነው። አንድ ወዳጄን እንዲህ ስለው፣ ‹‹ፈረንጅ እሱ ባለህ መንገድ ብቻ ካልሄድክ መኖርህንም ይጠራጠራል፤›› አለኝ። ስለህልውናችን ለመፈላሰፍ ከተፈለገ እኮ እኛም እንብሳለን። በአንድ ወቅት አንዱ፣ ‹‹አንበርብር ምንተስኖት በሚባለው ስምህ ብትታወቅም፣ ማንጠግቦሽ የምትባል ሚስት ብትኖርህም፣ ባሻዬ የሚባሉ ጎረቤትህ ቡና ቢያጣጡህም፣ ከምሁሩ ልጃቸው ጋር ቅርበትህ እስከ ግሮሰሪ ቢዘልቅም ለዓለም ኢምንት ነህ. . .›› ብሎ ጭር ካደረገኝ በኋላ በሰው ተስፋ ቆርጫለሁ፡፡ ምን ላድርግ ታዲያ!

ሌላው ወዳጄ የምለው ደግሞ የተለየ አባዜ ነው ያለበት፡፡ ብዙ ጊዜ ይህንን ሰው ስታዘብ ይገርማችኋል ታላላቅ አገራዊ ጉዳዮች ተነስቶ እየተወራ፣ ነገር ማብራራት የሚቀናው በሥጋና ምግብ ነክ በሆኑ ቅመማ ቅመሞች ነው። የአማልክት ስም ጠርቶ ምፅዋት ከሚጠይቀው የእኔ ብጤ ይልቅከብቶቼ አልቀው በሬዎቼ ሞተው ተሰድጄ ነውላለው ድፍን ሃምሳ ብር ይመፀውታል። አሁንማ አዳዲሱን ባለመቶና ባለሁለት መቶ ነው መዥረጥ የሚያደርገው፡፡ ሰውየው በውክልና የሰዎችን ገንዘብ ማስተዳደር ጀመረ እንዴ ያሰኛል፡፡ አንዳንዴ የምናውቀውን ሰው በሌለበት ስንሸረድድ፣ ‹‹ቁርጥ አትቁረጡና ከሰው ተቆራረጡ፤›› ብሎ ያፌዝብናል። ግን መቆራረጥ ከአፈጣጠራችን ሳይሆን ከምናዘወትረው አመጋገብ የተነሳ ይሆን እንዴ? አለመተማመን፣ ለራስ ወገን ማድላት፣ አገርንና ሕዝብን በንብረቱና በጥቅሙ መበደል ምንጩ ከምንጎርሳት ጉርሻ አቀማመም ጋር ግንኙነት እንዳለውስ? በሚሊዮን እየተጫወትን ዝርዝር ሳንቲም ብቻ ኪሳቸው ውስጥ ያለውን ችላ የምንልበት ምክንያቱም እኮ ከጉርሻችን ጋር አብሮ መጠናት አለበት። አይደለም እንዴ? ብር በጆንያ ሲዘዋወር እየሰማን ባለንበት ጊዜማ ‹ኬሚስትሪያችን› በሚገባ ቢጠና እላለሁ፡፡ እንጠናና እንጂ!

እናላችሁ በቅርቡ ከባድ መኪናውን አስመጥቶ ከሚሸጠው ደንበኛዬ ጠቀም ያለኮሚሽንእጄ እንደሚገባ እያሰብኩ ራሴን በተመለከተ አንዳንድ ዕድገትዕቅድ መተለም ጀመርኩ። በአዲሱ ዓመት ካፖርቴ ቅያሪ ያስፈልጋታል። የጫማዎቼ ሶሎች አልቀዋል። እግሬ እስኪቀጥን እየተጓዝኩ ዳሩ ቀድሞኝ የሚያልቀው ጫማዬ እየሆነ ተቸግሬያለሁ። ለሁሉምሾፒንግያስፈልገኛል። እናም አንድ የልብስና የጫማ ሱቅ ዘው ብዬ ገባሁ። ‹‹ይኼ ጫማ ስንት ነው?›› ብዬ ከመጠየቄ ደንበኛ ለማስተናገድ ሳይሆን ደመኛ ለማፍራት የተቀጠረች የምትመስል ቆንቋና ገጿን አጨፍግጋ ‹‹ስድስት ሺሕ›› አለችኝ። ‹‹አቤት?›› የምር አልሰማኋትም። አንዳንዴ እኮ አይሰማችሁም። ‹‹ስድስት ሺሕ አልኩህ!›› ተነጫነጨች። የንጭንጯ ሰበቡ ገባኝ። በቀን ስድስት ሺሕ ጊዜ ይኼን ጥሪ እየጠራች አንድም ሰው ሳይገዛት ስለሚሄድ መሆን አለበት አልኩ። ‹‹ቅያሪ አለው ማለት ነው?›› ታዲያ ምን ልበላት? ‹‹የምን ቅያሪ ጥንዱን ነው እንጂ፣ ከገዛህ መግዛት ነው፤›› ብላ ፊቷን አዞረችብኝ፡፡ እዚህም ክፍያው በባንክ ብቻ ነው ተብሏል እንዴ? ያጠራጥራል!

‹‹እሺ የስንት ዓመትጋራቲንአለው?›› ልላት ብዬ የስንትስ ዓመት ቢኖረውስ፣ አሁን ይኼን ጫማ አድርጌ የሠፈር ሰው ቢያየኝ ሠርቶ ገዛው ብሎ ያምነኛል ብዬ ተውኩት። በቃ ባዶዬን ከምወጣ ካልሲ ምናምን ልግዛ ብዬ ካልሲ ስጠይቃት አንድ ካልሲ 350 ብር ገብቷል። እንዲህ የሚረባውም የማይረባውም እየጨመረማ እኛም ብልጠት ሳንጨምርጉድ እያሉ መኖርአያዋጣንም አልኩና ስከንፍ መርካቶ ሄጄ ክርና ኪሮሽ ገዛሁ። አንገቷ ላይ ያለቀች ካፖርቴን አስገልብጬ ለማሰፋት ወስኜ ለሰፊ አቀበልኳት። ክርና ኪሮሹን ደግሞ ለማንጠግቦሽ ወስጄ ሰጠሁና ጊዜ ስታገኝ ካልሲ እንድትሠራልኝ ነገርኳት። ታዲያ በዚህ ኑሮ ላይኢምፖርትድዕቃዎች እየሸመትንኤክስፖርትለመደረግ ሳንበቃኤክስፓየርድእንሁን እንዴ? ከዚህ የተሻለ ዕድገትዕቅድ ያለው ሐሳቡንሼርማድረግ ነው።ፌስቡክን ስንሰዳደብበት ከምንውል ዕድገትዕቅዳችን መሳካት ብንጠቀምበት ጥሩ ነው። የእናንተን ባላውቅም እኔን ግን መስሎኛል!

በሉ እንሰነባበት። የመስከረም ብርድ እየጨመረ ነው። ‹ለፍተሻ የዘጉትን መንገድ ከፍተውት ነው ማለት ነውእያልኩ በውስጤ የመንገድ ዘጊዎች ነገር ትዝ ብሎኝ ፈገግ ስል ባሻዬ መንገድ ላይ አገኙኝ። ‹‹አንተንም ጀመረህ?›› አሉኝ ለሰላምታ እጃቸውን ዘርግተው። ‹‹ምኑ?›› አልኳቸው። ‹‹ለብቻ መዋለሉ?›› ብለው ተራቸውን ፈገግ አሉ። እንዳልገባኝ ስነግራቸው፣ ‹‹እስኪ ወደ ቤቴ እየሸኘኸኝ እነግርሃለሁ፤›› ብለውኝ መጓዝ ጀመርን። ‹‹እንዲያው ሕመሙና የጋራ ጥያቄው ሁሉ የወል፣ ማግኘቱና ማጣቱ፣ መታፈኑና መተንፈሱ፣ መጨነቅና መባዘኑ የሁላችን የሕይወት አካል ሆኖ ሰው ብቻውን ሲተክዝ፣ ብቻውን ሲያወራና ብቻውን ሲያብድ ሆኗል የማየው። አንተም እንደዚያው የሆንክ ስለመሰለኝ እኮ ነው፤›› ሲሉኝ ያስፈገገኝን ነገር አጫወትኳቸው። ሐሳብን ማካፈል እኮ ያስደስታል!

አዛውንቱ ባሻዬ ከወትሮው በተለየ ከትከሻቸው ጎብጠው በረጂሙተነፈሱ በኋላ፣ ‹‹አንበርብር?!›› አሉኝ። ‹‹አቤት!›› አልኳቸው። ‹‹ምን እንደሰለቸኝ ታውቃለህ?›› ሲሉኝ፣ ‹‹ምን ይሆን ባሻዬ?›› ስጓጓ እያዩኝ ጥቂት በሐሳብ ተጉዘው ቆይተው፣ ‹‹በማያንገዋልለው የሚንገዋለለው፣ በማይቸግረው የሚቸገረው ሰው ብዛት። እንዴ ምንድነው እንደዚህ ነገር ሰንጣቂው የበዛው? እንጨት እየሰነጠቁና እየላጉ ጎጆ የሚያጠብቅ ማገር መሥራት አይሻልም? በነፈሰው ሁሉ ?! በየቀኑ ጭፈራ? በየቀኑ ስላቅ? በየቀኑ ቧልት? አይሰለችም እንዴ? ይህም አልዘልቅ ብሎ እርስ በርስ መጠማመድና መተናነቅ. . .›› ብለው ሳይጨርሱ ቤታቸው ደርሰን ነበር። ድንገት ቆም ብለው፣ ‹‹አደራ ለራስህም እያወቅክበት። ቁም ነገር ተረስቷል። ቢተች የማይሰለቸው፣ ቢዝት የማይደክመው ሰው በዝቷል። ሰውን ሰው ያደረገው ግን ሥራና ቁምነገር ነው። ደህና እደር!›› ብለውኝ ቤታቸው ገቡ። እኔም ተለይቻቸው ስጓዝ ሰውን በእርግጥ ሰው ስለሚያስብለው ነገር እያሰብኩ ነበር። የማሰብ መብታችንን ሳንጠቀምበት ለምን ለአፍ ወለምታ እንደምንቸኩልም ማሰብ ስለፈለግኩ ቶሎ ብዬ ወደ ቤቴ ስገባ ማንጠግቦሽ ኪሮሿን ይዛ ተቀምጣለች። እንዲህ ነው እንጂ ‹‹ትራንስፎርሜሽን!›› ስላት፣ ‹‹ገና ኤክስፖርት እናደርጋለን እባክህ! ይልቁንስ ሰው ለመሆን ከፈለግክ ሰውን ሰው ያደረገው ምን እንደሆነ ዕወቅ!›› ስትለኝ ግጥምጥሞሹ አስገረመኝ፡፡ ውኃ ልኩ ጠፋ እንጂ ይኼ መቼ ይጠፋናል? ከግጥምጥሞሹ ይልቅ እውነታው ላይ ብናተኩር ይበጀናል፡፡ እውነት ነፃ ያወጣል፣ ትውልድ ያንፃል፣ አገር ያሳድጋል፣ መግባባት ይፈጥራል፡፡ ከአገር በፊት ኖረው የማያውቁ እኛ ከሌለን አለቀላት ብለው ሲሳለቁ በቃችሁ መባል አለበት፡፡ ምክንያቱም ውሸታሞች ናቸውና፡፡ በባዕድ ፓስፖርት ወገንን የሚያምሱ የግጭት ነጋዴዎችንም ማስቆም የምንችለው እውነትን ይዘን ነው፡፡ አገር አዋራጅ ሐሰተኞችን የምናሳፍረው በእውነት ነው፡፡ አገርን የማያከብር አክባሪ የለውምና ውኃ ልኩን ማሳየት ይገባናል፡፡ መልካም ሰንበት!

Latest Posts

- Advertisement -

ወቅታዊ ፅሑፎች

ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት