Thursday, December 1, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -

    የተመረጡ ፅሑፎች

    እርጋታ!

    እነሆ መንገድ። ከሳሪስ አቦ ወደ ቦሌ ልንጓዝ ነው። ዙሪያ ገባውን በጨረፍታ ስንቃኘው በአቧራ ሸማ የወየበው ዓይናችን እርስ በርሱ ይጋጫል። ‹‹አቤት ይኼ አቧራ!›› ይላል መንገድ ላይ ተኝቶ ሁለት ጉንጮቹን በጫት የጎሰረ የአዕምሮ ሕመምተኛ። ሠልፉ ረዥም ነው። እንደ ተሰመረ አልተሰረዘም። የሚሰረዝበትን ጊዜም የሚያውቅ የለም። ሁሉም የሚያውቀው ሠልፉ ከጠዋት አንስቶ እስከ ማታ ድረስ ረዝሞ መዋሉን ነው። ‹‹አቤት አቧራ!›› ደገመው ያ መሀል መንገድ ላይ እንደ ባለጠጋ በጎኑ ተጋድሞ ወጪ ወራጁን ሲታዘብ የሚውል ታማሚ። ‹‹ታዲያ ማን እሱ ላይ ተኛ አለህ? አትነሳም?›› ይላል ባለተራው ወያላ። ‹‹ማን ያነሳኛል? ልነሳስ ብልስ ማን ያግዘኛል? እናንተ ገና ለገና አገር ምርጫ ላይ ሆና ጠያቂ የለብንም በማለት፣ ሰው በሰው ላይ እየጫናችሁ መንገድ ማጣበብ አልተው ብላችሁ አሁን ደግሞ በአቧራዬ መጣችሁ? እኮ በመንገዴ?›› ሲለው ወያላው ትቶት፣ ተሳፋሪ በስህተት ያስተረፋት ክፍት ቦታ እንዳታመልጠው ያብጠረጥር ጀመር። የአዕምሮ ታማሚው ቀጠለ። ይቀጥል እንግዲህ!

    ‹‹እኔ እኮ የሚገርመኝ ላያስጨርሱኝ የሚያናግሩኝ ነገር ነው። በገዛ አገሬ፣ በገዛ ገላዬ ቆዳዬን አፈር ባስመሰልኩ ምንድነው ይኼ ሁሉ ጭንቅ? በለው አቧራ! የት አገር እንድረስ አለች ሟቿ ሚስቴ?›› ብሎ ወድቆ ያገኘውን የተኮሰተረ ሲጋራ ለኮሰ። ሠልፈኛው በመሰልቸት ይሁን በግልምጫ ወይም በሐዘኔታ ተራ በተራ ይገላምጠዋል። ‹‹ዕውን ከእኔ ገላና ከእናንተ የማን ነው ቆሻሻው? ዕውን ከእናንተ ዓይንና ጆሮ የማነው ንቁው? ይኼን ሁሉ አቧራ ለመጠጣት ምርጫ አለኝ ብላችሁ፣ ተስፋ አለኝ ብላችሁ ከቤት ትወጡ? እናንተን ባደረገኝ?›› ሲል አንዲት ገራገር ወጣት ሳቀች። ‹‹ምን ያስቅሻል?›› ብሎ ተቆጣ። ‹‹አቧራው!›› አለችው በፈገግታ። ዕንባውን እያዘራ በሳቅ ተንፈራፍሮ፣ ‹‹ለምን አታራግፊውም ታዲያ? እናንተስ ለምን አትተባበሩም? እዚህ መንገድ ላይ ዘመኔን በሙሉ ያየሁት አቧራ ማቡነንና ማጨስ እንጂ ማራገፍ የማይችል ብቻ ነው…›› ብሎ ሳቁን ከሲጋራው ጭስ ጋር ሊያዋህድ እኩል በረዥሙ አንቦለቦለው። በምርጫ ማግሥት አሽሙር ተጀመረ ማለት ነው!

    ጉዟችን ተጀምሯል። ታክሲያችን እንደ ጤፍ በገፍ ዘግና በየመቀመጫዋና በመሬቷ ላይ ጭምር ዘርታን ትፈተለካለች። ‹‹ያ ሰውዬ አቧራ… አቧራ… እያለ አውርቶ አሁን አፌን ሳይቀር አፈር አፈር አለው…›› ትላለች ከሾፌሩ ኋላ የተሰየመች ወይዘሮ። ‹‹ታዲያ አንቺን ማን አጣጥሚው አለሽ? ዝም ብለሽ አትውጭውም? ወይ በወይራ ፋቂው…›› አላት ከጎኗ የተሰየመ ጎልማሳ። ‹‹ጣዕምማ ድሮ ቀረ፣ አቤት የድሮ አፈር፣ አቤት የድሮ አቧራ። አቤት ለዛው። አኳኋኑ፣ አቦናነኑ፣ አረጋገፉ…›› ስትል ተሳፋሪዎች ፈገግ አሉ። ‹‹እሺ?›› እያለ ይለኩሳታል ጎልማሳው። ‹‹ብታይ የዛሬን አያድርገውና የእኛ ዘመን አቧራ እንዲሁ ከየትም ተነስቶ የትም አይቦንም ነበር። ረጋ ብሎ መክሮ አማክሮ እንደ ሠፈሩ ሰው ፀባይ፣ እንደ አየር ንብረቱ ይዘት ነው የሚቦነው። ደግሞ ከዘንድሮ ጋር ሊወዳደር? የዘንድሮው እኮ ስሜት ብቻ ነው። ምክንያትም ዕውቀት የለውም…›› እያለች ስትቀጥል መሀል መቀመጫ አጠገቤ የተሰየመችው ያቺ ገራገር፣ ‹‹ኧረ ቆይ ስለምድነው የሚወራው? እውነት ስለአቧራ?›› ብላ አቋረጠቻት። ‹‹ከገባሽ ይግባሽ፣ ብቻ እኛ እንደፈለግነው አቧራችንን ማነፃፀር መብት አለን። ምነው አክሱምን በሰውኛ ዘይቤ አናግረውት የለም እንዴ? ዓባይን፣ አዋሽን፣ ተከዜን የአገራችን ጎበዛዝት ባለቅኔዎች አላጫወቱዋቸውም? ምናለበት ታዲያ እኛ ዛሬ አቧራዎቻችን ብንዘክር?›› ስትል ገሚሱ ይስቃል ገሚሱ በግርምት አፉን ይዞ ያዳምጣታል። ‹‹እውነቷን እኮ ነው፣ የአንጀቴን ግድግዳ ገልብጣችሁ ብታነቡት የኮቴዎቼ ማኅተም ድርሳን ይነበባችኋል ያለ ደራሲ አለ…›› ብሎ ደግሞ ጎልማሳው አባባሰው። ወይ አፈርና ሰው!

    ሦስተኛው ረድፍ ላይ ደግሞ አንዲት ወጣት በሞባይል ስልክ ታወራለች። ‹‹እስኪ የሚፈርምልኝ ሰው ፈልጊ… የማልነካውን አገር እንዲህ ነው እንዲህ ነው ከምትይኝ ምናለበት ባል ብትፈልጊልኝ?›› ስትል ሁሉም ካቀረቀረበት፣ በሐሳብ ከተሰደደበት መለስ ብሎ ጆሮውን ጣለባት። ‹‹ምን ሰለቸሽ ብትይኝ ያንቺ ወሬ። እንደዚያ አብረን እንዳልበላን እንዳልጠጣን ስንቱን ችግር አብረን እንዳላሳለፍን፣ ዛሬ ሲደላሽ እኔ ያለሁበትን ረስተሽ ስለአንቺ ድሎት ብቻ ስታወሪኝ ትንሽ አይደብርሽም?›› ስትል፣ ‹‹ተመልከት ኮምፔ…›› ብሎ አንዱ ከመጨረሻ ወንበር ያሽሟጥጣታል። ልጅት ከወዳጇ ጋር ሰው ሰማኝ አልሰማኝ ሳትል መጠዛጠዟን ቀጠለች። ‹‹በቴሌግራም ነው ይህ ሁሉ ወሬ?›› ብሎ ጋቢና የተሰየመው ይጠይቃል። ‹‹ኧረ በቀጥታ ደውላላት ነው እንዲህ የምትሞልጫት?›› ሾፌሩ ነገር ያካርራል። ‹‹አትፈርድም እኮ፣ ዘንድሮ ግጣም ያጣው ነገር በዝቷል። አንዳንዱ ይኼው እንደምትሰማው በጂኦግራፊ ያመካኛል። አንዳንዱ በፖለቲካ፣ ሲለውም በምርጫ ይማርራል። ወዲህ ቢሉት ወዲያ ቢወስዱት ዞሮ ዞሮ ግጣም የማጣት ችግር ነው። ባል ጠፋ፣ ሚስት ጠፋች፣ መካሪ ጠፋ፣ አይዞህ ባይ ጠፋ፣ ሽማግሌ ጠፋ። በየፊናችን ያለ አጋዥ፣ ያለ ጧሪ፣ ያለ ወንድምና እህት ቀረን…›› የምትለው ወይዘሮዋ ናት። ጉዳዩ ሰፋ እያለ ነው!

    ‹‹ወይ ሰው በጆከር እኮ አበደ ዘንድሮ…›› ከመጨረሻ ወንበር አንዱ ጀመረ። ‹‹የምን ጆከር?›› ጠየቀችው ከጎኑ። ‹‹ጆከር ነዋ፣ ጆከር አታውቂም? ወይስ በሁለት ቢላ የሚጎርስ ሲባል ሰምተሽ አታውቂም?›› ሲላት ዓይኑን አፍጥጦ፣ ‹‹ታዲያ እንደሱ አትልም? ለምን በገዛ ቋንቋችን ባይተዋር ታደርገናለህ?›› ብላ ተቆናጠረችበት። ይኼኔ ጎልማሳው ቀበል አድርጎ ‹‹ወዬው ጆከር ተጫውተንም በሆነልን። እኛ የጨዋታው ዓይነት አይደለም የቸገረን። የመሆንና ያለመሆን ጉዳይ ነው…›› ብሎ ሳይጨረስ አስነጠሰ። ያም ያም ‘የተናገረው እውነት ቢሆን ነው ሳይጨርስ ያስነጠሰው’ ዓይነት፣ ‘ይማርህ… ይማርህ…’ ሲለው ታዘብን። ተናግሮ ማሳመን ያቃተው እንግዲህ ይኼኔ ይባንናል፡፡ ለመሆኑ ምርጫው ነው እንዴ ጆከር!

    ጉዟችን ቀጥሏል። አንዱ ተሳፋሪ ሲወርዱ ሌላው ይተከላል። ወያላው በወረዱት ፋንታ ታክሲዋን ሰው ለመሙላት ይጣራል፣ ሲገኝም ትርፍ ይደርባል። ‹‹ይቅርታ እዚህ ጋ ጠጋ ትሉላት?›› ፊት መቀመጫ ያሉትን ያስቸግራል። ‹‹በምርጫ ማግሥት ተቆጪ የለብንም ብለህ ደርብብን ኧረ! ‘ላለው ይጨመርለታል’ አይደል የሚባለው…›› አለው ጎልማሳው። የምትደረበዋ ልጅ ቀበል አድርጋ፣ ‹‹ታዲያስ! እንዲህ ታክሲ ወንበር ላይ ካልተለማመድነው ደግሞ ነገ ከነገ ወዲያ የመድበለ ፓርቲ ፖለቲካ ይሰምርልናል?›› ብላ ፈገግ አሰኘችን። ‹‹ጨዋታ ትችያለሽ አይደል? ለእንዳንቺ ዓይነቷስ እንኳን መጠጋት ብነሳም አይቆጨኝ…›› አለ ጎልማሳው። ‹‹አመሠግናለሁ!›› ከማለቷ ጎልማሳው ወዲያው ቀጠል አድርጎ፣ ‹‹አሉ እንጂ ወይ ጨዋታ አያውቁ ወይ የሚጫወት አይወዱ! በባዶ የአሸናፊነት ስሜት የሚሰማቸው። አይደለም እንዴ? አጋጥመውሽ አያውቁም?›› አላት። ጥያቄ መጣ!

    ‹‹ፍርድ እንደ ራስ ነው፣ የአንዳንዱ ሰው የታክሲ ውስጥ አቀማመጥ ከአኗኗሩና ከመጣበት አድካሚ መንገድ ጋር ሲገናኝ ታዝቤያለሁ…›› አለችው። ‹‹እሱስ ልክ ነሽ፣ እኛም የሰውን አቀማመጥ ከአመጣጡ ጋር አገናዝበን መቀበል አበዛን መሰለኝ፣ በሰላም ተሳፍሮ በሰላም እንዳይወርድ ነውጥ የሚመኘውን እናበረታታለን…›› አለ ጎልማሳው። ግራ ገብቶን መላው የታክሲ ተሳፋሪዎች እርስ በርስ ተያየን። ‹‹በቀኝ አሳይቶ በግራ ሸጠው ማለትስ አሁን ነው…›› የምትለው አንዲት ቀዘባ ናት። ከጀርባ የተሰየሙ አዛውንት ተሳፋሪዎች በበኩላቸው፣ ‹አላድለን ብሎ እንጂ እስኪ አሁን ስለወንበር ይኼን ያህል ዘመን መንገዋለል ነበረብን…› ይባባላሉ። ጉድ እኮ ነው!

    ወደ መዳረሻችን ተቃርበናል። ‹‹ወይ የዘንድሮ ሰው እንዲህ መላ ቅጡ ይጥፋው?›› ይላል አንዱ። ‹‹እንዴት መላ አይጠፋው፣ ሰው ሆኖ መፈጠር ብቻውን ሰው አያስኮን። መንገዱ መሰናክሉ ብዙ ነው…›› አንድ ወይዘሮ ናት ይህን የምትለው። ‹‹ምን ማለት ነው ደግሞ? ሰው ሆነው ከተፈጠሩ ወዲያ ሰው ለመሆን መጣር?›› ይላታል አንዱ ከወጣቶቹ መደብ። ‹‹በዚህ በዚህ እኮ ነው እኛና እናንተ የተሸዋወድነው። የዘንድሮ ልጆች ስለመሆንና ስላለመሆን ምንም የምታውቁት ነገር የለም። ዝም ብላችሁ መስሎ በማደር የተካናችሁ ናችሁ። ዳዊት ሰለሞንን ምን አለው? እንዲህ ሊሞት እያጣጣረ፣ ሰለሞን በእጁ ደገፍ አድርጎት ‘ልጄ ሆይ ሰው ሁን’ አለው። እንግዲህ ሰለሞን የንጉሥ ልጅ ነው። ምን ሰው ሁን የሚያስብል ነገር መጣ? ካለመሆን የሚከለክለው ምን ነገር ነበር? አያችሁ ሰው ሁሌም በተቃርኖ የሥነ ልቦና ጦርነት ይናጣል። በልጅነቱ ከማመንና ካለማመን ጋር፣ በጉርምስናው ከታላቅነትና ከበታችነት ስሜት ጋር፣ እንደ እናንተ በወጣትነቱ ደግሞ ከማንነትና ከሰብዕና ቀውስ ጋር እየዋዠቀ ያልፋል። እነዚህን ተቃርኖዎች በአግባቡና በጊዜው በሰከነ መንፈስ አስታርቆ ሰብዕናውን እየገነባ የማይሄድ ሰው፣ ሰው ከመሆን ጎደለ ማለት ነው። እናም በአጭሩ ሰው መሆን ማለት በሁለት ጣምራ ግጭቶች መሀል ዘወትር እያሸነፉ በመሀል ማለፍ መቻል ማለት ነው…›› ስትል አንዱ ቅልጥ አድርጎ አጨበጨበላት። ወያላው ተናዶ፣ ‹‹አቦ ሁከትና ግርግራችሁን እዚያው የለመዳችሁበት…›› ብሎ ገላመጠንና ‹‹መጨረሻ!›› ብሎ በሩን ሲከፍት፣ ‹‹እርጋታ ያሻናል፣ ከቻልን ፀጥ እንበል፣ ካልቻልን ምላሳችንን ዋጥ እናድርገው…›› የሚለው አንድ ታዳጊ ወጣት ነበር፡፡ እኛም ይህንን ሰምተን በእርጋታ ወደ ጉዳያችን አመራን፡፡ መልካም ጉዞ!        

    Latest Posts

    - Advertisement -

    ወቅታዊ ፅሑፎች

    ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት