Friday, December 9, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -

    የተመረጡ ፅሑፎች

    ግልግል!

    ከትውልድ ወደ ትውልድ እየተቀባበልን ባቀናነው፣ ባፈረስነው፣ ባሳመርነውና በቆፈርነው ጎዳና ዛሬም በ‹‹ኧረ መላ… መላ…›› ዜማ ጉዟችንን ጀምረናል። ‹‹አለመጠጋጋት የጠባብነትና የትምክህተኝነት አስተሳሰብ ማሳያ ነው። ሄይጠጋጠጋ…›› እያለ ወያላው ትርፍ ያግበሰብሳል። ‹‹ምን አስገለበጠኝ ወተቱን በጋን፣ ችዬ እገፋዋለሁ የማልለውን…›› ስትል መላ የጠፋት መላ የጠፋበት ደግሞ በበኩሉ፣ ‹‹ከቶ አንቺ አይደለሽም ጥፋቱ የእኔ ነው፣ እንደማይሆን ሳውቀው የምመላለሰው…›› ይላታል። ችለው የማይገፉትን ወተታቸውን በጋን የገለበጡና እንደማይሆን እያወቁ በሞትና በሕይወት ጎዳና የሚመላለሱት፣እምጵአፈር ልብላልህእያሉ ከከተማ መኮንን እኩል ያቀነቅናሉ። እኛ መጨረሻ ወንበር የተሰየምን ወጣቶች ከቅኔውም፣ ከዋርካውም፣ ከመብቱም፣ ከወተቱም ስለሌለንበት፣ ‹‹አቦ ዲጄው ሊጀምር ነው ጣቢያውን ቀይርል…›› እያልን ሾፌሩ ላይ እንጮኸለን። ‹‹ታክሲያችን መቃሚያ ቤት መሰላችሁ?›› በማለት ወያላው ተኮሳትሮ ወደ እኛ ዞረ። ‹‹የት ታውቀናለህ? አንተ ነህ ውሎና አዳራችንን የምትነግረን? ጣቢያ ቀይሩ ማለት እዚህ ያዳርሳል?›› አለው አንደኛው ከመሀላችን ቱግ ብሎ። ቱግ ለማለት ደግሞ ማን ያቅተውና!

    ነፍሱን ይማረውና ከተማ መኮንን ኧረ መላ መላውንቀጥሏል። ‹‹ፀብ አብርዱ በቃ። ምናለባት ይኼንንስ ብንሰማ? የቸገረን እኮ በአገር ልጅ ለአገር ልጆች የሚበሰር መላ ነው። እስከ ዛሬ ያጣነውም እሱን ነው። እስኪ በኑሮ እስኪያድለን በዘፈን እንፅናና…›› አለው ፊታችን የተሰየመ ቀጠን ረዘም ያለ ጎልማሳ። አጠገቤ የተሰየሙት ወጣቶች ሰከን አሉ። ሾፌሩ ይኼኔ፣ ‹‹ሰው ዘንድሮ ምን ነክቶት ነው ጣቢያዎችና ሥርጭቶቻቸው ላይ መግባባት ያቃተው?›› ሲል አጠገቡ የተሰየሙ ብርቱ አዛውንት፣ ‹‹እየተደናበረ ነዋ፣ ተሳዳቢ፣ ሁሉ ተቺ፣ ሁሉ ተንታኝ፣ ሁሉ ጽንፈኛበዛ። የማሰብና የመናገር መብታችን ተጣሰ እያሉ በሌላ ጥግ ከእነሱ ጋር ቆሞ ያልተሳደበና ያልጮኸ ሁሉ ጠላት ይደረጋል…›› አሉት። ይኼኔ ሾፌሩ፣ ‹‹ጋሼ እኔ እኮ ስለሬዲዮ ዘፈኖቻችን ነው ያወራሁት…›› ሲላቸው፣ ‹‹እኔስ ታዲያ ስለምን አወራሁ?›› ብለው አስፈገጉን። እውነት አይደል? ዘፈንና ጫጫታ አልበዛባችሁም!

    ጥቂት እንደሄድን ደግሞ ከአዛውንቱ አጠገብ የተሰየመ ተሳፋሪ፣ ‹‹እንግዲህ ጨዋታን ጨዋታ ያነሳዋልና አንድ ጨዋታ ላጫውታችሁ…›› ሲል አዛውንቱ ጣልቃ ገብተው፣ ‹‹ማን ተጫወተ? ሳንነጋገር?›› አሉት። ‹‹እንዴ? ጋሼ ዝምታም እኮ ጨዋታ ነው። አሁን የማጫውታችሁም ተድበስብሶ በዝምታ ስለፀና እኩልነት ነው…›› አላቸው። ‹‹እስኪ ቀጥል…›› ተባለ። ጨዋታው እነ አያ አንበሳ መንደር ነው። ቀበሮ፣ በግና አንበሳ ከዕለታት አንድ ቀን ከየማዕዳቸው ጠግበው እንደ ተነሱ መንገድ ላይ ተገናኙ። ጥጋብ ላይ ናቸውና በጥሞና የእግዜር ሰላምታ እየተሰጣጡ ተሳሳሙ፣ ተጨባበጡ። ቀበሮአያ አንበሳ ሰሞኑን ስፈልግዎ ነበርብላ ወሬ ጀመረች።በደህና?› አለ አያ አንበሳ የማረፊያ ቦታ እየመረጠ። በአካባቢያችን ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተባባሰ የመጣው ሁከትና ሰላም ማጣት በእጅጉ እያሳሰበኝ ነው። እርስዎ ደግሞ ከእኔ በላይ እንደሚያሳስብዎ አልጠራጠርም።አይደለም እንዴ እሜቴ?› አለች ወደ በግ ዞራ። ምስክር ፍለጋ መሆኑ ነዋ!

    ‹‹ልክ ነው፣ መቼም የዚህ ሁሉ አለመረጋጋትና ሰላም ማጣት መንስዔው የሁላችንም የአመጋገብ፣ የቋንቋና የአፈጣጠር ልዩነት ነው። ልዩነታችንን ብናቻችል ይኼ ሁሉ ነገር አይመጣም…›› ስትል አንበሳ ቀበል አድርጎ፣ድንቅ ንግግር ነው፣ ደግሞ እንዴት ነው ሁለታችሁም ያማረባችሁ?› እያለ በአንክሮ ማዳመጡን ቀጠለ። ቀበሮም የአንበሳን ከልክ በላይ መጥገብና የምትለውን ሁሉ ለመቀበል ዝግጁ መሆኑን ዓይታ፣ ‹‹ታዲያ አያ አንበሳ ከዛሬው ቀን ጀምሮ ሁላችንም ሳር በል ብንሆን ምን ይመስልዎታል? የሆዳችንን ነገር ከተቆጣጠርን በሌላ በሌላው መቻቻል አይከብደንም አለች። አያ አንበሳ በቀረበው ሐሳብ ተስማማ…›› እያለ ሰውየው ተረቱን ሲቀጥል፣ ‹‹ኧረ አሳጥረው በፈጠረህ የፖለቲካ ፓርቲ መግለጫ አስመሰልከው እኮ?›› ብሎ አንዱ ከመሀል መቀመጫ ጮኸበት። ነገሩ፣ ተረቱ፣ ፀቡ፣ ኩርፊያው፣ መግለጫውና ሠልፉ ስለሚረዝምብን ይሆን ትዕግሥት ያጣነው? ሊሆን ይችላል!

    ታክሲያችን ጉዞዋን ቀጥላለች። ባለተረቱ ተናዶ፣ ‹‹ምናለበት ብታስጨርሱኝ? ፌስቡክ ላይ ካልሆነ በቃ ንግግራችንን ጀምረን መጨረስ አንችልም ማለት ነው?›› ብሎ ተቆጣ። ‹‹ታዲያ በየት አገር ነው አንበሳ ሳር ለመጋጥ የሚደራደረው?›› አለች ከሾፌሩ ጀርባ የተሰየመች ወይዘሮ። ‹‹ሁሉንም ስጨርሰው ታውቁት የለ?›› ብሎ አፈጠጠ። የሰውየውን ሁኔታ ዓይታ ደግሞ አንዷ፣ ‹‹ሁልጊዜ ሰዎች የእኛን አስተሳሰብ ለምን አልተቀበሉም? ወይም ለምን እንደ እኛ አላሰቡም ብለን ሰዎችን አንቃወማቸው እባካችሁ። ከተሳሳቱ ሊመለሱ ወይም ምናልባት ካፈርኩ አይመልሰኝብለው በእዚያው ሊቀጥሉ ይችላሉ። አካሄዳችውን ጊዜ ሰጥቶ ማየት መልካም ነው፤›› ብላ ስታበረታታው ጉሮሮውን ይጠራርግ ነበር። ‹‹እሺ በል ቶሎ ንገረን!›› ጮኸ አጠገቤ የተቀመጠው፡፡ ትዕግሥት የለም በቃ!

    ‹‹ኋላማ ሁሉም ውለው ሲያድሩ ሆዳቸው ጎደለና ሳር ሊግጡ ሜዳ ተገናኙ። እሜቴ በግ አጨድ… አጨድ… ሽርክት… ሽርክት… እያደረገች ሳሩን በነፃነት ስታጣጥመው ቀበሮ የቱን ግጣ የቱን እንደምትተወው ጨነቃት። ይኼኔ ወደ በግ ጠጋ ብላ ድንገት ሳይታሰብ ሆድ ዕቃዋን ዝርግፍ አደረገችው። በዚያው ቅፅበት አያ አንበሳ ከተፍ ማለት።ምነው ቀበሮ ምን ተባብለን ነበር?› ቢላትምን ላድርግ እሜቴ በግ በእኩልነት አታምንም፣ ልምድና ተሞክሮዋን በመጠቀም በደቂቃዎች ውስጥ የጋጠችው ሳር የወር ይሆናልአለችው።እንዲያማ ከሆነ ደግ አድርገሻልብሎ ተራውን አያ አንበሳ ቀበሮ ላይ ጉብ ብሎ ሲገነጣጥላት፣ምነው አያ አንበሳ ምን ተባብለን ነበር?› አለች ቀበሮ ተራዋን ውጪ ነፍስ ግቢ ነፍስ ሆና፡፡ ‹አጉል ብልጣብልጥነት አያዋጣም› አላታ! ምን ለማለት ፈልጌ ነው መሰላችሁ…›› ሲል፣ በቃ! በቃ! በቃ! እያሉ ሁሉም ጮኹበት፡፡ ደግሞ እንደገና በምፀት ሳቅ አሽካኩ፡፡ ‹‹ምነው? የሰው ዘፈን ደጋግመው እየዘፈኑ የሰው ቀልድ ደግመው እየቀለዱ ታዲያ እስከ መቼ? ሥራ መፍጠር ቢያቅተን ተረት ለምን አንፈጥርም ብዬ እኮ ነው…›› እያለ አሁንም ተራቹ ሰቅዞ ሲይዘን  እንገላገለው ብለን ከዳር እስከ ዳር አጨበጨብንለት፡፡ ለማጨብጨብ ደግሞ ማን ብሎን፡፡ እንገላገል እያልን እያጨበጨብን በገዛ እጃችን አናታችን ላይ የሚወጡብን በዙ እንጂ፣ የማጨብጨብስ ችግር አልነበረብንም!

    ወያላችን ሒሳብ እየሰበሰበ ነው፡፡ በዚህ መሀል አንድ ተሳፋሪ፣ ‹‹የት ነበር ያደረግኩት? የት ነበር?›› እያለ ይርበተበታል። ወያላው በመገረም ሲያጤነው ቆይቶ፣ ‹‹ከሌለህ ውረድ!›› አለው። ‹‹ገንዘቡ አይደለም የጠፋብኝ ጓንቱ ነው…›› አለው። ‹‹የምን ጓንት?›› አለ ከጎኔ። ‹‹የእጅ ነዋ፣ ታዲያ እናንተን አምኜ ደግሞ ቫይረስ ይጫወትብኝ?›› ሲል የታክሲው ተሳፋሪዎች አጉረመረሙ። ‹‹ለምንድነው ግን የአሸባሪዎችና የአንዳንድ በሽታዎች ስም እጥር ቅጥን የሚለው?›› ትላለች ከፊት የተሰየመች ወጣት። ‹‹እኛ ምኑን አውቀን ቆንጂት?›› ይላታል ተረት የነገረን። ‹‹ነውር አይደለም እንዴ? እንዳመጣልህ ሰውን ቆሻሻ ብለህ ትሳደባለህ? ዘረኝነት፣ ጠባብነትና ትምክህተኝት እኮ ከዚህ ነው የሚጀምረው…›› አለው አንዱ። ‹‹እኔ ምለው እንዴት እስካሁን ስለእነዚህ አስከፊ ነገሮች ዶክመንተሪ ሳይሠራ ቀረ?›› ብላ ወይዘሮዋ ጠየቀች። ጉድ እኮ ነው!

    ‹‹ኧረ ስላላየሽ ነው ተሠርቶ ከተላለፈ ቆይቷል። እኛ እኮ ሲፈርስ እንጂ ሲሠራ ለማየት አንጓጓም…›› ሲላት ወጣቱ፣ ‹‹ይኼ የቱርክ ፊልም እንዴት ሥራ እንዳስፈታኝ አትጠይቁኝ…›› አለቻቸው በኃፍረት። ‹‹ምንም እንኳ ቴሌቪዥን መከታተል ራሱን የቻለ ሥራ መሆኑን ብናምንም፣ ይኼ ይኼ ጉዳይ የሞት የሽረት ስለሆነ ሁላችንም ባያመልጠን ጥሩ ነው…›› መሀል መቀመጫ ላይ የተሰየመ ጎልማሳ ነው፡፡ ‹‹አንተን እኮ ነው የምጠብቀው…›› ብሎ ወያላው ሲጮኽ ነው ተሳፋሪ ጓንቱን ፍለጋ ላይ እንደነበር ያስታወስነው፡፡ የግዱን ከኪሱ አውጥቶ በእጁ አሥር ብር ሰጠው። ወያላው ዘርዝሮ መልስ መለሰ። ወያላው ተረጋግቶ ደገፍ ብሎ፣ ‹‹እናንተ እኮ በዚህ አያያዛችሁ ታክሲ ውስጥ የእጅ መታጠቢያ አዘጋጁልን ትሉ ይሆናል…›› ቢል አዛውንቱ ቀበል አድርገው፣ ‹‹እናንተ እኮ አታፍሩም ይኼንንም ዘረኝነት፣ ጠባብነትና ትምክህተኝነት ትሉት ይሆናል?›› ብለው አሳጡት። ትምክህተኝነት የእምነት ስብከት ላይ ጭምር ባይወገዝ ኖሮ በዶክመንተሪ ብቻ የምንማማር አንመስልም ዘንድሮ!       

    ወደ መዳረሻችን ተቃርበናል። መንገዱ እርጥበታማ ነው፡፡ አቀማመጣችን ቁዘማዊ ነው። ሥጋትና ግራ መጋባት በእያንዳንዱ ተሳፋሪ ላይ ጎልቶና ደብዝዞ ይስተዋላል። ‹‹የዘንድሮው ደግሞ የተለየ ነው…›› ትላለች ቆንጂት። ‹‹ምኑ?›› ይላታል ጎልማሳው። ‹‹ፈውሱም ሕመሙም አንድ ላይ ሆኗል። ጥፋትና ልማት መሳ ለመሳ ቆመዋል። ወዴት እየሄድን ነው?›› ስትል ከጎኔ የተሰየመ ወጣት፣ ‹‹ወደ ሜክሲኮ ነዋ!›› አላት እየሳቀ። ‹‹ይኼን እኮ ነው የምለው። ቁም ነገር ሲወራ እንቀልዳለን። ቀልድ ሲወራ ተጠምዝዞ ፖለቲካ ይሆናል። ይኼንን የተምታታ ሰብዕና ከየት ነው የወረስነው?›› ብላ ከመጠየቋ፣ ‹‹ምናልባት ከፖለቲከኞቹ ይሆናላ። እውነቴን ነው። እንደ እኔ አስተያየትኢትዮጵያዊ ትራምፖችእየበዙ ነው። አንዱ ግድግዳ እናፍርስብሎ ይገጥማል፣ ሌላው አጥር እንጠርብሎ መግለጫ ያወጣል። ደግሞ አንዳንዱ ሳንወክለው ተወካያችሁ ነኝ እያለስታርባክስቁጭ ብሎዛሬም በሕይወት አላችሁ? ሙቱ አላልኳችሁም? አትጫረሱም?› እያለ ቁም ስቅላችንን ያሳየናል፤›› አለቻት ወይዘሮዋ። ‹‹ታዲያ ጥፋቱ የማን ነው? ዕውቅና የሰጠናቸው እኛ…›› ጎልማሳው መለሰ። ‹‹ጎበዝ መውጫ መግቢያ ካሳጣን ኮሮና ባልተናነሰ የአስተሳሰብ ቫይረስ ሊያሠጋን ይገባል…›› ሲል ተረተኛው አዛውንቱ ዝም ብለው ቆይተው፣ ‹‹እኮ ይኼ ቫይረስ በሐተታ ነው በተግባር የሚሽረው?›› ብለው ጠየቁት። ጥያቄው ሳይመለስ ወያላው ‹‹መጨረሻ!›› ብሎ በሩን በረገደው። ‹‹ከሚያዩትና ከሚሰሙት ይልቅ የሚጠብቁ ብፁዓን ናቸው። ቫይረስ በመድኃኒት እንጂ በወሬ አይመክንም፡፡ በአገር ላይ የተነሳ ውጋትን መፈናፈኛ አሳጥተው እርስ በርሱ እንዲባላ ማድረግ ነው አልሽር ያለ ደዌን በምን ያክሙታል? ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ምሱን ይሰጡታል፡፡ ያኔ ምድርን ተሰናብቶ ያበቃለታል፡፡ ግልግል ማለት ይኼ ነው…›› ብለው አዛውንቱ ተሰናበቱን፡፡  መልካም ጉዞ

    Latest Posts

    - Advertisement -

    ወቅታዊ ፅሑፎች

    ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት