Skip to main content
x

የለንም እንዴ?

እነሆ መንገድ! ከስቴዲየም ወደ ቄራ ልንጓዝ ነው። ጋቢና የተቀመጠ ተሳፋሪ በስልኩ ያወራል። “ስማ በአንተ ቤት ሰው መርጠህ ልብህ ውልቅ ብሏል። እኔ እያለሁ እስኪ ምን ሌላ ጋ ያስኬድሃል? ‘ሥጋ ሞኝ ነው’ አለ ያገሬ ሰው። ይኼው ለገንዘብ ብለህ የእጅህን አገኘህ፤” ይላል። ከጀርባው የተቀመጠ ጎልማሳ፣ “እውነት ነው! ሥጋ ሞኝ ነው። ታዲያ የበሬ አይደለም። የሰው ነው ሞኝ፤” ይላል አጠገቡ ለተቀመጠች ቀዘባ። ወጣቷ፣ “መቼም ሰብቶ ከመታረድ የእኛ ይሻላል፤” ስትለው መሀል መቀመጫ የተቀመጠች መነጽር ያደረገች ወይዘሮ፣ “ባለፈው ሰሞን በሬዲዮ ስለመላላጫና ስለፈረሰኛ ሲያወሩብን ዋሉ። አሁን ደግሞ እዚህ ስለ ሥጋ፡፡ ሥጋና ደሙን ሰጥቶ ሞቶ ሊነሳ የተወሰነ ጊዜ ሲቀረው ምናለበት በወሬ ባታስፈስኩን?” ስትል ትነጫነጫለች። ከጎኗ የተቀመጠ ቀበጥባጣ ወጣት ደግሞ፣ “አይገርምም? ዘንድሮ እኮ እኛነት ተረስቶ የራስ  የሥጋ ወሬ ደመቀ፤” እያለ ንዴቷን ያባብሳል።

“እርግጠኛ ነኝ ቀጣዩ የዓለም ጦርነት የሚነሳው በሥጋ በልና በ‘ቬጂቴሪያን’ መሀል ነው፤” ብላ ደግሞ አጠገቤ የተቀመጠች የዩኒቨርሲቲ ተማሪ መሳይ ስልኳ ላይ ስታፈጥ እታዘባለሁ። ጥቂት ቆይታ ‘ኮሜንት’ ስታበጥር ወደ ሌላ የማይ መስዬ በጎንዮሽ ሰረቅ አደርጋለሁ፡፡ “የአክራሪ ብሔርተኞችና የፖለቲካ ሴረኞች ሸር ሳያንሰን፣ የሥጋ በሎች የጦርነት ታሪክ ሊጻፍብን? አይደረግም. . .” ሲል አንዱ ሌላው በመቀጠል፣ “እህል ከመሬት መስሎኝ የሚበቅል። ሥጋም ቢሆን ከመልካም የግጦሽ ሳር ነው የሚሰባው። እናም በእህል ለመጣላት እንደ መሬት በሊዝ የመንግሥት ነው እስኪባል መጠበቅ አለብን?” ይላል። ምድረ ጦር ጠማኝ እጅ ለእጅ እንደማይያያዝ አውቆ በቃላት ጠረባ አንዱ ሌላውን አፈር ድሜ ሲያስግጥ ማየቱ ቴክኖሎጂን የሚያስረግም ሲሆንብኝ፣ ጆሮዬን መጨረሻ ወንበር ወደተቀመጡት ጣል አደረግኩ። ሲናገሩ እንጂ ሲያዳምጡ መቼ ይገኛሉ?

“እሺ እዚያ ጥግ?” ወያላው ጉዞ ከመጀመራችን ያጣድፈናል። መጨረሻ ወንበር ከተቀመጡ አንድ አዛውንት በስተቀር ሦስቱ ይተዋወቃሉ። የሚጫወቱት ስለኬንያ የአልሸባብ ጥቃት ነው። “የአበራሽን ጠባሳ ያየ ‘አይስቅም’ ሆኖብኝ እንጂ እኔስ ሳቅ ሳቅ ይለኛል፤” ይላል አንደኛው። “ዋ ሰው ሲሞት የሚስቅ ቀጣዩ ሟች ነው ይባላል። አይደል አባት?” አዛውንቱን ለፍርድ ያስገቡዋቸዋል። “ይባላል!” ይመልሳሉ በአጭሩ።  “እኔ እኮ የምስቀው በሟቾች አይደለም። ምን ነክቷችኋል? ምንድነው የምድሩ አልበቃ ብሎ በሰማይ ቤት ስም ማጥፋት?” ካለ በኋላ፣ “እኔ ሳቅ ሳቅ ይለኛል ያልኩት የአልሸባብ ኬንያ ላይ እንደ ልቡ መሆን ነው። እዚህማ አያስባትም፤” ሲል አዛውንቱ አቋረጡት፡፡ “እግዜር ሲጠብቅ ነዋ ልጄ። ሁሉንም እሱ ሲጠብቅ ነው። ‘እሱ ከተማን ካልጠበቀ ጠባቂ በከንቱ ይደክማል’ ይላል መጽሐፉ። ምህላችን እያስጨነቀው ለቅሷችን ዙፋኑ ሥር እንደ ባህር ተንጣሎ እያየ እንዲያ ላለ የሽብር ጥቃት እንዴት አሳልፎ ይስጠን? የቦምብ ፍንዳታ ስለማንሰማ እንጂ በውስጣችን ሥጋት የሚሉት የከፋ ሽብርስ አለ፤” አሉት።

ነገሩ እየተያያዘ እንደ ሰደድ እሳት ወዴት እንደሚያመራ ወጣቶቹ ገብቷቸው አዛውንቱን ሊያናግሩ ይተነኩሳሉ። “እውነት ነው እንግዲህ ፆሙም ተጀመረ። ሥጋ ስለማይበላ ስናስብ እኮ ነው፤” አለ በሾፌሩ ትይዩ መስኮቱ አጠገብ የተቀመጠ። ጓደኛው ተቀበለና፣ “ሳይቸግር ሃይማኖትና ፖለቲካ ተለያይተው እንጂ የተጀመሩት ልማቶች በሰላምና በታቀደላቸው ጊዜ እንዲጠናቀቁ በሚል ሌላ ሁዳዴ መታወጅ ነበረበት፤” ብሎ ብቻውን ሳቀ። ሳቁ በትንታ ሲቆራረጥ ተሳፋሪዎች ደንግጠው ወደሱ ዞሩ። ጓደኛው ደረቱን እየደቃ፣ “አይዞህ ይህን ሳቅማ እንደ ጀመርከው ትጨርሰዋለህ! ይኼኔ እያለቀስክ ቢሆን ትን ባላለህ?” ይለዋል። ተሳፋሪዎች ፈገግ ይላሉ። እውነት ግን የለቅሶ ትንታ የሌለው ለምድነው? ለመልካም ነገር እጅ ያጠራት ዓለም!

እየተጓዝን ነው። ወያላው ሒሳብ ሰብስቦ እንዳበቃ ያስተዋለው ከወይዘሮዋ አጠገብ የተቀመጠው ወጣት፣ “እሺ ምዕመናን አንዴ ትኩረታችሁን ወደኔ!” ሲል አንቧረቀ። አጠገቤ ያለችውን በቆረጣ አያለሁ። “ጋይስ ተንቀሳቃሽ ‘ቸርች’ ተከፈተ እንዴ?” ብላ ትለጥፋለች። ‘ኮሜንት’ ይግተለተላል። ለጊዜው ቀልቤን ወደ ወጣቱ መልሻለሁ። “ያው እንደምታውቁት ወቅቱ ፆም ነው። ይህ ፆም ሃይማኖታዊ አንድምታው የጎላ እንደ መሆኑ የተቸገሩትን ለመርዳት የቻልነውን ያህል እጃችንን መዘርጋት አለብን። ‘ስጡ ይሰጣችኋል’ ይላል። እኔ አላልኩም እሱ ነው። እና አሁን . . .” ጉሮሮውን ትንሽ ያፀዳዳና ይቀጥላል።  “. . . እና አሁን እኛ በአካባቢያችን የሚገኙ አረጋውያን አቅመ ደካሞችን በፆም ጊዜ ለመርዳት መዋጮ እየሰበሰብን ነው። የተቻላችሁን እጃችሁን ብትዘረጉ እግዚአብሔር ከማያልቀው በረከቱ ይዘግንላችኋል፤” ብሎ እንዳበቃ ‘የተቻላችሁን’ ሲል የነበረው ሰውዬ ‘ከሃያ ብር በታች አልቀበልም’ ማለት ጀመረ።

ይኼን ጊዜ ጎልማሳው “20 ሳንቲምም 20 ብርም ስጦታ ነው። ኧረ ለመሆኑ ግን አንተ ማን ትባላለህ? እስኪ የወከለህን ወረቀት አሳየን?” ብሎ አፈጠጠበት። ያላሰብነውና ያልጠረጠርነው ነገር መምጣቱ ገብቶናል። “ሳያዩ የሚያምኑ ብፁዓን ናቸው’ አላለም መድኃኔዓለም?”  አለ ወጣቱ። ሊሰጥ አሰፍስፎ የነበረ ሁላ የጎልማሳው ጥርጣሬ ተጋባበት። ጭራሽ መጨረሻ ወንበር ከተቀመጡት አንደኛው፣ “ዝም ብለህ እኮ የበርጫ ሙሉልኝ ምናምን ብትለን ካለን እንሰጥህ፣ ከሌለንም የእኛን እናስቅምህ ነበር፤” አለው። ከጥቂት ደቂቃዎች በፊት ሦስተኛው ሰማይ ደርሶ የመጣ ይመስል የነበረው የወገን ደራሽ ቀልቡ ተገፎ ወያላውን አውርደኝ ብሎ ጮኸበት። ታክሲዋ ልትቆም ዳር እስክትይዝ ሳይታገስ በሩን ከፍቶ ዘሎ ወረደ። ወይዘሮዋ፣ “እግዜር እኛ በስምህም የሚነግዱትን እንዲህ አሽቀንጥረን እንደምንጥል፣ እባክህ አንተም በስማችን የሚነግዱትን አሽቀንጥረህ ጣልልን፤” ብላ አጉተመተመች። ነገር ጉኖ ጉኖ ፖለቲካ ካልሆነ አይዘንብም ማለት ነው በቃ?

በወረደው አጭበርባሪ ምትክ ሁለት እናቶች ተሳፍረዋል። ስለዋሉበት ገበያ እያወሩ ነው። “እንዲያው ስለስምንተኛው ሺሕ ፍካሬ ኢየሱስ ሲናገር በቃ ተስፋ የለውም ነው የሚለው አንቱ!” አንደኛዋ ይጠይቃሉ። “እርስዎ ደግሞ ገና የጀማሪ ጥያቄ መጠየቅ ይወዳሉ። ምን ሆነው ነው ግን? ስምንተኛው ሺሕ ማለት ገበያው እንጂ ሌላ ምን ሆነና?” ይመልሳሉ የወዲያኛዋ። “ታዲያ እንዲህ ከሆነማ መድኃኔዓለም እስከ መቼ እየተወለደ፣ ተገርፎ፣ ተሰቅሎ፣ ተነስቶ ያርጋል? እኛ ሽሮና በርበሬ መግዛት ከብዶናል። ለምን መጥቶ አይገላግለንም?” ከወዳጃቸው ገርጀፍ የሚሉት እናት ከአጠያየቃቸው ማስመሰል የሚያውቁ አይመስሉም። “ሰዓቱዋ ቀኑዋ ስትደርስ ይመጣል። አንቺ  መሸመት ከበደሽና ምፅዓት መቅረብ አለበት? ሆሆ! እንኳን የላይኛው የታችኞቹም አላዘኑልን፤” ቆፍጠን ብለው ወዳጃቸውን እየተቆጡ የወዲያኛዋ መለሱ።

በመሀል ገና ጉዟችን ሳይጀመር በስልክ ይነጋገር የነበረው ተሳፋሪ፣ “ወዲያ! ቁም ነገር የሚባል አታውራኝ አሁን። ቁም ነገር ነው የሰለቸኝ። ቁም ነገር በማውራት ቢሆንማ በስብሰባ የምናጠፋው ጊዜ ተደምሮ የትና የት ባደረሰን ነበር?” ይላል። እንዲያ ሲል በስልክ የሚያናግረው ደንበኛው ሳቀ መሰል፣ “ግዴለም እጠብቅሃለሁ ተረጋግተህ ሳቅህን ጨርስ!” ሲል ሰማነውና ደነገጥን። “እንዴ ይኼ ሰውዬ እስካሁን በስልክ እያወራ ነው?” መጨረሻ ወንበር ከተቀመጡት ወጣቶች አንደኛው አዳንቆ ጠየቀ። “ምን ይታወቃል ‘ቴሌ’ ጉደኛውና ተዓምረኛው እንደ ‘ፍሪ ስኮላርሺፕ’፣ ‘ፍሪ ኔትወርክ’ ማደል ጀምሮ ይሆናላ፤” ቢል ጎልማሳው ተሳፋሪው የምፀት ሳቁን ለቀቀው። ‘ነፃው ቀርቶብኝ ላቤን ባልነጠቀኝ’ ይሉት ምፀት መሆኑ ነው! ጉድ እኮ ነው!

ወደ መዳረሻችን ተቃርበናል። ወያላውና ሾፌሩ እንዴት ዘና ሲሉ እንደሚያነጉ እየተቀባበሉ ይጫወታሉ። መጨረሻ ወንበር የተቀመጡት ወጣቶች ስለሚደግፏቸው የአውሮፓ ቡድኖች ሲነዛነዙ ቆይተው ‘የእኔ ቡድን አሠላለፍ ይበልጣል፣ አይበልጥም. . .’ እየተባባሉ ታክሲዋን ‘ቴክኒክና ታክቲክ’ ክፍል አስመስለዋታል። መሀላቸው የተቀመጡት አዛውንት ከዘራቸውን እየቆረቆሩ ሩቅ ያስባሉ። ከሾፌሩ ጀርባ የተቀመጡት ጎልማሳና ኮረዳ ‘ሰው በፍቅር እንጂ በሌላ አይሸነፍም/ይሸነፋል’ ይከራከራሉ። እሷ ወቅቱን ተገን አድርጋ መሲሁን እንደ ምሳሌ እያነሳች፣ “ገና ለገና ሞተን እንኑር አንኑር ሳናውቀው ዘመናችንን በእሱ አምነን እንድንፈጽም ያደረገን ፍቅር እንጂ ሌላ አይደለም፤” ትላለች። ጎልማሳው አዳምጦ ሲያበቃ፣ “ኳሷ መሬት ሳለች እንደ ፕላቶናዊቷ ‘ዩቶፒያ’ የማይጨበጥ ምሳሌ በአስረጂነት አትሰንቅሪ፤” ብሎ ይቆጣታል። ከእነሱ ጀርባ ወይዘሮዋ አጠገቧ ከተቀመጡት እናቶች ጋር በሸመታ ዙሪያ ሲጫወቱ የቅመምና በርበሬ ወሬያቸው ጆሮ ይለበልባል። በአጠቃላይ ታክሲያችን ተንቀሳቃሽ የጫጫታ አዳራሽ ሆናለች።

ድንገት መራገፊያችን ላይ ደርሰን ወያላው “መጨረሻ!” ሲል አጠገቤ የተቀመጠችዋን ወጣት ፌስቡክ (‘ፌስቡክ’ ሳይሆን ‘ፌስሃውስ’ ቢባል እንዴት ደግ ነበር ግን? አንዳንዱ ውሎ አዳሩ መቼ ልቡና ቤቱ ይመስላል ‘ሎግ ኢን’ ካለ?) ስቃኝ፣ “ታክሲ ሲሳፈሩና ቴሌቪዥን ሲከፍቱ ‘ኢርፎን’ ጆሮዎ ላይ መሰካትዎን አይዘንጉ” ብላ ለጥፋለች። ‘ኮሜንት’ ይግተለተላል። “ታክሲም የመንግሥት ሆነ?” ሲል ሌላው ከሥር፣ “ምን የመንግሥት ያልሆነ አለ? ነፍስህም ስለማትጨበጥ እንጂ ታሪክ እናይ ነበር፤” ብሎ ‘ኮምቷል’። ልወርድ ስዞር ከደጅ ታክሲ ይጠብቅ የነበረ መንገደኛ ታክሲያችንን ሲያይ እየተሻኮተ መጥቶ በሩን አንቆ ቆመ። ወያላው፣ “ሳይወርዱ እንዴት ብላችሁ ነው የምትገቡት?” ይላል። የሚሰማው የለም። ሾፌሩ ተበሳጭቶ፣ “ኤጭ ሥልጣን መሰላችሁ እንዴ? የምን ግብ ግብ ነው አስወርዷቸዋ መጀመርያ፤” ይላል። አይሰሙትም። ጥቂት እንደ ተጉላላን አዛውንቱ ከመቀመጫቸው ተነስተው፣ “ኧረ በዚህ ወቅት የምን መገፋፋት ነው?” አሉ። መንገዱ ተለቀቀ። በፍጥነት ወረድን። ጎልማሳው፣ “አዳሜመንገድ ሲለቀቅለት ሥልጣንም የሚለቀቅለት መስሎት ጉድ እንዳይሆን?” ሲል አዛውንቱ ሰምተውት ከት ብለው ከሳቁ በኋላ፣ “አንተ ጊዜን እንዳማልህ ነው? ሞኝህን ፈልግ፤” ብለውት ሸመጠጡ። የዘንድሮ ወሬ በነገር እየተቆሰቆሰ ሲግለበለብ ‘አልሰማሁም’ ከማለት ይልቅ ‘አልነበርኩም’ ብሎ ‘መሸወድ’ ሳይቀል አይቀርም፡፡ እናንተ አልነበርንም እንዴ? የለንም እንዴ? መልካም ጉዞ!