Friday, October 7, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -

    የተመረጡ ፅሑፎች

    እንወዝወዘው!

    ከስታዲዮም ወደ ቃሊቲ ለመጓዝ ተዘጋጅተናል። ‹‹ይገርማል ቀኑ እንዴት ይሄዳል?›› ይላል ጋቢና የተሰየመ ባለባርኔጣ። ‹‹ቀን ምን አለበት ቤንዚን አይፈልግ ናፍጣ አይፈልግ። እኛ ነን እንጂ ሄድ ቆም እያልን የተቸገርነው…›› አለ ሾፌራችን መጠጥ ያለ ጉንጩን እየፈተገ። ‹‹ቆይ ምንድነው ችግሩ?›› ጠየቀች ከሾፌሩ ጀርባ የተቀመጠች ወይዘሮ። ‹‹ዶላር!›› አለ ወያላው ነገር ባዘለ ድምፀት። ‹‹ዶላር የለም ብለን ነዳጅ በውኃ ማቅጠን ጀመርን እንዴ?›› ትላለች በጣሊያን ወረራ ጊዜ ፋሽን የነበረ አንዳች የሚያህል ቦርሳ ታቅፋ። ‹‹ምናችን ይገባል ልጄ? እጥረት የሚተካው በሌላ እጥረት ነው። ዶላር ሲያጥረን ነዳጅ ይጠፋል። ዶላር ተገኘ ሲባል ደግሞ ሽሚያው መከራ…›› ብለው መሀል መቀመጫ የተሳፈሩ አዛውንት አጉተመተሙ፡፡ ‹‹ዓለም ዘጠኝ ነው አይሉም በአጭሩ…›› ብሎ ከሦስተኛው ረድፍ ከጦር የሚረዝም መፋቂያ አፉ ውስጥ የሸጎረ ወጣት ተናገረ፡፡ ‹‹የለም እኛስ ላይ ዘጠኝ ብሎ ነገር አይሠራም፤›› ብለው ዞረው አዩት። የማን ዘላባጅ ይሆን ይመስላል አስተያየታቸው፡፡ ይመስላል ነው የተባለው!

    ይኼኔ ደግሞ መጨረሻ ወንበር የተሰየመች የቀይ ብስል፣ ‹‹ዶላር ብላችሁ በደንብ ሳታስረዱን ስለዓለም ጎዶሎነት የምታወሩት ነዳጅ ከየት ቀድታችሁ ነው?›› ብላ ጨዋታውን መለሰችው፡፡ ‹‹ጂቡቲ ወደብ ማራገፍ የነበረበት መርከብ ዘግይቶ ነው ይላሉ የአቅርቦት እጥረቱን የፈጠረው…›› ብሎ ወያላው አንጠልጥሎ የተወውን ስላቁን ለቀቀው። ‹‹አሁን አንሄድም እንሄዳለን? ወሬ ነው ነዳጅ ነው ያጠረህ ሾፌር? ለምን አንቀሳቀስም?›› ባዩ ቶሎ ተቆጪ ደግሞ ከመጨረሻ ወንበር አንቧረቀ። ‹‹ቆይ ትንሽ ይሙላ…›› አለው ወያላው። ‹‹በሕጉ መሠረት አሥራ ሁለት ሰዎች ጭነሃል፣ በቃ ግባና ዝጋው…›› ቁጣው ጨመረ። ‹‹ምን አዳረቀህ ልጄ? በቃ እኮ ነገረህ፣ ጎድለናል ተብለናል ጎድለናል ነው። እሱ ሞልታችኋል እስኪለን ዝም አትልም? በገዛ እጃችን ያለ አቅማችን ተዋልደን ተባዝተን የጎደልን እኛ። ተወው እስኪ…›› ብለው አዛውንቱ በምፀት ተናገሩ። ስንት ሀብት ባለበት ምድር መሥራት አቅቶ ወሬ ሲበዛ ምን ይባል ታዲያ?

    ጉዟችን ተጀምሯል። ሾፌሩ ቀልቡን ሰብስቦ ያዳምጥ ይመስል ሬዲዮኑን ከጣቢያ ጣቢያ ይፈትሻል። ጣቢያው ሁሉ በአሸሼ ገዳሜ መንፈስ የታጠረ ነው። ይኼኔ ወይዘሮዋ ‹‹ይገርማል እኮ!›› ትላለች። ‹‹ምኑ?›› ትላታለች ከጎኗ። ‹‹እንዲያው የእኛ ነገር። መንግሥትና ጉልበተኛ እየፈራን ልማትና ራዕይ አንጋራም እየተባለ፣ አሁን ማን እንደሚያዛልቅና እንደማያዛልቅ አየን…›› አለቻት በደፈናው። ‹‹አልገባኝም?›› ስትላት፣ ‹‹ይኼው እኔ ኮንዶሚኒየም ተመዝገቢ ስባል እንቢ ብዬ ሪል ስቴት የሚባል ነገር አምኜ ከገንዘቤም ከቤቴም ሳልሆን አሥራ አንድ ዓመት አለፈኝ። ሌላው ቢቀር ዝም ብዬ ያን ያህል ዓመት የከሰከስኩትን ገንዘብ ይዤ ዛሬ ካርድ እየሞላሁ ብልከው ኖሮ፣ ወይ ከግድቡ የመኪና ዕጣ ወይ ከቤት ተሸላሚዎቹ ስም ዝርዝር ስሜ አይጠፋም ነበር…›› አለቻት። ‹‹አሁንም አረፈደም!›› ብሎ ባለመፋቂያው ሊያጽናና ፈለገ። ወይ ፍላጎት!

    ‹‹ልክ ነው ለተቀማጭ ሰማይ ቅርቡ ነው…›› ወይዘሮዋ ድጋፉን አጣጣለችበት። ‹‹እሱ እንደ አቀማመጡ ይወሰናል…›› ባዩ መጨረሻ ወንበር ጥጉን ይዞ የተቀመጠ ተሳፋሪ ነው። ‹‹ምን ማለት ነው?›› አዛውንቱ ጠየቁት። ‹‹በየሜዳው የዘራና ቦንድ የገዛ አንድ ነው እንዴ አባታችን?›› ሲላቸው፣ ‹‹ወደን መሰለህ በየሜዳው የምንዘራው? አምነን እንጂ…›› አሉት አቀርቅረው። ‹‹እሱ ነው ችግሩ። ዕድገታችን በትጋትና  በሥራ ነበር ዕውን መሆን ያለበት…››ብሎ ቀጠለ። ‹‹ተወኝ እስኪ ልጄ፣ ወደን አይደለም አልኩህ የተቀጠፍነው፡፡ ወደን አይደለም ዘር ሁሉ በወደቀበት መሬት እንደማያፈራ ቀድሞም ልቦናችን ያውቀው ነበር…›› ከማለታቸው ከአፋቸው ነጥቆ፣ ‹‹ዕድሜ ለለውጥ ዘመናችን ያለውን የማይሰጥ መሬት የለንም…›› ቢላቸው፣ ‹‹ማዳበሪያው ከእኛ ነው ከመንግሥት?›› ብለው አዩት። ‹‹እሱ እንደ አደረጃጀታችን ይወሰናል…›› ብሎ አረፈው። ወይ ሰውና ነገሩ! 

    ወያላው ገንዘቡን በንቃት ይሰበስባል። መጨረሻ ወንበር ያለው ተሳፋሪ ሦስተኛ አጠገቡ የተሰየመችውን ቆንጆ በፌስታል የተቋጠረ አረንጓዴ ቅጠል አውጥቶ እያሳያት እንኪ ይላታል። ‹‹ኧረ በፈጠረህ አምላክ፣ ደግሞ ብዬ ብዬ ጫት ልቃም?›› አለችው ድፍረቱ ገርሟት። ‹‹ታዲያ ምን ልጋብዝሽ የእኔ ቆንጆ? ሰው ባለው ነው…›› ማባበል ያዘ። ‹‹ላይጠቅምህ ምናለበት ብትተወው?›› አለችው በቀናነት ከሥጋው አልፋ ለነፍሱ ተጨንቃ። ‹‹እንዴ ይኼንንማ ጎመን በይው አልተቀቀለም እንጂ…›› ይላታል። ‹‹ኧረ ይቅር ይበልህ…›› ብላ ልትዘጋው ስትል፣ ‹‹ጎመንም ጫትም፣ አበባም ሱፍም ይብቀሉ ያለው ፈጣሪ ነው። ቆይ ሰው ምንድነው ችግሩ? ያለ መፈራረጅ መኖር አንችልም በቃ? ሰው ላይ ለመፍረድ አንደኞች ነን። በፍትሕ ዕጦት ተሰቃይቶ ሰው በቁሙ ማቆ ሲሞት ያላየን ያልሰማን መሆን የተካንበት ነው። እኛ ግን ምን ሆነናል?” እያለ ተፈላሰፈ፡፡ ጎልማሳው ዘወር ብሎ፣ ‹‹ገባልህ መሰለኝ…›› አለው እየሳቀ። ‹‹እንደ ነገሩ ባይሆንም እየገባልኝ ነው። ግን በፈጠረህ ልጠይቅህ እስኪ እኛን ለሥራ፣ ለልማት፣ ለትምህርትና ለፈጠራ እንዳንነሳሳ የሚያዳክመን እውነት ቀጭ ቀጭ ነው? ወይስ አጉል ልማድ ነው?›› ሲለው ጎልማሳው ብዙ ሳያስብ፣ ‹‹ሁለቱም!›› አለው። ‹‹የቱ ይብሳል እስኪ ንገረኝ?›› በአግቦ፣ በሽሙጥና በተቃውሞ የተሞላው ቃሚ ተብሰልስሎ ጠየቀ። ‹‹ከዋለ ካደረ እንኳን ይኼ ውኃም ደስ አይልም። እንኳን ይኼ ያመኑት ፈረስም በደንደስ መጣሉ አይቀሬ ነው። አንተስ ብትሆን ይኼን ያህል ተቀባይነት ለማግኘት ለምን ተጭነህ ያዝከን? ክፉና ደጉን ልቦናህ እየነገረህ ከራስህ ስለምትጣላ አይደለም?›› ብሎ ዝም አስባለልን። ፀባችንና ምላሳችን የራሳቸው ካምፕ አላቸው ማለት ነው?

    ጉዟችን ቀጥሏል። መጨረሻ ወንበር ላይ ከተቀመጡት ወጣቶች በወዲያ በኩል በሾፌሩ ትይዩ ጥጉን ይዞ የተቀመጠ ተሳፋሪ ደግሞ በስልክ ይነጋገራል። ‹‹እንዴት ነሽ? ደህና ነሽልኝ? ወይ አትጋበዢ ወይ አትጋብዢ? ቆይ ግን አንቺ ምን ይሻልሻል?›› ይላል። ሌላ ነገር ያወራል ስንለው አሁንም፣ ‹‹ወይ አትጋበዢ? ወይ አትጋብዢ…›› ይላታል። ይህንኑ ሦስት አራት ጊዜ ደጋገመው። ‹‹ለካ ለአንዳንዱ ስልክ የሚሠራው በንፋስ ሆኗል…›› ብሎ አንዱ አሽሟጠጠ። ‹‹ሥራ የፈታ መነኩሴ ቆቡን ቀዶ ይሰፋል ሲባል አልሰማህም መሰል…›› ትላለች ሌላዋ። ‹‹እኔ ምለው ጎበዝ በረባ ባረባው ቴሌ የሚያንጋጋብንን ቴክስት ማስቆም የሚቻለው እንዴት ነው?›› ጎልማሳው ይጠይቃል። ‹‹ቆይ እስኪ ተረጋጉ። አንድን ነገር አንድ ጊዜ ነው መከወን የሚቻለው። መጀመርያ ምድረ አገር አፍራሽ አደብ ይግዛ። ከዚያ ስለ ቴሌ እንነጋገራለን…›› ብለው አዛውንቱ የጨዋታው ተሳታፊ መሆናቸውን ቀጠሉ። ይቀጥሉ እንጂ!

    ‹‹ቆይ ግን አንቺ አትጋብዢ ወይ አትጋበዢ?›› ባለ ስልኩ ሞዛዛ ወቀሳውን ደገመው። ‹‹ኤጭ! ምንድነው ይኼ ሰውዬ ወይ አይጋብዘን ወይ አያስጋብዘን አደረቀን እኮ በባዶ ሆዳችን…›› ብላ ያቺ የቀይ ዳማ ስትናገር፣ ‹‹ጋባዥና ተጋባዥ፣ ጉዳይና ባለጉዳይ፣ ሸማችና ኑሮ ያልተገናኙበት ዘመን…›› ብሎ ጎልማሳው ጠቀሳት። ያ ቅጠል ቀንጣሹ ተሳፋሪ በበኩሉ፣ ‹‹አልሰማችሁም እንዴ?›› ብሎ ጣልቃ የገባው ይኼኔ ነው። ‹‹ምኑን?›› ተባለ አንድ ላይ። ‹‹ባለቀ ሰዓት የአሸናፊነትና የአቻነት ጎል እየተቆጠረ መሆኑን?›› ብሎ አፈጠጠ። ‹‹ምንድነው የሚያወራው?›› እየተባለ ሳለ፣ ‹‹ተስፋ አለመቁረጥ ነው። ልክ እንደ ጎበዝ ቡድን በባከነ ሰዓት ጭምር ከታገልን ከመመራት ወደ መምራት የምንሸጋገርባቸው ጊዜያት ይመጣሉ። ጋባዥና ተጋባዥ፣ ጉዳይና ባለጉዳይ የሚገናኝበት ዘመን ቅርብ ነው…›› ብሎ ተቀኘ። በባከነ ሰዓት ባክኖ የማይቀር ምንኛ ዕድለኛ ነው!

    ወደ መዳረሻችን ተቃርበናል። ረዥሙ ጉዟችን ሊገባደድ ጥቂት ቀርቶታል። ‹‹የመተከሉ ጭፍጨፋ ልቤን እንዴት እንደሰበረው ብታይ?›› ትላለች ወጣቷ የወይዘሮዋን ዓይን ዓይን እያየች። ‹‹መቼስ ምን ይደረጋል? አንዳንዱ የሰው ልጅ ገና ብዙ የሚቀረው መሆኑን ታያለሽ። አንዳንዱ ደግሞ ከራሱ፣ ከዘመዱና ከአገሩ አልፎ ለሌሎች ሲተርፍ ትታዘቢያለሽ። አስቸጋሪ እኮ ነው…›› ብላ ወይዘሮዋ እንደተናገረች፣ ‹‹እንዲያው ሌላው ቢቀር ፖለቲከኞች ንፁኃንን የሚጨፈጭፉና የሚያፈናቅሉ ሕግ ፊት በፍጥነት እንዴት መቅረብ እንዳለባቸው ቢነግሩን? የኑሮ ውድነቱ እንዴት ሊረግብ እንደሚችል የፖሊሲ መፍትሔዎችን ቢነግሩን? አገራችን በየትኛው የተሻለ አማራጭ ብትመራ ነው የምታድገው ቢሉንና ሌሎችንም ጥያቄዎች እያነሳን መነጋገር ሲገባን፣ ነጋ ጠባ እንደ ሌሊት ወፍ ካገኘነው ነገር ጋር እየተላተምን እርስ በርስ ጣት እንቀሳሰራለን…›› ሲሉ አዛውንቱ ፈገግ አልን። ጥርሳችን ፈገግ ቢልም ሆዳችን ግን ከፍቶታል!

    ‹‹እውነት ነው። በብዙ ሥፍራዎች አስተዋይነት፣ ንቃትና ብስለት ገና ብዙ ስለሚቀሩ ግጭቶች ቢከሰቱ አይገርምም። ግን እኔን የገረመኝ በስመ አክቲቪስትነት ተምረናል የሚሉ ማይሞች በማኅበራዊ ትስስሮች አገር ለማጥፋት ታጥቀው መነሳታቸው ነው…›› አለ ጎልማሳው። ‹‹ምን የማይሉት አለ እነሱ። በሰው ደም እየነገዱ አጉል ተቆርቋሪ ሆነው ሲቀርቡና ሲያታልሉ ዝም መባላቸው ያበግናል…›› የሚለው አንድ ወጣት ነው፡፡ አዛውንቱ ደግሞ፣ ‹‹የእነሱ ጉዳይ ተከድኖ ይብሰል፡፡ እስኪ መጀመርያ ችግኞቻችንን እናፅድቅና ወደ እነሱ እንመለሳለን፡፡ የእጃቸውን እንዲያገኙ ለማድረግ ደግሞ እያንዳንዱን ድርጊታቸውን መመዝገብ አለብን፡፡ ይህ ሪከርድ ፍርድ ቤት ለማቅረብ ያገለግለናል..›› ሲሉ ወያላው ‹‹መጨረሻ!›› ብሎ በሩን ከፈተው። ቃሊቲ ደርሰናል። አዛውንቱ ቀድመውን እየወረዱ፣ ‹‹እንግዲህ ነገራችንን እዚህ ላይ ስናጠናቅቅ አንድ ነገር መርሳት የለብንም፡፡ ‹ዞሮ ዞሮ ከቤት ኖሮ ኖሮ ከመሬት› እንዲሉ እስከዚያው ድረስ ዙረቱም አይቀርም፣ እኛም መወዝወዛችን ይቀጥላል…›› ብለውን ተለያየን፡፡ መልካም ጉዞ!