Tuesday, January 31, 2023
- Advertisement -
- Advertisement -

የተመረጡ ፅሑፎች

ድብልቅልቅ!

እነሆ መንገድ ከጎሮ ወደ መብራት ኃይል  ልንጓዝ ነው። “እስኪ እረክ እረኩን ደግሞ ልመልከተው፣ የሐረርጌ ባቡር ቢሄድ አይታክተው” ሜሪ አርምዴ ጊዜ በማይሽረውና በማይጠገበው ድምጿ ትለዋለች። “እንዲህ በባቡር ሲገጠምና ሲዘፈን እንዳልኖረ፣ ዛሬ የባቡር መሠረተ ልማት መዝረፍ ሙያ ሆነ እኮ፡፡ ለመሆኑ መንግሥት ባለበት አገር የባቡር ኬብሎችና ሌሎች ዕቃዎች ሲዘረፉ ፖሊስ የለም እንዴ?” ትላለች መሀል ወንበር ከጎኔ የተቀመጠች ወይዘሮ።  መንቀሳቀስ ጀምረናል። ጋቢና አባትና ጎረምሳ ልጃቸው ተቀምጠዋል። ለጊዜው ሁለቱ ብቻ ናቸው የሚያወሩት። አባት፣ “ነግሬሃለሁ እንግዲህ ደጋግሜ። እኔ የማወርስህ ምንም ነገር የለኝም። በራስህ ጥረት ኑሮህን ታሸንፍ እንደሆነ ከዛሬ ጀምሮ ነው የሚለይልህ። አይ ካልክ አንተ ታውቃለህ። ምን አበላው ይሆን፣ ምን አለብሰው ብዬ የምጨነቅበት ነገር የሚኖረኝ እንዳይመስልህ ከእንግዲህ ወዲህ። አርፈህ ትምህርትህ ላይ በርታ ብያለሁ…” ይላሉ፡፡ ጎረምሳው ለሚቀጥለው ዓመት ብሔራዊ ፈተና ተፈታኝ መሆኑ ነው። አቀርቅሮ ያዳምጣቸዋል። ከትምህርቱ ይልቅ አባቱ የሚፈጥሩበትን ሰቀቀን ማለፍ የከበደው ነው የሚመለስለው። ጥቂት ሄድ ከማለታችን ዩኒፎርም የለበሱ ሴት ተማሪዎች ታክሲያችንን አስቁመው ገቡ። ለወሬው አላደርስ ብሏቸው ጎማው ላይ አቧራ ለብሶ ከተጋደመው አግዳሚ ላይ ዘፍ አሉ። ያወራሉ!

“እና (የጓደኛቸውን ስም እየጠሩ) በአንቺ በኩል ከተቀመጠች አንቺ እንደተባባልነው መልሱን ለእኔ ትልኪያለሽ። ብቻ ባለፈው ‘ኤግዛም’ ስንወስድ ተንበጫብጨሽ አስተማሪያችን እንደነቃብሽ ዛሬም ብታስነቂ ጓደኝነታችን አበቃ…” ትላለች አንደኛዋ። “አብደሻል ዛሬማ የሞት ሽረት ጉዳይ ነው። ፊልም ላይ መሞትና የምር ድብን ማለት አንድ ነው?” ትጠይቃለች የወዲያኛዋ። “እኮ!” ትመልሳለች የፊተኛዋ። “ደግሞ ፈተና ብወድቅ ማዘር እንዴት እንደ ሥጋ ዘልዝላ ቋንጣ እንደምታደርገኝ እያወቅሽ? የትምህርት ሚኒስቴር ፀረ ኩረጃ ፉከራና የፈታኝ ማስጠንቀቂያ ትፈራለች ብለሽ አታስቢ…” ብላ የወዲያኛዋ ወዲያው በሹክሽኩታ የኩረጃ  ‘ስትራቴጂያቸውን’ መከለስ ጀመሩ። ከተጠና ከሚሠራው ፈተና ይልቅ ለጥናት የማይመቸው ወላጅ የሚፈጥረው ከባድ ጫና የትውልዱ ዋነኛ ‘ማትሪክ’ ሳይሆን አልቀረም። የሞት ሽረት ሲሉ አትሰሙም እንዴ?

ወያላው ሒሳብ እየሰበሰበ ነው። መካከለኛው የጥንዶች ረድፍ ላይ አንድ ጎልማሳና ቆንጅዬ ወጣት በቀስታ ይጫወታሉ። በተለይ ጎልማሳው ወዲያና ወዲህ ባዳመጠው የተማሪና የኩረጃ ጉዳይ ተገርሟል። “መውለድ መከራ ነው አንዳንዴ…” ይላል። “ያውስ ልጆች ምኑን ያውቁታል?” ትላለች ወጣቷ። “እሱን  ነው የምልሽ። ግን አንዳንዴ ሳስበው ዋናው ችግር ያለው ወላጅ ላይ ይመስለኛል። ልጆቹን የሚገለውም የሚያስነሳውም ወላጅ ነው…” ይላታል። “እንዴት?” ታሰፋዋለች ወጣቷ። “በቃ ሁሉን ነገር ገና ከለጋነታቸው አንስተን ፉክክር እናደርግባቸዋለን። ምግብ አልበላ ሲሉን ‘እኔ ቀደምኩህ በላሁብህ’ እያልሽ ታበይዋለሽ። አስቢ እንግዲህ። ትምህርት ቤት ስትልኪው ‘የእኔ ልጅ አንደኛ ነው የሚወጣው ሰነፍ መሰላችሁ’ እያልሽ ደረጃን ታለማምጂዋለሽ። አንደኛ ወጥቶ ሲመጣ ከእሱ በላይ ሰው እንደሌለ ደምድሟል። አንቺም አፅድቀሽለታል። እንግዲህ እኩልነት ቀስ በቀስ እንዴት እየከሸፈች ሙሉ ሰው እስኪሆኑ ኢፍትሐዊነት እንዴት እንደሚገነባ አስተውይ። ከዚያማ በቃ። ኅብረተሰቡን ሲቀላቀል ለግሉ አፅድቆት የነበረውን የበላይነት ወደ ቡድን የበላይነትና ኃያልነት ሊቀይረው ሲፈልግ ‘የእኛ ሃይማኖት ከእናንተ ይበልጣል፣ እዚህ ሠፈር የምንኖር ነዋሪዎች እዚያ ሠፈር ከሚኖሩት ጋር አንወዳደርም’ የሚሉ ፈንገሳዊ አስተሳሰቦች ይመጣሉ…” ካላት በኋላ፣ “ለመሆኑ ወልደሻል?” ብሎ ያልተጠበቀ ጥያቄ አቀረበላት፡፡ መቼስ የሰውን የጓዳ መጋረጃ ካልገላለጥን አይሆንልም አይደል? “ሴት ልጅ አለችኝ…” ስትለው፣ “አደራ እሷን የሚመስል ፍጡር እንደሌለ እየሰበክሽ አታሳድጊያት። ይኼን በአክራሪነት ስሜት ተሰግስጎ ያለ ‘እኔ ብቻ ልሰማ! ልታይ! ልግነን!’ ባይ መንፈስ የሚወልድ የውድድር ነገር አታስለምጃት። ሰው ሌላውን ተቀብሎ ራሱን መስሎ እንዳይኖር መንገድ የሚያስተውን የፉክክር ቀንበር መጪው ትውልድ ላይ ካልሰበርነው ቀድመን መሰበራችን ነው…” እያላት በሐሳብ ጭልጥ አለ። መንገድ ከሚወስደን ሐሳብ የሚወስደን አልባሰም ትላላችሁ!

ጉዟችን ቀጥሏል። ሦስተኛው ረድፍ ላይ የተሰየሙ ወጣቶች ሥጋት አዘል ጨዋታ ይዘው የተሳፋሪውን የመኖር ተስፋ ያጨልማሉ። “አንተ የሩሲያና የዩክሬን ጦርነት የዓለም መጨረሻ መቃረቢያ ምልክት ነው እየተባለ ሲነገር ሰማሁ…” ይላል አንደኛው። “ደግሞ በቅርቡ ኑክሌር ቦምብ ሊተኮስ ይችላል ሲባል ሰምቻለሁ…” ይላል ሌላው፡፡ “አይ ጉድ የዛሬ ልጆች የመጣባችሁ ጣጣ። እኛስ በደጉ ጊዜ አየሩ ሳይበረዝና የሰው ባህሪ ሳይቀር ተቻችለን ኖረናል። የዛሬ ልጆች ግን ምን ዓይነት ጉድ ነው የመጣባችሁ?” ብለው አንድ አዛውንት አንገታቸውን ወዘወዙ። “ኧረ በስንቱ እንወዝወዝ እናንተ?” ከአዛውንቱ አጠገብ የተቀመጡ ትልቅ ሴት ቀጠሉት። ‹‹በቁራሽ እንጀራ ለምትዘጋ አንጀት እንዲህ ላይ ታች ስንል ኖረን ማለፋችን ሳያንስ ደግሞ ሌላ ጣር?” ሲሉ አጠገባቸው መጽሐፍ የሚያነብ ወጣት፣ “ለዚህ እኮ ነው የእርስ በርስ ፍትጊያችንን አቁመን ለሰላም ዘብ መሆን የሚጠበቅብን…” በማለት እያንዳንዳችንን በዓይኑ ቃኘን፡፡ ከተሳፋሪዎች መሀል  አንዱ፣ “የፓርላማው አልበቃ ብሎ ደግሞ ወደ ታክሲ ተዞረ? ለነገሩ በአምላክ ፀጋና ቸርነት ለሚኖር ሁሉን አሜን ብሎ መቀበል እንጂ ሌላ ምን ምርጫ አለው?” ብሎ አረፈው። ጉድ እኮ ነው። ወዲያው ደግሞ፣ “ታዲያስ ወገኛ ቀበሮ ሙክት ያባርራል አለ ያገሬ ሰው። አሁን ማን ይሙት እነ አሜሪካ ዓለምን ማተራመስ ባይፈልጉ እንዲህ መከራ እናይ ነበር?” ሲል ጎልማሳው እርስ በርሱ የዶለቱ ይመስል ተሳፋሪዎች በአንድ ቃል፣ ‘‘እኛ ምኑን አውቀን?” አሉ፡፡ አቤት ድንጋጤ? አቤት መርበትበት?

ወደ መዳረሻችን እየተቃረብን ነው። ወደ ሥራ የሚጓዘው ሠራተኛ፣ ወደ ትምህርቱ የሚሮጠው ተማሪ፣ ለእርሻ የወጣ ገበሬ፣ ላቡን አንጠፍጥፎ የሚሠራ ባተሌ እየተርመሰመሰ መንገዱ ተዘጋግቷል። “እኔን የሚገርመኝ በዚህ እሳት ኑሮ የዚህ ሁሉ ሰው በልቶ ማደር ነው…” አሉ መጨረሻ ወንበር የተቀመጡ አዛውንት። “በልቶ ማደሩ ነው የሚገርምዎት ወይስ በቀን ሦስቴ መብላት እየተገባው በአንዲት ጉርሻ  በሕይወት መኖሩ?” ብለው ሴትየዋ አዛውንቱን ጠየቋቸው። “ሁለቱም…” አሉ አዛውንቱ በአጭሩ ለመገላገል ይመስልባቸዋል። “አይዞን መንግሥታችን አሁን የበጋ ስንዴ ምርትና የከተማ ግብርና ጀምሮልናል። አይደለም ሦስቴ በቅርቡ ዘጠኝ ጊዜ ባንበላ ቱ ከምላሴ ፀጉር…” ሲል ያ ባለመጽሐፍ ወጣት ገባበት። “ኧረ ፀጉር ማብቀሉ ቀርቶ ምላስህ አርፎ በተቀመጠ። ምን ሊለን ነው እናንተ? ይኼ አንድ ፍሬ ልጅ አሁን የአዞ ዕንባቸውን እያፈሰሱ ‘ሕዝባችን በቀን ሦስቴ ሲበላ ማየት ነው የምንፈልገው’ ከሚሉ ሻርክ ፖለቲከኞቻችን ሊበልጥ ያምረዋል እንዴ?” ብላ ወይዘሮዋ ቱግ አለች። ወይ ድንፋታ!

“ዝም አትይውም ይልቅ እንደ ጓያ ነቃይ የፊት የፊቱን ማለት ብንጀምር ያዋጣን ነበር። አለባብሶ ማረስ በኋላ በአረም መመለስ እንጂ ሌላ ትርፍ የለውም…” ጎልማሳው ‘ሌክቸሩን’ ሲያረዝመው ከጀርባው ከተቀመጡ ወጣቶች አንደኛው፣ “ቆይ ግን መሪ ዕቅዶቻችን የተቀዱት ከሆሊውድ ፊልም ላይ ነው እንዴ?” ሲል ያኛው መልሶ፣ “ሳይሆን አይቀርም እባክህ። ሥራችን ሁሉ ሰውን ማዕከል ያላደረገ፣ ሰብዓዊነትና ማኅበራዊ እሴት ላይ ጭራሹን ዝር የማይል፣ ብቻ ብረት በብረት ላይ፣ ብሎኬት በብሎኬት ላይ መቆለሉን ተያይዘነዋል። የባህል ዕድገት፣ የሥነ ጽሑፍ ዕድገት፣ የንቃተ ህሊና ዕድገት የታለ?” ብሎ ሳይጨርስ ታክሲያችን ሥፍራ ይዛ ቆማለች። ወያላው “መጨረሻ!” ሲለን ወጣቶቹ የጀመሩትን ወሬ እንደ ቀጠሉ ነጎዱ። እኛም በየፊናችን እየተራመድን አንዱ፣ ‹‹የሰው ልጅ ሥራ የሰውን ፍላጐት ካላማከለ ወይም ሰው ሰው ካልሸተተ ምን ይፈይዳል?›› ሲለን የተጀመረው ወግ መቋጫ መሆኑ ገብቶን ነበር፡፡  የገባን ላልገባን እንዲህ ካላስተላለፍን ዕውቀት ምን ይፈይዳል? የገባችሁ እንዲገባን ዕርዱን የሚባለው ይኼኔ አይደል? የገባውና ያልገባው ተደባልቆ እኮ ነው የሚኖረው፡፡ መልካም ጉዞ!    

Latest Posts

- Advertisement -

ወቅታዊ ፅሑፎች

ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት