Skip to main content
x
አወዛጋቢዋ የሲአይኤ የመጀመርያ ሴት ዳይሬክተር
አዲሷ የሲአይኤ ዳይሬክተር ጂና ሀስፐል በሴኔቱ ፊት ቃለ መሃላ ሲፈጽሙ

አወዛጋቢዋ የሲአይኤ የመጀመርያ ሴት ዳይሬክተር

እ.ኤ.አ. መስከረም 11 ቀን 2011 በአልቃይዳ የሽብር ቡድን የተፈጸመው ጥቃት በአሜሪካ ታይቶ የማይታወቅ ነው፡፡ ከፍተኛ የተባለውን በአንድ ቀን ጥቃት የተገደሉ ሰዎች ቁጥር እንዲመዘገብ ያደረገ ክስተት ነበር፡፡ በጥቃቱ ሦስት ሺሕ ያህል ሰዎች ሲገደሉ፣ ከስድስት ሺሕ በላይ ሰዎች ላይ ከፍተኛ ጉዳት አድርሷል፡፡ በጥቃቱ ምክንያትም አሥር ቢሊዮን ዶላር የሚገመት የንብረትና የመሠረተ ልማት ውድመትም መድረሱ በወቅቱ መነገሩi ይታወሳል፡፡

በየዓመቱ የሚዘከረውና 9/11 በሚል መጠሪያ የሚታወቀው ጥቃት፣ በአሜሪካ  የአደጋ ጊዜ ሠራተኞችና ፖሊሶች ከፍተኛ የሚባል ሞትንም ያመጣ ክስተት እንደሆነ ተመዝግቧል፡፡ በጥቃቱ 343 የእሳት አደጋ ሠራተኞችና 72 ፖሊሶች ሕይወታቸውን አጥተዋል፡፡ እነዚህ ቁጥሮች የ9/11 ጥቃትን አስከፊው ሆኖ በታሪክ እንዲመዘገብ አድርገውታል፡፡

እነዚህ ጉዳቶች ለማድረስም አልቃይዳ የተባለው አሸባሪ ቡድን አባላት አራት አውሮፕላኖችን በመጥለፍ ባለ 101 ፎቅ የዓለም የንግድ ማዕከል መንትያ ሕንፃዎችን በመግጨት ሙሉ በሙሉ እንዲፈርሱ ያደረጉ ሲሆን፣ ባለ 47 ፎቅ ተያያዥ ሕንፃና ሌሎች አሥር የአካባቢው ግንባታዎች ሙሉ በሙሉ እንዲፈርሱ ምክንያት ሆነዋል፡፡ እነዚህ ግንባታዎች በአንድ ሰዓት ከ42 ደቂቃ ውስጥ ወደ ፍርስራሽነት ተለውጠዋል፡፡

አወዛጋቢዋ የሲአይኤ የመጀመርያ ሴት ዳይሬክተር
ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕና ምክትላቸው ማይክ ፔንስ ለአዲሷ የሲአይኤ ዳይሬክተር ጂና ሀስፐል ድጋፋቸውን ሲሰጡ

 

ጥቃቱን የፈጸሙት 19 የአልቃይዳ አክራሪ የአሸባሪ ቡድን አባላት መሆናቸውን የአሜሪካ መንግሥት ካረጋገጠ በኋላ፣ በአሸባሪዎች ላይ ዓለም አቀፍ ዘመቻ ከፈተ፡፡ ሽብርተኝነትን ለመዋጋት ያስችለኛል ያላቸውን ከቀጥታ ጦርነት እስከ እጅ አዙር ጦርነትና የተለያዩ የሽብር ቡድን አባላት ተጠርጣሪዎችን ማሰርና ማሰቃየትን ጨምሮ በርካታ ዕርምጃዎችን ወሰደ፡፡

ይኼ ድርጊት ሲፈጸም የወቅቱ የአሜሪካ ፕሬዚዳንት የነበሩት ጆርጅ ቡሽ ሽብርተኝነትን ለመዋጋትና የአሜሪካ ዜጎችን ከጥቃት ለመከላከል ያግዘኛል ያሏቸውን መፍትሔዎች በሙሉ ለመተግበር ወደ ኋላ አላሉም፡፡ ከእነዚህ ውስጥ እስካሁን ድረስ በአሜሪካ ታሪክ ውስጥ ጥቁር ጠባሳ ጥሎ አልፏል የሚባለውና ፖለቲከኞችን እንዳልሻረ ቁስል የሚጠዘጥዛቸው ጉዳይ፣ በተለያዩ አገሮች ተቋቁመው የነበሩት የማሰቃያ (Torture) እና የምርመራ እስር ቤቶች ናቸው፡፡

እነዚህ እስር ቤቶች ‹የማሰቃያ ቤቶች› ተብለው በብዛት ሲጠቀሱ ምቾት ያልሰጣቸው ፕሬዚዳንት ቡሽ፣ የተጠናከሩ ምርመራዎች (Enhanced Interrogation) ማዕከላት ናቸው በማለት የእስር ቤቶቹን ቆሻሻ ስሞች ለማጠብ ጥረት አደረጉ፡፡

ይሁንና ይህ ጥረታቸው እምብዛም ፍሬ ሊያፈራ አልቻለም፡፡ ለእስር ቤቶቹ እሳቸው ያወጡላቸው ስያሜ በማዕከላዊ ምርመራ ኤጀንሲ (ሲአይኤ) እና በነጩ ቤተ መንግሥት፣ አለፍ ሲልም በሌሎቹ የመንግሥት መዋቅር ሥር በሚገኙ መሥሪያ ቤቶች ጥቅም ላይ ከመዋል ባለፈ፣ በሌሎች ዘንድ ተቀባይነትን ሊያገኝ አልቻለም ነበር፡፡

ፕሬዚዳንት ኦባማ እ.ኤ.አ. በ2008 ተመርጠው በቡሽ ዘመነ መንግሥት በተለያዩ የዓለም አገሮች ተከፍተው የነበሩ የተጠናከሩ የምርመራ ማዕከላትን እስከሚዘጓቸው ድረስ፣ ማዕከላቱ በሽብር ወንጀል ተጠርጥረው የሚታሰሩ ግለሰቦችን ከፍተኛ ማሰቃየት የታከለባቸውን ሚስጥር የማወጣጣት ምርመራዎች ይደረጉባቸው ነበር፡፡

 እነዚህም ምርመራዎች ግለሰቦች ጭንቅላታቸው ዝቅ ተደርጎ ታስሮና ፊታቸው በጨርቅ ተሸፍኖ ውኃ እየተደፋባቸው የመደፈቅ ስሜት እንዲሰማቸው የሚደረግ የማሰቃያ ምርመራ ነበር፡፡

አወዛጋቢዋ የሲአይኤ የመጀመርያ ሴት ዳይሬክተር
ጂና ሀስፐል በማሰቃየት ምርመራ ስማቸው ይብጠለጠላል

 

ሆኖም ይህ በኋላ በወጡ ሕጎች ‹ማሰቃየት› በሚል ተፈርጆ፣ ምንም ያህል ጠቃሚ መረጃን ለማግኘት አይጠቅምም በመባል ድርጊቱ በመከልከሉ ማዕከላቱ ሊዘጉ ቻሉ፡፡

ከእነዚህ ማሰቃያዎች አንዱ በሆነውና ‹ጥቁር ሥፍራ› ተብሎ በሚታወቀው የታይላንዱን ማዕከል በበላይነት ሲቆጣጠሩ የነበሩት አዲሲቷ የሲአይኤ ዳይሬክተር በመሆን የተሾሙት ጂና ሃስፐል ናቸው፡፡

እ.ኤ.አ. ከጃንዋሪ 2017 እስከ ማርች 2018 ድረስ የሲአይኤ ዳይሬክተር የነበሩት ማይክ ፖምፒዮ የዶናልድ ትራምፕ ካቢኔ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር በመሆን ሲሾሙ፣ እሳቸውን በመተካት የኤጀንሲው ዳይሬክተር በመሆን የተሾሙት ሃስፐል፣ እስረኞችን በማሰቃየት የሚታወቁ  በመሆናቸው እጅግ አወዛጋቢ ተብለው ይታወቃሉ፡፡

ሃስፐል በሲአይኤ ውስጥ ያደጉ ናቸው፡፡ ከ61 ዓመት ዕድሜያቸው 33 ያህሉን ያሳለፉት በሲአይኤ ነው፡፡ ጂና ሃስፐል የመጀመርያዋ ሴት የሲአይኤ ዳይሬክተርም ለመሆን በቅተዋል፡፡

ይሁንና የማሰቃያ ፕሮጀክቶቹን ድጋሚ ለመክፈት እንደማያንገራግሩ ያሳወቁት ዶናልድ ትራምፕ፣ እንዲህ ዓይነት ልምድ ያላቸውን ግለሰቦች አጠገባቸው ማሰባሰባቸው፣ የተናገሩትን ነገር ዕውን ለማድረግ የማያግዳቸው ነገር እንዳይኖር ያደርጋል ብለው የሚከራከሩ በርክተዋል፡፡

በሴኔት የጥያቄ ሰዓት ቃላቸውን የሰጡት ጂና ሃስፐል፣ ዶናልድ ትራምፕ እነዚህን ተቋማት ለመክፈት ቢፈልጉና ቢያማክሩዎት ምን ብለው ይመልሳሉ? ተብለው ሲጠየቁ፣ ‹‹ፕሬዚዳንቱ እንዲህ ዓይነት ጥያቄ ይጠይቁኛል ብዬ አላስብም፤›› ብለዋል፡፡

ይኼ ደግሞ በጉዳዩ ላይ ያላቸውን አቋም ማሳየት የማይችል ስለሆነ ለቦታው የሚመጥኑ አይደሉም በማለት የሚከራከሩ አሉ፡፡ ይሁንና ዶናልድ ትራምፕ ሃስፐል ምርጥና የመጀመርያዋ የሲአይኤ ዳይሬክተር እንደሚሆኑ በተደጋጋሚ ሲናገሩ ተደምጠዋል፡፡

ሆኖም እስካሁን 21 የሥራ ኃላፊዎችን በአንድ ዓመት ውስጥ ያሰናበቱት ዶናልድ ትራምፕ፣ አዲሷ የሲአይኤ ዳይሬክተር ጂና ሃስፐልን ለምን ይህል ጊዜ ሊያቆዩ ይችላሉ የሚለው ጥያቄ አጓጊ ሆኗል፡፡

አወዛጋቢዋ የሲአይኤ የመጀመርያ ሴት ዳይሬክተር
ጂና ሀስፐል የሚመሩት የሲአይኤ ዋና መሥሪያ ቤት ቨርጂኒያ ላንግሌ ይገኛል