Skip to main content
x
በዓለም የሙስና መመዘኛ ኢትዮጵያ ሙሰኛ ከሚባሉ አገሮች ተርታ ተመድባለች

በዓለም የሙስና መመዘኛ ኢትዮጵያ ሙሰኛ ከሚባሉ አገሮች ተርታ ተመድባለች

ዓለም አቀፍ የሙስና መመዘኛ መስፈርቶችን በማውጣት ለዓመታት የአገሮችን ደረጃ ሲያወጣ የኖረው ትራንስፓረንሲ ኢንተርናሽናል ሰሞኑን ይፋ ባደረገው ዓመታዊ ሪፖርት መሠረት፣ ኢትዮጵያ ሙሰኛ ከሚባሉ አገሮች ተርታ እንደምትመደብ አስፍሯል፡፡

ትራንስፓረንሲ ኢንተርናሽል በዚህ ዓመት መረጃ ከሰበሰበባቸው 185 አገሮች ውስጥ ከ69 በመቶ ያላነሱት ወይም ከ127 በላይ አገሮች ሙሰኛ ሲባሉ፣ ኢትዮጵያም ከእነዚህ አገሮች ተርታ መሠለፏን አመላክቷል፡፡

ታዋቂው ዘ ኢኮኖሚስት መጽሔት ከማንም ቀድሞ በድረ ገጹ ያወጣው ሪፖርት እንደሚጠቅሰው፣ እ.ኤ.አ. በ2017 ከፍተኛ የሙስና ዝቅጠት ከሚታይባቸው አገሮች የከፋ ሙስና መገኛዋ አገር ሶማሊያ ሆናለች፡፡ በአንፃሩ በዓለም ካሉ አገሮች ሁሉ እጅጉን ዝቅተኛ ሙስና ወይም ከሙስና ነፃ ሊያስብላቸው የሚያበቃ ውጤት ካስመዘገቡት ውስጥ ኒውዚላንድ ብቸኛዋ ሆናለች፡፡ ትራንስፓረንሲ ኢንተርናሽናል በሚከተለው መመዘኛ መሠረት ከፍተኛ ሙስና የሚባለው ከመቶ በሚታሰበው ስሌት መሠረት ከ50 በታች እስከ ዜሮ ያለውን ውጤት ያስመዘገቡ አገሮች ናቸው፡፡ በዚህ መሠረት ሶማሊያ ከመቶ ዘጠኝ ብቻ ስታገኝ፣ ኒውዚላንድ በበኩሏ ከመቶ 89 በማግኘት ከሙስና የፀዳች ለመባል ተቃርባለች፡፡

በዓለም ላይ ከሚኖረው ሕዝብ ቁጥር ውስጥ ከስድስት ቢሊዮን በላይ ሕዝብ የሚኖርባቸው አገሮች ሙሰኞች ሲባሉ፣ ከእነዚህ አንዷ የሆነችው ኢትዮጵያም ከመቶ ያገኘችው ውጤት 35 ሆኗል፡፡ ኢትዮጵያ በሙስና መመዘኛው መሠረት፣ በየዓመቱ ስታስመዘገብ ያመጣችው ውጤት ከዚህ ብዙም ፈቅ እንደማይል ከሪፖርቱ ለመገንዘብ ይቻላል፡፡

ትራንስፓረንሲ ኢንተርናሽናል ከዚህ በፊት ባወጣቸው ሪፖርቶች በተለይ በናሙናነት ሐሳባቸውን በማካተት በአገሪቱ ሙስና ላይ ያላቸውን ምልከታ በመንተራስ በሚያቀርበው ትንታኔ መሠረት አብዛኞቹ የመንግሥት ተቋማት ጉቦ ሳይቀበሉ አገልግሎት እንደማይሰጡ ያስነበባቸው ሪፖርቶች ይጠቀሳሉ፡፡ የአሁኑ ሪፖርትም እንደ ሌሎቹ ሁሉ ዜጎች በመንግሥት ተቋሞቻቸው ውስጥ የሙስና ድርጊቶች ይፈጸማሉ ብለው ያምኑ እንደሆነ በሚያመላክት ሐሳብ ላይ የተመረኮዘ ትንታኔ የቀረበበት ሪፖርት ነው፡፡

ከሰሃራ በታች በሚገኙ አገሮች ዝቅተኛ ሙስና የሚታይባቸው የተባሉት አገሮች ቦትስዋና፣ ሲሼልስ፣ ካቦቬርዴና ሩዋንዳ ግንባር ቀደምት በመሆን  ይጠቀሳሉ፡፡ በውጤታቸውም ቦትስዋና 61 ከመቶ ውጤት በማግኘት ቀዳሚ ስትሆን፣ ሲሼልሽ 60 ከመቶ፣ ካቦቬርዴና ሩዋንዳም 55 ከመቶ በማግኘት  ይከተላሉ፡፡

በአንፃሩ እንደ ኢትዮጵያ ያሉ አገሮች ዝቅተኛ የሙስና ወንጀል የሚፈጸምባቸው አገሮች እንደሆኑ በመንግሥትና በዓለም አቀፍ የልማት አጋሮች ዘንድ ሲገለጽ ቢደመጥም፣ እንደ ትራንስፓረንሲ ኢንተርናሽናል ሪፖርት ግን ኢትዮጵያን ጨምሮ 127 አገሮች ሙሰኞች ሊያስብላቸው የውጤት ሰንጠረዥ ምድብ ውስጥ ተደልድለዋል፡፡

ኢሕአዴግ ከሳምንታት በፊት ባካሔደው የ17 ቀናት ጉባዔ መጠናቀቅ በኋላ፣ በአገሪቱ ለተከሰተው ፖለቲካዊ ቀውስ ምክንያት ብሎ ካስቀመጣቸው ችግሮች መካከል የመልካም አስተዳደርና የኪራይ ሰብሳቢነት ወይም የሙስና ችግር ጎልቶ የሚጠቀስ ነው፡፡