Sunday, January 29, 2023
- Advertisement -
- Advertisement -

የተመረጡ ፅሑፎች

እንኳን ዛሬ ቀርቶ ትናንትናም ታልፏል!

ሰላም! ሰላም! እንዴት ይዟችኋል? ድሮ ጦርነትን የምናውቀው በሲኒማ ነበር። አሁን ግን የገሃዱን ዓለምና ሲኒማን መለየት አቅቶናል። ከዓመታት በፊት ማለትም ድሮ ሲኒማ አምፔር፣ ሲኒማ ኢትዮጵያና ሲኒማ ዓድዋ ገብቶ ፈረንጅ በምናቡ የፈጠረውን ጦርነት ከጠዋት እስከ ማታ አፍጥጠን ስናይ መሀሉ ያለን ይመስለን ነበር፡፡ የምሬን እኮ ነው፡፡ ታዲያ አንድ ጊዜ የአሜሪካና የቬትናም ጦርነት በሲኒማ ስናይ የሆሊውድ ሴራ ባይገባንም፣ የማይመስሉ ሙልጭ ያሉ ውሸቶችን መታዘብ አላቀተንም ነበር። አሜሪካኖች ልዕለ ሰብ መስለውና የማይቻለውን አድርገው ጠላታቸውን ሲበታትኑት ሲኒማ አይመስልም ነበር፡፡ ምንም ቢሆን አስተሳሰባችን ስላልተበረዘ ዝም ብሎ መሸወድ ግን አልነበረም፡፡ ዕድሜ ለጊዜ እውነተኛው የጦር ሜዳ ፍልሚያ ላይ እነዚያ ቀጫጭንና አጫጭር ቬትናሞች ጠረንገሎዎቹን አሜሪካኖች ማርከው እንደ ሠንጋ ሲነዱ ስናይ፣ በሆሊውድ ሰዎች ግብዝነት መሳቃችንም አይረሳኝም። ምሁሩ የባሻዬ ልጅ፣ ‹‹አሜሪካ በሥነ ልቦና ጦርነት ነው እንጂ የሚያሸንፈው፣ በእውነተኛው ግንባር እኮ ድል ያደረገበት አንዳችም ሥፍራ የለም፡፡ ከቬትናም እስከ አፍጋኒስታን ተራ በተራ መቁጠር ትችላለህ…›› ሲለኝ ነገሩ ወለል ብሎ ይታየኛል። ምን እኔን ብቻ!

አዛውንቱ ባሻዬ ሲኒማ ሲባል የሚታያቸው ነገር ሰዶ የማሳደድ ትዕይት እንደሆነ አስታወስኩ። አንዱ ሲሮጥ አንዱ ሲያባርር ካላዩ ብዙ ጊዜ የሳምንቱን ታላቅ ፊልም ትተው ይተኙ እንደነበር ልጃቸው ያጫወተኝ ትዝ አለኝ። ታዲያ ዛሬ ዛሬ ኑሮና ብልኃቱ አልገጣጠም እያለ ሰዶ የማሳደድሙቪራሳችን መሥራት በመጀመራችን፣ እንደ ባሻዬ ቁጭ ብሎ በሲኒማ ከመመሰጥ ኑሮ በሚያሠራን በራሳችን ሰርከስ መዝናናት እየበለጠብን መምጣቱን አምኛለሁ። ሰው መቼስ ለጉድ አይደል የተፈጠረው? እውነቴን እኮ ነው፡፡ ትከሻው አይችለው ሸክም፣ ዓይኑ አይቆጥረው መከራ የለም። አንዱ በቀደም ዕለት የግንባሩን ወዝ በነጭ መሃረቡ እያበሰ፣ ‹‹ይገርማችኋል እኮ፣ ይህንን ቪ8 መኪና ስገዛው ዋጋው አራት ሚሊዮን ገደማ ነበር፡፡ አሁን ግን ልሽጠው ብል ከስምንት በላይ ተለምኜ ካልሆነ አይቻልም…›› እያለ ሲያወራ፣ አጠገቤ ቆሞ የነበረ የእኔ ብጤ ደላላ ከት ብሎ ስቆ፣ ‹‹እኛ ብቻ ነን ከቀን ወደ ቀን እየወረድን ያለን ብሎ…›› በንዴት እየተፈናጠረ ጥሎን ሄደ፡፡ ይገርማል ተብሎ አይተውም ነገሩ!

እናም አደራችሁን መንገድ ስትሄዱ የሚከተላችሁን ሰው እያጤናችሁ ተጓዙ። ሰው አያየኝም ብላችሁ የማይገባ ሥፍራ ፊኛችሁን ልታስተነፍሱ ስትሉ መሽሎክሎክ አታብዙ። የምሬን ነው፡፡ ለብዙ ሰዓት ከሰው ተገንጥላችሁ አታሳልፉ። ምንም እንኳ ዘመኑ የግለኝነት እንደሆነ ባውቅም፣ ቢያንስ ብትጮሁ ሰው የሚሰማበት ሥፍራ ጠጋ ጠጋ በሉ። አጥፊው ቢሆንም ለሰው መድኃኒቱ ደግሞ ሰው ነው። መማል ይጠበቅብኛል? አዎ፡፡  እናም በዛሬ ጊዜ እንደ አገርም እንደ ግለሰብም ጠላታችን ብዙ ነው። አሜሪካ ከሚሉት ጀምሮ ግብረ አበሮቹና ሸሪኮቹ ድረስ ለምን እኛ ላይ ዓይናቸው ደም እንደሚለብስ መመርመር ቢያስፈልግም፣ እንደ አንድ ተራ ያልተማረ ደላላ ልነግራችሁ የምፈልገው ነፃ መሆናችን አይመቻቸውም፡፡ የነፃነት ተምሳሌት፣ ቀንዲል፣ የጥቁር ሕዝቦች መከታ፣ አይበገሬዎችና የመሳሰሉት መጠሪያዎቻችን አይመቻቸውም፡፡ አስቡበት እስኪማሰብ ጥሩ ነው። ማሰብ እየደከመንና እየሰለቸን እኮ ነው፣ ያላሰብነው ነገር ባላሰብነው አሳቻ ሰዓት አድብቶ  ቁም ስቅላችንን የሚያሳየን። አይደል እንዴ!

ታዲያ ምሁሩ የባሻዬ ልጅ ከራሴ ጋር የምነጋገርበትን ይኼን ሰሞነኛ ነገር አንስቶ፣ ‹‹አንበርብር እባክህ አንተ በሥራህ ከብዙ ሰዎች ጋር ትገናኛለህ፣ ትውላለህ፣ በየደረስክበት ሁሉ በነፃነት መኖራችን የሚያናድዳቸው ያሉትን ያህል፣ እኛ ስንበረታና ስንጠነክር ከጎናችን መቆም የሚፈልጉ አፍሪካውያን ብቻ ሳይሆኑ ሌሎችም እንዳሉ ከማስረዳት አትቆጠብ…›› ሲለኝ በጣም ደነገጥኩ። ‹‹ስንትና ስንት ማስትሬትና ዶክትሬት ዲግሪዎችን የተሸከሙ በርካቶች ባሉበት አገር፣ አንድ ተራ ደላላ ማን ያዳምጠዋል ብለህ ነው ይህንን ሁሉ ዕዳ የምታሸክመኝ?›› ስለው፣ ‹‹የመልዕክቱ ጥራትና ተቀባይነት የሚለካው በተላለፈው ሐሳብ ጥንካሬ ላይ እንጂ ማን ተናገረው በሚለው አይደለም፡፡ መርጦ ማዳመጥ የባለቤቱ ኃላፊነት ቢሆንም፣ ተገቢውን ሐሳብ በተገቢው ጊዜና ሥፍራ የማስተላለፉ ኃላፊነት ደግሞ የእያንዳንዳችን ነው…›› ብሎ ሲመልስልኝ ከድንጋጤዬ መለስ አልኩ። እሱ የሚለው፣ ‹ለአገር እስከ ጠቀመ ድረስ ማንም ሊናገረው ይችላል፣ ጠቀሜታውን መዝኖ የመረዳት ጉዳይ ግን የባለቤቱ ነው…› በማለት አዕምሮዬ ሹክ ሲለኝ ደግሞ ደስ አለኝ፡፡ ደስታን የምንፈጥረውም ሆነ የምናባርረው እኛ መሆናችን ሲከሰትልኝ፣ መልዕክቱን በስፋት ለማዳረስ ለራሴ ቃል ገባሁ፡፡ እንዲያ ነው እንጂ!

አንዴ በዚህ አንዴ በዚያ የምሽሎከለከው በአጭሩ ምን ልላችሁ ፈልጌ መሰላችሁ? ለራሳችሁና ለአገራችሁ ዋጋ ስጡ ለማለት ነው። አገርን የምታህል ታላቅ መኖሪያችን እዚህ የደረሰችው በከፍተኛ መስዋዕትነት ነው ብላችሁ ለቀባሪው ማርዳት ይሆንብኛል። ስለአገር ጉዳይ ዝም እንደማይባልም እንዲሁ፡፡ ነገር ግን እኔ ደላላው አንበርብር በገዛ ሕይወቴ ቤተ ሙከራ ውስጥ ያረጋገጥኩት ነገር ቢኖር፣ ዓለምን ከካርቦን ልቀት ቀጥሎ እያበላሻት ያለው ዝምታ ነው። ማንጠግቦሽ በዚህ ባትስማማም። ‹‹ዝም ባለ አፍ ዝንብ አይገባምእያልን ስንቱ አፍንጫችን ላይ ቆሞ ደነሰብን?›› ስላት መልሷ ዝምታ ነው። ዋሸሁ ግን? አሁን በቀደም ዕለት ምን ሆነ መሰላችሁ? መቼም እኔ እንደምታውቁኝ ይሉኝታ አለብኝ። የድሮ ልጅ ነኛ። አሁን ባለመፈጠሬ የሚቆጨኝ ነገር አንዱ ይኼ በይሉኝታ አንደኛ መሆኔ፣ መብትንና የላብን ዋጋ መጠየቅን እንደ ግብዝነትና ስግብግብነት መቁጠሬ ነው። ስንቶች በአናታችን ላይ እተረማመዱ በአጉል ብልጠት ከሚሊዮን አልፈው ቢሊዮን ለመቁጠር ዳር ዳር ሲሉ ሳይ፣ ዘመኑ ብቻ ሳይሆን አውሬው ባህሪያችን ያስጠላኛል፡፡ ስግብግብ ሁሉ!

የዛሬ ዓመት ይመስለኛል ታዲያ አንድ ትልቅ ዘመናዊ ቪላ በሚሊዮኖች አሻሽጬ ሳበቃ፣ኮሚሽኔን› ለመቀበል ሁለት ሦስት ቀናት ፊቴን አስመታሁ። ሒሳቤን ብዬ አፍ አውጥቼ እንዳልጠይቅ ሻጭም ገዥም በዕድሜ የበሰሉ አዛውንት መሳይ ስለሆኑ፣ልጅ ለእናቷ ምጥ አስተማረችይሆናል ብዬ ተቸገርኩ። የመመላለሴ ሚስጥር ይገባቸዋል ብዬ ብዙ ተመላለስኩ። የገባቸው አልመስል አሉ። በእርግጥ የገባቸው ግን ዝምታዬ ሞኝነት እንደሆነ ነው። ስንቱ አስተዋይና አራዳ ይሆን ዝም ስላለ ብቻ ሊሞኝ የታጨው? አወይ በረባ ባረባው ስንተዛዘብ የምናባክነው ዕድሜያችን? የራሳችንን የባከነ ዕድሜ ሳንቆጥር ገዥዎቻችን ተኝተው ሳይሠሩ ያባከኑትን ዕድሜ ስንቆጥር ግን የሚደርስብን የለም፡፡ ነገርን ነገር ያነሳዋልና ከትናንት የተሻለ ነገር የሌለው አፍለኛ ፖለቲከኛ እየተነሳ የትናንቶቹን ሲያንቋሽሽ ስሰማ ይነደኛል፡፡ ተሽሎ ተገኝቶ የሠራ ደግሞ ከትናንት የተሻለውን ቀምሮ፣ የማይረባውን ትቶ ውጤት ያሳያል እንጂ እንደ አሳዳጊ እንደበደለው ሲሳደብ አይገኝም፡፡ ጨዋነት ይባላል!

ወደ ጉዳዬ ልመለስና እኛ የተነሳብን ቀን ነገሩ ከባድ አይደል፣ ‹‹ገንዘቤን!›› አልኳቸው። እነሱን ደጅ ስጠና ስንት ሥራ እንዳመለጠኝ እኔ ነኝ የማውቀው። አንድ ቀን እንዲያውም የባሻዬ ልጅ፣ ‹‹ያንን ገንዘብ አልተቀበልክም?›› ብሎ ሲጠይቀኝ ተበሳጭቼ ሕዝብ እየሰማኝ፣ ‹‹በገዛ አገራችን ድንኳን መትከያ የምትሆን መሬት አጥተን፣ በኑሮ ተማረን፣ በትራንስፖርት ችግር ተመረን፣ ጭራሽ ሰው የላቡን የጉልበቱን ምንዳ በልመና ስጡኝ ይላል?›› ብዬ አቀለጥኩት። ያው እንደምታውቁት ብሶት ተባብሶዘራፍ… ዘራፍ…ሲያስብል ሰው በለመደበት አፉ አብዷል ብሎ ከንፈር እየመጠጠ ተጠቋቆመብኝ። ሀሜታውን ልሸሽ በተውኩት መንገድ በኩል ስጓዝ ደግሞ አንድ የሚያውቀኝ ሰው፣ ‹‹እባክህ  20/80 ኮንዶሚኒየም ደርሶኝ ገንዘብ ስላስፈለገኝ የተወሰነ ብር አበድረኝ…›› አይለኝም? እሱ ምን ያድርግ? ሌላ ጊዜ በይሉኝታ ሳልችል እችላለሁ፣ ሳይኖረኝ አለኝ ብዬ አስለምጄ እያልኩ በልቤ፣ ‹‹ለመሆኑ ስንት ፈልገህ ነው?›› ስለው፣ ‹‹100 ሺሕ ብር አንተ ከሰጠኸኝ ሌላውን ከሌላ እሟሟታለሁ…›› ብሎኝ አረፈው። ‹‹ወይ ወንድሜን፣ እኔ የዕለት እንጀራ የማባርር ተራ ደላላ ይህንን ያህል ገንዘብ ኖሮኝ ለአንተ ባበድር ባንኮቹ የሚለቁኝ መሰለህ…›› ብዬው በቆመበት ትቼው ሄድኩ፡፡ ሰዎቹም የዓይኔን ማጉረጥረጥ ዓይተው ነው መሰለኝ ሳያንገራገሩ ገንዘቤን ሰጡኝ፡፡ እኔም የጎደለ ጓዳዬ በመጠኑም ቢሆን እንዲያገግም ወደ ማንጠግቦሽ ቆሰቀስኩ፡፡ ከእጅ ወደ አፍ ኑሮ!

በሉ እንሰነባበት። ይኼው እያደር ስንት የሚያስጨንቅ፣ የሚያበሳጭና የሚያነጋግር ችግር እያለብን፣ አንዳንድ ቅንጡዎች ደግሞ ያልበላንን ማከክ ሥራችን ሆኗል። ምን ሆነ መሰላችሁ? እኔና ምሁሩ እንደ ልማዳችን አንዳንድ ልንል ወደ ተለመደችዋ ግሮሰሪያችን ጎራ ብለናል፡፡ ጥቂት ስንጫወት ጥቂት ስንጎነጭ እንደቆየን፣ አንድ ነገር የገባው የመሰለ ጎልማሳ ትምባሆ አውጥቶ ለኮሰ። አጠገቡ የተቀመጠው ድምፁን ከፍ አደርጎ፣ ‹‹ከጭሰኝነት ከተላቀቅን ከአራት አሥርት በላይ ደመራዎች ተለኩሰዋል፡፡ እዚህ ግሮሰሪ ግን አሁንም ፊውዳሎች ያጨሱብናል፡፡ ሕግ የማይገዛቸው ፊውዳሎችና አስፈጻሚዎች…›› ብሎ የግሮሰሪዋ ባለቤት ላይ አፈጠጠ። እኔና የባሻዬ ልጅ ተያየን። ግሮሰሪያችን በአጫሾችና በተቃዋሚዎቻቸው ክርክር በአንድ እግሯ ቆመች። ተቃዋሚዎችና ገዥው ፓርቲ ሲከራከሩ እንኳ ይኼን ያህል አቧራ መነሳቱን እጠራጠራለሁ። ‹‹እኮ እናያለን ሕጉ ተፈጻሚነት አጥቶ አጠገቤ ቁጭ ብለህ ከለኮስክ አንተ ጀግና ነህ…›› ይላል አንዱ። ሌላው ተቀብሎ፣ ‹‹አይ እኛ፣ ስንት ቁስልና ስንት ችግር እያለብን፣ ስንት የኑሮ ውጣ ውረድ ጣጣ አስቀምጠን፣ ወገኖቻችን በጦርነትና በረሃብ እየተገረፉ፣ ያውም ጠባብ የዴሞክራሲያዊ ሜዳ ይዘን ለምንድነው በቀላሉ መግባባት በምንችልባቸው ጉዳዮች መነታረክ የሚቀናን? አሁን ምን አለበት ወጣ ብላችሁ ብታጨሱ…›› ይላል። ሰሚ የለም!

የባሻዬ ልጅ ደግሞ፣ ‹‹እውነት እኮ ነውሕግ አልከበር ብሎ አይደል እንዴ የማንም ጀብደኛ አገር የሚያውከው? የጠባብ ግሮሰሪ ሕግ ማስከበር ያቃተው ባለቤት፣ እንዴት ሆኖ ነው ስለአገር ጉዳይ ሲነሳ ዋነኛ ተንታኝ ለመሆን የሚቃጣው? ለምንድነው ግን የራሳቸውን መናኛ ሱስ ከአገር እያስበለጡ እርስ በርስ የሚያፋጁንን ዝም የምንለው?›› ሲለኝ ጎልገባ ይመስል ጭብጨባና ፉጨቱ ትግትጉን አበረደው። እኔ ደላላው አንበርብር ጤናን በተመለከተ የማያወላውል አቋም አለኝ። ሱሰኛውን ሳይሆን ሱስን  አወግዛለሁ። ግን ከምናወራላቸው ሱሶች በላይ የማናወራባቸው በርካታ እንከኖች ሥር ለሥር እንደ ምስጥ ቦርቡረው ሲጥሉን ዝም ማለታችን አይገባኝም። አንዱ አባራሪ ሌላው ተባራሪ እየሆንስ እስከ መቼ እንዘልቀዋለን? ‹‹በነገራችን ላይ ድሮ ወዳጆች ወይም ጎረቤታሞች ሲጣሉ ገላጋይ ወይም አስታራቂ ብዙ ነበር…›› ሲባል፣ ‹‹አይዞን እንኳን ዛሬ ቀርቶ ትናንትናም ታልፏል…›› የሚለው ምሁሩ ወዳጄ ነው፡፡ ልክ ነው፡፡ መልካም ሰንበት!

Latest Posts

- Advertisement -

ወቅታዊ ፅሑፎች

ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት