Thursday, July 25, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -
ስፖርትለአዲስ አበባ እግር ኳስ ችግሮች የታቀዱ መፍትሔዎች

ለአዲስ አበባ እግር ኳስ ችግሮች የታቀዱ መፍትሔዎች

ቀን:

አዲስ አበባ እግር ኳስ ከሚዘወተሩባቸው የአገሪቱ ከተሞች በግንባር ቀደምትነት ትጠቀሳለች፡፡ ከነዋሪዎቿ ከግማሽ በላይ የሚሆነው ወጣት መሆኑ የሚነገርላት አዲስ አበባ ታዳጊዎች፣ ወጣቶችና ጎልማሶች ከቤት ወጣ ብለው ከተሸከርካሪና መሰል ተግዳሮቶች ነፃ ሆነው ጤናቸውን ለመጠበቅ የሚንቀሳቀሱባቸው ማዘውተሪያ ሥፍራዎች እጥረት እየገጠማት የምትገኝ መሆኗ በርካታ ማሳያዎችን መጥቀስ ይቻላል፡፡

የአፍሪካና የኢትዮጵያ መዲና የሆነችው አዲስ አበባ አፄ ኃይለ ሥላሴ ያስገነቡት የአዲስ አበባ ስታዲየም ካልሆነ በስተቀር፣ እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ ስሟንና ማንነቷን የሚመጥን ስታዲየም እንኳን አልነበራትም፡፡ በብሔር ብሔረሰቦች ዓመታዊ ክብረ በዓል ምክንያት፣ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ በአዲስ አበባ ብቻም ሳይሆን በተለያዩ የክልል ከተሞች ግንባታቸው ተጀምሮ ያልጠጠናቀቁ በርካታ ስታዲየሞች አሉ፡፡

እንደ ክልሎች ሁሉ ተጀምረው ያልተጠናቀቁ ስታዲየሞች ችግር የሌለባት በአዲስ አበባ፣ ከትልልቅ ስታዲየሞች ባልተናነሰ ትኩረት ማግኘት የነበረባቸው ትንንሽና መለስተኛ ማዘውተሪያዎች ከመሬት ወረራ የሚታደጋቸው ጠፍቷል፡፡ የአዲስ አበባ ከተማ ስፖርት ኮሚሽንም ሆነ በከተማ አስተዳደሩ ሥር የሚገኙ የስፖርት ፌዴሬሽኖችና ማኅበራት ችግሩ አስከፊ እንደሆነባቸው ይናገራሉ፡፡  

ከእነዚህ ተቋማት መካከል የአዲስ አበባ እግር ኳስ ፌዴሬሽን ይጠቀሳል፡፡ የፌዴሬሽኑ ፕሬዚዳንት ኃይለ እየሱስ ፍሰሐ (ኢንጂነር) እንደሚናገሩት ከሆነ፣ የማዘውተሪያ ሥፍራዎች በአካልና በአዕምሮ የጎለበተ ትውልድ ከማፍራት ባሻገር የዜጎችን ጤና ለመጠበቅ የጎላ ሚና አላቸው፡፡ እንደ አዲስ አበባ እግር ኳስ ሁሉ ሌሎችም የስፖርት ተቋማት አሁን ባለው ተጨባጭ ሁኔታ ግን ትውልድ እየመከነ፣ ወጣቶች የሱስ ምርኮኛ የሚሆኑበት ሁኔታ እየተፈጠረ ስለመሆኑ ጭምር የሚያምኑ በርካታ ናቸው፡፡

ይህን አሉታዊ ሁኔታ ለማስቀረት ለተቋም ወይም ለግለሰብ ብቻ ሊተው እንደማይገባ የሚያስረዱት የአዲስ አበባ እግር ኳስ ፌዴሬሽን ፕሬዚዳንት፣ ‹‹ችግሩን ለመቅረፍ ምንም እንኳ ዘርፉን የመምራት ኃላፊነት የተሰጣቸው ተቋማት የአንበሳውን ድርሻ ቢወስዱም፣ የሁሉንም ርብርብ ይፈልጋል፤›› ይላሉ፡፡

የአዲስ አበባን እግር ኳስ በፕሬዚዳንትነት የመምራት ዕድሉን ከማግኘታቸው በፊት በሥራ አስፈጻሚ ደረጃ ዓቃቤ ነዋይ ሆነው የመምራት ዕድሉ እንደነበራቸው የሚናገሩት ኃይለ እየሱስ (ኢንጂነር)፣ ይህን ኃላፊነት ከመረከባቸው በፊት በአዲስ አበባ የሚስተዋሉ የማዘውተሪያ ችግሮችን ለመፍታት በየካና በሌሎችም ክፍላተ ከተሞች የሚገኙ ማዘውተሪያ ሥፍራዎችን በመመልከት የጎደላቸውን ለማሟላት ከግል ኪሳቸው በማውጣት ክትትልና ድጋፍ ሲያደረጉ የተመለከቷቸው አንዳንድ ወገኖች ወደ አመራርነት እዲመጡ እንደ ገፋፏዋቸው ይናገራሉ፡፡

ወደ አመራር ከመጡ በኋላ ከማዘውተሪያ ሥፍራ ባልተናነሰ ፌዴሬሽኑ ራሱ ብዙ ችግሮች የነበሩበት መሆኑን የሚናገሩት ኢንጅነሩ፣ ‹‹ተቋሙ በእግሩ ቆሞ የማዘውተሪያ ችግሮችን መፍታት የሚያስችል አቅም ቀርቶ፣ ራሱን ችሎ የሚተዳደር አልነበረም፡፡ ከፋይናንስ ጀምሮ እያዳንዱ የፌዴሬሽኑ የዕለት ዕለት እንቅስቃሴዎች የሚከናወኑት ከመንግሥት ይሁንታ ሲያገኝ ብቻ ነበር፡፡ ስለሆነም ፌዴሬሽኑ ሥራ እንዲሠራ የሚፈለግ ከሆነ መጀመርያ ከነበረው አሠራር ራሱን ነፃ ማውጣት ይኖርበታል፡፡ በውስን አቅምም ቢሆን ራሱን እንዲችልና ከጥገኝነት ለማውጣት ነው ሥራውን አንድ ብዬ የጀመርኩት፡፡ በዚያ ላይ በከተማ አስተዳሩ ሥር የሚገኙ ክለቦች የአቅም ውስንነት ከፍተኛ ነበር፡፡ መመዝገቢያ እንኳ የሌላቸው ነበሩ፡፡ አሁን በስፋት እየተነገረለት የሚገኘው ማዘውተሪያ ቀርቶ ክለቦቹ የእኔ የሚሉት ሜዳ እንኳ የላቸውም፡፡ የማኔጅመንት ችግርም በስፋት የሚስተዋልበትም ነበር፡፡ ይህ ሁሉ ችግር ላለበት ፈዴሬሽን የሚበጀትለት ዓመታዊ በጀት (ድጎማ) 657 ሺሕ ብር ብቻ ነበር፤›› ብለው፣ ያለው ችግር በእጅጉ አሳሪና የማያንቀሳቅስ መሆኑ ጭምር ያስረዳሉ፡

በወቅቱ ችግሩ ቢያወሩት የሚያልቅ ባለመሆኑ እሳቸውን ጨምሮ ሁሉም የሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴ አባላት የየራሳቸውን ዕቅድ ማዘጋጀትና በተቻለ መጠን ተቋሙ የራሱ የሆነ አቅም መፍጠር ይችል ዘንድ እንቅስቃሴ መጀመር እንደነበረበት የሚናገሩት ፕሬዚዳንቱ፣ ‹‹በዕቅዱ መሠረት በአምስት ዓመት ውስጥ 7.8 ሚሊዮን ብር የሚደርስ ገቢ ማሰባሰብ ተችሏል፡፡ ይህም የዕቅዱን 68 በመቶ ማሳካት አስችሏል፤›› ብለዋል፡፡

ይህ እውን ሊሆነው የቻለው ሁሉም ድርሻ ድርሻውን አውቆ መንቀሳቀስና መሥራት በመቻሉ፣ ለፌዴሬሽኑም ሆነ ለክለቦች እንደ ትልቅ ተግዳሮት የሚታየው የገንዘብ ችግር በቀላሉ መወገድ እንደሚችል እምነት ማሳደሩን የሚናገሩት ፕሬዚዳንቱ፣ ‹‹ቀደም ሲል በፌደሬሽኑ ዓቃቤ ነዋይ በነበርኩበት ወቅት ያገኘኋቸው ተሞክሮዎች የፕሬዚዳንትነቱን ኃላፊነት ስረከብ ነገሮችን የምመለከትበት አተያይ ቀላል እንዲሆንልኝ አድርጓል፡፡ ማዘውተሪያን ጨምሮ የተጠቀሱት ችግሮች ሙሉ የሆነ መፍትሔ እንኳ ባላገኝላቸው መሠረት እንደምንጥል ግን እርግጠኛ እንድሆን አድርጎኛል፤›› በማለት የችግሩን ስፋት ያስረዳሉ፡፡

በኢትዮጵያ ያለው ችግር የዕቅድ ሳይሆን ዕቅድን ወደ መሬት ማውረድ አለመቻል እንደሆነ የሚናገሩ አሉ፡፡ ከዚህ በመነሳት ኃላፊው፣ ‹‹ቀደም ሲል በሥራ አስፈጻሚ ደረጃ ከታቀደው ዕቅድ በተጨማሪ፣ ከማዘውተሪያ ጋር በተገናኘ ያለውን ክፍተት ለመድፈን ከግንባታ የተረፉ ማዘውተሪያ ሥፍራዎችን በመከታተል ባለቤት እንዲኖራቸው ማስቻል አንዱና ዋናው ነው፡፡ ሁለተኛው ደግሞ የፋይናንስ አቅምን ማጎልበት ሲሆን፣ እንዴት ለሚሉ ወገኖች በአዲስ አበባ ደረጃ የሚደረጉ ሁሉም ውድድሮች ቀጥታ ሥርጭት እንዲኖራቸው ከአንድ የውጭ ኩባንያ ጋር ድርድር ጀምረናል፣ በሚቀጥለው ሳምንት ሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴ ጉዳዩን ተመልክቶ ውሳኔ ይሰጥበታል የሚል እምነት አለኝ፤›› ብለዋል፡፡

ፕሬዘዳንቱ በአዲስ አበባ በየደረጃው የሚወዳደሩ ክለቦችን ትክክለኛ ቁጥር ለመግለጽ ቢቸገሩም ወደ 98 ይርሳሉ የሚል እምነት አላቸው፡፡ ከእነዚህ በተጨማሪ ዘንድሮ በኮሮና ምክንያት ባይደረግም፣ ዓመታዊው የአዲስ አበባ ከተማ ዋንጫ ይኖራል፡፡ እስከ አሁን ባለው ከአዲስ አበባ ከተማ ዋንጫ ከሚገኘው የሜዳ ገቢ ለክለቦች ድጎማ መዋሉን የሚናገሩት ኢንጂነሩ፣ ‹‹ከእንግዲህ ግን እንደ ሌሎች አገሮች ውድድሮችን ለሚገዙ የውጭ ድርጅቶች ሸጠን ተጨማሪ ገቢ ማግኘት እንዳለብን ከስምምነት ደርሰናል፡፡ ከዚያ የምናገኘውን ገንዘብ የማዘውተሪያ ሥፍራዎችን ለማስጠበቅና ተጨማሪ ጥርጊያ ሜዳዎችን ለማዘጋጀት ጭምር እንጠቀምበታለን፡፡ ፌዴሬሽኑ የራሱ ቢሮ ስለሌው ከዚህ ችግር ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ መላቀቅ እንዳለብን ተመልክተና፣ ለዚህም ከሚመለከተው አካል ይሁንታ አግኝተናል፤›› ብለዋል፡፡

በአዲስ አበባ ደረጃ የሚደረጉ ውድድሮችን መሸጥ የሚያስችል አቅም አለ፣ የለም የሚለው በቀጣይ የሚታይ መሆኑ እንደተጠበቀ ሆኖ የአዲስ አበባ እግር ኳስ ፌዴሬሽን የውስጥ ውድድሮችን መሸጥ መቻሉ ይበል የሚያሰኝ እንደሆነ የሚናገሩ አሉ፡፡ ፕሬዚዳንቱ ሊጉ የሚሸጠው ከ2014 ዓ.ም. ጀምሮ ነው፡፡ እስከዚያው ግን በሒደት ሊገጥሙ የሚችሉ ችግሮችን በመለየት የማስተካካያ ሥራዎች እየተከናወኑ ስለመሆናቸው ጭምር ያስረዳሉ፡፡

ፕሬዚዳንቱ ቀደም ሲል በስፋት ሲነሳ የነበረው የሜዳ ጉዳይ ግን በዚህ ሁሉ ሒደት በመሠረታዊነት ትልቅ ችግር ሊሆን የሚችልበት ዕድል አለው ይላሉ፡፡ ምክንያቱ ደግሞ ‹‹የባለቤትነት ማረጋገጫ›› በሚል የሚኖረው ውጣ ውረድ ከችግሩ መካከል እንደሚሆንም ይሠጋሉ፡፡

በአዲስ አበባ የነበሩ ማዘውተሪያዎች ሙሉ በሙሉ ለግንባታ ውለዋል የሚሉ አሉ፡፡ ለዚህ አስተያየት ኢንጂነሩ፣ ‹‹ከኮሮና በፊት በአዲስ አበባ በ120 ወረዳዎች  በአጠቃላይ 86 ያህል ሜዳዎች እንዳሉ መረጃ አግኝተናል፡፡ ከኮሮና በኋላ ግን ሜዳዎቹ በምን ደረጃ ላይ እንደሚገኙ ግን እስካሁን የደረሰን ነገር የለም፤›› ብለዋል፡፡

ውድድሩን የሚገዛው ድርጅት ማንነት በሚመለከት የመጨረሻው ድርድር የሚጠናቀቀው በመጪው ጥር ወር በመሆኑ ማንነቱን ለመግለጽ እንደማይችሉ፣ ሆኖም በዋጋ ግን ድርጅቱ ውድድሩን ማስተላለፍ በጀመረበት ዓመት አሥር ሚሊዮን ብር፣ በየዓመቱ በአምስት ሚሊዮን እያደገና ከፍ እያለ የሚቀጥል ስምምነት እንደሚደረግ ተናግረዋል፡፡

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ

“ከሁለት ሳምንት በፊት ወደ ኤርትራ የማደርገውን በረራ እንዳሳድግ ተጠይቄ ነበር” የኢትዮጵያ አየር መንገድ

ኢትዮጵያ አየር መንገድ ወደ ኤርትራ የሚያደርገውን በረራ እንዲያሳድግ የሚጠይቅ...
00:06:46

የኤርትራ አቪዬሽን ባለሥልጣን የኢትዮጵያ አየር መንገድ በረራዎችን ማገዱን አስታወቀ

የኢትዮጵያ ሲቪል አቪዬሽን ባለሥልጣን ጉዳዩን እያጣራሁ ነው ብሏል በኤርትራ ትራንስፖርትና...

[ክቡር ሚኒስትሩ ከተቋሙ የሠራተኞች ማኅበር አመራር ጋር እየተወያዩ ነው]

ጤና ይስጥልኝ ክቡር ሚኒስትር? ሰላም! በአስቸኳይ እንደፈለጉኝ መልዕክት ደርሶኝ ነው የመጣሁት። አዎ።...

የሱዳን ጦርነትና የኢትዮጵያ ሥጋት

የሱዳን ጦርነት ከጀመረ አንድ ዓመት ከአራት ወራት አስቆጠረ፡፡ ጦርነቱ...