Sunday, July 14, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -
ተሟገትኢትዮጵያን ሳትቆረጠም ለማሳደር ግንዛቤያችን ምን ያህል ተሰናድቷል?

ኢትዮጵያን ሳትቆረጠም ለማሳደር ግንዛቤያችን ምን ያህል ተሰናድቷል?

ቀን:

በበቀለ ሹሜ

በፌዴራል መንግሥትና በሕወሓቶች መካከል በትግራይ ከተካሄደው ግብግብ ጋር ተያይዞ በኢትዮጵያ ላይ ሲሰነዘር የቆየው የሰብዓዊ ጥቃቶች ውንጀላ፣ ከፕሮፓጋንዳ ዘመቻ ወደ ውስን ማዕቀብ ተሸጋግሮ ዓይተናል፡፡ በዚህም የመሪነቱን ሥፍራ አሜሪካ ይዛለች፡፡ በውስን ደረጃ የተጀመረው ማዕቀብ እንዲጠነክርም ሆነ በአውሮፓዊ ተሳትፎ እንዲሰፋ ፍላጎቶችና ጥረቶች አሉ፡፡ አገራችንን ከባለ ብዙ ጥርስ ወጥወድ ውስጥ ፈልቅቆ የማትረፍ ተጋድሏችን ደግሞ ማዕቀብ እንዳይሰፋና እንዳይጠልቅ፣ እንዲያም ሲል እንዲቋረጥ የማድረግ ትግልን ሁሉ የሚጨምር ነው፡፡ ይህ ትግል መሳካት የሚችለውም ከሁሉ በፊት የመጣብን ጥቃት እውነተኛ ምክንያቱ ምን እንደሆነ ስናውቅና በዚያ ላይ ትክክለኛ ምላሽ ማሰናዳት ስንችል ነው፡፡ በዚህ ረገድ በየመገናኛ ብዙኃን አካባቢ ሲንቀዋለሉ የምናገኛቸው ልሂቅ-ቀመስ ማብራሪያዎች እምብዛም የሚረቱ አይደሉም፡፡ ብዙዎቹ እንዲያውም የረባ የማስረጃ መሠረት ያልተቆናጠጡ ናቸው፡፡ ከብዙ በጥቂቱ የሚደጋግሙትን ሐሳቦች እንነካካቸው፡፡

ቆሌዬ ነግሮኛል…??

ብዙዎቹ  ክርክሮች በኢትዮጵያ ላይ የሚቀርበው የሰብዓዊ ጥቃቶችና መከራዎች ውንጀላ አፋዊ ነው የሚል መንደርደሪያ አላቸው፡፡ አፋዊነቱን ለማሳየት የሚደረገው መፍጨርጨር አሜሪካ በቤቷ ያለባትን የጥቁሮች አያያዝ ከማነሳሳት ይጀምራል፡፡ ትናንትናም ዛሬም በሰብዓዊ መብት ረገጣና ግፍ ከታወቁ አገሮች ጋር ከመሻረክ ያልፀዳ ታሪክ አሜሪካ ያላት መሆኑ ይወሳል፡፡ ዛሬም በአንድ አፏ ኢትዮጵያ ውስጥ አለ ስለምትለው የሰብዓዊ መብት ጉስቁልና ስትብከነከን፣ በሌላ ጎን በፍልስጤም ጋዛ ፎቆችን ከመቅፅበት ዶግ አመድ በማድረግ ያሰቀቀችን እስራኤል በሰብዓዊ ግፍና በጦር ወንጀል እንዳትጠየቅ ተከላካይነቷ ተነፃፅሮ ይቀመጣል፡፡ ኢትዮጵያ ውስጥ የታየው የሰብዓዊ መብት መጎሳቆልና ጥቃት በትግራይ ውስጥ ያልተገደበ (አንዳንዱም በትግራይ ከታየው የከፋ) ሆኖ ሳለ፣ የአሜሪካና የብጤዎቿ መብከንከን ያተኮረው ትግራይ ውስጥ ነው፡፡ እዚያም ውስጥ ያለው ተቆርቋሪነታቸው አሻባሪ መባል የሚያንሰውን ለብዙዎች ጉስቁልና ምንጭ የሆነውን የሕወሓት ግፈኛ ቡድን ደግፎ የቆመ ነው፡፡ ይህ አስቂኝ እንቆቅልሽ ብዙ ተብሎለታል፡፡

የዚህ እንቆቅልሽ መፍቻው ምንድነው ሲባልም አንዱ ታዋቂ መልስ፣ ‹‹የአሜሪካና የአባሪዎቿ ዋና ጉዳያቸው የራሳቸው ብሔራዊ ጥቅም ነው›› የሚል ነው፡፡ ከዚህ የሙግት ማዕዘን አኳያ ኢትዮጵያ ለአሜሪካም ሆነ ለምዕራባውያን ጥቅም እንደምን ሥጋት እንደሆነች ብዙ ተብሏል፡፡ አሜሪካና ምዕራብ አውሮፓ አሁን ኢትዮጵያ ላይ የያዙትን አሉታዊ አመለካከት፣ ከቻይና ጋር ካላቸው የኢኮኖሚ ሽኩቻ የፈለቀ አድርጎ ማቅረብ አንዱ ተደጋጋሚ መከራከሪያ ነው፡፡ ‹‹ሰብዓዊ መብት ምናምን የሚባለው መልክ እንጂ ይዘቱ የአሜሪካና የቻይና ትንቅንቅ ጉዳይ ነው፡፡ ኢትዮጵያ የዚያ ትንቅንቅ መካሄጃ ሁነኛ ሥፍራ ሆናለች›› እስከ ማለት ሁሉ ተደርሷል፡፡ እርግጥ ነው የአሜሪካ የቻይና የጥቅም ሽኩቻ ከመንግሥታት መቀያየር ጋር ጋል ረገብ አለም አላለም ከጊዜ ጊዜ እያደገና  እየተማረረ መምጣቱ ግልጽ ነው፡፡

ዶናልድ ትራምፕ ሄዶ ጆ ባይደን ከመጣ በኋላ አሜሪካና ቻይና በውጭ ጉዳይ ባለሥልጣኖቻቸው በተመራ ቡድን በአላስካ (እ.ኤ.አ. መጋቢት 2021) ያካሂዱት ‹‹የመግባቢያ›› ውይይት፣ ትንቅንቃቸው ምን ደረጃ ላይ እንደ ደረሰ አጥርቶ ያሳየ ነበር፡፡ የዚያን ውይይት ይዘት እንደ ወረደ አንብቦ ይዘቱን ያነጠረ ሰው፣ ቻይና ከቅልስልስ አካሄድ አልፋ መራመዷን ዓለምን የጥምጥም ለማካለል ባቀደ ‹‹የሃር መንገድ›› እንቅስቃሴዋ እንዳሳየች ሁሉ፣ አንደበቷም እስከ ዶቃ ማሰሪያ ልክን እስከ ማሳወቅ እንደ ደረሰ ይረዳል፡፡ የራሷን ሥርዓት ከምዕራብ ዴሞክራሲ የተለየና ተፎካካሪ የሆነ አንድ ‹‹የዴሞክራሲ ዘይቤ›› አድርጋ በኩራት እስከ መናገር ድፍረቷ ሞልቷል፡፡ አሜሪካ ለዓለም ኅብረተሰብና ለኢንዶ-ፓስፊክ አካባቢ አሳቢና ወኪል አድርጋ ራሷን ማየቷን የቅዠት ያህል አዋድቃዋለች፡፡ አሜሪካና ጥቂት አገሮች ራሳቸውን እንደ ዓለም ኅብረተሰብ ስላዩ ለነሱ ፍላጎት እንደማትገዛ፣ በቻይና ዓይን የዓለም ኅብረተሰብ በተመድ ቻርተርና መርህ ማዕቀፍ ውስጥ እንደሆነ፣ በዚያ ማዕቀፍ ውስጥም ቻይና ለዓለም ሰላምና ልማት የምትተጋ መሆኗን አስቀምጣለች፡፡ ከማስቀመጥም አልፋ አሜሪካና ቢጤዎቿ ዴሞክራሲን በማስፋፋት ስም በአገሮች ውስጥ ጣልቃ እየገቡ ከሚፈጽሙት መንግሥታትን የመቀየር ቀውሰኛ ድርጊት ጋር ራሷን አነፃፅራዋለች፡፡

የእነ አሜሪካን ይህን መሳይ ሥልትና የቀዝቃዛ ጦርነት አዚም ለዓለም ሰላምም ሆነ ለዓለም ልማት የማይጠቅም ብላዋለች፡፡ አሜሪካ ለኢንዶ-ፓስፊክ አካባቢ ጥቅም ተቆርቋሪ ለመምሰል ስትሞክርም፣ ከአሜሪካ ጋርም ሆነ ከአውሮፓ ጋር ቻይና ካላት የንግድ ግንኙነት ይልቅ፣ ከደቡብ ምሥራቅ አገሮች ጋር (ጃፓንና ደበብ ኮሪያን የጨመረ) መስተጋብሯ የአንደኛ ደረጃ ብልጫውን እንደያዘ ነግራታለች፡፡ ለአካባቢው አሳቢነቷንም ‹‹ከባለቤቱ ያወቀ ቡዳ›› እንደ መሆን አድርጋ ጎንጣዋለች፡፡ አሜሪካ ስለሰብዓዊ መብቶች ጉዳይ አነሳለሁ ስትልም ወደ ሌላ ቦታ ጣትን ከመጠንቆል በፊት፣ በአገርሽ ውስጥ ጥልቅ ሥር ያለውን የሰብዓዊት መብት ረገጣ ብትመለከቺ ይሻላል ነው ያለቻት፣ በሽርደዳ፡፡

ቻይና ወፈፌነት ባይቃጣትም አለመልመጥመጧ ከቃላትም አልፏል፡፡ በቻይና የውስጥ ጉዳይ ለመግባትም ሆነ ቻይና ላይ የተለያዩ ቁንጥጫዎች ለማድረግ መሞከር የማያወላውል አፀፋ እንዳለው በተግባርም አሳይታለች፡፡ በጥቅሉ የዶናልድ ትራምፕ ወፈፌነት ቢያልፍምና ከቁልቁለት መንገድ ለመውጣት ቢሞከርም፣ የአሜሪካ ራስን የዓለም ሰላምና የሰብዓዊ መብት ጠበቃ፣ ቻይንናን የዚያ ተቃራኒ የማድረግ ወጓና ጭፍራ የማሠለፍ አቅሟ፣ በፕሮፓጋንዳም በተግባርም ጨርጭሶ ከዘራ የያዘና ከአዲስ ጎረምሳ ጋር የሚፎካከር መስሏል፡፡ ይህ ሥዕላዊ አገላለጽ ንግግር ማሳመሪያ ብቻ ሳይሆን፣ የቻይናን የግስጋሴ ፍጥነትና ዓለም-ገብ የጥቅም አሰታተር የሚጠቁም ነው፡፡ የቻይና ብድር፣ ኢንቨስትመንት፣ የሸቀጥ ንግድና የሥራ ተቋራጭነት ያልገባበት አኅጉር የለም፡፡ እስያ፣ አፍሪካ፣ አውሮፓ፣ ላቲን አሜሪካ፣ የተባበረችው አሜሪካ ውስጥ ሁሉ የቻይና እጅ አለ፡፡ በአሁኑ ሰዓትም መካከለኛውንና ምሥራቃዊውን የአውሮፓ ክፍል (ደከም ያሉ አገሮች ያሉበትን) በንግድ ኢንቨስትመንት ግንኙነት ከምዕራብ አውሮፓ ይበልጥ ወደ ምህዋሯ እየሳበችም ትገኛለች ቻይና፡፡ ይህ አጠቃላይ የንግድ ስርሰራዋ ከደሃ አገሮችም ብዙ ማለፉን ይናገራል፡፡ ጃፓን፣ ደቡብ ኮሪያ፣ የምዕራብ አውሮፓ አገሮች ከአሜሪካ ጋር ያላቸው ሽርክናም የአሜሪካ አቋም ፅኑና ታማኝ ሠልፈኛ የመሆናቸው ዘመን ማብቃቱን ያንፀባርቃል፡፡ ይህ ዝንባሌ ከዚህም ከዚያም ጥቅምን ማስላትና የራስን ኃያላዊ የጥቅም ጎራ የመሸረብ ሥራ ሁሉ ያለበት ነው፡፡

በዚህ መሳዩ እውነታ ውስጥ አሜሪካ ምዕራብ ቀመስ ኃያላንን ወይም ኢንዱስቲሪያዊ አገሮችን አስተባብራ በቻይና ላይ ቁንጥጫ ለማድረግ ከባድ ይሆንባታል፡፡ በተናጠልም ሆነ የተወሰነ ቡድን ይዛ አሜሪካ ለምታደርገውም ቁንጥጫ ቻይና አፀፋ ከመስጠት እንደማታቅማማም በዶናልድ ትራምፕ ጊዜ እንዳሳየች ሁሉ፣ አሁንም አስጠንቅቃለች፡፡ እንዲህ ያለ የፍጥጫ ሁኔታ ሲኖርና ኃያላኑን በቀጥታ ፊት ለፊት መሰናዘር የማያዋጣቸው ሲሆን ደግሞ፣ ትንቅንቁን ወደ እጅ አዙርና ወደ ውስጥ ለውስጥ ሊያዞሩት ይችላሉ፡፡ ከበፊቱ ይበልጥ የቻይና አመዛዘዝ አሜሪካንን አሁን እንዳስፈራትም ግልጽ ነው፡፡

ይህንን ነጥብ ይዘን ወደ ኢትዮጵያ እንመለስ፡፡ አንዳንዶች የሚያቀርቡት ክርክር ይህን ዓይነት አስተሳሰብ የሚታከክ ይመስላል፡፡ አሜሪካ በሰብዓዊ መብት ጉዳትና ለአካባቢ ሰላም አደጋ በመሆን አሳባ ኢትዮጵያን በማጥቃት በኩል ከቻይና ጋር የኢኮኖሚ ጦርነቷን እያካሄደች ነው የሚሉ እንዳሉ ቀደም ብዬ ጠቁሜያለሁ፡፡ ለምን? ለሚል ጥያቄ ግን ከ‹‹ቆሌዬ ነገረኝ›› የተሻለ መከራከሪያ አያቀርቡም፡፡ ኢትዮጵያ አሁን ካላት የመንግሥት አመራር አኳያ ጥቅሟን ተከትላ የምትጓዝ አገር ነች፡፡ የየትኛውም ልዕለ ኃያል አገር የጎራ/የርዕዮተ ዓለም አካል ሆኗ እያወደሰች ‹‹ጠላትህ ጠላቴ!›› የምትል አገር አይደለችም፡፡ እንደ ብዙዎቹ አያሌ የአፍሪካ አገሮች ጥቅሟን ብላ ከቻይና ጋር ቅርብ ግንኙነት አላት፡፡ ከቻይና ጋር እንደምትቀራረብ ሁሉ ከአሜሪካ፣ ከጀርመን፣ ከእንግሊዝ፣ ከፈረንሣይና ከሌሎች የአውሮፓ አገሮች ጋር ትቀራረባለች፡፡ እስከ ቱርክ፣ ህንድ፣ ሩሲያ፣ ኢንዶኔዥያ፣ ደቡብ ኮሪያና ጃፓን ድረስ የተዘረጋ ግንኙነት አላት፡፡ በመካከለኛ ምሥራቅም ውስጥ ከእስራኤል፣ ከዓረብ ኤምሬቶችና ከኳታር ጋር ሁሉ ትቀራረባለች፡፡

ግንኙነቷ በሁሉም አቅጣጫ የተዘረጋ መሆኑ በራሱ በአገሮች የውስጥ ጉዳይም ሆነ፣ በቀጣና የውስጥ ሽኩቻ ውስጥ እንደማትገባና ወገንተኛ እንዳልሆነች የሚናገር ነው፡፡ እውነቱ ይህ ከሆነ አሜሪካ ከሌላው የአፍሪካ አገር ኢትዮጵያን ለይታ ከቻይና ጋር ላላት የኢኮኖሚ ትንቅንቅ አውድማ ለምን ታደርጋታለች? የአፍሪካ ኅብረት የቻይና ጥቅም ማስተባበሪያና አሻንጉሊት አይደለም፡፡ ቻይና ልዩ ልዩ የአፍሪካ አገሮችን ለመያዝ የምታደራውም በኢትዮጵያ አማካይነት አይደለም፡፡ ኢትዮጵያ አሁን ያላት በብይ አህመድና በብልፅግና ፓርቲ የሚመራ መንግሥት ከበፊቱ የሕወሓት/ኢሕአዴግ መንግሥት በተሻለ ለዘብተኛ መሆኑ ለአሜሪካና ለምዕራብ የሚስማማ ነው፡፡ ሕወሓት/ኢሕአዴግ በርዕዮ ተዓለም ጭምር ለቻይና ቅርብ ነበር፡፡  በሕወሓት/ኢሕአዴግ ጊዜ ከአሜሪካ-ምዕራብ ጋር የነበረው የኢትዮጵያ የፀረ ሽብር የትግል ትብብር አልተበላሸም፡፡ የፀረ ሽብር ትግል ትብብራቸው በአሜሪካ የሥልጠና ዕገዛ እስከ ማግኘት ዘልቆ ዓይተናል፡፡ በኢኮኖሚውም ረገድ በፊት አይሸጡም የተባሉ መሠረተ ልማቶችን በተወሰነ ድርሻ እስከ መሸጥ ድረስ የመንግሥት ፖሊሲ በለዘበ ጊዜ፣ በጓሮ በኩል ለቻይና ኩባንያዎች የማድላት ባህርይ ኢትዮጵያ አላሳየችም፡፡ በአጠቃላይ አሁን ያለው መንግሥት ካለፈው የሕወሓት/ኢሕአዴግ መንግሥት ይበልጥ ለምዕራባዊ ፍላጎት የተሻለ ክፍተት የሰጠ ሆኖ ሳለ ነው በአሜሪካና በተወሰኑ ምዕራባዊ አገሮች የተጠመደው፡፡ የበለጠ ለምዕራብ ኩባንያዎች ዝግ የነበረውና ከሥልጣን ከመንሸራተት አልፎ፣ ፋሽስታዊ በሚሰኝ ወንጀል ተጨማልቆ የነኮተው የሕወሓት ትራፊ ቡድን ደግሞ በአሜሪካና በመሰሎቿ ተቆርቋሪነትን አግኝቷል፡፡ ይህንን እንቆቅልሽ በቻይናና በአሜሪካ የኢኮኖሚ ጦርነት ልፍታ ማለት እንደምን ሊረታ?!

የቻይናን ሥር መስደድ ለማዳከም የሚያሻው በንግድ፣ በኢንቨስትመንትና በመሳሰሉት ቻይናን መፎካከር እንጂ በማዕቀብ መንገድ መተናነቅ አይደለም፡፡ የዚህ ዓይነቱ አካሄድ ጭራሽ ኢትዮጵያን ወደ ቻይና ገፍቶ ቻይናን መጥቀም ነው፡፡ ይህንን አሜሪካኖቹ ይስቱታል ብሎ ማመንም እምቧጮን ልደገፍ እንደማለት ነው፡፡ ኢትዮጵያ በፉክክር ወደ ምዕራብ ልትሳብ በማትችልበት ርቀት ሄዳ በቻይና ጉያ ውስጥ ተቀርቅራለች በሚል ዕሳቤ፣ የሚያስፈልገው በቀዝቃዛ ጦርነት ሥልት እያመሱ መሰባበር ነው የሚል አቋም አሜሪካ እንደያዘችና ቀዝቃዛ ጦርነቷን ‹‹ሀ›› ብላ ኢትዮጵያ ላይ እንደ ጀመረች፣ ጦርነቱ ከማዕቀብም አልፎ ለሌላ አገርን በመሣሪያና በአየር ጥቃት አግዞ፣ የአሁኑን የኢትዮጵያ መንግሥት እስከ መጣል ሊሄድ እንደሚችል የታያቸውን ተንታኞች ሁሉ ሰምተናል፡፡ እነዚህኞቹ አቅም የለሹን እምቧጮ ከመደገፍም ተመንጥቀው በ‹ቆሌዬ ነግሮኛል› ሠረገላ ወደ ሰማይ ያረጉ ናቸው፡፡ የአራጊዎቹ ቆሌያዊው ምልከታ ኢትዮጵያ ከምዕራብም፣ ከሩሲያም፣ ከመካከለኛ ምሥራቅ አካባቢም ያላትን ትርጉም ያለው ግንኙነት ሁሉ የዳመጠ ሐሰተኛ ግንዛቤ ከመሆኑ በተጨማሪ፣ ኢትዮጵያ የሥርዓተ አልባነት መናኸሪያ ብትሆን እንኳ የቻይና ጥቅም እንደማይቆመጥ፣ እንዲያውም ሐሰተኛና ኮሾ ሸቀጦቿ እንደ ልብ እየሰረጉ መቸብቸብ እንዲሚቀናቸው ያልተረዳ ነው፡፡ አሜሪካ ዞሮባት የዚያ ዓይነት ሐሳዊ ግንዛቤ ቢሰፍርባት እንኳ፣ በቀዝቃዛ ጦርነት ሥልት ያለውን መንግሥት ለማስወገድ ካቀደች ለራሷ ጥቅም የሚሆን አሻንጉሊት አሰናድታ ነው፡፡ የሕወሓት አሮጌ ቡድን ርዝራዦች ደግሞ የመቶ ገጽ መሃላ ይዘው ቢቀርቡ እንኳ ለዚያ የሚሆኑ አይደሉም፡፡

አሜሪካ ቢዞርባት ከኢትዮጵያ ጋር የተሻለ የንግድና የኢንቨስትመንት ትስስር ያላቸው እንደ ጀርመን ያሉ አገሮች አብረው ይዞርባቸዋል ብሎ ማሰብም ‹‹ከተሳሳትኩ አይመልሰኝ›› ብሎ መንጎድ ነው፡፡ ትክክለኛውን ለመረዳት የሚሻ አዕምሮ ሁሉን ነገር በቻይናና በአሜሪካ ‹‹ጦርነት›› ለመፍታት ከመሮጡ በፊት፣ ሌላው ቢቀር እነ ፊላንድና አየርላንድን የሕወሓት ደጋፊና የኢትዮጵያ መንግሥት ነቃፊ ያደረጋቸው በቻይና ግስጋሴ መባነን ነው ወይ ብሎ ይጠይቃል፡፡ ኢትዮጵያ የአሜሪካና የምዕራብ ኃያላን ዒላማ ሆና በቀዝቃዛ ጦርነት ሥልት እንደ ሶሪያ ለመጥፋት የምትጋለጠው፣ ከምዕራባውያን ጋር ያላትን ባለ ብዙ ዘርፍ ግንኙነት አበለሻሽታ በቻይና-ሩሲያ ጎራ ውስጥ ራሷን የመሸጎጥ ትልቅ ስህተት የሠራች ቀን ነው፡፡ ቻይናንና ሩሲያን በመከታነት እንድትይዝ የሚመክሩና የእነዚህን ሁለት ኃያላን የአሁን ፕሬዚዳንቶች ፎቶ ተሸክመው ሠልፍ የወጡም ከዓለማችን የተሞክሮ ገበያ ልብ ቢገዙ ይሻላቸዋል፡፡

የእርታታ ማጣፊያ ያጠረው ሌላው ክርክር፣ ‹‹የኢትዮጵያ ኢንዱስትሪያዊ ኢኮኖሚ የመገንባት ተፍተፍ አሜሪካንና አውሮፓን አስፈርቷቸዋል (በአጠቃላይ አሜሪካ ባለ ኢንዱስትሪ ኢኮኖሚ መሆን በዓለም እንዲስፋፋ አትፈልግም)›› የሚለው ነው፡፡ በኢንዱስትሪ የተራመዱት አገሮች በገቢ ንግድ የሚመጣ የጥሬ ዕቃ ግብዓታቸውንና የኢንዱስትሪ ሸቀጥ ገበያቸውን ከመጠበቅ አኳያ፣ እንደ ትናንቱ ዛሬም የጥሬ ዕቃ አምራችነትና አቅራቢነት የሥራ ክፍፍል በዓለም ውስጥ እንዲኖር መፈለጋቸው ድብቅም አዲስም ነገር አይደለም፡፡ መፈለግ ብቻ አይደለም እንደይቋረጥ የሚያደርጉ ሥልቶች በዓለማችን የኢኮኖሚ ግንኙነቶች ውስጥ ሥራቸውን እየሠሩ ነው፡፡ በጥቅሉ ኢንዱስትሪያዊ ሽግግር ብዙ ልፋት ያለበት ነው፡፡ የዳበሩት አገሮች ዕውቀትና ቴክኖሎጂ ዘመን ካለፈባቸው በቀር በብላሽ አይገኝም፡፡ ከፈጠራ ባለቤትነት ጀምሮ ጥበቃና ንግድ ያለበት ነው፡፡ መሰናክሎችን እያለፉ ጥሬ ዕቃን የሚለውጡ ኢንዱስትሪዎች ስለጎላለቱም አምርቶ መሸጥ ቀላል ይሆናል ማለት አይደለም፡፡ ኢንዱስትሪውን የማስቀጠሉ ነገር ከማሽነሪና ከመለዋወጫ ጣጣው በላይ፣ ለገበያ ያቀረቡትን የተለወጠ ምርት ከብዙ መሰል ኢንዱስትሪያዊ ውጤቶች ጋር በጥራት፣ በደረጃና በዋጋ ተወዳድሮ ለመሸጥና ቋሚ ገበያ ለማግኘት መቻል ከባድ ነው፡፡ ክብደቱ የውጭ ገበያን ብቻ ሳይሆን የውስጥ ገበያንም የሚመለከት ነው፡፡ ዝና የማያውቀው የአገር ልጅ ባለኢንዱስትሪ ከአንዲት መናጢ አገር ብቅ ብሎ ጥራትን የጠበቀ ሸቀጥ በሚስብ ዋጋ ልሽጥ ሲል እንኳ፣ ከንቀት በመጣ ጥርጣሬ ምክንያት ባለስም የሆኑ ኩባንያዎችን ለማሸነፍ ከባድ ይሆንበታል፡፡ በምርቱ ብቃት ላይ ተማምኖ ቀስ በቀስ ስም ለማበጀት ሲሠራ እንኳ በቀጥታ የምርት ጥራትን/ደረጃንና ዋጋን የማይመለከቱ ሌሎች መመዘኛዎች (ከአመራረት ጋር የተገናኙ ሰብዓዊ መብትና ፖለቲካ ቀመስ ማንጓለያዎች) ከጨዋታ ውጪ ሊያደርጉትም ይችላሉ፡፡

እናም የግብርና ምርቶችን በኢንዱስትሪ ውስጥ አሳልፎና አሻሽጎ ለዓለም የመሸጥ ጥረት እንኳ ዝና ያላቸውን የኢንዱስትሪ ኩባንያዎችን ስም መከራየት፣ የእነሱን ሽርክና አግኝቶ መንደርደርን ብዙ ጊዜ ሲጠይቅ ቆይቷል፡፡ የበለፀጉት አገሮች ዕርዳታና ብድርም አብዛኛውን ጊዜ መሠረታዊ የኢኮኖሚ መዋቅር ለውጥን ከሚያመጡ ዓላማዎች የራቀ ነው፡፡ ማለትም ጥሬ ምርት አምራችነትን በማሻሻልና በማበራከት፣ ጤና አጠባበቅን፣ የወሊድ ቁጥጥርን፣ ትምህርትን በማሻሻልና በማስፋት፣ ሥራ አጥነትን በመቀነስና የምግብ እጥረትን በመደጎምና በመሳሰሉት አካባቢዎች የሚመላለስ ነው፡፡ እነዚህን የመሳሰሉት ሥልቶች ሁሉ የጥሬ ዕቃ አምራችነትን የሥራ ድርሻ እየተንከባከቡ እንዲቀጥል ሲያደርጉ ቆይተዋል፡፡ እናም በደሃ አገሮች ሠፈር ወደ ኢንዱስትሪ ለመሸጋገር ከበፊቱ የበለጠ መውተርተር ባለበት በዛሬው ጊዜም ውስጥ ቢሆን፣ በጥሬ አቅራቢነት ረገድ ዓለም ገበያ ውስጥ ሽሚያው ጨመረ እንጂ አልቀነሰም፡፡ በዚህ ውድድር ውስጥ የበለፀጉት አገሮች የምርት ጥራትን የሚለኩበትና የሚጥሉበት መመዘኛ ቀብራራነቱ ጨመረ እንጂ አልቀነሰም፡፡ ከዚህ አኳያ ኢትዮጵያ ጥሬ ቡና፣ የቅባት እህል፣ ጥሬ ቆዳና ሌጦ ከማቅረብ ብትወጣ ቦታዋን የሚሸፍኑ አቅራቢዎች ችግር አለም፣ የለባትም፡፡

ይህ ሁሉ እየሆነም በተፈጥሮ ኢኮኖሚ ውስጥ ከሚትረከረኩ አገሮች ውስጥ ወደ ኢንዱስትሪ ኢኮኖሚ የማለፉ በር ትናንትናም ሆነ ዛሬ ዝግ አይደለም፡፡ በሩ እንደ ጠርሙስ አንገት ቀጭን ከመሆኑና መገፋፋት ያለበት ከመሆኑ በቀር፡፡ ይህም ከኢንዱስትሪያዊ አገሮች ቅን አሳቢነት የመጣ አይደለም፡፡ የኢንዱስትሪያዊ ግስጋሴ በጥበብ (በቴክኖሎጂ) የሚያሳየው ለውጥ ሁለት ጫፎችን ይነካል/ይነቀንቃል፡፡ በቴክኖሎጂ ለውጥ ውስጥ ያሉ ኢንዱስትሪያዊ አገሮች አሮጌ ኢንዱስትሪዎችን እየተው የበለጠ የተራመዱና የተራቀቁ ኢንዱስትሪዎች ላይ እያተኮሩ ይሄዳሉ፡፡ በቴክኖሎጂ የመራቀቁ ከፍታም መደምደሚያ የሌለው ነው፡፡ አሁን ባለንበት ዘመን ብዙ ተፈጥሯዊ ነገሮች በሰው ሠራሽ ምርቶች መተካታቸው እየጨመረ ነው፡፡ ግብርናና ኢንዱስትሪም በተራቀቀ ቴክኖሎጂ ዓይናችን እያየ መቀላቀል ይዘዋል፡፡ የዘረ መል ምህንድስና ያልነካው “እርሻ” ከማሳ ወደ ሰማይ ጠቀስ ፎቆች ወጥቶ አፈር ልዛቅ፣ ዝናብንና ፀሐይን ልጠብቅ ሳይባል መከናወን ጀማምሯል፡፡ ይህ በእጅ ያለ ነው፡፡ አካላዊ ነገሮችን ማምረት ያስቻለው ዲጂታል የኅትመት ጥበብ ብዙ የፋብሪካ ኢንዱስትሪዎችን ዘመን አልፎባችኋል በሚል አዋጅ እያስደነገጠ ነው፡፡ ይችን ይችን ምሳሌ ብዬ ስጠቃቅስ የምናብ ዓይናችን ከሚከነዳውና አዕምሯችን ከሚገምተው በላይ አድማሰ ሰፊ የሆነው የጥበብ መራቀቅ እንደሚስቅብኝ እየተሰማኝ ነው፡፡ እናም የተራመዱ አገሮች ሰሰቱም አልሰሰቱ አሮጌና ዝቀተኛ ብለው የሚወተውትና ወደ ጥሬ ዕቃ አቅራቢ ሠፈሮች ለመዛወር የሚችለው የኢንዱስትሪ ዓይነት ከጊዜ ጊዜ መጨመሩ አይቀርም፡፡ ይህንን ልብ ብለን ከሆነ፣ በዛሬው የናኖ ቴክኖሎጂና የአርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ተዝቆ የማያልቅ ተዓምር እየደገሱ ባሉበት ምዕራፍ ውስጥ ኢትዮጵያ ጨርቅ ሸምና ስለሰፋች፣ የወተት፣ የሥጋ፣ የፍራፍሬ ተዋፅዖዎችን ለማቀናበር፣ የቅባት እህሎችን ለማንጠር፣ ጥሬ ቆዳን ወደ አለቁ የኢንዱስትሪ ቁሳቁሶች ቀይራ፣ ወዘተ የአካባቢና የዓለም ገበያ ውስጥ ለመግባት ደፋ ቀና ስላለች፣ አሜሪካ የሥጋት አዶከብሬ ይነሳባታል ብሎ ማሰብ፣ አቃዠኝ እንጃ ከማለት እንደምን ይበልጣል?! የግብርና ጥሬ ምርትን በኢንዱስትሪ ማቀነባበር ስለጀማመርን ከወዲሁ አውሮፕላን ሠርተን ቦይንግ ገበያ ሲያጣ አሜሪካኖቹ እየታያቸው ፈርተውን ይሆን? ወይስ የአርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ማዕከል አቋቋምን ስላልን በከፍተኛ ቴክኖሎጂ ውስጥ ተሻሚ መጣብኝ ብላ ፈርታን ይሆን?

ወደ ሌላ መከራከሪያ እንለፍ፡፡ በኢንዱስትሪ ከማደግ ይበልጥ አሜሪካና አውሮፓን ያሠጋቸው፣ ‹‹ኢትዮጵያና ኤርትራ የአፍሪካ ቀንድን አስተባብረው ቀጣናዊ የጂኦ ፖለቲካ ጉልበት ማውጣታቸው ነው›› የሚል አስተሳሰብም ተደጋግሞ ይነገራል፡፡ በዚህም ረገድ ምን ይመጣብናል ብለው እነ አሜሪካ እንደሚሠጉ የሚያሳምን ነገር ሊነግረን የቻለ የለም፡፡ በጂቡቲና በአካባቢው ጣቢያ ያበጁ አገሮች ተነሱ መባል ይመጣባቸዋል የሚል ፍርኃት ከሆነ አስቂኝ ነው፡፡ በዚህ ረገድ እነ ቱርክና ዓረብ ኤምሬቶች ሳይፈሩን አሜሪካ ዋና ፈሪ የምትሆንበት የተለየ ምክንያት ይኼ ነው ማለት አይቻልም፡፡ እንዲያውም ዕርጋታ የራቃቸው አገሮች የአሜሪካን የፀጥታ ተገንነት ሊናፍቁ እንደ መቻላቸው ከሆነ፣ ከትልቋ አሜሪካ ይልቅ ሥጋት መጎብኘት የነበረበት ትንንሾቹን ባለጣቢያዎች ነበር፡፡

ከትግራይ ጋር በተያያዘ በኢትዮጵያ ላይ አሜሪካ የምታነሳውን ዓይነት ቅሬታ ከሚያነሱት አገሮች የሚበዙት፣ በአፍሪካ ቀንድ አካባቢ ጣቢያ የለሾች እንደ መሆናቸውም መከራከሪያው ስንዝር አያስኬድም፡፡ ጉዳዩ ቀይ ባህር ላይ የማዶ ለማዶ ሽሚያ ይፈጠራል የሚል ሥጋት ከሆነም፣ ከአሜሪካና ከአውሮፓ ይበልጥ መንጫጫት የነበረባቸው የባህረ ሰላጤው አገሮች ናቸው፡፡ ባለመግባባት፣ በግጭት፣ በድህነት፣ በትርምስና በስደት መፍለቂያነት የሚታወቁት የቀንዱ አገሮች ከኤርትራ እስከ ሶማሊያ ድረስ ተያይዘው፣ ከዘርፈ ብዙ የድህነት ወጥመዶች የመውጣት ትርጉም ያለው ትግል ቢያደርጉ ስደትን፣ ዕርዳታ ፈላጊነትንና የሽብር ጣጣን የማቃለል ጉዞ ውስጥ መግባታቸውና የንግድ ቀጣናውን ሰላም አስተማማኝነት ማገዛቸው ነውና፡፡ ይህም ለአሜሪካና ለአውሮፓ ሁነኛ ጥቅም ነውና፡፡ የቀንዱን አገሮች እንዲህ ያለ ጥረት ተቃርነው ይቆማሉ ብሎ ክርክር አይረታም፡፡ ዕርዳታና ድጎማ በምን ሰበብ ልቀንስ (ላቋርጥ) የሚባልበት ጊዜ ላይ መደረሱ በራሱ ክርክሩን ያጥመለምለዋል፡፡

በአፍሪካ ቀንድ ውስጥ ሰላምና መረጋጋት መዳበሩ፣ ሥራ አጥነትና ስደትን የሚያዳክሙ የመግባባትና የዕድገት ሁኔታዎች መፈጠራቸው የአሜሪካና የአውሮፓ ስትራቴጂካዊ ጥቅም ናቸው፡፡ የዓረብና የእስራኤልን ግንኙነት በግብፅ ማቻቻልንና የስዊስ ቦይ ሰላምን ሊያጡት የማይሹት ጥቅማቸው እንደሆነ ሁሉ፣ የታችኛውን የቀይ ባህርና የህንድ ውቅያኖስ አካባቢ ሰላምንና መረጋጋትንም ሊያጡት አይሹም፡፡ አንዱን ለመጨበጥ ሌላውን መስዋዕትም አያስፈልጋቸውም፡፡ የህዳሴን ግድብ ግንባታን በመሠረቱ ሳይቃወሙ በውኃ አሞላሉና አለቃቀቁ/አጠቃቀሙ ላይ ግብፅ እንዳትጎዳባቸው ድርድሩን ከመከታተል ባሻገር፣ ድርድሩ ላይ አሻራቸውን ለማሳረፍ ላይ ታች የሚሉትም ለዚሁ ነው፡፡

በዓባይ ላይ ያለውን የኢትዮጵያንና የግብፅን ጥቅም እነ አሜሪካ በፍትሐዊነት አይመለከቱትም (ሚዛናቸው ለግብፅ ያደላል) የሚል ቅሬታ ሆድ አስብሶን ከሆነ፣ በብሶት መብከንከኑ ትርፍ አያስገኝልንም፡፡ አሜሪካ ለግብፅ ማድላት ይበጀኛል የምትልበት ብዙ ምክንያት ሊኖራት ይችላል፡፡ እኛ ሆድ ስለባሰንም አድሏዊነቷን አትጥለውም፡፡ አድሏዊነት ጥቅማችንን ባልጎዳበት አኳኋን ውጤት ላይ የመድረሱ ብልጠትና የትግል ኃላፊነት የእኛ እንጂ የአሜሪካ ኃላፊነት አይደለም፡፡ ብልጠት ቢያንሰን ግብፅ ከብልጠቷ አትቆነጥርልንም፡፡ የህዳሴ ግድባችን ከጎረቤቶቻችን ጋር እየተጠቃቀሙ ከማደግ በቀር ክፉ ዓላማ የሌለው እንደ መሆኑም፣ በደንብ ተከራክራን የሱዳንንና የግብፅን ቀጣፊ ‹‹እንጎዳለን›› ባይነት ለዓለም ማጋለጥ እስከቻልን ድረስ ፍትሐዊ ጥቅማችንን ማስከበር እንችላለን፡፡

ዓይናችንን ቤታችንን ወደ ማስተካከል

ትግራይን በተመለከተ ኢትዮጵያ ላለባት ወቀሳ ከሕወሓት ትግራይ የራቀ ቅኔያዊ ፍቺ ለማግኘት ያደረግነው ዳሰሳ አላዋጣምና ትኩረታችንን ወደ ቀጥተኛው የፖለቲካ ቀውሳችን መልሰን እውነት እውነት በሚመስው ላይ እንነጋገር፡፡ ጥቅምት 24 ቀን 2013 ዓ.ም. ሕወሓት በትግራይ የሰሜን ዕዝ ሠራዊት ላይ አዘናግቶ ከትጥቅ በማራቅ የፈጸመውን ጨካኝ ነውር፣ በገዛ ሹሙ እንደ ጀብድ በይፋ የተናነገረው ድል ከእኛ እጅ አይወጣም በሚል እብሪት ነበር፡፡ የኃይል ሚዛን ወደ ፌዴራል መንግሥት አዘንብሎ መቀሌን በቁጥጥሩ ሥር እስከሚያደርግ ድረስም፣ ብዙዎቻችን የቅርብ ውጤታማነትን መገመት በማንችልበት ሥጋት ውስጥ የነበርን ይመስለኛል፡፡ የፌዴራል መንግሥት በወሳኝ ደረጃ ትንፋሹ ከተመለሰ ወዲያ የሕወሓትን ግፈኛ የጦርነት አጀማመር በተመለከተ መረጃዎችን በምሥልና በቃለ መጠይቅ እያደራጀ ለዓለም ማጋለጥን በአግባቡ ሊሠራበት ለምን እንዳልቻለ ይከነክነኛል፡፡ ግፋቸውን በመገላለጥ ሒደት ውስጥ የኤርትራን ሠራዊት አገባብም ማሳወቅ ሲችል መደበቁ፣ ሕወሓቶች የግፍ ገመናቸውን በተጠቂነት ዋይታ እንዲጋርዱ አስችሏቸዋል፡፡ ጦርነት ከመጀመሩ በፊት የትግራይ ሕዝብ ዙሪያውን ከበባ እየተካሄደበት ነበር ይሉ እንደነበረው ጦርነቱን የፌዴራል መንግሥት፣ ኤርትራና የአማራ ክልል በትግራይ ላይ የመዝመታቸው “ማረጋገጫ” ማድረግ ቻሉ፡፡ አሜሪካና አውሮፓ ውስጥ ባደራጁት የፕሮፓጋንዳ ስንሰለታቸው አማካይነት ስሜት ነዛሪ ኡኡታዎችን (የጅምላ ጭፍጫፋ፣ ሰቅጣጭ የሴት ልጆች መደፈር፣ የጦር ወንጀል ሥራ) ማግተልተልና ምዕራባዊ የሚዲያ አራጋቢነትን ማግኘት ቻሉ፡፡

የኢትዮጵያ ሠራዊት ሰሜን ዕዝ ላይ ከጀርባ የመውጋት ጥቃት የተፈጸመበት መሆኑ፣ ኤርትራም በሕወሓት ላይ ቂም ያላት መሆኑ በበቀል ሊጠረጠር የሚችል ተጠቃሁ ባይነትን ለማመን የሚመች ነበር፡፡ እውነቱም፣ ግነቱም፣ ቅጥፈቱም የተለወሰበት ፕሮፓጋንዳ ሜዳ ሲያጣብብ፣ የኢትዮጵያ መንግሥት ትርጉም ባለው ደረጃ እውነቱን ከሐሰት ለመለየት የሚያስችል ጠንካራ መረጃ በተከታታይ ለመርጨት አለመፍጠኑም የሕወሓቶችን መታመን አግዟል፡፡ የኤርትራ ጦር ትግራይ ምድር ውስጥ መግባቱን ለማመን እንኳ የኢትዮጵያ መንግሥት ስንት ጊዜ አምጧል፡፡ እንኳን መሸፋፈንና ፈዛዛነት ተጨምሮበት በመንግሥት በኩል የሚሰጥ መረጃ በሐሰተኛ ፕሮፓጋንዳ የተሞላ ተደርጎ ይጠረጠራል፣ ይናቃል፡፡ ሽንፈት የደረሰበትና “ተዘመተብኝ! ተጠቃሁ!” የሚል ጩኸት ያነገበ ኃይል ደግሞ የበለጠ የመሰማትና የመታመን ዕድል ያገኛል፡፡ ሕወሓቶች በዚህም ዕድል በደንብ ነግደውበታል፡፡ ወደ ጎረቤት ከተሰደዱ ሰዎችም ሆነ አገር ውስጥ ከአዲስ አበባ እስከ ትግራይ ዘልቆ መረጃ የማግኘት የፈረንጅ ጥረት ከማዋቀራቸውና ከእነሱ የፕሮፓጋንዳ ቅኝት እንዳይወጣ በማድረግ ረገድ ብዙ ሠርተዋል፡፡ ግነትን፣ ቅጥፈትንና አድሏዊነትን የሚያጋልጥ መረጃ አደባባይ ላይ በወጣ ጊዜ እንኳ ስም ያላቸው ሚዲያዎች ፊት የተነፈሱትን “ስህተት” አስተባብለው የተዓማኒነት “ክብራቸው” ላይ ትዝብት እንዲያርፍ አለመፈለጋቸውና የገቢ ትርፍ ካለው የበደል ወሬ ጋር መቆየትን ማብለጣቸው ለሕወሓቶች ሌላ ጥቅም ነበር፡፡

ከዚህ ሁሉ በላይ ሆን ብሎ ለሕወሓት ጩኸት መወገንም ነበር፡፡ በዚህ አድልኦ ውስጥ የተጋገዙት ሰበዞችም የማይናቁ ነበሩ፡፡ ሕወሓት ከበረሃ ትግል አንስቶ በዕርዳታና በዕውቅና ፍላጎት በምዕራብ ውስጥ ፈጥሯቸው የነበሩ ግለሰባዊ፣ ቡድዊና መንግሥታዊ ቅርርቦች፣ በኢትዮጵያ መንበረ መንግሥት ላይ ከወጣም በኋላ በ27 ዓመታት ውስጥ ከመንግሥታትና ከዓለም አቀፍ ተቋማት ጋር የፈጠራቸው ትስስሮች፣ በትግራይ አካባቢያዊ መንግሥትነት ተወስኖ በነበረበት ጊዜም በአገሪቱ ፌዴራል መንግሥት ላይ ትዕቢቱን እየነፋ፣ እንደ ኢ-ይፋዊ አገረ መንግሥት በሚሠራው ጊዜ፣ በብሶተኛትና በማይቀር የአገርነት ልበ ሙሉነት በድብቅ የፈጠራቸው የ‹አይዞህ አለንልህ› ባይ ሥውር የውጭ ወዳጅነቶች፣ እንዲሁም ለሕወሓት/መለስ ዜናዊ ልዩ ፍቅር ያላቸው እነ ሱዛን ራይስ የአሜሪካ መንግሥትን ኢትዮጵያ ነክ አመለካከት (በጆ ባይደን ጊዜ) በጀርባ ውስወሳ ለመቃኘት ምቹ ሁኔታ ማግኘታቸው ሁሉ ለሕወሓት ጠቅመውታል፡፡

ይህ ሳያንስ የኢትዮጵያ መንግሥትም በድል ሞቅታ አገዝ አድርጓቸዋል፡፡ የኢትዮጵያ መንግሥት በተለያዩ ግንባሮች ውጊያውን አቀናብሮ በ15 ቀናት ውስጥ ፈጣን ውጤት በማሳየት ካስገረመ ወዲያ፣ በተወካዮች ምክር ቤት በነበረ በድል ብሥራት የተሞላ ስብሰባ ላይ (የታላላቆቹ የምዕራብ ጌታ አገሮች አምባሳደሮች ባሉበት) ስለኢትዮጵያ የረዥም መንግሥትነትና የነፃነት ታሪክ እየተነሳ ለዕርዳታ ሸብረክ ከማለት ነፃነት የሚበልጥብን ስለመሆናችን ያወሳው የደሃ ቀብራራነታችን ከድፍረት የሚቆጠርና “ይች  ባቄሌ…” የሚስብል ነበር፡፡ (በስተኋላ አስገራሚና በእልህ የተሞላ ባለብዙ መልክ ተጋድሎ ያካሄደውና ትርጉም ያለው ተፅዕኖ ያሳደረው የኢትዮ ኤርትራ ልጆችና የኢትዮጵያ ወዳጆች ሚና ቀደም ብሎ አለመነሳሳቱም ጎድቶናል)፡፡

በአገር ዘርጣጩ የሕወሓት የውጊያ ኃይል ላይ ሌላ ጉልህ ድል ተገኝቶ፣ እጅ አንሰጥም ብለው ሲታኮሱ ስለተደመሰሱትና ተማርከው/እጅ ሰጥተው ስለተያዙት የሕወሓት አውራዎች መግለጫ የተሰጠበት ዕለት ደግሞ፣ ከሕወሓት ሰዎች ጋር ትውውቅና ሽርክናቸው ትዝ ትዝ ለሚላቸው የውጭ ሰዎች/ቡድኖችና መንግሥታት ሌላ ዱጭታ ነበር፡፡ አንገታቸውን ቆንነነው ኩራትንና ማናህሎኝነትን ሲተነፍሱ የሚያውቋቸው ሰዎች ሰውነታቸው ተራግፎ የድግፍግፍ ሲሄዱ ማየት በራሱ ሆድ ሊያንቦጫቡጭና በምን መንገድ እንድረስላቸው ሊያሰኝ የሚችል ነበር፡፡ ወደዚያው “ተኩስ ቆሞ ድርድር ይካሄድ! ዓለም አቀፍ ዕርዳታ ሰጪዎች ይግቡ! ገለልተኛ አጣሪ ቡድንና ዓለም አቀፍ ጋዜጠኞች ይግቡ!…” የሚለው ውትወታ ሊደራ ችሏል፡፡ የሕወሓት አጋዥ ኃይል ከውጪ እንዳያሰርጉ ወይም ተፈላጊዎች ሾልከው እንዳያመልጡ ነቅቶ የመከታተሉ ተግባር ሳይዘናጋ፣ ለዕርዳታ ሰጪዎች፣ ለጋዜጤኞችና ለሰብዓዊ መብት ጥፋት አጣሪዎች በር ተከፍቶ ጩኸት ረገብ ሲልም የረሃብ አደጋ ሥጋት ደምቆ፣ የውጊያ መሰናክልነት በተወገደበት አኳኋን በሁሉም ሥፍራ ዕርዳታ ማድረስ ሰፊ ጫጫታ ፈጥሯል፡፡ ሕወሓቶችም ሰላም ማስከበርንና ከረሃብ ማትረፍን ያመካኘ የውጭ ወታደራዊ ኃይል እንዲገባ ሲለፉ ቆይተዋል፡፡ ሕወሓቶች የመነጠል ሙከራቸውን ይደግፉ የነበሩ ውስን የአውሮፓ መንግሥታት ሸሪኮች እንደ ነበሯቸው፣ ከሽርክናም በላይ የሕወሓት “ካድሬነትን የሚስተካከሉ (ውሸትን እንደትግል መሣሪያ የሚጠቀሙ) ፈረንጆችን ከመንግሥታዊ ሸሪኮቻቸው ውስጥም አፍርተው እንደነበር፣ የፊላንዱ የውጭ ጉዳይ መልዕክተኛ ተብዬ አድራጎት ምርጥ ምስክር ነው፡፡ “ከኢትዮጵያ የመንግሥት ሰዎች አካባቢ ትግሬዎችን በመቶ ዓመት ውስጥ የማጥፋት ዕቅድ እንዳላቸው ሰማሁ” በማለት (ሰኔ የመጀመርያ አጋማሽ ውስጥ 2013 ዓ.ም.) የተነፈሰው ቃለ መጠይቃዊ ውሸት፣ ዶሮ አራት እግር አላት ከማለት የማይሻል ኢትዮጵያን ከማሳማት ይልቅ ቅሌታሙን ሰው በመልዕክተኛነት የወከለውን አካል ያዋረደ በመሆኑ ስለውለታው እናመሠግነዋለን፡፡

“ተኩስ ቆሞ ዕርዳታ በሁሉም ሥፍራ” የሚለው ድምፅ የብዙ ፍላጎቶች አንቀልባ ነው፡፡ የተረፉትን የሕወሓት የግፍ አውራዎች አሹልኮ ማውጣት የሚሹ እንዳሉ ሁሉ በዕርዳታ ሽፋን ስንቅና ትጥቅ እያቀበሉ ሕወሓቶች የነበራቸውን አገር የመሆን ህልም ከሞት ለማትረፍ የሚሹም ይኖራሉ፡፡ ሕዝብ ሊረፈርፍ የሚችል ረሃብ እየስገመገመ ነው የሚል ሥጋት ከምር የገባቸውም ይኖራሉ፡፡ ከረሃብ ባሻገር አካባቢው በሰላም አልባነት መታመስ ያስፈራቸውም ይኖራሉ፡፡ እዚህ ላይ ያለው ሥጋት የብዙ ምዕራባዊ ኃይሎች የጋራ መገናኛ ሳይሆንም አይቀርም፡፡ ይህንን ግምት የሚያግዙ ጥቂት ሰበዞችን እንጠቃቅስ፡፡ ሕወሓት/ኢሕአዴግ ከጎረቤት አገሮች ጋር እየተሻረከና በወታደራዊና በደኅንነት ኃይሉ ብርታት የአገሪቱን ፀጥታ የተቆጣጠረበት (የሚተኩስ ተቃዋሚ የሌለ ያህል የሆነበት) ጊዜ ነበር፣ በተለይ በመለስ ዘመን፡፡ ከዚሁ ጋር ሕወሓቶች ግማሽ ሚሊዮን የደርግ ሠራዊትን አሸንፈው ሥልጣን የጨበጡ “ኃይለኛ ተዋጊዎች” የሚለውም ዝና ተደምሮ፣ ምዕራብያኑ የዘመነ መለስ-ሕወሓትን እረጭ አድርጎ ገዥነት፣ ግድያዎችና ማፈናቀል ከተበራከቱበት የሦስት ዓመት ሁኔታ ጋር ሲያስተያዩ የሕወሓት/ኢሕአዴግ አገዛዝ ከፀጥታ አኳያ በስንት ጣዕሙ ሳይሉ አልቀሩም፡፡ የሕወሓት እረጭ አድርጎ ገዥነት አርጅቶ በስተመጨረሻ በቅዋሜ የተናጠ መሆኑንና በኢትዮጵያ ሕዝቦች ዘንድ ከአሁን ወዲያ ተቀባይነት እንደማይኖረው ቢያውቁም፣ በኢትዮጵያ የሦስት ዓመታት ሰላም ማጣት ውስጥም የሕወሓት እጅ ያለ ከመሆኑ ግንዛቤ በመነሳት፣ ይህ ኃይል በሥልጣን ካልተሸበበ በቀር ለቀጣናውም እንደማይተኛ (አካባቢውን እያነካካ፣ ጦርነቱንና መታመሱን ከትግራይና ከኢትዮጵያ ውጪ ሊያሰፋው እንደሚችል) እምነት የያዙም ይመስላሉ፡፡

በሌላ በኩል በቀጣፊ የፕሮፓጋዳ ውስወሳ ምክንያት በአማራና በዓብይ መንግሥት ላይ የተሳሳተ ግንዛቤ ተፈጥሯል፡፡ አማራ በድፍኑ (አካባቢያዊ ሥልጣን እየመራ ያለው ቡድን ጭምር) የድሮ ገዥነት ናፋቂ የግዛት ተስፋፊና የፌዴራል ሥርዓት ቀልባሽ ተደርጎ ሲሳል ቆይቷል፡፡ የአማራ ልዩ ኃይል ከትግራይ ይውጣ የሚለው የምዕራባውያን ንዝነዛ ይህንኑ ግንዛቤ የቀሰመ ይመስላል፡፡ የዓብይ መንግሥት “የአማራ ተስፋፊነት” ሽርካና ለፌዴራሉ ሥርዓቱ አደጋ ተደርጎ ሳይጠረጠርም አልቀረም፡፡ የፌዴራል መንግሥቱ ፌዴራላዊነት ስማዊ እንጂ ኢትዮጵያ ውስጥ የአንድ ግለሰብ አምባገነንነት ተቋቁሟል የሚል ምኞታዊ ክስ ከመሰንበቱ ባሻገር፣ የኦፌኮው መረራ ጉዲና ግንቦት 2013 ዓ.ም. ወደ ኢትዮጵያ መጥቶ ለነበረ የአሜሪካ መልዕክተኛ የጻፈው ደብዳቤ አገረ መንግሥቱ ከምርጫ ቦርድ ጭምር የአምባገነንት “ግላዊ ንብረት” ሆኗል የሚል ጥላሸት የያዘ ነበር፡፡ ከኤርትራ ጋር ያለን ወዳጅነትም የአምባገነኖች ወዳጅነት ተደርጎ ይዋደቃል፡፡ እናም በኢትዮጵያም ሆነ በአፍሪካ ቀንድ ውስጥ ሰላም አልባነት እንዳይነግሥ፣ በሆነ ድርድር እነ ሕወሓት የሚካተቱበት “መፍትሔ” መፈጠር፣ የምዕራባዊያኑ ፍላጎት እምብርት ከዚህ ያልራቀ ነው፡፡ ዴሞክራሲና ነፃነት ኖረ አልኖረ ከቁጥጥር የወጣ ትርምስ በሌለበት “ሰላም” ውስጥ  የኢትዮጵያ ኅብረተሰብ ከነፍሰ ገዳይ ቡድኖች ጋር እየተግማማ ቢኖር ምዕራባውያኑ ብዙም የሚያስጨንቃቸው አይመስሉም፡፡

የእኔ ግምገማ ልክም ሆነ አልሆነ፣ ከዚህ ዓይነቱ ንቀት በላይ መሆናችንን ለራሳችንም ለዓለምም ለማረጋገጥ እልሁና ቁርጠኝነቱ ካለን የሚያስፈልገን “የነጭ የቅኝ ፍላጎት አሳፍረን የመለስን!/ነፃነታች አስከብረን የኖርን!…” የሚል መታበይ ሳይሆን፣ የውስጥ ቅሬታና ኩርፊያችንን ሁሉ መስዋዕት አድርገን ምርጫው የፈገለውን ያህል እንከን ቢኖርበት እንኳ፣ ሁሉንም ነገር ያለ ቀውስ በሕጋዊው ሥርዓት በማስተናገድ፣ ኅብረታችንን አጠንክረን (ኢትዮጵያን አኩርተን)፣ ቀሪ ፈተናዎቻችንን በብስለትና በዘዴ እየተወጣን የሰላምና የዴሞክራሲ ግንባታችንን ከልማታችን ጋር ማስኬድ ከቻልን፣ ይህ በራሱ እነ አሜሪካ በእኛ ላይ ያላቸውን አስተሳሰብ የመቀየር አቅም አለው፡፡

ከውስጥ ስኬታችን ሌላም፣ የአሜሪካ ዜግነት ያላቸው የኢትዮጵያ ልጆች ለኢትዮጵያ አቅም የሩቅ ቅርብ እንደሆኑም አንዘንጋ፡፡ አሜሪካ ውስጥ ያሉ ትውልደ ይሁዳዎች በአሜሪካ ፖለቲካ ውስጥ ያላቸው ተፅዕኖ ከኦሪታዊ የሃይማኖት ጀርባና ከኢኮኖሚ ጉልበት ጋር ሁሉ የተገናኘ ቢሆንም፣ የተፅዕኗቸው የመጨረሻ እንዝርት ያለው የምርጫ ውጤትን የመቀየር አቅም ላይ ነው፡፡ የእኛም ልጆች የዋናዎቹን ፓርቲዎች የወንበር ብልጫ በመቀየር ረገድ የሚጥሚጣ ያህል ተፅዕኖ ሊፈጥሩ እንደሚችሉ ገብቷቸው፣ አሁን ዴሞክራቶች በኢትዮጵያ ላይ የያዙትን አቋም የመግራት ትግላቸው አልሠራ ቢል በምርጫ ዘመኑ አጋማሽ ላይ የሆነ ነገር ለማትረፍ እየተሰናዱ ነው፡፡ ዋናው ጉዳይ እዚህኛው ፓርቲ ላይ ወይም እዚያኛው ላይ ቡጭሪያ ቢጤ ማረፉ ሳይሆን፣ አሜሪካዊ የኢትዮጵያ ልጆች በአሜሪካ ምርጫ ውስጥ ሊቆጠቁጥ የሚችል ልዩነት ሊያመጡ መቻላቸውን ሁለቱም ተፎካካሪ ፓርቲዎች ማወቃቸው ነው፡፡ ልጆቻችን የተፅዕኖ ዋጋቸውን ማሳወቅ እንደሚችሉም እንተማመናለን፡፡

ከአዘጋጁ፡- ጽሑፉ የጸሐፊውን አመለካከት ብቻ የሚያንፀባርቅ መሆኑን እንገልጻለን፡

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ

ሚዲያው በሕዝብ የህሊና ችሎት ከተዳኘ በቂ ነው!

መሰንበቻውን ድንገት ሳይታሰብ ያለ ማስጠንቀቂያ ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ...

የባህር በር ጉዳይ

በታምሩ ወንድም አገኘሁ ድሮ ድሮ ገና ልጅ ሆኜ ፊደል እንደቆጠርኩ...

አገሩ ፖለቲካዊ ስክነትና መደማማጥ ያስፈልገዋል

በንጉሥ ወዳጀነው    ኢትዮጵያ የሁላችንም የጋራ ቤት ነች፡፡ ‹‹ጥያቄዬ ተመለሰልኝ››፣...

የመንግሥት የሰብዓዊ መብት ተቋም ለምን የመንግሥት ሚዲያን ማስተማር አቃተው

በገነት ዓለሙ የአገራችን የ2016 የበጀት ዓመት መሰናበቻና የአዲሱ የ2017 በጀት...