Sunday, June 16, 2024
- Advertisment -
- Advertisment -

የልጆች ሥነልቦና እና ኮቪድ-19

በብርሃኑ በላቸው አሰፋ

በቅርቡ የተባበሩት መንግሥታት የሕፃናት ፈንድ ድርጅት (ዩኒሴፍ) ባወጣው መረጃ መሠረት፣ በመላው ዓለም ኮቪድ-19 ከተቀሰቀሰ ጊዜ ጀምሮ 1.6 ቢሊየን ተማሪዎች ላይ ተፅኖውን አሳርፏል፡፡ ከነዚህም ውስጥ 60 በመቶ የሚቆጠሩት ልጆች ናቸው፡፡

ጥናቱ እንደሚያመለክተው ልጆች ሙሉ ለሙሉ አልያም በከፊል በቤት ውስጥ ቢያንስ ለበርካታ ወራት መሰንበታቸው ከፍተኛ ለሆነ ሥነ ልቦናዊ ቀውስ ያጋልጣቸዋል፡፡ ዩኒሴፍ በዚህ ጥናቱ በመላው ዓለም ኮሮናን ተከትሎ ከሰባት ልጆች መካከል አንዱ ለአዕምሮ ጤና መታወክ ይጋለጣል፡፡

የዓለም ጤና ድርጅት ባደረገው ሌላ ጥናት ደግሞ በመላው ዓለም 10-12% የሚጠጉ ልጆች ለአዕምሮ ሕመም የተጋለጡ ናቸው፡፡ ጥናቱ እንደሚጠቁመው እንደ ኮሮና መሰል ወረርሽን በሚከሰትበት ወቅት ልጆች ችግሩ የመቋቋም አቅማቸው ይለያያል፡፡ አንዳንድ ልጆች ከሌሎች ልጆች በተሻለ ችግሩን የመጋፈጥ አቅም አላቸው፡፡ ይሁን እና አንዳንድ ልጆች ደግሞ ወረርሽኙ በሥነ ልቦናቸውና ስሜቶቻቸው ላይ ከፍተኛ ጫና ያሳድራል፡፡

ኮቪድ-19 ተከትሎ የሚስተዋለው ሥነ ልቦናዊ ጫና የተለያዩ መገለጫዎች አሉት፡፡ በዋናነት ከሚታዩት ምልክቶች መካከል ድበታ፣ ጭንቀት፣ ትኩረት ማጣት፣ ቁጣ፣ ፍርሃት፣ ፀፀት፣ መነጫነጭ፣ እና ተስፋ ቢስነት ይጠቀሳሉ፡፡

እነዚህ ስሜቶች ደግሞ አካላዊ መገለጫዎች ይኖራቸዋል፡፡ ለአብነትም የጨጓራ ሕመም፣ ራስ ምታት፣ የምግብ ፍላጎት እጦት ይገኙበታል፡፡ ከዚህም በተጨማሪ  ኮቪድ-19 በልጆች ማኅበራዊ መስተጋብራቸው ላይ ተፅዕኖ ማሳረፉ አልቀረም፡፡ በዋናነትም የልጆች የዕለት ተዕለት ልማዳቸው መገታት አልያም መዘበራረቅ፣ ምቾትና ደኅንነት እንዳይሰማቸው ያደርጋቸዋል፡፡ በመገናኛ ብዙኃን እና በማኅበራዊ ትስስር የሚሠራጩ ተከታታይ የሞትና የሕሙማን  ዘገባዎች ልጆችን ለፍርሃትና ለጭንቀት ያጋልጣቸዋል፡፡ 

ወላጆችም ሆኑ አሳዳጊዎች ታዲያ በዚህ ፈታኝ ወቅት የችግሩን አሳሳቢነት በመረዳት ልጆች  ላይ የሚስተዋለውን እንግዳ ባሕሪና ልምምድ በንቃት ሊከታተሉ ይገባል፡፡  ወረርሽኑ በልጆች ሥነ ልቦና ላይ የሚያደርሰውን ስብራት ለመጠገን በተለይ የወላጆችና አሳዳጊዎች ሚና ከፍተኛ ነው፡፡

 የመጀመርያው የወላጆች ኃላፊነት በኮቪድ-19 ዙርያ ግልፅ የሆነ ውይይት ማድረግን ይመለከታል፡፡ ውይይቱ ልጆች ስለወረርሽኑ ያላቸውን አመለካከትና የሚፈጥርባቸውን ስሜት እንዲገልፁ ምቹ ከባቢ ይፈጥራል፡፡ ሌላው ልጆች ለብቻቸው ከአቅማቸው በላይ የሆነውን አልያም የሚያብሰለስሉትን እንዲተነፍሱ እድል ይሰጣል፡፡ በዚህ ወቅት ከወላጆች የሚሰሙት የአብሮነት ማረጋገጫ ቃላት የሥነ ልቦና ብርታትን ያጎናፅፋቸዋል፡፡ ልጆች የውስጥ ስሜታቸው እውቅና ተሰጥቶት በወላጆቻቸው መደመጣቸው ብቻ የሥነ ልቦና ቁስላቸውን የመፈወስ አቅም አለው፡፡

ወረርሽኑን ተከትሎ ልጆች በፍርሃትና ግራ መጋባት ውስጥ ሊገቡ ስለሚችሉ ወላጆች ይህንን በመረዳት ገንቢ ምክርና የማረጋጋት ሥራ እንዲሠሩ ይጠበቃል፡፡

ወላጆች ኮቪድ-19 በተመለከተ የሚሰጡት ማንኛውም መረጃ ዕድሜያቸውን ያገናዘበ መሆኑን ሊያረጋግጡ ይገባል፡፡ ሌላው ልጆች ዕድሜያቸውን ያገናዘበ የመገናኛ ብዙኃን አጠቃቀም እንዲኖራቸው ወላጆች ክትትል እንዲያደርጉ ይመከራል፡፡

በቤት ውስጥ ከልጆች ጋር በቂ ጊዜን ማሳለፍ ለአብነትም ሥዕልን መሣል ፣ መጻሕፍት ማንበብ፣ ዕድሜያቸውን የሚመጥን የጋራ አካላዊ እንቅስቃሴ ማድረግ ይገኙበታል፡፡ ይህም  ሥነ ልቦናቸውን ከማበርታት በተጨማሪ በጨዋታ ውስጥ አካላዊ ጥንካሬና የፈጠራ ክህሎታቸውን ያዳብራል፡፡  በኮሮና ወቅትም ቢሆን የሕይወትን በጎ ገጽታ በማጉላት የልጆችን ተስፋ ማነቃቃት ይመከራል፡፡

 ሰላማችሁ ይብዛ፡፡

ከአዘጋጁ፡- ጽሑፉ የጸሐፊውን አመለካከት ብቻ የሚያንፀባርቅ መሆኑን እየገለጽን በኢሜይል አድራሻቸው [email protected] ማግኘት ይቻላል፡፡

spot_imgspot_img
- Advertisment -

በብዛት የተነበቡ ፅሁፎች

Related Articles