Thursday, February 29, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -

የተመረጡ ፅሑፎች

ባንኮች በብሔር አትቧደኑ! 

በቅርቡ ከኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ካስደመጠን መረጃዎች አንዱ፣ በፋይናንስ ኢንዱስትሪው ውስጥ እየተንቀሳቀሱ ከሚገኙት ባንኮች በተጨማሪ 20 ያህል አዳዲስ ባንኮች ገበያውን ለመቀላቀል ጥያቄ ማቅረባቸው ነው፡፡

በምሥረታ ላይ ከሚገኙት ባንኮች መካከል አንዳንዶቹ የአክሲዮን ሽያጭ አካሂደው ለምሥረታ የሚያበቃ ካፒታል በማሟላት ላይ ይገኛሉ፡፡ ጥቂቶቹም በሕጉ መሠረት ለምሥረታ የሚያስፈልገውን ካፒታል አሟልተው በይፋ ወደ ተግባር ሥራ ለመግባት ዝግጅት ላይ ይገኛሉ፡፡ በተለያዩ ምዕራፍ ላይ የሚገኙም ጥቂት አይደሉም፡፡

አዳዲስ ባንኮች ኢንዱስትሪውን መቀላቀላቸውንና አማራጭ አገልግሎት ለመስጠት መዘጋጀታቸው መልካም ዜና ነው፡፡ ውድድር ሲሰፋ ተጠቃሚው ሕዝብ በተመጣጣኝ ዋጋ፣ ጥራት ያለው ፈጣን አገልግሎት ማግኘቱ አይቀሬ ነውና፡፡

እስካሁን ከተለመደውና ከተንዛዛው የባንኮች አገልግሎት የተሻለና ተመራጭም አዋጭም አሠራር ይዘው የሚመጡ እንደሚኖሩ ይጠበቃል፡፡ ይህም ኢንዱስትሪውን አንድ ዕርምጃ ወደፊት ለማራመድ ካስቻለ ደግሞ እንኳንም አዳዲስ ባንኮች ተፈጠሩ፣ እንኳንም ተበራከቱ ሊያስብሉን ይችላሉ፡፡

ይህ እንደተጠበቀ ሆኖ በምሥረታ ላይ ከሚገኙ ባንኮች መካከል የአብዛኞቹ አጀማመር ጎርባጣ አካሄድ ይታይበታል፡፡ የባንኮቹ አመሠራረት ዘር፣ በሔርንና እምነትን እየቆጠሩ መደራጀት ላይ ማተኮራቸው ነው፡፡ በሥራ ላይ ከሚገኙት ባንኮችም መካከል እንዲህ ባለ መንገድ መመሥረታቸው በተደጋጋሚ ትችት ሲያስነሳ እንደከረመ እናስታውሳለን፡፡

እንዲህ ያለው ስህተትና ችግር ሳይታረም አሁንም በቀድመው መንገድ ለመጓዝ  እሽቅድምድም ውስጥ መግባታቸው ያሳዝናል፡፡ የበለጠው አሳዛኙ ነገር ደግሞ ቢዝነስ ወይም ገንዘብ ዘር ያለው ይመስል፣ መላውን የአገሪቱን ክፍሎች በአገልግሎታቸው ማዳረስ፣ ሲቻላቸውም ወደ ውጭ ማስፋፋት የሚጠበቅባቸው ባንኮች፣ እንዲህ ባለው መንገድ የመመሥረት አባዜ ውስጥ መውደቃቸው አጉል እንደሆነ እያወቁም ጭምር ፉክክር መግጠማቸው ሊገታ አልቻለም፡፡ እንዲህ አታድርጉ፣ ታረሙ የሚላቸው ያጡ መስለዋል፡፡

በተበጣጠሰ መንገድ ጥቂት ካፒታል እንደምንም አሰባስበው ወደ ገበያ ለመግባት ሊያመጣው የሚፍጨረጨሩት ሳይበቃቸው፣ በዘርና በወንዜ ልጅነት የሚፈጠር ተቋም ለመመሥረት መንፈራገጥ በዘርና በብሔር አመለካከት የሚዋወቀር ኢኮኖሚያዊ ሥርዓት ለመፍጠርና ይህንኑ በፋይናንስ ለመደጎም ታጥቀው እንደተነሱ የሚያሳብቅ አካሄድ እየታየ ነው፡፡

ሌላ ሌላውን ትተን ከቢዝነስ አኳያ ብቻ እንኳን ብናየው፣ አደጋው ለተቋማቱ ለራሳቸው ህልውና ጭምር እንደሆነ አለመገንዘብ ወይም ሆነ ብሎ የመጣው ይምጣ የሚመስል ግብታዊነት እየታየባቸው ነው፡፡ መንግሥትም ይህንን ጉዳይ ነገሬ ብሎ ያየው አይመስልም፡፡  

ቢዝነስን ሥራን ያውም የፋይናንስ ተቋማት ብሔርና ዘርን መሠረት አድርገው መቋቋማቸው አንዱ ችግር አገራዊ ምልክታቸውን የጠበበ ማድረጉ ብቻ ሳይሆን ነገን ከግምት ያላስገባ የዓለምን ሁኔታ ከግምት ያላስገባ መሆኑ ነው፡፡ ይህ ደግሞ ውሎ አድሮ እነሱንም ሊጎዳ የሚችል መሆኑ መታወቅ አለበት፡፡

ይህም አሁን በሥራ ላይ ያሉ በብሔርና በዘርፍ ተቋቋሙ የተባሉትም ሆኑ መንገድ ላይ ያሉት ተቋማት የአገሪቱ የፋይናንስ ዘርፉ ለውጭ ቢከፈት አሁን ባላቸው ዕሳቤ ለመጓዝ ፈጽሞ የማይችሉ መሆናቸው ነው፡፡ እንደተባለው ቢዝነስና ገንዘብ ዘርፍ ብሔር የለውምና ተቋማቱ መልሰው ወደ ትክክለኛው መንገድ እንዲገቡ ይገደዳሉ፡፡ አነስተኛ ካፒታል ይዘው ጠባብ በሆነ ምልከታ ተወዳዳሪ ሆኖ ለመቀጠል የሚችሉበት ዕድል አይኖርም፡፡

ብቁና ተወዳዳሪ ለመሆን ደግሞ ጠንከር ያለ ካፒታል መያዝ ግድ ይላል፡፡ ይህም እንዲሆን መንግሥት ተከታታይ ዕርምጃ እንደሚወሰድ እየተጠበቀ ነው፡፡ ባንኮች የካፒታላቸውን አቅም አሳድጉ ተብለዋል፡፡ ስለዚህ 500 ሚሊዮንና በአንድ ሚሊዮን ብር ካፒታል ይዞ ለውድድር መቅረብ ብዙ መንገድ የሚያስኬድ አይሆንም፡፡ የአገሪቱ ባንኮች ይብዙ ስንል ትናንሽ ካፒታል ይዞ ያውም በዘርና በብሔር ተደራጅተው ይምጡ ማለት አይደለም፡፡ ይህን ማድረግ በአገር አቀፍ ደረጃ ወይም በዓለም አቀፍ ደረጃ የሚሠራን ሥራ አለማወቅም ይሆናል፡፡ የፋይናንስ ሥራ ተወደደም ተጠላ አገራዊና ዓለም አቀፋዊ በመሆኑ በዚህ ደረጃ የሚሠራን ሥራ በመንደር መወሰን አደጋ ሊሆን ይችላል የሚባለው ለዚህ ነው፡፡ ጠንካራ ባንኮች ያስፈልጋል ሲባል ጠንከር ያለ ካፒታል ይዞ መነሳትን የሚጠይቅ በመሆኑ ይህንን ካፒታል ለመፍጠር ደግሞ ሰብሰብ ማለት ይጠይቃል ማለት ነው፡፡ አይደለም ተነጣጥሎ ሰብሰብ ተብሎ ጠንከር ያለ ተቋም መፍጠር ሊፈትን ይችላልና ጠንካራ የፋይናንስ ተቋማት ለማውጣት ሰብሰብ ብሎ መሥራቱ ብልህነት ነው፡፡

ስለዚህ ጠንካራ ባንኮች ይፈጠሩ እየተባለ ሌላ ትናንሽ ባንክ እንዲፈጠሩ ከመፍቀድ ያሉትንም እንዲዋሃዱ የሚመጡትንም አካተው ጠንካራ ባንኮች መፈጠር ለሁሉም ይበጃል፡፡

በባንክ ኢንዱትሪ ውስጥ በትናንሽ ካፒታልና ዘርፍን መሠረት አድርገው የሚቋቋሙ ባንኮች ሌላም ችግር ይዘው እንደሚመጡ መታሰብ አለበት፡፡ አንዱ ችግር የባለሙያ እጥረት ነው፡፡ ለዚህ ዘርፍ የሚያስፈልገውን ያህል ባለሙያ ማፍራት አልተቻለም፡፡ በመሆኑም አንዱ ከሌላው የሚሻማባቸው ጥቂት ባለሙያዎችን መቀራመታቸው በሚታይበት ኢንዱስትሪ ውስጥ እንዲህ ያለ ዘርና እምነትን መሠረት ያደረገ አካሄድ መከተል ራስን በራስ ማነቅ ነው፡፡

ከዚህ አንፃር ነገሩን አሳዛኝ የሚያደርገው አንዳንድ አዲስ ባንኮች አሁን በሥራ ላይ ካሉ ባንኮች በብሔርና በዘር ተጠራርተው ባለሙያዎችን የሚያሳቅቁ የሚያስለቅቁን በመሆኑ ኢንዱትሪው ላይ የራሱ ተፅዕኖ ማሳረፉ ነው፡፡ ይህም አጉል አካሄድ መሆኑ ብቻ ሳይሆን ጠንከር ያለ የፋይናንስ ተቋም እንዲፈጠር ሊያደርግ የሚችል መሆኑ ነው፡፡

ያሉትም ሆነ የሚመጡት የፋይናንስ ተቋማት ነገን እያሰቡ አገር እያሰቡ እንዲሁም  ዘርና ብሔርን እየጠቀሱ መቀጠላቸው ስለማይበጅ ይህንን ዓይነቱን አካሄድ ማረም ይጠበቅባቸዋል፡፡

ብዙ ባንኮች የሚኖሩትን ትናንሽ ካፒታል የያዙ ትናንሽ ባንኮች በመፍጠር ባለመሆኑ ያሉትም የሚመጡትም ሰብሰብ ብለው ጠንካራ ባንክ በመቋቋም ስለሆነ ነገ ዘርፉ ለውጭ ኩባንያዎች ሲከፈት በቀላሉ ከመዋጥ ስለሚያድን ይህንን ከወዲሁ አውቆ መንቀሳቀስ ጠቃሚ ነው፡፡

በቂ የሰው ኃይል በሌለበት ያሉትን በአካባቢ ልጅነትና በጥቅማ ጥቅም ሠራተኞችን መነጣጠቅ ለኢንዱስትሪው አደጋ መሆኑንም በማወቅ ምን እያደረግን ነው ብሎ ራስን መጠየቅ ይገባል፡፡

የምንሠራው ቢዝነስ እስከሆነ ድረስ ታሳቢ መደረግ ያለበት ቢዝነሱን ብቻ በመሆኑ ኢንዱስትሪውን ለማደራጀት ራስንም ሆነ ባለአክሲዮኖችን መጥቀስም ከተፈለገ ነባሮቹም ሆኑ አዲሶቹ የተሻለ የሚጠቅመው የቱ ነው ብለው ካልሠሩ ብቁ ተወዳዳሪ ሆኖ ለመቅረብ ከባድ ይሆናልና በብርቱ ይታሰብበት፡፡

Latest Posts

- Advertisement -

ወቅታዊ ፅሑፎች

ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት