Monday, June 24, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -
ማኅበራዊለኢንፌክሽን ተጋላጭነትን የሚታደገው ፕሮግራም

ለኢንፌክሽን ተጋላጭነትን የሚታደገው ፕሮግራም

ቀን:

ኢቦላ፣ ኮሌራ፣ ኢንፍሉዌንዛ፣ ኮቪድ-19 ወረርሽኝ እንዲሁም እያደገና እየተስፋፋ የመጣው ፀረ ተህዋስያን መድኃኒቶች በጀርሞች መላመድ የዓለም ኅብረተሰብ ከፍተኛ የጤና ሥጋቶች ተብለው ከተለዩ ዓመታት አስቆጥረዋል፡፡ የዓለም ጤና ድርጅት የለያቸውን እነዚህን የጤና ሥጋቶች መግታት የሚችለው በየጤና ተቋማቱ ኢንፌክሽን (በሽታ አምጪ ህዋስ ከአንዱ ሰው ወደ ሌላ ሰው መተላለፍ) የመከላከልና የመቆጣጠር ፕሮግራም በአግባቡ በማከናወን መሆኑን መረጃዎች ያመለክታሉ፡፡

ይሁን እንጂ የኢንፌክሽን መከላከልና መቆጣጠር ፕሮግራም ደግሞ ኢትዮጵያን ጨምሮ በብዙ የአፍሪካ አገሮች በሚገኙ የጤና ተቋማት ውስጥ በተሳለጠ አኳኋን ሲተገበሩ አይታዩም፡፡ ይህም የሆነበት ምክንያት ለትግበራው የሚያገለግሉ ዕቃዎችና መሠረተ ልማቶች ባለመኖራቸውና ቢኖሩም በአግባቡና በትክክል ጥቅም ላይ ባለመዋላቸው የተነሳ መሆኑን መረጃዎች ሳይጠቅሱ አላለፉም፡፡

አቶ ሞላ ጎዲፍ የኢትዮጵያ የኢንፌክሽን መከላከልና መቆጣጠር ማኅበር የቦርድ ሰብሳቢ ናቸው፡፡ ሰብሳቢው የዓለም ጤና ድርጅት ያወጣውን ጥናት ዋቢ አድርገው እንደገለጹት፣ ኢትዮጵያን ጨምሮ በሌሎችም ታዳጊ አገሮች በመደበኛው ሕክምና ወደ ሆስፒታል ከሚመጡ አሥር ሰዎች መካከል አንዱ፤ በሌሎች አገሮች ደግሞ ከሰባቱ አንዱ ለኢንፌክሽን የተጋለጡ ናቸው፡፡

በቀዶ ሕክምና ረገድ ግን ባደጉ አገሮች ከአሥር ሰዎች አምስቱ ለኢንፌክሽን ተጋላጭ እንደሚሆኑ ገልጸው በኢትዮጵያ ውስጥ ደግሞ ከተጠቀሰው ሕክምና ጋር ተያይዞ የሚመጣው ተጋላጭነት በጣም ከፍ እንደሚል፣ ይህም የሆነበት ምክንያት የኢንፌክሽን መከላከያና መቆጣጠሩ ተግባር በጣም ፈታኝ ከመሆኑም በላይ የሀብት ዕጥረትና የግንዛቤ ችግር በመኖሩ መሆኑን አስረድተዋል፡፡

ለኢንፌክሽን ተጋላጭነትን የሚታደገው ፕሮግራም

እንደ ወረርሽኝ የመሳሰሉ የጤና ሥጋቶች ሲከሰቱ ደግሞ የመቆጣጠሩና የመከላከሉን ሥራ በይበልጥ ፈታኝ እንደሚያደርጉት፣ ለአብነት ያህልም የሥርጭት አድማሱን እያሰፋ የመጣው ኮቪድ-19 ወረርሽኝ ምን ያህል ወገኖችን ለሕልፈተ ሕይወት መዳረጉን ከማንም የተሰወረ እንዳልሆነ ነው የተናገሩት፡፡

‹‹በዚህ ወረርሽኝ ዙሪያ እንደ አገር እየተከናወነ ያለው ትልቁ የመከላከል ሥራ ክትባት ነው፡፡ ክትባቱ እንደ መከላከያ ዘዴ/ ስትራቴጂ ተደርጎ ቢወሰድም እንደ አገር ያለው ተደራሽነት ሲታይ ግን በጣም ጥቂት ነው፡፡ ይህም የሆነው ክትባቱ በዕርዳታ በመገኘቱና ለመግዛትም ቢፈለግ በጣም ውድ በመሆኑ ነው፤›› ብለዋል፡፡

ከዚህ አኳያ ትልቁ ሥራ የኢንፌክሽን መከላከልና መቆጣጠር ፕሮግራምን በአግባቡ ሥራ ላይ ማዋል ለዚህም ዕውን መሆን እጅን በሳሙናና በውኃ ደረጃውን በጠበቀ አኳኋን መታጠብ፣ የፊት ማስክ ማድረግና ሲቀመጡና ሲንቀሳቀሱ ርቀትን መጠበቅ ያስፈልጋል፡፡ በዚህም ከጤና መታወክ ብሎም ከሞት መዳን እንደሚቻል ነው ያመለከቱት፡፡

የኢትዮጵያ የአካባቢ ጤና አጠባበቅ ባለሙያዎች ማኅበር ፕሬዚዳንት አርጋው አምበሉ (ፕሮፌሰር) በኢትዮጵያ በኢንፌክሽን ተጋላጭነት ላይ ያተኮረ የቅርብ ጊዜ ጥናት ባይኖርም ከቆየ ጥናት ለመረዳት እንደተቻለው ጤና ተቋማት የሚሄዱ ሰዎች 41 ከመቶ ያህል ለኢንፌክሽን ተጋላጭ ይሆናሉ፡፡

ይህም ሆኖ ግን የኢንፌክሽን መከላከልና መቆጣጠር ሥራዎች በተከናወኑባቸው የጤና ተቋማት፣ ከበሽታ አምጪ ተህዋስያን ከ60 እስከ 90 በመቶ ያህል እንደፀዱ ወይም መሻሻል እንደታየባቸው ሳይገልጹ አላለፉም፡፡

መሻሻል ሊታይባቸው የቻለውም በተቋማቱ ውስጥ የፅዳት አያያዝ፣ በዕቃዎች አጠቃቀምና በቆሻሻ አወጋገድ፣ በበሽተኞች አያያዝና እንክብካቤ ላይ ይህ ነው የማይባል ለውጥ ለማምጣታቸው ነው፡፡ ይህ ዓይነት ለውጥ ደግሞ በሁሉም ጤና ተቋማት ተግባራዊ ሆኗል ማለት እንደማይቻል ነው ያመለከቱት፡፡

ከፕሬዚዳቱ ማብራሪያ ለመረዳት እንደተቻለው፣ በተለይ የመጀመርያ ደረጃ ጤና አገልግሎት (ፕራይመሪ ሐልዝ ኬር) ላይ ኢንፌክሽንን ሊያቆሙ የሚችሉ የግብዓቶች እጥረት አለ፡፡ ዕቃዎቹ በትክክለኛው መንገድ የመጠቀም ችግር ይታያል፣ ውኃ እንኳን ቢኖር ሰዎች እጃቸውን በደንብ እንዴት እንደሚታጠቡ አያውቁም፡፡ በሽተኛውን ከማንከባከቢያው ባለሙያ ጀምሮ እስከ ከፍተኛ ባለሙያ ድረስ ክፍተቶች ይታዩባቸዋል፡፡

የኢንፌክሽን መከላከልና መቆጣጠር ማኅበር ከጤና ሚኒስቴርና ከሌሎች አካላት ጋር እየተቀናጁ ክፍተቶችን በመሙላት ረገድ የማይናቅ አስተዋጽኦ ማበርከት እንደሚጠበቅበት አርጋው አምበሉ (ፕሮፌሰር) ሳይገልጹ አላለፉም፡፡

የጤና ሚኒስትር ዴኤታ ጽሕፈት ቤት ኃላፊ አቶ ፍቃዱ ያደታ በበኩላቸው፣ ‹‹የጤና ሚኒስቴር ኢንፌክሽንን በመከላከል ጥራት ያለው የጤና አገልግሎት ለማኅበረሰቡ ተደራሽ ለማድረግ ዘርፈ ብዙ ተግባራትን እያከናወነ ይገኛል፤›› ብለዋል፡፡

ለዚህም እንዲረዳ አገር አቀፍ የኢንፌክሽን መከላከልና መቆጣጠር የፖሊሲ ሰነድ፣ ፍኖተ ካርታ፣ ስትራቴጂና ሌሎች ጠቃሚ ሥራዎችን ሚኒስቴሩ አከናውኖ ወደ ሥራ እንደገባ፣ በተጨማሪም የጤና ባለሙያዎች ለኢንፌክሽን እንዳይጋለጡ ለማድረግ የሚያስችላቸውን የአቅም ግንባታ ሥልጠና እንደተሰጣቸው፣ ለኢንፌክሽን መከላከልና መቆጣጠር ሥራ ወሳኝ ድርሻ ያለውና በጤና ተቋማት የውኃ፣ የሳኒቴሽንና የሃይጅን ሥራዎች ለማሻሻል የሚረዳ ሰነድ አዘጋጅቶ በዚህ ዓመት በይፋ እንደሚሠራጭ ነው የተናገሩት፡፡

ይህ ዓይነቱም እንቅስቃሴ በጤና ተቋማቱ ላይ የጤና ባለሙያዎች፣ ድጋፍ ሰጪ ሠራተኞችና ተገልጋዮች እያጋጠመ ያለውን ለኢንፌክሽን ከመጋለጥ እንደሚጠብቅ ሳይገልጹ አላለፉም፡፡

የጤና ተቋማት ለታካሚዎች፣ ለጤና ባለሙያዎች፣ ለሠራተኞች እንዲሁም ለአካባቢው ማኅበረሰብ ምቹና ሞዴል እንዲሆኑ ለማድረግ መንግሥት በከፍተኛ ቁርጠኝነት እየሠራ እንደሚገኝ፣ ንፁህና ምቹ ሆስፒታል (ካሽ) ኢንሼቲቭ ከተጀመረ ወዲህ በርካታ ለውጦች እንደመጡ፣ በዚህም አንዳንድ ተቋማት አሁን ያላቸው ገጽታ ከበፊቱ በከፍተኛ ደረጃ እንደተሻሻለና ይህንንም አጠናክሮ መቀጠል እንደሚያስፈልግ ነው የገለጹት፡፡

‹‹ይሁን እንጂ ጤና ተቋማት ኢንፌክሽንን ከመከላከልና ከመቆጣጠር አኳያ በርካታ ውስንነት እንዳለባቸው እንገነዘባለን፤›› ያሉት አቶ ፍቃዱ፣ ከሚታይባቸውም ውስንነት መካከል ተቋማቱ ለአገልግሎት አሰጣጥ ምቹ አለመሆን፣ የውኃ አቅርቦት እጥረት፣ ከየተቋማቱ የሚወጡ የሕክምና ተረፎች (ሃዛርድ ዌስት) ማስወገጃ ቦታ አለመኖርና ሌሎችም እንደሚገኙበትና የተጠቀሱትንም ችግሮች ለመፍታት የሚያስችሉ ሥራዎች በመከናወን ላይ እንደሆኑ ነው ያመለከቱት፡፡

የኮቪድ-19 ወረርሽኝ ወደ ኢትዮጵያ እንደገባ ‹‹እጃችሁን ታጠቡ ማስክ አድርጉ፣ ርቀታችሁን ጠብቁ›› እየተባለ ማሳሰቢያ በመሰጠቱና ኅብረተሰቡም በመተግበሩ ከኢንፌክሽንም ሆነ ከንፅህና ጋር የተያያዙ በሽታዎች በከፍተኛ ደረጃ ቀንሰው እንደነበር የገለጹት አቶ ፍቃዱ፣ አሁንም ይህንኑ ሁኔታ አጠናክሮ መቀጠል እንደሚገባ አሳስበዋል፡፡

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ

አስጨናቂው የኑሮ ውድነት ወዴት እያመራ ነው?

ከቅርብ ጊዜያት ወዲህ የኑሮ ውድነት እንደ አገር ከባድ ፈተና...

‹‹ወላድ ላማቸውን አርደው ከደኸዩት ወንድማማቾች›› ሁሉም ይማር

በንጉሥ ወዳጅነው   የዕለቱን ጽሑፍ በአንድ አንጋፋ አባት ወግ ልጀምር፡፡ ‹‹የአንድ...

የመጋቢቱ ለውጥና ፈተናዎቹ

በታደሰ ሻንቆ ሀ) ችኩሎችና ገታሮች፣ መፈናቀልና ሞትን ያነገሡበት ጊዜ እላይ ...

ጥራት ያለው አገልግሎት መስጠት የሚያስችል ሥርዓት ሳይዘረጉ አገልግሎት ለመስጠት መነሳት ስህተት ነው!

በተለያዩ የመንግሥትና የግል ተቋማት ውስጥ ተገልጋዮች በከፈሉት ልክ የሚፈልጉትን...