Skip to main content
x

አውራሪስ

አውራሪስ ከዝሆን ቀጥሎ ከየብስ እንስሳት ሁለተኛው ግዙፍ እንስሳ ነው፡፡ አምስት ዓይነት ዝርያዎች ሲኖሩት ሁለቱ በአፍሪካ፣ ሦስቱ በእስያ ይገኛሉ፡፡ ማንይንገረው ሸንቁጥ ‹‹ባለአከርካሪዎች›› በሚለው ድርሳናቸው እንደገለጹት፣ አውራሪስ 1.5 ሜትር ርዝመት ሲኖረው፣ ክብደቱ ከአንድ እስከ ሁለት ቶን ይመዝናል፡፡ ነጩ አውራሪስ ሁለት ቶን ያህል ሲመዝን፣ ጥቁሩ ደግሞ ከአንድ እስከ 1.5 ቶን ይሆናል፡፡

ጎሽ

ሳር ከሚመገቡ እንስሳት የሚመደበው ጎሽ፣ ረግረጋማና ለም በሆኑ ቦታዎች መኖርን ይመርጣል፡፡ ተራራማና በአረንጓዴ ተክሎች በተከበቡ ሥፍራዎችም ይኖራል፡፡ የአፍሪካ ጎሽ ሊጎዳው የሞከረንና የጎዳውን ሰው ከዓመት በኋላም ቢሆን የማስታወስ ችሎታ አለው፡፡

የባሕር አቆስጣ

በመዝገበ እንስሳት እንደተጻፈው፣ አጥቢ  እንስሳት የሚባሉት የጀርባ አጥንት ያላቸው ናቸው፡፡  ከነዚህም መካከል በባሕር ውስጥ የሚኖረው አቆስጣ ይጠቀሳል፡፡ አቆስጣን ጨምሮ በቀዝቃዛ ውኃ ውስጥ የሚኖሩ በርካታ አጥቢ እንስሳት ከቆዳቸው ሥር ብርድ ለመከላከል የሚረዳ ወፍራም ስብ አላቸው። እንደ የመጠበቂያ ግንብ ድረ ገጽ ዘገባ፣ የባሕር አቆስጣ ግን ለየት ያለ የብርድ መከላከያ አለው ያሰኘው  ሰውነቱ  ጥቅጥቅ ባለ ፀጉር መሸፈኑ ነው።

ጉሬዛ

ጉሬዛ ዛፍ ላይ የሚኖር እንስሳ ነው፡፡ በግንባሩ፣ በጉንጮቹና በአገጩ ላይ ነጭ ፀጉር አለው፡፡ በጅራቱ ጫፍና በጎኑ ነጭ አለው፡፡ በተረፈ ፀጉሩ ጥቁር ነው፡፡ ዋነኛ ምግቡ ቅጠላ ቅጠሎችና፣ በተጨማሪም ፍራፍሬዎች ነው፡፡ ጉሬዛዎች ብዙውን ጊዜ የሚበሉት ቅጠል ሲሆን፣ አንዳንዴ ያልበሰሉ ፍሬዎችና እንቡጦች ሲያገኙም ይበላሉ፡፡

የእንቁራሪት አምሳያ ዝርያ

ሳላማንደር ይባላሉ፡፡ ረዥምና ሸንቃጣ አካል ሲኖራቸው አካላቸው ላይ ምንም ቅርፍ አይገኝም፡፡ እግርና ጅራትም አላቸው፡፡ እግራቸውም እንደ እንሽላሊት ዓይነትና በደንብ ያልዳበረ ነው፡፡ በአመጋገባቸው ሥጋ በል ናቸው፡፡ ርባታቸው እንደ ሴሲሊያን ውስጣዊ ፅንሰት በማካሄድ ነው፡፡ የዕጭ ዕድገት ደረጃቸው በውኃ ውስጥ ይካሄዳል፡፡

ጥቁር ግስላ

ያ ጥቁር ግስላ ደም ሸቶታል›› ዕውቁ ድምፃዊ ዓለማየሁ እሸቴ ከአራት አሠርታት በፊት ያቀነቀነው ነበር፡፡ በዘይቤያዊ አገላለጹ ጀግናውን ከጥቁር ግስላ ጋር ያቆራኘበት ነው፡፡

ዐዞ እና መንጋጋው

ዐዞ የባሕር አውሬ ሆደ መጋዝ ጋድሚያ እንቅልፋም፤ ያገኘውን ሰውና እንስሳ በዥራቱ እየጠለፈ ወደ ባሕር ይዞ የሚገባ ብሎ የሚፈታው የአለቃ ደስታ ተክለወልድ ዐዲስ ያማርኛ መዝገበ ቃላት ነው፡፡ ልጇን ዐዞ የበላባት እናት ‹‹ግባተ መሬቱን አትድገሙ እናንተ፤ ታዞ ሂዷል እንጂ ልጄ መቼ ሞተ›› ስትል እህት ደግሞ ‹‹ላንድ ቀን ትእዛዝ ሰዉ ይመረራል፤ የኔ ወንድም ታዞ ዓባይ ላይ ይኖራል፤›› ብላ አንጎራጉራለች፡፡

የአፍሪካ ጎሽ

የአፍሪካ ጎሽ እስከ ሦስት ሜትር ርዝማኔና 1.7 ሜትር ከፍታ ያለው ሣር ተመጋቢ ግዙፍ አጥቢ እንስሳ ነው፡፡ በአፍሪካ ሣራማ ሥፍራዎች የሚገኘው ይህ ግዙፍ እንስሳ እስከ 900 ኪሎ ግራም ክብደት አለው፡፡

አውራሪስ

አውራሪስ ከታላላቆቹ አጥቢ እንስሳት መሀል ይመደባል፡፡ በብዛት በአፍሪካና በእስያ ታወቂ የሆነው ይህ እንስሳ በዓለም ላይ አምስት ዝርያዎች እንዳሉት ይነገራል፡፡ ከእነዚህ አምስት ዝርያዎች ሦስቱ ከፍተኛ አደጋ ተጋርጦባቸዋል፡፡

‹‹አርዘ ሊባኖስ››

አርዝን መዝገበ ቃላት ሐዲስ ዘኪወክ ታላቅ ዛፍ ወፍራም ደንዳና ረዥም ገናና እንደ ጥድና እንደ ዝግባ ያለ ሲል ይፈታዋል፡፡ እስከ 20 ሜትር የሚረዝመው ዝግባ በኢትዮጵያ ውስጥ በተለይ በደጋማ አካባቢ ይበቅላል፤ ብዙ ቅጠልና ዐጽቅ አለው፡፡ በሊባኖስ ምድር የሚበቅለው ረዥሙ ዛፍ ‹‹አርዘ ሊባኖስ›› ተብሎ ይታወቃል፡፡