Monday, November 28, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -
    ልናገርለሕወሓት ያለን ጥላቻ የሕዝቦችን የኖረ ወንድማማችነት ሊያዘነጋን አይገባም

    ለሕወሓት ያለን ጥላቻ የሕዝቦችን የኖረ ወንድማማችነት ሊያዘነጋን አይገባም

    ቀን:

    ስንታየሁ ደምሴ አጅበው

    ገራችን ውስጥ የትግራይን ዝብና የአማራን ዝብ የጋራ ባህልና ታሪክ ያለው ዝብ የለም፡፡ የአማራንና የትግራይን ዝብ አንድ የሚያደርጋቸው የጋራ ታሪክና ባህል ብቻ ግን አይደለም፡፡ ገራችን የከፋ ድህነትም የሚገኘው በእነዚህ ክልሎች ነው። የትግራይና የአማራ ምድር ከዘመነ መሳፍንት ጀምሮ ያለ ፋታ ለዘመናት ጦርነት የተካሄበት ነው። አሁን ደግሞ በአፍሪካ ደረጃ አውዳሚ የሆነ ጦርነት በእነዚህ ድህነት ባደቀቃቸው ክልሎች ውስጥ ተከናውኗል። ጉዳቱ እንደ ገር ቢሆንም ጦርነቱ የተካሄደባቸው የትግራይ የአማራና የአፋር ክልሎች ላይ ያለው ሰብ ቀውስ ከፍተኛ ነው። እነዚህ ዝቦች ተጨማሪ ጦርነት ለማስተናገድ ቀርቶ በዚህ ጦርነት የገቡበትን ሰብ ቀውስ መወጣት የሚችሉበት ደረጃ ላይ አይደሉም፡፡

    መንግሥት ጫና ሲበዛበት ሊያደርግ የሚችለውን እያየን ነው። መንግሥትን ብቻ ተከትሎ ጦርነት ሲል ጦርነት ሰላም ሲል ሰላም ከማለት አንራዊ ሰላም ባለበት ወቅት ለዘለቄታዊ ሰላም ራት ያስፈልጋል፡፡ ወደን ወደ ጦርነት አልገባንም። ድጋሚ ወደ ጦርነት እንዳንገባ ግን ራት ይቻላል።

    ለትግራይ ዝብ ከአማራ ሕዝብ የቀረበ ወንድም የለውም። ምንም ያህል ወደ ግጭት ቢገባ ግር ሲጠናበት የሚሰደደው ወደ አማራ ክልል ነው። በራሱ በመከራ ውስጥ ያለው የአማራ ሕዝብም ስደተኞቹን በጨዋነት ተቀብሎ እያስተናገደ ነው። ትልቅነት ነው። እዚህ ላይ መገንባት ያስፈልጋል።

    ፖለቲካዊ ችግሮቹን ለታላቅና ታናሽ ወንድማማቾቹ (ወሓትና ብልግና) ትቶ፣ ሰላም በሆነበት አጋጣሚ ድጋሚ ወደ ጦርነት እንዳገባ የሕዝብ ለሕዝብ ሥራ መሥራት ያልተሞከረውን መሞከር ያስፈልጋል። ጎንደር ላይ ‹‹የኦሮሞ ወንድሞቻችን ደም የእኛም ደም ነው›› የሚል መፈክር ይዘው የወጡ ወጣቶች የመንግሥትን መንበር የነቀነቀ የኦሮሞንና የአማራ ሕዝብን አንድነት ማምጣት ችለው ነበር፡፡ ምንም እንኳን ሕወሓትን ከመንበር ከመፈንገል ያለፈ ዕድገት ማሳየት ባይችልም የወቅቱ የሕዝብ ለሕዝብ ቅርርብ የኖረን የመለያየት ትርክት ማሸነፍ እንደሚቻል ማሳያ ነበር፡፡ ከዚህ አን ለዘመናት የጋራ ባህል፣ ይማኖትና ታሪክ ተጋርተው ለሚኖሩት የትግራይና የአማራ ዝቦች ለቲካዊ ልዩነቶችን አሳድረው የደፈረሰው ሰላም እንዲመለስ መቀራረብ የማይችሉበት ምክንያት አይኖርም፡፡

    ከዚህ በፊት የተደረጉ የሽምግልና ጥረቶች መምከናቸው አይጠፋንም፡፡ ሕወሓት መጥፋት የሚችል በመሰለን ወቅት ‹‹አሸባሪውን ሳይደመስሱ መመለስ የለም›› ብለን ፎክረናል፡፡ ሕወሓትም አዲስ አበባ መግባት የሚችል በመሰለው ወቅት ‹‹ከማን ጋር ነው ድርድሩ?›› ብሎ በመንግሥት የቀረበለትንለድርድር በወረራ ከያዛቸው አጎራባች ክልሎች ይውጣልኝንጥያቄ ላይ አላግጧል፡፡ አሁን ከጦርነቱ በኋላ የተረፈን ነገር በሁለቱም በኩል ከፍተኛ ሰብዓዊ ቀውስና የመሠረተ ልማት ውድመት ነው፡፡ ከጦርነቱ በፊት የነበረው ቁመና አሁን የለም፡፡ ማለት ለሰላምም ሆነ ለድርድር ነባራዊ ሁኔታዎች በመረታዊነት ባይለወጡም እንኳን ተመልሶ የሰላምን መንገድ ለመመልከት ድል አለ ማለት ነው፡፡

    የጦርነቱም ምክንያቶችም ሆኑ መፍትዎቹ ውስብስብ እንደሆኑ እረዳለሁ፡፡ ሰላም ማምጣትም የብዙ ደረጃዎች ደት እንደሚሆንም ግልጽ ነው፡፡ በህዳሴ ግድብ ግንባታ ላይ ችን፣ በግብ በሱዳን መካከል የተደረገው የመጀመሪያ ያለ መጎዳዳት ስምምነት “Principle Not to Cause Significant Harm” ከአራት መታት በፊት ህዳሴ ግድቡ አሁን ከደረሰበት የግንባታ ደረጃ ሳይደርስ ነበር፡፡ ዛሬ ግድቡ በከፊል ሥራ ጀምሯል፡፡ ወደ ጦርነት ተመልሶ ላለመግባትና ለነገ ዘላቂ ሰላም ዛሬ የሕዝብ ለሕዝብ ግንኙነትን መጀመር አንድ ርምጃ ሊሆን ይችላል፡፡            

    ብዙ ተባብለናል። ብዙ ተደራርገናል። ሁሉም ነገር አይወራረደም። ይቅርታ የሚፈውሰው ቁስል ጊዜ የሚፈታው ችግር አለ፡፡ ከኤርትራ ሕዝብ ጋር አንድ ሕዝብ ነን ብለን ሁሉንም ረስተን ንባና በደስታ ተገናኝተናል፡፡ ነገ ተመልሶ የሚገናኝ የአንድ ገር ሕዝብ በጦርነት ከከፈለው በላይ አላስፈላጊ ዋጋ ለምን ይከፍላል?

    የባንኮች ኔትወርክ ለአንድ ቀን ባይ የሚፈጠረውን ምስቅልቅል የምናውቅ ዜጎች ያለ ባንክና ያለ መንግሥት ተቋማት አገልግሎት የትግራይ ሕዝብ እንዴት እየኖረ እንደሆነ ለመጠየቅ መድፈር አለን። በጥላቻና በጦርነት ሞክረን ያልተሳካልንን ሰላም በፍቅር መንገድ ልንሞክረው ይገባል።

    የትግራይ ሕዝብ ስንል አረጋውያን፣ ሕፃናት፣ ሴቶች የአካል ጉዳተኞች አሉበት፡፡ ሁሉንም በልሂቁ ልክ ማየት ልክ አይሆንም፡፡ ‹‹እንዴት እየኖርክ ነው ወንድሜ?›› ብሎ መጠየቅ ብዙ መንገድ አብሮ ያስኬዳል፡፡ ለሕወሓት ያለን ጥላቻ ዝቦችን የኖረ ወንድማማችነት ሊያዘነጋን አይገባም።

    ከአዘጋጁ፡- ጽሑፉ የጸሐፊን አመለካከት ብቻ የሚያንፀባርቅ መሆኑን እንገልጻለን፡፡

     

    spot_img
    - Advertisement -

    ይመዝገቡ

    spot_img
    spot_img

    ተዛማጅ ጽሑፎች
    ተዛማጅ

    በችግር የተተበተበው የሲሚንቶ አቅርቦት

    ሲሚንቶን እንደ ግብዓት ተጠቅሞ ቤት ማደስ፣ መገንባት፣ የመቃብር ሐውልት...

    ‹‹የናይል ዓባይ መንፈስ›› በሜልቦርን

    አውስትራሊያ ስሟ ሲነሳ ቀድሞ የሚመጣው በተለይ በቀደመው ዘመን የባህር...

    ‹‹ልብሴን ለእህቴ››

    ለሰው ልጅ መኖር መሠረታዊ ፍላጎት ተብለው ከተዘረዘሩት ውስጥ ልብስ...

    የአዲስ አበባ ትምህርት ቤቶች የምርመራ ውጤት እስከምን?

    በፍቅር አበበ የትምህርት ጥራትን፣ ውጤታማነትንና ሥነ ምግባርን ማረጋገጥ ዓላማ አድርጎ...