Skip to main content
x

የአፍሪካ ቀንድና የገልፍ አገሮች ጂኦ ፖለቲካዊ ትስስር አንድምታ

ከቀይ ባህር በስተምሥራቅ የሚገኙት ኩዌት፣ ኳታር፣ ሳዑዲ ዓረቢያና የተባበሩት ዓረብ ኤምሬቶች ከቀይ ባህር በስተምዕራብ በሚገኙ የአፍሪካ ቀንድ አገሮች የኢኮኖሚ፣ የፖለቲካ፣ የማኅበራዊና የባህላዊ ምኅዳር ላይ ጥልቀት ያለው ተፅዕኖ በማድረግ ላይ ይገኛሉ፡፡ ሁለቱ አካባቢዎች የቀይ ባህር የሚለያቸው ቢመስልም፣ በአዎንታዊም ሆነ በአሉታዊ መልኩ በማያቋርጥ ሁኔታ ይገናኛሉ፡፡ ዋና ዋና ሃይማኖቶቻቸውና አስተምህሮቶቻቸው ቀይ ባህርን በቀላሉ በመሻገር የአፍሪካ ቀንድን መገኛቸው አድርገዋል፡፡

በሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴው መግለጫ ላይ ተጨማሪ ነጥቦች

በዚህ መጣጥፍ የመጀመሪያ ክፍል የኢሕአዴግ ሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴ ከአታካች ግምገማ በኋላ በግንባሩ አባል ድርጅቶች መካከል ተፈጥሮ ነበር ያለውን የእርስ በርስ ጥርጣሬና አለመተማመን አስወግዶ፣ ከፍተኛ መግባባትና የሐሳብ አንድነት ላይ እንደ ደረሰ ድምፁን ከፍ አድርጎ በማሰማት በቅርቡ ያወጣውን የአቋም መግለጫ ተንተርሼ አንዳንድ ነጥቦችን ማንሳቴ ይታወሳል፡፡

የሚያለያዩንን እንለያቸው

የምንፈልገውን ነገር ለማግኘት የምንችለው በአንድ ባሰብነው መንገድ ብቻ በመጓዝ ላይሆን ይችላል፡፡ አንዳንዴ በተለያየ መንገድ ተጉዘን ሁላችንም አንድ ቦታ ላይ መድረስ እንችላለን፡፡ አንዳንድ ጊዜ ደግሞ ያሰብነው ሳይሆን መንገዶቹ ሄደው ሄደው ሳይገናኙ ይቀሩና በተለያየ አቅጣጫ ነጉዶ መቅረትም አለ፡፡ ባለፉት ሃምሳ ዓመታት የተለያዩ የፖለቲካ አካላት ለአገሪቱ ይበጃሉ ብለው ያሰቡትን የተለያዩ መንገዶች ተከትለው ሲታገሉ ኖረዋል፡፡ በትግሉ ሒደት ውስጥ የማሸነፍ ዕድል የገጠማቸው የሚያምኑበትን ወይም የሰሙትን የፖለቲካ ርዕዮት ተከትለው አገሪቱን ለማሳደግ በሚል እሳቤ፣ መንግሥታቸውንና ሥልጣናቸውን ለማስቀጠል ሲጠቀሙበት ኖረዋል፡፡

የውጭ ጉዲፈቻ ሲቀር የአገር ውስጥ ጉዲፈቻን መጨመር ታስቦ ይሆን?

ወደ አሜሪካ ብቻ ከ1991 ዓ.ም. ጀምሮ 15,000 ኢትዮጵያዊ ልጆች በጉዲፈቻ ልጅነት ተወስደዋል፡፡ ወደ አሜሪካ በማደጎ ልጅነት ከሚገቡ መቶ ሕፃናት 20ዎቹ ኢትዮጵያውያን ናቸው፡፡ እ.ኤ.አ. በ2010 እና በ2011 ብቻ 1,200 ኢትዮጵያዊ ሕፃናት በስፔይን አሳዳጊዎች ዕቅፍ ወደ አውሮፓ ተወስደዋል፡፡ እነዚህን ቁጥሮች ስናይ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ወላጅ አልባ ሕፃናት ላሉባት አገር ጥቂት አድርገን ልናስብ እንችል ይሆናል፡፡

ኢትዮጵያና ግብፅ በየራሳቸው ፖለቲካዊ ቅርቃር ውስጥ

ኢትዮጵያና ሰሜን አፍሪካዊቷ ግብፅ የሚያስተሳሷራቸውና የሚያመሳሳሏቸው ጉዳዮች በርከት ያሉ ናቸው፡፡ ቀዳሚው ጉዳይ ሁለቱም የታሪክና የቅድመ ሥልጣኔ ባለቤት መሆናቸው ነው፡፡ ምናልባትም ብቸኛ የአራት ሺሕና የአምስት ሺሕ ዓመታት ዕድሜ ጠገብ የአፍሪካ አገሮች መሆናቸውንም ታሪክ ዘክሮት ይገኛል፡፡

በብሔራዊ ዕርቅ አገራችንን እናድን!

ጸሐፊውና ሙዚቀኛው ኦስካር አሊክ አይስ፣ ‹‹የፈለገው ዓይነት ጥላቻ ቢኖር ሰላም ሊኖር ይችላል ብለህ ጠብቅ፡፡ ሁልጊዜም ለይቅርታ ቦታ ይኑርህ፤›› ይላል በግርድፉ ሲተረጎም፡፡ ዛሬ በእስር ላይ የሚገኘው ወጣቱ አንዱዓለም አራጌ፣ ‹‹ያልተሄደበት መንገድ›› በሚል ርዕስ ከእስር ቤት ሆኖ በጻፈው ማንዴላዊ ይዘት ባለው መጽሐፉ፣ አገራችንን ከገባችበት ከባድ አደጋ ልናድናት የምንችለው በብሔራዊ ዕርቅ ብቻ መሆኑን በማያወላዳ ሁኔታ አስቀምጧል።

‹‹የዓባይ ውኃ ሙግት›› መንስኤና መፍትሔው

እ.ኤ.አ. በማርች (መጋቢት) ወር 2015  ካርቱም ከተማ አስር አንቀጾች ያካተተ “የመርህ መግለጫ” በመባል የሚጠራ ስምምነት በኢትዮጵያ በሱዳንና በግብፅ መሪዎች ተፈረመ፡፡ ይህ ስምምነት በቀጥታም ሆነ በሌላ መንገድ ከዚህ በፊት የተደረገውን የትብብር ማዕቀፍ ስምምነት አይጠቅስም፡፡ የተሐድሶ ግድብ በመገንባቱ የተነሳ በግርጌ በሚገኙት ሱዳንና ግብፅ ላይ ተጽዕኖ ያስከትል እንደሆነ በገለልተኛ የፈረንሳይ ሁለት ኩባንያዎች የሚቀርበውን የጥናት ውጤት ሦስቱ አገሮች በመርህ መግለጫ ስምምነታቸው ለማክበር ቃል ገብተዋል፡፡ በተጨማሪም የተሐድሶ ግድብ በውኃ የሚሞላበት ሒደትና ዕቅድ ላይ ስምምነት ላይ ደርሰው ነበር፡፡

መፍትሔ ሳያቀርቡ ችግሩ ላይ ብቻ ማፍጠጥ ምን ይረባል?

ኢሕአዴግ ምን ያድርግ ታድያ ብዬ ሳስብ ይገርመኛል፡፡ የወቅቱም ሆነ የጊዜው ብዙ ነገሮች ከትንሿ ቤት ጀምሮ ቀበሌ፣ ወረዳ፣ ዞን፣ ክልል፣ አገርና አኅጉርን አልፎ በዓለም ላይ የጥላቻ፣ የዘረኝነት፣ የእርስ በእርስ ጦርነትና የአምባገነንት ተግባር በአጠቃላይ ሰይጣናዊ ሥራ ተንሰራፍቷል፡፡

በከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ያጋጠሙ ችግሮችን እንዴት እንፍታቸው?

በ1980ዎቹ መጨረሻ አዲስ አባባ ዩኒቨርሲቲ በምንማርበት ወቅት ከምናከብራቸው አንጋፋ ምሁራን መካካል ፕሮፌሰር መርድ ወልደ አረጋይ አንዱ ነበሩ፡፡ እኝህ የታሪክ ሊቅ ከሚናገሯቸው ተደጋጋሚ ሐሳቦች አንዱ ደግሞ እንዲህ የሚል ነበር፡፡ ‹‹ኢትዮጵያ የታሪክ ደሃ አይደለችም፡፡ ሲፈትናት የኖርው ነገር የኢኮኖሚና  የፖለቲካ ድህነቷ ነው፡፡

‹‹ይበልታ›› ሊቸረው የሚገባ ሕዝባዊ ባንክ

ሰው ከእንስሳት የሚለየው ‹‹ባለ አዕምሮ›› በመሆኑ ነው፡፡ አዕምሮውን ተጠቅሞ በአካባቢው የሚፈጠሩ ነገሮችን ማየትና ማመዛዘን ይችላል፡፡ አንድ ነገር ሲጠፋ፣ ሲባላሽ እያዩ በሆድ ውስጥ ብቻ አምቆ ይዞ ከማማትና ከመተማማት ይልቅ የሚያዩዋቸውንና የሚታዘቧቸውን ጉድለቶችን ህፀፆች፣ ድክመቶችና አጓጉል ክንዋኔዎች እንዲታረሙ መናገር፣ መጮህ፣ መዘገብና ማሳሰብ ከሰው ይጠበቃል፡፡ በአንፃሩ ደግሞ በጥሩ ሁኔታ የተከናወኑ ሥራዎች ሲታዩ፣ መልካም አስተዳደር ሲሰፍንና የመሻሻል ዕርምጃዎች ሲንፀባረቁ ሠሪዎቹንና አድራጊዎቹን ማበረታታትና ማመሥገን፣  ውጤቶቻቸውም ለሌሎች መማሪያ እንዲሆኑ በይፋ መግለጽና ማሳወቅ በእጅጉ ይጠቅማል፡፡