Sunday, June 23, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -
እኔ የምለዉምርጫ ማስፈጸም ባ’ሜሪካ

ምርጫ ማስፈጸም ባ’ሜሪካ

ቀን:

በአበራ ሣህሌ

ባለፈው ሳምንት አሜሪካኖች 59 ጊዜ መሪያቸውን መርጠዋል። 78 ዓመቱ የደላዌር ሴናተርና የቀድሞ ምክትል ፕሬዚዳንት በሦስተኛው ሙከራ ተሳክቶላቸው በአገሪቱ ታሪክ በዕድሜ የገፉ ተመራጭ ሆነዋል። በአንፃሩ ተፎካካሪአቸው ፕሬዚዳንት ትራምፕ ውጤቱን ባለመቀበል ጉዳዩን ወደፍርድ ቤት ለመውሰድ  እየዛቱ ይገኛሉ። ለመሆኑ በየአራት ዓመቱ የሚካሄደው ምርጫ እንዴት ይከናወናል። የአንድ ምርጫ ጣቢያን ውሎ እንቃኛለን።

አስመራጭ

የምርጫ አስፈጻሚዎች ከተለያየ የኅብረተሰብ ክፍል የተውጣጡ ናቸው። ጡረተኛ ፖሊስ፣ መምህር፣ ዳቦ ጋጋሪ፣ የኮሌጅ ተማሪ፣ሕንፃ ተቋራጭ፣ የአንደኛ ደረጃ ተማሪዎች መኪና መንገድ አሻጋሪ፣ የማኅበራዊ ግልጋሎት ሠራተኛ፣ ገንዘብ ያዥ፣ የምርጫ ቦርድ ባልደረባና የመሳሰሉትን ያካተተ ነው። እነዚህ ሰዎች ገለልተኛ መሆን አይጠበቅባቸውም። የተመዘገቡ የፓርቲ ደጋፊዎች ከሆኑ ግን ያንን ማሳወቅ አለባቸው። ፖለቲካዊ ተሳትፎን ለማበረታታት አንዳንድ መሥሪያ ቤቶች ለአስፈጻሚዎቹ እስከ ሁለት ቀን ዕረፍት ይሰጣሉ። አበል መከፈሉ ደግሞ ሌላው ማበረታቻ ነው።

ኬተንስቪል

ኬተንስቪል ከከተማ ወጣ ያለ መካከለኛ ገቢ ያላቸው ሰዎች የሚኖሩበት፣ በአመለካከት ለዘብተኛ የሚባሉ ነጮች በቁጥር የሚያመዝኑበት፣ ሥነ ጥበብን ማድነቅና ወጥቶ መብላትየገባውየሚያሰኝበት በሜሪላንድ ግዛት የሚገኝ ሠፈር ነው። ዌስተርን ቴክ ተግባረ ዕድ ትምህርት ቤት የአካባቢው አንድ የምርጫ ማዕከል ነው። ከኮቪድ ወረርሽኝ በፊት የመጀመሪያ ደረጃ ትምርት ቤቶቹ ይህንኑ አገልግሎት ይሰጡ ነበር። አሁን ለጥንቃቄ ሲባል ሰፋፊ የውስጥ ስፖርት ማዘውተሪያ ያላቸው የሁለተኛ ደረጃ ምህርት ቤቶች ተመራጭ ሆነዋል። 

ጎበዝ በማለዳ

ማክሰኞ ማለዳ ሥራ ከ11 ሰዓት ጀምሮ የምርጫ አስፈጻሚዎች በትምህርት ቤቱ ተገኝተዋል። በይፋ ሥራ የሚጀመረው 1145 ሰዓት ነው። የምርጫ ካርዶች ያሉባቸውን ካርቶኖች እየከፈትን በቁጥር ቅደም ተከተል እየደረደርን በዚያውም ሌሎችን እንጠብቃለን። የምርጫ ማካሄጃ ዘመናዊ መሣሪያዎች ሰኞ ማታውኑ ተገጥመዋል። በዚህ ቀን ወንበርና ጠረጴዛ መደርደር፣ ቦታዎቹን ማዘጋጀት፣ የአካባቢውን ፅዳት መጠበቅ፣ እንዲሁም የሥራ ክፍፍል ማድረግ ነው የሚቀረው። የምርጫ ጣቢያው ዋና ኃላፊ ሁሉም እንደ ፍላጎቱ እንዲሠማራ የተቻላትን አድርጋለች። ከዚህ በፊት በአስፈጻሚነት ያልሠሩትን እንደ ሁኔታው ትመድባለች። 

መራጮችን አራርቆ ሠልፍ ማስያዝ፣ የአፍ ጭምብል ማድረጋቸውን መቆጣጠር፣ ማንነታቸውን ከኮምፒዩተሩ መዝገብ ጋር ማመሳከር፣ ካርድ መስጠት፣ እያንዳንዱ ሰው በሚስጥር ድምፅ የሚሰጥበትን ቦታ ወዲያው ወዲያው በመድኃኒት ማፅዳት፣ ካርዱ ድምፅ መስጫው ውስጥ ከመግባቱ በፊት አካሄዱን ማመሳከር፣ ዳቦ ፍለጋም ይሁን በሌላ ጉዳይ በምርጫው ቀን ኬተንስቪል እግር የጣላቸውን መራጮች ጊዜያዊ የድምፅ መስጫ ካርድ መስጠትና የመሳሰሉት የሥራ ክፍፍሎች ናቸው።

እንደታዘብኩት ከሆነአብዛኛው ሰው መሥራት የሚፈልገው ለመቀመጥ ዕድል የሚሰጠውን ነው። ከሌሊቱ 11 ሰዓት እስከ ምሽቱ አራት ሰዓት ረጅም ቀን በመሆኑ መቀመጥ የማይከጅል የለም። ለማንኛውም ግን በተራ ተራ የሚሰጡ ሁለት 30 ደቂቃረፍቶች አሉ። 

የምርጫ ቦታው በዋናነት አምስት ክፍሎች አሉት። የመራጮች ማንነት የሚመሳከርበት፣ አዲስ መራጭ የሚመዘገብበት፣ ምርጫ ካርድ የሚሰጥበት (እንደ ሰው ፍላጎትበእርሳስ ወይም በኮምፒዩተር የሚሞሉ ሁለት ዓይነት ካርዶች) የመምረጫ ቦታ፣ እንዲሁም ድምፅ ሳጥን ውስጥ የሚከተትባቸው ሥፍራዎች ናቸው። ለመጀመሪያ ጊዜ የሚመርጡ ሰዎች ጭብጨባ ይደረግላቸዋል።

ሰዎች በተከለለ ሥፍራ ለብቻቸው የሚመርጡባቸው 13 ቦታዎች ተዘጋጅተዋል። አሥሩ ካርዶቹን በእርሳስ የሚሞሉባቸው ሲሆን፣ስቱ ግን ምርጫቸውን በኮምፒዩተር ማድረግ ለሚፈልጉ የተዘጋጀ ነው። የኮምፒዩተሩ ዘዴ ለአካል ጉዳተኞችም እንዲመች ተደርጎ የተዘጋጀ ሲሆን፣ ብሬልና ማዳመጫ የተገጠመለት ነው። ይህ ጸሐፊ እዚያ ላይ ተመድቦ ሲውል ሁለት አካል ጉዳተኞች ብቻ ነው ለማየት የቻለው። የኮምፒዩተሩ ትልቅ ጥቅም አንዱ ገጽ ላይ ምርጫ የተሰጠበት ሁኔታ ስህተት ካለው ወደ ተከታዩ መሄድ አይቻልም። ግለሰቡ የመረጣቸውን ሰዎች ስም ዝርዝር የያዘው ካርድ ከኮምፒዩተሩ የሚወጣው ሁሉም ነገር ትክክል ከሆነ ብቻ ነው። በወረቀት ድምፅ የሚሰጡ ሰዎች አልፎ አልፎም ቢሆን ስህተት ይሠራሉ። ኮምፒዩተሩና ስህተት ግን አይተዋወቁም። 

በእርሳስም ሆነ በኮምፒዩተር የመረጡ ሰዎች የድምፅ መስጫው በመሄድ ካርዳቸውን ሳጥኑ ላይ ባለው ስካነር በኩል ያስገባሉ። ኮምፒዩተሩ ድምፁን ያነባል። የካርዱ ጥቅም ውዝግብ ቢነሳ ለመቁጠር ካልሆነ በስተቀር፣ ስካን ሲደረግ መራጩ ለማን ድምፅ እንደሰጠ ኮምፒዩተሩ ይመዘግባል። ውጤቱ ሊታወቅ የሚችለው ከምርጫው በኋላ ኮምፒዩተሩ በሚዘጋበት ጊዜ በሚታተመው ማጠቃለያ ወረቀት ነው። ነገር ግን በፖስታ የተላኩት ካርዶች ከዚህ በተለየ ሁኔታ ነው የሚስተናገዱት። እነሱን መቁጠር የግድ ነው። የምርጫው ውጤት እስኪታወቅ አምስት ቀና የፈጀውም በዚህ ምክንያት ነው። 

ዕጩዎች

በምርጫው ወቅት ጎላ ብሎ የሚታየው ለፕሬዚዳንትነት የሚደረገው ውድድር ቢመስልም፣ በዚያው ቀን የግዛቶች አስተዳዳሪዎች፣ ሴናተሮች፣ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት፣ የወረዳ ምክር ቤት ሊቀመንበር፣ ከንቲባ፣ ዳኞች፣ የፖሊስ አዛዥ፣ የኦዲት ኃላፊ፣ ዋና የኑዛዜ መዝጋቢና ሌሎችም ይመረጣሉ። ይህ እንደ ግዛቱና እንደ ወረዳው አንዳንዴም እንደ ከተማው ሕግና የአስተዳደር ባህል ይለያያል። በተጨማሪም በአንዳንድ አከራካሪ ጉዳዮች ላይ ሕዝበ ውሳኔ ይሰጣል።

ለምሳሌ በዚህ አካባቢ የስፖርት ውርርድ ሕጋዊ ይሁን አይሁን፣ የወረዳ መስተዳደሩ ለፍሳሽ ማስወገጃና ተያያዥነት ያላቸውን ግንባታዎች ማካሄድ እንዲያስችለው 200 ሚሊዮን ዶላር ቦንድ ሽያጭ ያከናውን፣ ወይስ ይቅር የሚሉ ክርክሮች በዚያው ቀን ድምፅ ተሰጥቶባቸዋል። ሩቅ ካለው ፕሬዚዳንት ምርጫ ይልቅ ለኗሪዎች አሳሳቢ የሚባሉት እንዲህ ዓይነት ጉዳዮች ናቸው። ቁማሩ ይፈቀድ የሚለው በርካታ ድጋፍ አግኝቶ አልፏል። 

በነገራችን ላይ ለፕሬዚዳንትነት የሚወዳደሩት ትራምፕና ባይደን ብቻ አልነበሩም። የሊበርታሪያን፣ የአረንጓዴ፣ ዳቦ እና አበባፓርቲ ዕጩዎች ነበሩ። አንድ ግዛት ላይ ለፕሬዚዳንትነት ዕጩ የሆኑ ሰዎች ሌላ ቦታ መሥፈርት ላያሟሉ ይችላሉ። ለምሳሌ ዘፋኙ ካኜ ዌስት 12 ግዛቶች በተፎካካሪነት ቀርቦ ነበር። ዕጩዎቹከዝንጀሮ ቆንጆ  ለሚሆኑባቸው ሌላ ዕድል አለ። እገሌ ይሁንልኝ ብለው የፈለጉትን መጻፍ ይችላሉ። አንዱ ወዳጃችን ያደረገውን እናንሳ። ሜሪላንድ የተባለው ግዛት አፍቃሬ ዴሞክራት ነው። አስተዳዳሪው ግን ተወዳጅ ሪፐብሊካንያውም ሁለት ጊዜ የተመረጠ! ላሪ ሆገን ሪፐብሊካን በመሆኑ ብቻ ለትራምፕ ድምፁን መስጠት አልፈለገም። ስለዚህ በቀዝቃዛው ጦርነት ጊዜ ዝነኛ የነበሩትን ሮናልድ ሬገንን መርጧል። ሬገን በሞት ከተለዩ 15 ዓመት አልፏቸዋል።

መራጭ ውጣ ውረድ 

ከማለዳው 1230 ሰዓት ጀምሮ መራጮች በትምህርት ቤቱ ግቢ ተገኝተዋል። ምርጫው አንድ ሰዓት ላይ ተጀምሮ እስከ ሁለት ሰዓት ተኩል ድረስ ድምፃቸውን ሰጥተው ወደ ሥራ የሚሮጡ በርካቶች ነበሩ። ከሦስት ሰዓት በኋላ ግን ሰው እየተንጠባጠበ ነው ሲመጣ የነበረው። ከመራጩ ሕዝብ ከግማሽ በላይ ቀድሞ በፖስታና በየጎዳናው ላይ በነበሩ ሳጥኖች ውሳኔውን አስመዝግቧል። ለዚህም ይመስላል ያን ያህል ብዛት ያለው መራጭ ያልነበረው። ለነገሩ ዘንድሮ በታሪክ ከፍተኛ የተባለ 150 ሚሊየን ሕዝብ በላይ እንደተሳተፈ ተገምቷል። አብዛኛው ድምፅ የተሰጠው ከምርጫው ቀን ቀደም ብሎ ነው። 11 ሰዓት ጀምሮ ሰዎች እንደ ገና በብዛት መምጣት ጀምረዋል። ያም ሆኖ ለቁጥጥር የሚቸግሩ አልነበሩም። ምሽት ወደ 130 ሰዓት የግል ታዛቢዎች ናቸው የተባሉ ሁለት ሰዎች መጥተው ምርጫው እስኪጠናቀቅ ድረስ ቆይተዋል።

አሸናፊውን እናስታውቃለን

ምርጫው ሁለት ሰዓት ላይ ሲዘጋ አንድም መራጭ ትምህርት ቤቱ ቅጥር ግቢ አልነበረም። የምርጫ ሳጥኖቹ አንድ በአንድ በዋናዋ አስፈጻሚ ተራ በተራ ሲዘጉ የሽያጭ ወረቀት የሚመስሉ ረዣዥም ወረቀቶች ታትመው ይወጣሉ። እሱ ግድግዳ ላይ ይለጠፋል። ማለት ኮምፒዩተሩ ያወጣው የምርጫ ውጤት ነው። ድምፅ የሰጡ ሰዎች ብዛት፣ የትኛው ዕጩ ስንት ድምፅ አገኘ የሚሉት ዝርዝሮች ማጠቃለያው ላይ ታትመው ወጥተዋል። በእኛ የምርጫ ጣቢያ ፕሬዚዳንት ትራምፕ አሸንፈዋል፡፡ አካባቢውን በመወከል ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የተወዳደረችው ሪፐብሊካኗ 38 ዓመቷ አፍሪካ አሜሪካዊ ኪም ክላሲች 72 ዓመቱን አንጋፋ የዴሞክራቲክ ፓርቲ ዕጩ ክዋሲ ምፉሚን አሸንፋለች። በኋላ በግዛት ደረጃ እንደታየው ግን ሁለቱም ተሸናፊዎች ሆነዋል። በምርጫው ቀን የተገኙት አብዛኞቹ መራጮች የሪፐብሊካን ደጋፊዎች እንደ ነበሩ በኋላ በተደረገ ጥናት ለማወቅ ተችሏል። 

የምርጫ ቀን ውሎ ይህንን ይመስላል። አሁን አሳሳቢው ነገር አበሉ እስካሁን አለመምጣቱ ነው።

ከአዘጋጁ፡- ጽሑፉ የጸሐፊውን አመለካካት ብቻ የሚያንፀባርቅ ሲሆን በኢሜይል አድራሻቸው [email protected] ማግኘት ይቻላል፡፡

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ

አስጨናቂው የኑሮ ውድነት ወዴት እያመራ ነው?

ከቅርብ ጊዜያት ወዲህ የኑሮ ውድነት እንደ አገር ከባድ ፈተና...

‹‹ወላድ ላማቸውን አርደው ከደኸዩት ወንድማማቾች›› ሁሉም ይማር

በንጉሥ ወዳጅነው   የዕለቱን ጽሑፍ በአንድ አንጋፋ አባት ወግ ልጀምር፡፡ ‹‹የአንድ...

የመጋቢቱ ለውጥና ፈተናዎቹ

በታደሰ ሻንቆ ሀ) ችኩሎችና ገታሮች፣ መፈናቀልና ሞትን ያነገሡበት ጊዜ እላይ ...

ጥራት ያለው አገልግሎት መስጠት የሚያስችል ሥርዓት ሳይዘረጉ አገልግሎት ለመስጠት መነሳት ስህተት ነው!

በተለያዩ የመንግሥትና የግል ተቋማት ውስጥ ተገልጋዮች በከፈሉት ልክ የሚፈልጉትን...