Skip to main content
x

‹‹በይቅርታ መሻገርና በፍቅር መደመር››!

የማኅበራዊ ፖለቲካ ይዘት ምንድነው?

በአንዳርጋቸው አሰግድ

2011 ስፋ ከፈተ፡ የጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ (/ር) በይቅ መሻርና ቅር መደመጥሪ ንም ቃርኖው ንደማይኖር ሁሉ ን፣ ስፋ ከፈ 2011 ሥጋ ይኖል፡፡ በዓመቱ ንት በር ሳሳቢና ሁኔታ ቸው፡፡2011 ስፋ ገጽ የጎበተና ሥጋ ገጽ ተዳከመ ሚቀጭጭበት መን ትዮጵ መፃዒ ሆና፡፡ ዚህ ጽሑ ጥረት ገጽ በት ፅኦ ረግ ው፡፡ መንፈስ ስቦ በብ ለሁ፡፡

የጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ (/ር) ጥሪ ትዮጵ ሕዝቦች በይ ረው ቅር ረው ወደ ማዊ ዴሞክራሲያዊት ትዮጵ አዳራሽ ብዝ በጎ ጥሪ ው፡፡ ይሁን ‹‹መሻገርና መደ›› (Processes) ንጂ፣ በራቸው ረሻ ይደሉም፡ ዚህ ከአራሹ በደስ ስፋ ተገ በኋ ማዊ ዴሞክራሲያዊት ትዮጵ ምትገ ምትደረ ወይም አገራዊ ፖለ በራዊ ውስጥ ነው? ለው ጥያቄ ግዴታ ፡፡ በግቡ በራዊ ፖለ ላይ ከወ ውይይ ውን ያህ ሆና፡፡ ሽግግሩ መደመሩ ረሻ ፡፡

መሻገርና መደመር መስረም አምስት ለት ይቻ፡፡ ፊት ፡፡ መንግ ከእንግዲህ በአንድ ሕግና አስ ውን ደ መያ ደ መጫወት ማቅ ይኖ፡፡ አል ፖለ ሁኔ መሻገርና መደመር ቸው፡፡ በሌ በአንድ ወገን ረሻ ርጎ ማሳወቅ ያስፈል፡ ሽግግሩንና መደመ ሒደት በቅጡ ወደ ይኖ፡፡ መስረም የመጨረሻ ሳምንት ረው ኢሕአ ጉባዔ በእዚህ ኳያ ለው፡፡ ኢሕአዴግ መንግ ኃላን መጣት ለበት፡ ዚሁ ርዕሱ ለመለስ ‹‹በይቅ መሻገርና ቅር መደመ›› ማኅበራዊ ፖለ ነው?

ትዮጵ ርበኞች በ1930 ኢጣ ጠሙት ‹‹ አገ ›› ያሉ በር፡፡ የነ መን ከፈ ‹‹ ›› በማ በር፡፡ ደርግ 1966 ዓ.ም. ‹‹ ቅደ›› ያለ ጣን ማማ ንደ በወቅቱ ለት ዓብይ ጥያ ለት ? ሚለው ር፡፡ ደርጉ ራረ ተም ከከረመ በኋ 1967 ዓ.ም. በፈመው ትዮጵ ቅደሙን ከደም ህር ውስጥ አስምጦ አሰ ከዚያ ትዮጵ ኅብተሰ ራሲያዊ ዮት ዝም ያለ ማታ ፓን አገ ፡፡ ‹‹ንድ ውና ንድ ጠብመንጃ ስኪቀር ›› ስካለው ፍቶ ጠፊ ደት ‹‹ፖለ›› ረስ ለቀ 1983 ዓ.ም. ወገደ ‹‹ ›› ተባ የማኅበራዊ ፖለ ዮተ ለም በው ኢሕአዴግ ተተካ፡፡ 27 መታት በኋላ ጠቅ ኒስ ዓብይ ህመድ (ዶ/ር) ከዚያው ከኢሕአዴግ ውስጥ ቀው፣ በይ መሻገርና ቅር መደ ያሉ መጡ፡፡

ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ (ዶ/ር) በይቅ መሻገ መደመር ሚሉ ትዮጵ ፖለ ለም ውስጥ ካስወቁ መንፈቅ ው፡፡ ይኼንን ጽሑፍ ለኅትመት ከላበት ዕለት ረስ ቱን የማኅበራዊ ፖለ ወይም ፖለካዊ ፍል ብራሩም፡፡ ስለ 44 መታት ፊት ርግ ርብ በረ ጥያቄ ልሰ ድናቀርብ ተገ መስሏ፡፡ የጥ ማኅበራዊ ፖለ ? ለማቆም ለመ ሚፈል ወይም ሚታ አገ ባል ነው? ዕቅዱ ነው? ወደ መው ንዴት ነው?

በ1966/67 ዓ.ም. ደር ትዮጵ ቅደም ጠየ ገቱ ቶች ሩ፡ ‹‹ ትዮጵ ቅደ›› ባሉ ወገ ሳደ ቶች ይደሉም፡ ከደርጉ ትዮጵ ቅደም ስከ ንድ ስኪቀር ረስ የነሩት ብዝ ሙት ጠኞ ሁራንና ቶች አልሩም፡፡ በኢሕአዴግ መንም በርካታ ጠኞ ሁራንና ሰዎ ኢሕአዴግን ራሲና ሌላ ሌላ ሳይሞግ ይጠይቁ 27 ሙሉ ኖረ ሞው ይመስል ደግሞ፣ ንድ ሁራንና ሰዎ / ዓብይን በይቅርታ መሻርና ቅር መደመር ጥሪ ፊው ማስጋባ ‹‹ ናች›› ንኳ ማቸው ነው? ብለው ለመጠቅና ሙም ?

ንያት ጥርጥ ፈቀው ትዮጵ ሕዝብ ውስጥ ጥሪ በመ ው፡፡ ፉት ስት መታት ማቅ ጠፋ ሥጋ መታት ፡፡ በዚህ ኔታ ውስጥ / ዓብይ በይቅ መሻገ ቅር መደ ያሉ ያቀረቡ ውን ሥጋ መውጫ ያህል ፍሷል፡፡ / ዓብይ ‹‹ጣሪ ›› ነብይያሉ መግጻቸው ራሱ፣ ንቀ መጠን ያመ፡፡ ደግ ከግ በይ ከጥላቻ ቅር መደ ማይረጡበት ንያት ፡፡ ይቅ ከሁሉ የኢትዮጵ ማኖ ሁሉ አስተምህሮ ቸው፡፡ ቃራኒያውን ንና ቁርን፣ ጥላቻንና ን፣ መለያየንና መበ ረሩ ክቡር ሴቶ ቸው፡፡

ይሁን / ዓብይ ጥሪ ጣሪ ስለፈጣሪ ደረገ ሃይማኖ ይቅር ርቅ ጥሪ ይደለ፡፡ ‹‹ነው›› ንኳን፣ በኢትዮጵ ለም ውስጥ ፡፡ ትዮጵ ማኖ መንግ ለያዩ አገ ፡፡ ንደ ኢራንና ሳዑዲ ጌላዊና (Theocratic) አገ አገ ይደለ፡፡ ፖለ በራዊ ይቅር ዕር በጳሳዊ፣ ፓስ ለማስግድ የታ ማን ርባ ያላት አገ ይደለ፡፡

/ ዓብይ ፖለ ውስጥ ያደ ኖሩ ቸው፡፡ ፍተ የክልል መንግ ጣንና ሎኔልም ጭም የነበሩ ቸው፡፡ አምስት ወራት ደግ ፍተውን ትዮጵ መንግ ፖለ ጣን በጡ ቸው፡፡ ጣኑን የጨ ስት መታት ረሩ የማኅበራዊ ሕአዴግ ውስጥ ፖለ ፍትጊያ በኋላና በመ 2010 ዓ.ም. ወነበት ሁኔታ ተገ በኋላ ነው፡፡

ከእሳ ርጫ በኋ በኢሕአዴግ ርጅቶች መካከል በአንድ ርጅቶቹ ውስጥ በሌላ ለው ንቅንቅ ንደጠለ ነው ንደሚያከ ንኳን ውጫ ራሳቸው ኢሕአዴግ ሚያው ይመልም፡፡ ቃራኒው ሚያመለቱት ቸው 27 መታት ኢሕአዴግ የክ ድናቸው ሚያመቹ መን አዎታዊ ጠሉ ንደሚገኙ ው፡፡ የየክ ኖቻቸውን ጡንቻ ዚያ ዚህ ብለው ለማለብና ማፈጠም ሯሯጡና ጣደፉ ንደሚገኙ ው፡፡ የየክልል ሁራኖቸውንና የዳያስ ወገቻቸውን በዙ ለማስያዝ ጣር ላይ ነው፡፡ አገ ውስጥ ርጅቶ ብረት ወይም ውህደያሉ ሸግ ንደሚጥሩ ነው፡፡

ቅርብና መንግ አገ ልፋቸውን መድ ሁሉ የጎ ቸው፡፡ ‹‹ዲያውም›› ንድ ታዛቢዎች ‹‹ውጭ ›› ለዚህ ለይ ከኅ 2010 ዓ.ም. ወደ ኢትዮጵ የጎረፉ ርብና ንግንና ንስ ርጅቶ ዕክኞች ረዝራሉ / ዓብይ ውጭ ዞዎ ይጠቅሳሉ ንድ መካከለ ራቅ አገ ራና ሚና ያመ ኖሚ ሲው ወደ ኒ በራ መለወጥ ንደያዘ ሳሎን ንያት ጠይቃሉ

ከኤ ረው ንኙ ራሱ ካም መሩ ያሉት ፖለ ኖሚ ቶቹ ምም ላይ ተመ ተገነቡ ንደ በይፋ አልተገለጸም፡ / ዓብይ በዚህ ኳይ ንዲያውም ልጽ መረጃ ብት ዳዮ ከቀድሞ ለየ ሚያ ዳልተገ ል፡ በሌላ መንግ በሕ በሕግ መብቶች ሁን ለመው ተገ ጥያ መቀስቀሱ አልቀረም፡፡

መለከ ዳዮ የየራሳቸ ሕይ ማብ ሳቸውን መን መውሰዳቸውና ቸውን ጫና አዎውም ቸው ፡፡ ያሳረፉም ቸው፡፡ ደዚሁም ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ (ዶ/ር) ድጋ ቸው ባባ ሩም፣ በኢሕአዴግ ርጅቶች ውስ ቸው ንድ ይሁን ቢሮራሲው ውስጥ ቸው በግ ሚታወቅ ለመ ሳሳቢ ው፡፡ ኖና ሌሎቹ ቶች ንቅስቃ ወደፊት ሚታወቅ ይደለ፡፡ ‹‹ ይመስላል ውን ›› ንደሚ ሁሉ፣ ዞሮ ዞሮ ለይም ሕዝቡ ያል ሕይ መሻ ለመሻ ንደ ማስወሱ ወቀ ሆና፡፡በእዚህ ራዊ ሁኔታ ንያ ከኢትዮጵ መፃዒ ንፃር በጥ ላይ ፖለ ውይይት ሄድ፣ በስ እገምታለ፡፡

ቲካዊ ቅርታና ርቅ

ፖለ ይቅር (Forgiveness) ዕርቅ (Reconciliation) ፖለ ግብና ሄዶ ንስ፡፡ ውለ ካና የማበረ ሳይንስ መራማ ስፎች በብዙ አትተቸዋ፡፡ ረን ዲዋር፣ ጃክ ርድ ር፣ ን፣ ማክላክቸው፡፡ ኢሕአዴግ አገ ውስጥና የዳፖራ  ቃዋ    ዕርቅ  በዔ    ይቁ  27  መታት  አል፡፡ ይሁን ሚዎቹም  ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ (ዶ/ር) ስለ ያቀረቡ ብጥ መለ ሳብና ፡፡

/ ዓብይ ንዲያው ፖለ ይቅ ዕርቅ፣ መንግ ለፖለ ስረኞች ደር ቋረጥና ሕረት ማለት መስለ፡፡ የዳያስራው ስቡክ ወደ አገራቸው መመለስና በመንግ መስንግ ጭም ‹‹›› መንቀሳ ማለት መስሏ፡፡ ንድ ‹‹ ››  ሚሉ ‹‹ቋርጠ›› ያሉ ያወ መግ ማለት መስሏ፡፡ ዕርቅ ዚህን ዳዮ ማለት ዕርቁ ጥያቄ ከመ ውም ረኞች ከመጠ በር ሰኛ ያም ሲል ውም ፖለ ሲደረግ የነ ረት በር ሰኛ፡፡

በይቅርታ ሻገር ንዴ / ዓብይ ሁ፣ ከእሳቸው ደምለሁ› ይመስል፡ በሌላ ደግ ሕወ ኢሕአዴግ ለፍ ማለ ይመስ፡፡ በሌላ ‹‹ቀን ጅቦ ሌቦ ለው›› ከሚሉት መታ መሣ ደረገ ይመስ፡፡ ለይ፣ ፃጊዎችንና ጣን ላጊ መታ ለው ካና ሉት ሎች ለሕ መን ው፣ በይቅርታ መሻገር ለው መንፈስ ጡን ጣም ሆና፡፡ በይቅርታ መሻገ ሲቃ ከሚያስገ ሲቃ ከሚያስ መታቀንም ይጠይቃ፡፡

ኞቹ ተገቢው ሚጠቋቸው ቋማዊ ለው ሕግ ተገልጸው፣ ትዮጵያን ስቡክ ወደ ማዊና ያዊ ግል ቸው በራሱ ካም ው፡፡ መርያው ንና ጋጋ ማስፈን ሚል ቋም መያቸው ንደዚሁ ካም ው፡፡ ይሁን በፖለ ሎቹ ከል ሚካ ዞሮ ዞሮ ፖለ ሎቹ ቸው በሚፉት ፖለ ልክ ሚፈጸም ስለሚን፣ የማኅበራዊ ይቅር ዕርቅ ልም፡፡ የማኅበራዊ ፖለ ዕርቅ ሚያደር መን ከኢትዮጵ ሁኔታ ተገናዘ መንዶች ንቢ (አዳ) ፍት (Restorative Justice) ፍት መን ንና ለውን ያህል ል፡፡

ፖለ ይቅ ንደለው፣ በይርታ ለፍ ማይ ግፍ () ርታ ጠየ መለ ነው(Is to Forgive the Unforgivable) ፖለ ይቅር ወገን ፡፡ ንደዚሁም ወገን፣ ‹‹ በደል መቼም አልመው መው አልፈቅ›› ባባ ሚገበት ው፡፡ ይቅር ንም ዚያኑ ያህል ወገን ው፡፡ ሳሌ ርመን ቻንስ ዊሊ ርን ሂትለር መውን በማስውስ በኅ 1963 (1970) ይሁ ረው በት ፊት በርከው ይቅር፡፡ ውስ ቅላይ ሚኒስትር 2000 (2008) ንደጠ ይቅር፡፡ ቅላይ ሚኒስትር ሰቲ ትሩ በመስረም 2010  (2017)   መንግ ድርጅት ፊት መው ህንዊያ ርታ ፡፡ ሁሉም ይቅ መቀበ ወይም ለመቀበል ይሁቹ፣ ህንዳዊንና ኖቹ ማይገሰ ሳኔ ንደ ቀበሉ ሩ፡፡

በአ ለማመላከ ንቢ (አዳ) ፍት ንደ ሌሎቹ ፍት መን በሕግ ረት ብያኔ ለመስ ሚጥር ፍትሕ መን ይደለ፡፡ ኔል ማን በጥሩ ንደለጹ ቶች ንያት በማኅቦች መካከል ተሰውን መማመን ማከ ለመጠንና ለመ ሚጥር ፍት መን ነው(Restorative Justice Seeks to Repair Broken Trust Between Hostile Groups in the Aftermath of … Conflict)፡፡

በሌላ አገለጽ ንድ አፍ ንድ ሞን ርዒት ይደለ፡፡ ይና ይን በአ ርቦ ወያ ሁለንም ወገ ራቶች ማከ ለመጠንና ለመ ሚጥር ፍት መን ው፡፡ ይኼንን ሃይማኖ/ራዊ (Moral) ይቅ ርቅ፣ በማበራዊ ርታና ርቅ ውስጥ የላውም ማለት ይደለ፡፡ ማኅራዊ ርቅ ይንና ይን ስብራ በራዊ ፖለካዊ ፍትሕን ግብ ለው፣ ከሃማኖታዊ/ራዊ ይቅር ርቅ ይለያ፡፡ ሚጠቀመው ንቢ (አዳ) ፍት ዎችንና መን ው፡፡

ንቢ (አዳ) ፍት /ዳዮችንና /ዳዮ ቅል ሚሞግቷቸው ጫና ቁርሾ ስብራቶች ይቀበላ፡፡ በደል እው ወይ? ለው ጥያቄ ሻል ይጣን ወተኝ ? ያለ ይብ፡፡ ረመኔያዊ ርጊት ያስፈጸ ሰዎ ማን ይጠይቃ፡፡ ግፍ ቸው ሌሎች ሰዎ በው በህሙም ፊቱ ደቀኑ ጨነ ደቀሞው ማንቱ፣ ለመመለስ ይፈ፡፡ ግፉ ንጭ ነው? በበደ በእኔ ላይ ደረ? ጸመ? በሚሉት ጥያ ይብ፡፡ ማን ፡፡ ንቢ (አዳ) ፍት ራ፣ ሁለቱ ወገ በአባባ ተገውና ወያው፣ ለረዥም ሚያፍተሏቸው ጥያ ው፡፡ ይና ሚያስቸውን ስሜቻቸ ታግ ሸንፈው ቻቸ ያደርቁ መር ው፡፡ ንም ወገ መጣር ው፡፡

ንቢ (አዳ) ፍት /ዳዮች ወደ ቀሞው ንኙነቻቸው (Relationships) ለስ ለውም / ቶች መንፈስ በማ ንቶ በማ የማኅበራዊ ፖለ ማቸውን ነው ባባ አዎ ቀት ያቀ ንኙነት ነው ቀጥሎ ንደሚለው ዚህ ሚደረግ የማኅበራዊ ርታና ዕርቅ፣ ‹‹ንፁህ ይደለም›› ይቅርታና ዕርቅ ጥያ ንደ ማንውም ሸቀ ለፖለ በያ ማቅ ሆናል፡ ፖለ መሣ ርጎ ለመጠቀም ሚያቀንቅን ሆና፡፡

ሁሉም ፖለ በመ ንቢ (አዳ) ፍት መን ሚታዩ ይደሉ፡፡ ሙስ ግ፣ ጣን ለግ፣ ተዳደ በደ ፍት በሕግ ረት ሚታዩና በሕጉ ረት ብያኔ ቸው ቸው፡፡ (አዳ) ፍት ንዴላ መለከ ሚያ (ረመኔያ) ማኅበራዊ ቶች ጥለቸው ‹‹ሚያልፉት›› ራቶች ላይ ው፡፡ በኢትዮጵ ሁኔታ ይህ ከቅርብ ሔር ላይ ያሉት ቃቶች ጥለው ለት ሆና፡፡

በኢትዮጵ ውስጥ ንድ ትዮጵ ብሔር ራሱን በብሔር ለይቶ፣ አስታጠቆ ሳስቶ በሌ ብሔር ላይ ሲፈ ተሰማውና ታየ ለመ ው፡፡ ንን ያውና ረሻው ርጎ ለማስረት ትዮጵያዊ ሁሉ ግል ይጠይ ራቢ ውን ከመ ንቢ (አዳ) ፍት ንፃር ጭም ኑት ጅና ሚጠቅም ሆና፡፡ ዚህ ማን ዕርቅ ሚሽንና ፖል ሉት ቻቻ ረስ ትምርቶ መቅስም ይቻ፡፡ ትዮጵ በርካታ መን ለቤት ፡፡ በመንቢ (አዳ) ፍት መረ ሴራሊዮ ንዳ ረስ ቀፍ ክሮ ለሙያ ፡፡

በፍቅር ደመ

ቅር ፖለ ውስጥ ሳት የጀመረው 60 መት ው፡፡ 60 የፀ መን ‹‹ተፋ ›› (Make Love, Not War) ያሉ ካን ወታደ በባ የነ ከዚያ ቅር ውስጥ ለው ብዝ ዘምሩት፣ ለይ ፖለ ለይም ሞን

ለዚህ ሉት 2008 (2016) ብሔራዊ ቬንሽን ይ፣ ‹‹ ቅር መንግ ነው›› (We are Called to be a Nation of Love) በማለት ንደ ም ደርጎ ይጠቀሳ፡፡ 2008 ርጫ ወቅት ባሹ ው፣ ‘Love Trumps Hateሚል መፈ ር፡፡ ከእዚህ ቅር (Summer of Love) በሚሉት መታዊ ሏቸው ላይ ከሚያሙት ቅር ጥሪ ማኅበራዊ ፖለ ጥሪ በፖለ ውስጥ ሳም፡፡

/ ዓብይ ቅር መደመር ያሉት ንደሚ ርጫ ሞን ቅስቀሳ ጥሪ ማለት ነ፣ ንደሚ ዞሮ ዞሮ ካዊ ነው ሁን ሁን ንደ መፈ ረደ ፖለ ቶች ረጊያ ሞ፣ ወደ ፖለ ቅስቀሳ (Agitation) ደረጃ ረደ ጥሪ ስመስሎ ፍተ የማኅበራዊ ፖለ በሚካበት ወቅ ሁኔታ ሁለ በአንድ ማራመ ከእ ፖለ ቅስ ደረጃ ረድ ስቸ ይመስለ፡፡

ቅር ስሜ መግ ው፡፡ ከግ ስፎች ያሉት ስፎች ከሚጠ ስቱ ፍል ጥያ ንደ ው፡፡ ሌሎቹ ሕይ ? ሞት ነው? ሚሉዋቸው ጥያ ቸው መደመር ሁለት ብሎ ጠር ሳብ ው፡፡ ፖለ ተቆጥረው ሩትን፣ ሚጣመሩትንና ሚቀፖለ ሎች ለት ሆና፡፡ በሌላ ጅግ በው ትዮጵ የታ ፖለ የማኅበራዊ ፈጥሮ ውስጥ ሚስሙበ ለስ ፖለ በራዊ ረክ ለት ነው፡፡

ትዮጵ በከፍተ ፖለ ማኅራዊ ለውጥ ጠች ምትገ አገ ንደ ነው ከብዙና ፖለካ፣ የማኅበራዊ ማን ጥያ ፊት መች አገ ንደ ነው ለያዩት ፖለ ቸውን ያዙ ፖለ ጡንቸውን ማፈርጠ ለማ አገ በዚህ ለው ኑም ጂካዊ ዳዮ ለይቶና ቅደም ስቀምጦ ፈጠጡ ጠጡት ካ፣ የማኅበራዊ ማን ጥያ ውሉ ሳያ ዕለት በዕለት መሻ መፈ ለኛል ወራት ደራረቡ ለፉ ያህ በራከቱ፣ ጠጠሩ ይደ ማንውና ያው ሁሌም ሚገኝ ይደለ፡፡

መደመር ለው ወደ ጣት (Coming Together) ወሰደ ፖለ ማኅራዊ ይኖታል ሳሌ በኢትዮጵያና በሕዝቦቿ ጂካዊ ጥቅሞች ላይ ወያ ስማምቶ ንድ ብሔራ አገራዊ ጂካዊ ጥቅሞች ለፍ ማለ ሊሆ ትዮጵያና ሕዝቦቿ ጂካዊ ጥቅሞ ማንውም ፖለ ርጅ ንዱ ትዮጵያዊ ቸውና ፈቅ ራሱ ለራሱና ሲል ቸው ሔራዊ አገራዊ ረት ሆና ማለት ነው፡፡

ትዮጵ ሕዝቦች ሔራዊ ጂካዊ ሞች በአጭሩ በአንድ ሚታ ብሔራዊ ሉዓ ጣዊ ንና በር መጠበ መረ ይመለከታ ይቱ ትዮጵ ራዊ ሁኔታ ሕገ መንግ ሕግ ርን፣ ሰቪ መብቶ የዴራሲና ብሔ መረጥን፣   ጠራ ቀቀ ሕዝቦች ረካን፣ ራዊ ወደፊት ን፣ ካም ተዳደር ን፣ ገት ልፅን፣ ፈጣን ገትን፣ ኖሚ ፍትሕና ሽነን፣ ጂካዊ ፈጥሮ ብቶ ወን ሐይ ብካቤና ቦች ርበን፣ ፈጥሮ ካቤ በቃና ን፣ ግብ ሉዓ መቀንና ከዕር ቀቅን፣ ተሰ ዕቅ ሕዝብ ጥጥ ለሰ ደብ ለቤት ለመ ብቃን፣ ብዙ ንቋ ናጋ ኅብረተሰ መፍ ዊና ራዊ ሳብ መንጪነ ንና ለም ቀፍ የኮራች አገርና ሕዝብ ለቤት ለመ መብቃት ዳዮ ይመለከ በእኔ ትዮጵ ይሎ ንዱ ትዮጵያዊ ሩት ሱን ሉት የዛ የነ ራዊ ጂካዊ ጥቅሞች ንድ ማይፉበት ንያት ለም ከዚህ ረፈ ንዱ ዞሮ ዞሮ ‹‹ቀረውና ሚደመ›› ከመ የማኅበራዊ-ፖለ ከት ተሰ ው፡፡

ትዮጵ ፖለ ርጅቶች በአንድ ወገን ርና ማኖ ቸው፡፡ ሌሎቹ በኢትዮጵ ሁኔታ ማለቸው ንደ ወቅም፣ ‹‹ሣዊ›› ግ አባቂ ‹‹በራል ሻል-ራት›  ቸው ራዊው ሁኔታ ሚያመለ ከኢሕአዴግ ርጅቶች ንስቶ ስከ ቶቹ ረስ ያሉት ጅቶ ትዮጵ ሁኔታ ጥን ፕሮ ቸው ወቅም በሌ ወገ ብረቶች ለወቸው መሸ አዳ ረቶች መወለ ማይቀር ው፡፡  ዚህ / ዓብይ ንድ ድኖች ደግ ‹‹ሁለ ስት ቲዎ ይበቃ›› ያሉ ሚያዱት ለ፡፡ ይህ ብሔርና ሃይማኖ ርጅቶች በሲ ማኅበር ረጃ ደራጁ ጠራ ይመስለል ዚህ ዳዮ ሩትንና መስመር ያዙ ያህ ፖለ ውል ይይ፡፡

ዚህ ላይ / ዓብይ ‹‹ፎካካ›› ብለው ማቸው፣ ከቅ ጅግ ወቀ ቃል ንደ ዲታወስ ያስፈ፡፡ ፖለ በፖለ ፎካካ መካከል እው ው፣ ተፎ ራሳቸው ከሁሉ ፊት ህል በሚለው ህል የታነፁና ህሉ በሩ ው፡፡ ፖለ ሜዳ ለሁሉም ፎካካሪ ፍትሐዊ (Level Play Field) ተፎካካ ሻገር መላ ሕዝ መኔታ ው፡፡

ፖለ ርና ቃውሞ ማሪ ቸው ወቅት ቸው ዳዮ ቸው፡፡ ፖለ ፓርቲዎ ወቅት ጣን ይፎካራሉ በዚህም ወቅት፣ ዢው ፓርቲ ፎካካሪ ው፡፡ ቃራኒው ካከ ፓርቲ ‹‹አፎካካ ርጎ መመደብ ያህል ሆና፡፡ በሁለት ርጫ መካከል ለው ወቅት ደግ ያሸፈው ፡፡ ርጫ ሸነፈው ሚቀጥለው ረስ ሚነት ራውን ይይ፡፡ ውን ይጫወታ፡፡ በሌላ አገ ‹‹ተፎካካ›› ሚለው ስያሜ ‹‹ፎካከሩ፣ አትቃወ›› ወደ ሚል ፖለ ይደፋ ጅግ ንቀቅ ፡፡ ንዲሁም ፊና ሚለበት ሒደት ጫው ቀቀ በኋላ ሪዎ በያዙት ራዊ አገራዊ ላይ ብረ ንድ ሙና ሊሠ ገባ ማለት ነው፡፡

ከዚህ ደግሞ ፖለ ፓርቲዎ ሚመኑት ፕሮቸው ዳል ከት ያስፈ፡፡ ከዚህ ልተ በበለጠ ንዲያው ዢው ይሁን ካካሪ ፓርቲዎ ንስ ንጭ ዊና ጅግ ው፡፡ ትዮጵ ፖለ ፓርቲዎ ንስ ንጭ ለመኑ፣ ቲዎ በእው በሀቅ የዴሞክራሲያዊት ማዊት ትዮጰ ራች መሐዲሶ ለመሆናቸውን በግ ሳይ መመ ሆና፡፡ ፓርቲዎ ንስ ጫቸ ረግ ቸው ለኢትዮጵ ሉዓ ውና ጥያቄ ው፡፡

ፍትሐዊ ሜዳ መኖር ንዲሁም ፓርቲዎ ጠቃቀም ሕግና ጅግ ብበት ሚያስፈ የዴራሲ ጥያቄ ው፡፡ መንግ ናኛ ዢው ንደ ግል ንብረቱ ቸው ንደበር ሚታወቅ ው፡፡ ንድ ፖለ ጅቶች ከዚህም አል ለንብረቶች ቸው፡፡ ከጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ (ዶ/ር) ከእራሹ ደግ ንድ ፖለ ጅቶ ዥን ቻቸውን ፈቀደ ው፡፡

ግሞ ንደሚለው ‹‹መቼ ትዮጵ ዩና ›› ልተ በስቀር፣ ርጅቶ አገ በስቀር ዥንና ለቤ ይፈቀቸው፡፡ ንድ ብቸ አገ ይን ፡፡ ማግኔት በረው ያኑ ልቪ ርሉስኮኒ ር፡፡ በሌሎች ራሲ አገ ፖለ ጅቶ ንኳን ለቤት ሊሆ ቀርቶ ኖች ለቤት ይፈቀ፡፡ የዴራሲ መስ ፖለ ፓርቲዎች ጠቃቀም ሕግና ደንብ መኖርን ይቃ፡፡ ራሲ ሳይዝ ፊት ማንውም ጃ፣ ራሲ መስ ስም ራሲን ራሱን ሆና፡፡ ራሲ ሚያስፈልገውን ፍትሐዊ ሜዳ ጣሞ ሆና፡፡

ትዮጵ ፖለ ሎች በኢትዮጵ ብሔራ አገራዊ ጂካዊ ጥቅሞች ላይ ስማሙና ዋዋ ኑ፣ የዛ ትዮጵ ማዊ ውናና ይቱ ትዮጵ ወደፊት መሐዲሶ ሆና ፍትሐዊና ሕዝ ርጫ ወነና መ፣ ትዮጵ ሕዝቦች ለያ ፖለ ቸው ደም ይደራሉ / ዓብይ መደ ጥሪ ፖለ ፖለ በኢትዮጵ ሆና ትዮጵ ሕዝቦች ወደፊት ረት ላይ ፡፡ ትዮጵ ፖለ ሎች በእው በሀቅ ትዮጵ 2011 .. ያቀበውን የታ ጣሚ ከን ቸው፡፡

ከአዘጋጁ፡- ጽሑፉ የጸሐፊውን አመለካከት ብቻ የሚያንፀባርቅ መሆኑን እንገልጻለን፡፡