Tuesday, January 31, 2023
- Advertisement -
- Advertisement -

የተመረጡ ፅሑፎች

የበሰለ ሾላ ድንጋይ ወርዋሪ ይበዛበታል!

ሰላም! ሰላም! ‹‹እዩዋት ስትናፍቀኝ…›› አለ ዘመን አይሽሬው ድምፃዊ። የሰሞኑን ጉዴን እኮ ስላላያችሁ ነው። ውዷ ማንጠግቦሽ አጠገቤ ተቀምጣ ሩቅ ምሥራቅ የተሰደደች ያህል ልቤን ሲነዝረኝ ሰነበትኩ። ቢቸግረኝ የባሻዬን ልጅ፣ ‹‹የዛሬን ባይሆን ኖሮ እውነቴን ነው የምልህ ‘እዩዋት ስትናፍቀኝ’ የሚለው ግጥም የእኔ ነው ብዬ ፍርድ ቤት እቆም ነበር…›› እለዋለሁ፣ ‹‹እንደቆምክ ትቀራለህ እንጂ ከምናየውና ከምንሰማው እሮሮ አንፃር ፍትሕ አግኝተህ አትቀመጥም…›› ብሎ ‹ሙዴን› ገደል ሰደደው። በዚህ እንደ አዲስ ፍቅር አገርሽቶብኝ ስጨነቅ፣ በዚያ እሱ ጊዜ ይፍታው ብለን የተውነውን ነገር እየቆሰቆሰ ሲያስበረግገኝ ሰነበተ። ሰው ምናልባት እንዲህ ለነገር ‹‹5G›› እንደሚሆነው ለሥራና ለልማቱም ቢያውቅበት? እውነቴን እኮ ነው። እኔ አንዳንዴ ‘ኔትወርክ የለም’ ሲባል የማልስማማው ለዚህ ነው። ለበጎ ነገር ከምንጠቀምበት ለክፋትና ለተንኮል ፍጆታ ማዋላችን እንጂ፣ የእኛን የመሰለ ‘ኔትወርክ’ እነ አሜሪካም የላቸው። አደራ ደግሞ የስልኩን እያልኳችሁ መስሏችሁ ከአገልግሎት መስጫ ክልል ውጪ እንዳትወረውሩኝ፡፡ አጣራ ካላችሁም ደግሞ የግብዣ ወረቀት አስልኩልኝና ደርሼ እመጣለሁ። ምነው ይቀራል ብላችሁ ሠጋችሁ መሰል? እንዴት አትሠጉ? ሳር ቅጠሉ፣ አገር ምድሩ ቢችል ሊሰደድ ካልቻለ ሊሸኝ አሰፍስፎ እያያችሁ እንዴት አትሠጉ? አይዞን!

ነግሬያችሁ እንደሆነ እንጃ፣ አንድ ወዳጄ አሜሪካ ካልሄድኩ ብሎ አፍንጫችን ላይ ቆመ። እኔ አንዳንዱ ሰው አናትና አፍንጫ ላይ ምን ነገር እንዳለው አላውቅም። ኋላ ሞክሮ ሞክሮ ወደ አሜሪካ መሄድ ቢያቅተው ወደ አሜሪካ ግቢ ተጠመዘዘ። አንዳንዱ ሰው እኮ የሕይወት ‘ኩርባ’ የሌለው ይመስላል። ውሎ አድሮ መክረን ያቃተንን ወዳጃችንን ተሰብስበን ስናማው፣ ‹‹እዚያች ምድር ላይማ የሆነ ድግምት አለ፤›› አለን፡፡ ቀልባችንንና ዓይናችንን የሳበውን ሁሉ የጀርባ ታሪኩን ሳናስፈቅድ መጻፍ ጥርስ የነቀልንበት ክፉ ልማዳችን ነዋ። ልማታችን ይኼንንም ቢዳስስ ደስ አይልም? ምን ዋጋ አለው? እሴት ገንዘብ ብቻ ሆኖ እኮ ነው ነገር ዓለሙ የተሳከረብን። ቅድም ‹‹5G›› ስል ሰሞኑን አንዱ የባሰበት ስልኬን መነተፈኝና ሲም ካርዴን ላወጣ ቴሌ ጎራ ብዬ ያጋጠመኝን ላጫውታችሁ። የስልኬ መሰረቅ ብዙም እንዳላበገነኝ የታዘቡ፣ እንደ ደርቢ የሰው ሕይወት አፍጥጠው ሲከታተሉ የሚውሉ ምስኪኖች፣ ‹‹እሱ ምን አለበት? ሁሉ በእጁ ሁሉ በደጁ የያዘውን ይዞ ነው። ዕድሜ ለተረኝነቱ…›› ብለው ሲያሙኝ ሰማሁ። እስኪ አሁን ደላላን ተረኝነት ውስጥ ምን እንደ ዶለው በቅጡ ሳይገባን፣ የእኔ ስልክ መጥፋትና ዘና ማለት ሐሜት ውስጥ ደግሞ ምን ያመጣዋል? የቸገረ ነገር እኮ ነው ዘንድሮ!

በበኩሌ ከአንድም ሁለት፣ ሦስቴ የሞባይል ቀበኛ ጥሩ ትምህርት ስላስተማረኝ (በአንዴ ተምረን ብንታረምማ ስንት ነገር በተስተካከለ) ከሁለት ሺሕ ብር የስልክ ቀፎ ዘልዬ አላውቅም። በዚህም፣ ‹‹ደርሶ የሌለው መምሰል፣ ስንት ዓመት እኖራለሁ ብሎ አስቦ ነው?›› ተብያለሁ። መባባል አይደል የውሎዋችን ትርፍ? ሌላማ ምን አለን? ‹‹ምነው እንደ አፋቸው ባደረገልህ? ዘንድሮ ሰው ራሱን ከሚያውቀው በላይ ሆኗል ሌላው የሚያውቀው…›› ትለኝ የነበረው ውዷ ማንጠግቦሽ ናት። ስታፅናናኝ ብፅናናም ዳሩ ለገና የሠራችው ያለቅጥ በርበሬ የበዛው ዶሮ ወጧ ቅር አሰኝቶኝ ነበር (ተመልከቱማ በአንድ ልቤ እያየሁዋት መራብ በአንዱ ደግሞ ማኩረፍ፣ ወይ ፍቅር!)፡፡ ያን ሰሞን ‘እንኳን አደረሳችሁ’ ሊል የመጣ ወዳጅ ዘመድ ሁሉ ሁለቴ ሦስቴ ይጎርስና፣ ‹‹አንበርብር የበርበሬ እርሻ ጀመርክ እንዴ?›› ብሎ ሲጠይቀኝ ከስልኩ ሐሜት ጋር ተደምሮ ሰማይ ጠቀስ ትችት እንዳይገነባ ተሳቅቄ ሞትኩ። ይገርማችኋል፣ ያደለው ያልታደለውን አፈናቅሎ ሰማይ ጠቅስ ሕንፃ ይገነባል፣ አዳሜ ሰማይ ጠቀስ የሐሜት ብሎኬት ይደረድራል፡፡ ለነገሩ ይኼም አለመታደል ነው። ወደ ቁምነገሩ ስመልሳችሁ፣ የት ሄጄ ነበር? ቴሌ። ይቅርታ እንግዲህ ጨዋታዬ ከተቆራረጠባችሁ አዲሱ የቴሌ 5G ተንፍሶብኝ እንደሆነ መጠርጠር ብቻ ነው። ምነው? በንክኪ የሚጋባው ኮቪድ ብቻ መሰላችሁ እንዴ? አይ እናንተ!

እናላችሁ ሲም ካርዴን ቶሎ አውጥቼ ወደ ሥራዬ ልሮጥ ስጣደፍ ሌላ ዱብ ዕዳ መጣ። ሲያመጣው አከታትሎ ነዋ። ‹‹ይቅርታ ውዝፍ ሒሳብ ስላለብዎ መጀመርያ ክፍያዎን ያጠናቁ?›› ተባልኩ። እግዜር ይስጣቸውና መርዶዬን ሲነግሩኝ ‘አንቱ’ አሉኝ። ጎበዝ ሦስተኛው ዓለም ላይ ስትኖሩ ድምፃችሁን ማስከበር ቢያቅታችሁ አንቱታውን ግን የግድ ነው። ‹‹ኧረ ከፍያለሁ!›› ብዬ በቅድመ ጥርጣሬ የከፈልኩባቸውን ደረሰኞች ሳሳይላችሁ ደግሞ ‘አፕዴት’ ባለማድረጌ እንደሆነ ተበሰረልኝ። ተበሰረልኝ ልበል እንጂ በየሄድንበት በመርዶ ‘አፕዴት’ እየተደረግን ነው። እንደ እኔ ዓይነት የገጠማቸው አንድ አዛውንት (ለመናገር ሰበብ ሲያድኑ የቆዩ እንደሆኑ ያስታውቃል) ‹‹5G ‘አፕዴት’ ማስደረጉ ላይ የበረታችሁትን ያህል ሌላውም ላይ ብትበረቱ ምን ይላችኋል? ለስሙ በስብሰባ ተወጥራችሁ ትውላላችሁ። ከትናንት ስህተት ለመማር ተሃድሶ ብሎ ነገር ግን የለም። ጭራሽ ባለህበት እርገጡም ቀርቶ ወደኋላ ያልተንሸራተተ ነገር የለም ዛሬ። ነጋ ጠባ ስለልማትና ብልፅግና ስታወሩ እኔ ስለምታወሩት ነገርም ራሳችሁ ‘አፕዴት’ መደረጋችሁን እንጃ…›› እያሉ ብዙ ተናገሩ። በኋላ አንድ ተገልጋይ ጠጋ ብሎ፣ ‹‹በቃ አባት ይኼ እኮ ፓርላማ አይደለም…›› ሲላቸው ረገብ አሉ። በሰው ትከሻ መኖር በሰው ተከልሎ መጮህ ከሚመርጡት ወገን የሆኑ ተስተናጋጆች ደግሞ፣ ‹‹እሰይ! ጀግና! እስኪ ልክ ልካቸውን ንገሩልን!›› እያሉ ይንሾካሸካሉ። ወይ እኛ!  

ጉዳዬን ጨርሼ ቶሎ ካልወጣሁ እኔም የብሶቴን፣ በብሶተኞች ውስዋሴ እንደምዘከዝከው እርግጠኛ ነበርኩ። ሲያዩኝ ግን ብሶት ያለብኝ አልመስልም አይደል? ህም! ይህች ካፖርትና ስቄ ማሳቅ አለመቻሌ ተባብረው እየሸፈኑልኝ እንጂ፣ ሆድ እኮ ሞልቶም ነገር ሆኗል ሥራው። ብቅል ጉድ እስኪሠራው አትሉም? ጥቂት ወዲያ ወዲህ እንዳልኩ ታዲያ ቶዮታ ኤክስኪውቲቭ አውቶሞቢል ላሻሽጥ መደለል ጀመርኩ። የፀሐዩን ነገር መቼም እንደ አዲስ አይነገርም። ‹‹እሷም የልማቱ ተሳታፊ ሆና ነዋ እንግዲህ?›› እያሉ የሚያፌዙት አዛውንቱ ባሻዬ ናቸው። እኔን ደግሞ ያልገባኝ አልሚ አቃጣይ የሆነበት ምክንያት ነው። ብቻ እንደ ምንም ብዬ ሳይመሽ ለመጨረስ እጣደፋለሁ። እግረ መንገዴን ከጤነኛውም ጤና ካጣውም ጋር እላተማለሁ። አንዱ ከመሬት ተነስቶ፣ ‹‹ለአንተ ፋሲካ በዓል ነው፣ ለእኔ ግን ጊዜው ገና ነው…›› ሲለኝ ሥራዬን ትቼ ስለሕይወት ልፈላሰፍ እቃጣለሁ። ደርሶ ደህና ሰው የመሰለኝ የእግዜር ሰላምታ ሰጥቼው ሳልፍ፣ ‹‹ምን ኑሮ የገፋኝ አንሶ አንተ ትጨመርብኛለህ?›› ይለኝና እደነግጣለሁ። እንዲህ እንዲህ እያልኩ የሚገዛ ደንበኛ ሳገኝ ለሚከፍለው ክፍያ ጥቂት እንደሚጎድለው በጆሮዬ ሹክ አለኝ። መኪናዋን አስፈትሸን ከጨራረስን በኋላ ‹‹ምን ይሻላል?›› ስለው እንዲያመልጠው እንደማይፈልግ ነግሮኝ የሚያበድረው ወዳጅ ያፈላልግ ጀመር። ‹‹ማን አለ? እከሌም ለራሱ አራጣ ተበድሮ ጭንቅ ላይ ነው፡፡ ማን ነው ያም አይሰጠኝም፣ እሱ ሲበልጡት አይወድም!›› እያለ ረዥም ሰዓት ወሰደ። ጉድ እኮ ነው!

‹‹አካውንትህ ውስጥ ያለው ገንዘብ እኮ ሌላ መኪና ይገዛል፣ በቃ ይኼን ተወውና ሌላ ልፈልግልህ?›› ስለው እጅግ ተበሳጭቶ፣ ‹‹ለምን ተብሎ? እኔ ከማን አንሳለሁ? ጓደኞቼ ሁሉ ኮሮላ እየነዱ?›› ብሎ መልሶ አፈጠጠብኝ። ኋላ ቆይቶ ከባሻዬ ጋር ስለኑሮና አኗኗራችን ስንጫወት፣ ‹‹የእኛ ነገር እኮ አያስተማምንም። ሥራችን ከላይ ከላይ፣ አስተሳሰባችን ከላይ ከላይ፣ ላያችን ላይ ትምህርት ቤት ተገንብቶ ነገራችን ሁሉ መሠረት ይይዛል ካልተባለ በስተቀር እንጃ?›› ያሉኝ ትዝ እያለኝ፣ ይህች በጨበጣ ከማን አንሼ እያልን የምንኖራት ኑሮ አስመረረችኝ። ደንበኛዬ እንደ ምንም ብሎ የጎደለውን 300,000 ብር ከሞላ በኋላ መኪናውን ተቀበለ። እኔም ‘ኮሚሽኔን’ ተቀብዬ ሽው አልኩ። ደግሞ የነዳጅ መቅጃ አበድረኝ እንዳይለኝ ብዬ ነዋ። እንዲህ የሽሽት ፊታውራሪ ካልሆንማ የሚባለውን አንችለውም፡፡ ያገለገለ መኪና ከአንድ ተኩል ሚሊዮን በላይ የሚያወጣበት ጊዜ ላይ ደረሰን፣ ነዳጅ ደግሞ በአናት በአናቱ ዋጋው ሲሰቀል የወደፊቱ ከእግረኛ ተበዳሪዎች ጉዳይ እያሳሰበኝ ጉዞዬን ቀጠልኩ፡፡ ይሻለኛል፡፡

በሉ እስኪ እንሰነባበት። የያዝኳትን ይዤ ከባሻዬ ልጅ ጋር መሸት እስኪል እያወራን የእግር መንገድ እንጓዛለን። ሁለታችንንም አንድ ነገር አስደንግጦናል፣ አስገርሞናል። ሌላ ጊዜ በግልምጫ ብቻ ዘቅዝቆ ሊሰቅለን ምንም የማይቀረው ሰው ዛሬ ከልቡ የእግዜር ሰላምታ ይሰጠናል። አሥር ጊዜ እንተያያለን። ሰላምታ እንደ ዶላር ብርቅ የሆነበት ዘመን ላይ ነዋ የደረስነው። ‹‹ምን ተገኝቶ ነው እንደዚህ ሰው መሬት የሆነው?›› ስለው፣ ‹‹የበዓል ሰሞን ስለሆነ እንግዲህ ወይ ኪሱ ወይ ሆዱ ስለሞላ ይሆናላ ሌላማ ምን አለ? መቼም ይኼ ሁሉ ሰው ‘ሔሊኮፕተር’ ገዝቶ አይመስለኝም?›› ብሎኝ ሳቀ። ነገረኛ እኮ ነው፡፡ ብዙም ሳንርቅ ድካም ይሰማን ጀመር። ‹‹ሮጠው የማይደክሙ አትሌቶች በምታፈራ አገር እኛ ይህችን ታህል ሄድን ብለን ሲደክመን አናሳዝንም?›› አልኩት። ‘ስታይላችን’ ነው፣ በዘር ከምንወርሰው በጎ ነገር ክፋቱ፣ መሰላቸቱ፣ መዳከሙና መሳነፉ ማየሉ እንዳልከው ያበግናል…›› እያለኝ ወደ ግሮሰሪያችን አመራን። ስንገባ ግራ ገባን። ሌላ ጊዜ ከምናውቃቸው ታዳሚዎች ይልቅ ታዳጊዎች ቤቱን ሞልተውታል። ሴቶቹ ወንዶቹ ላይ በሙዚቃው ሥልት ወድቀው ይነሳሉ። ወንዶቹ በምዕራባዊያን የሙዚቃ ክሊፖች ላይ እንደሚያዩዋቸው ራፐሮች አቀማመጣቸውን እያሳዩ ከእኛ በላይ ላሳር ይላሉ። ሁናቴያቸውና አጠጣጣቸው ፍፁም አስደንጋጭ ነው። የግሮሰሪዋ ባለቤት ነገርዬው ተደጋግሞበታል መሰል ምንም ሳይመስለው ‘ቅዳ!’ ሲሉት ይቀዳል፣ ‘ክፈት!’ ሲሉት ይከፍታል። እኔና የባሻዬ ልጅ ተጠቃቅሰን ወጣን። ስሜታችን ተረባብሿል። የባሰው መጣ!

‹‹አንበርብር አሁን ያየነው እኮ የማዕበሉን ናሙና ነው…›› አለኝ። ‹‹የምን ማዕበል?›› አልኩት። ‹‹አሟረትክ አትበልና የጥፋት ማዕበል። አሁን አሁን እኛ ራሳችን ብዙውን ነገር ተላመድነውና ችላ ማለት ጀመርን። ቀስ በቀስ ለችግሮቻችን እጅ መስጠታችን ሳያንስ፣ ጭራሽ በአጭሩ መቀጨት የሚችል የትውልድ ነቀርሳ ሲዛመት ዝም ብለን እናያለን…›› እያለኝ እሱም ቤቱ እኔም ቤቴ ገባሁ። ምንድነው ባሉበት ተቀምጦ ከጥፋት፣ ከውድመትና ከዝቅጠት ጋር መላመድ? አንዳንዴ ሳስበው በርካታ ጉድለቶች እንዳሉብን ይገባኛል፡፡ ጉድለቶቻችንን መርምረን ችግራችንን ነቅሰን ካላወጣን በስተቀር መፍትሔ አናገኝም፡፡ ለመፍትሔው ደግሞ ራሳችንን መመልከት ይኖርብናል፡፡ ማን ነበር የተድበሰበሰ ችግር መጀመርያ የሚያጠፋው ባለቤቱን ነው ያለው? እባካችሁ ችግሮቻችንን አናድበስብስ፡፡ ችግሮች ሲድበሰበሱ አጥፊ ይሆናሉ፡፡ ‹‹እርግጥ ነው አገራችን በጣም ብዙ ችግሮች ከፊቷ ተደቅነዋል፡፡ ችግሮቹን ለመጋፈጥ ግን በሥነ ምግባርና በሞራል ከፍ ማለት አለብን፡፡ ዙሪያውን ያሰፈሰፉ ታሪካዊ ጠላቶቻችን ውድቀታችንን ነው የሚሹት፡፡ በብሔር ስንጋጭ ድምፃቸውን አጥፍተው የነበሩት እነዚህ ጠላቶቻችን በሃይማኖት የምንጋጭ ስንመስላቸው ሊከፋፍሉን ጣልቃ ሊገቡ አሰፈሰፉ፡፡ እኛ ካልተከፋፈልን በስተቀር ማንም አያጠቃንም፡፡ ለጊዜው እንደ በሰለ ሾላ ድንጋይ ወርዋሪው ቢበዛብንም፣ በአንድነት መክተን እናልፈዋለን…›› ያለኝን የምሁሩን የባሻዬ ልጅ ምክረ ሐሳብ እያስታወስኩ ሳስብ ጭልጥ ብዬ ተመስጦ ውስጥ ነበርኩ፡፡ ሁላችንም እስቲ አንድ ላይ እንመሰጥ፣ እንደ በሰለ ሾላ በድንጋይ ወርዋሪዎች እንዳንረግፍ፡፡ መልካም ሰንበት!

Latest Posts

- Advertisement -

ወቅታዊ ፅሑፎች

ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት