Skip to main content
x

‹‹ከቱሪስቱ በላይ እኛ ዘንድ ያለው ችግር ነው መሠረታዊ ለውጥ የሚፈልገው››

‹‹ኢትዮጵያን ብዙ ብናስተዋውቅ፣ ገጽታ ብንገነባና በርካታ ቱሪስቶች ብናመጣ የማስተናገድ አቅማችን ዝግጁ ካልሆነ፣ በርካታ መዳረሻዎችን ካልገነባን አሉታዊ ተፅዕኖ ይፈጥራል፤›› የሚሉት የባህልና ቱሪዝም ሚኒስትር ዴኤታ ወ/ሮ መዓዛ ገብረ መድኅን፣ በቱሪዝም ዘርፉ በርካታ ያልተነኩ ሀብቶች እንዳሉ ይገልጻሉ፡፡ የዘርፉ ማነቆዎች በግሉ ዘርፍ ተሳትፎም ጭምር መፈታት አለባቸው ብለው ያምናሉ፡፡ መስኅብ ከመለየት፣ መዳረሻ ቦታዎችን ከማልማት ችግሮች ባሻገር፣ የሠለጠነ የሰው ኃይል ችግርም የዘርፉ መገለጫ ነው፡፡

‹‹መቄዶኒያ እንደ መስጊድና ቤተ ክርስቲያን ማንም ሊኖርበት የሚችል ቦታ ነው››

አቶ ቢኒያም በለጠ በብዙዎች ዘንድ የመቄዶኒያ የአረጋውያንና የአዕምሮ ሕሙማን መርጃ ማዕከል በመሥራችነታቸው ይታወቃሉ፡፡ እሳቸው ግን በተቋሙ ከሚሠሩ በርካታ በጎ ፈቃደኞች መካከል ‹‹አንዱ ነኝ›› በማለት፣ በተቋሙ ከሌሎቹ በጎ አድራጊዎችና ተረጂዎች በተለየ ኃላፊነት እንደሌላቸው ይናገራሉ፡፡ መቄዶኒያ በአገሪቱ ከሚገኙ አገር በቀል የመረዳጃ ተቋማት መካከል በግንባር ቀደምነት ይጠቀሳል፡፡ በአገር ውስጥ ገቢ ማሰባሰብና አርዓያነት ያለው ሥራ ማከናወን እንደሚቻል ያሳየ ማዕከል ነው ቢባል ማጋነን አይሆንም፡፡ ከተቋቋመ ስድስት ዓመታትን ባስቆጠረው በመቄዶኒያ ከ1,500 በላይ ተረጂዎች ይገኛሉ፡፡ እነዚህ ተረጂዎች የተለያየ የኋላ ታሪክ ያላቸው፣ በተለያየ ዕድሜ ክልል ውስጥ የሚገኙ፣ ውስብስብ የጤና ችግሮች ያሉባቸው ናቸው፡፡

‹‹ኢሕአዴግ ካለፈው አስከፊ ሥርዓት ቢያላቅቀንም የራሱን አዲስ ቀንበር ግን ጭኖብናል›› ዳኛቸው አሰፋ (ዶ/ር)፣ የፍልስፍና መምህርና ተንታኝ

ዶ/ር ዳኛቸው አሰፋ ለረዥም ዓመታት ፍልስፍናን አስተምረዋል፡፡ ለሦስት አሥርት ዓመታት ገደማ ከኖሩበት አሜሪካ መጥተው ኢትዮጵያ መኖር ከጀመሩ ዘጠኝ ዓመታት አልፏቸዋል፡፡ በተለያዩ አገራዊ ጉዳዮች ላይ ትንታኔ በመስጠትም ይታወቃሉ፡፡ ሰለሞን ጎሹ አበክረው በሚጽፉባቸው ርዕሶችና በወቅታዊ ጉዳዮች ላይ አነጋግሯቸዋል፡፡

‹‹በኢትዮጵያ በኖራ አብዮት አማካይነት ከአሲድ ተፅዕኖ የሚያላቅቅ የአፈር ሕክምና ይከናወናል››

በምዕራብና በምሥራቁ ዓለም የግብርና አብዮት ከተካሄደ በርካታ አሠርት ዓመታት የተቆጠሩ ቢሆንም፣ ኢትዮጵያ ገና አሁን የግብርና አብዮት ለማካሄድ የተዘጋጀች መስላለች፡፡ መንግሥት የቀድሞውን ግብርና ሚኒስቴር ለሁለት እንዲከፈል አድርጎ የእርሻና ተፈጥሮ ሀብት ሚኒስቴርና የእንስሳትና ዓሳ ሀብት ሚኒስቴርን ካቋቋመ በኋላ፣ ለሁለቱም ዘርፎች ለውጦች የሚያመጡ ማሟሻ ሥራዎች እየተከናወኑ መሆኑ ታይቷል፡፡ በተለይ ኢያሱ አብርሃ (ዶ/ር) የእርሻና ተፈጥሮ ሀብት ሚኒስትር ሆነው ከተሾሙ በኋላ፣ የተለያዩ የመዋቅር ለውጦች ከመደረጋቸው በተጨማሪ፣ በኢትዮጵያ ከፍተኛ ቦታዎች ለሦስት ሺሕ ዘመናት ያልተሞከረ የሜካናይዜሽን ግብርና ተግባራዊ መደረግ ይጀምራል፡፡

‹‹ማባሪያ የሌለው መንደርተኝነትና ጎጠኝነት እየረበሸን ነው››

አባተ ጌታሁን (ዶ/ር)፣ የወሎ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዚዳንት   የወሎ ዩኒቨርሲቲ በ2010 ዓ.ም. ብቻ 25 ሺሕ ተማሪዎችን በመደበኛውና በኤክስቴንሽን ፕሮግራም በማስተማር ላይ ይገኛል፡፡ አንድ ሺሕ መምህራንና አንድ ሺሕ አምስት መቶ የአስተዳደር ሠራተኞችን ይዞ የማስተማር ሥራውን እያከናወነ ነው፡፡ በአገር አቀፍ ደረጃ ችግር ፈቺ የሆኑ የጥናትና ምርምር ሥራዎችን በማከናወን ላይ እንደሚገኝ መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡ እሑድ ታኅሳስ 1 ቀን 2010 ዓ.ም. በደብረ ብርሃን ዩኒቨርሲቲ ተካሄዶ በነበረው የአማራና የኦሮሞ ምሁራን ኮንፈረንስ ላይ የወሎ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዚዳንት አባተ ጌታሁን (ዶ/ር) ተገኝተው ነበር፡፡ አባተ ጌታሁን (ዶ/ር)፣ የወሎ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዚዳንት   የወሎ ዩኒቨርሲቲ በ2010 ዓ.ም. ብቻ 25 ሺሕ ተማሪዎችን በመደበኛውና በኤክስቴንሽን ፕሮግራም በማስተማር ላይ ይገኛል፡፡ አንድ ሺሕ መምህራንና አንድ ሺሕ አምስት መቶ የአስተዳደር ሠራተኞችን ይዞ የማስተማር ሥራውን እያከናወነ ነው፡፡ በአገር አቀፍ ደረጃ ችግር ፈቺ የሆኑ የጥናትና ምርምር ሥራዎችን በማከናወን ላይ እንደሚገኝ መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡ እሑድ ታኅሳስ 1 ቀን 2010 ዓ.ም. በደብረ ብርሃን ዩኒቨርሲቲ ተካሄዶ በነበረው የአማራና የኦሮሞ ምሁራን ኮንፈረንስ ላይ የወሎ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዚዳንት አባተ ጌታሁን (ዶ/ር) ተገኝተው ነበር፡፡

‹‹በኢትዮጵያ የምትከሰት ትንሿ ችግር ለጂቡቲም ከባድ ልትሆን ትችላለች››

ጂቡቲ ነፃነቷን ካገኘች 40ኛ ዓመቷ ላይ ትገኛለች፡፡ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ መጠነ ሰፊ የመሠረተ ልማት አውታሮችን በመገንባት ላይ ትገኛለች፡፡ አንድ ሚሊዮን የሚጠጋ ሕዝብ ያላት ጂቡቲ እስከ 12 ቢሊዮን ዶላር የሚጠጋ ገንዘብ ኢንቨስት በማድረግ አምስት አዳዲስ ወደቦችን ገንብታለች፡፡ የባቡር መስመር ለመዘርጋት እስከ 500 ሚሊዮን ዶላር አውጥታለች፡፡ እነዚህን ኢንቨስትመቶች የማካሄዷ መሠረታዊ መነሻው በኢትዮጵያ እያደገ የመጣው የገቢና የወጪ ንግድ ፍሰት እንደሆነ፣ የአገሪቱ የኢኮኖሚና ፋይናንስ ሚኒስትር ኢሊያስ ሙሳ ደዋሌህ፣ በጂቡቲ ንግድ ምክር ቤት ጋባዥነት ወደ ጂቡቲ ላቀኑት የኢትዮጵያ ጋዜጠኞች መግለጫ ሰጥተዋል፡፡

‹‹የሕገ መንግሥት ‘ሪፎርም’ ለብዙ ዘመናት ሲንከባለሉ ለመጡና ለሚጨመሩ አንገብጋቢ አገራዊ ችግሮቻችን መላ የምንፈልግበት ዕድል ይሰጠናል››

አቶ ሞላ ዘገዬ፣ የሕግ አማካሪና ጠበቃ አቶ ሞላ ዘገዬ ጠበቃና የሕግ አማካሪ ናቸው፡፡ አቶ ሞላ ከንጉሠ ነገሥቱ ዘመን ጀምሮ በውትድርና፣ በፖለቲካና አስተዳደር የመንግሥት ሥራ ያገለገሉም ናቸው፡፡ በተለያዩ አገራዊ ጉዳዮች ላይ ትንታኔ በመስጠትም ይታወቃሉ፡፡ የ‘ውይይት’ መጽሔት ማኔጂንግ ኤዲተርም ናቸው፡፡ በቅርቡም በሕገ መንግሥት ‘ሪፎርም’ ላይ አነስ ያለ መጽሐፍ አሳትመዋል፡፡

‹‹መንግሥት ፖለቲካዊው ሽኩቻ የልማት ጠንቅ ከመሆኑ በፊት ሊቆጣጠረው ይገባል››

ፕሮፌሰር ኬኒቺ ኦህኖ፣ የኢትዮጵያ ኢንዱስትሪ ፖሊሲ ከፍተኛ አማካሪ ፕሮፌሰር ኬኒቺ ኦህኖ እ.ኤ.አ. በ1987 ከስታንፎርድ ዩኒቨርሲቲ በኢኮኖሚክስ የዶክትሬት ዲግሪያቸውን ያገኙ ሲሆን፣ በበርካታ የኢኮኖሚ ልማትና የኢንዱስትሪ ፖሊሲዎች ላይ በማማከርና በማስተማር፣ እንዲሁም በርካታ የምርምር ሥራዎችን በማሳተም ይታወቃሉ፡፡ በማኅበራዊ ሳይንስ መስክ ላበረከቷቸው አስተዋፅኦዎች ሽልማቶች ተበርክተውላቸዋል፡፡

‹‹በእኔ ዕይታ የአፈጻጸም ክፍተት ካልሆነ በስተቀር የፌዴራል ሥርዓቱ ችግር አላመጣም››

ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ፣ የኢፌዴሪ የቀድሞ ፕሬዚዳንት ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ ከ1987 ዓ.ም. እስከ 1993 ዓ.ም. የኢፌዴሪ ርዕሰ ብሔር ወይም ፕሬዚዳንት ነበሩ፡፡ ከዚያ በፊት በሽግግሩ ጊዜ በመጀመርያ የሠራተኛና ማኅበራዊ ጉዳይ ሚኒስትር፣ በኋላ የማስታወቂያ ሚኒስትር፣ እንዲሁም ጎን ለጎን የፓርላማ አባል ነበሩ፡፡ ከ1984 ዓ.ም. እስከ 1987 ዓ.ም. ሥራ ላይ የነበረውና የኢፌዴሪ ሕገ መንግሥትን ያረቀቀው የሕገ መንግሥት አርቃቂ ኮሚሽንም አባል ነበሩ፡፡ ሕገ መንግሥቱን ያፀደቀው የሕገ መንግሥት ጉባዔም አባልና ሰብሳቢ ነበሩ፡፡

‹‹የምርጫ ሥርዓታችን ትልቁ ፈተና ነፃና ፍትሐዊ ምርጫ የማካሄድ እንጂ የመወከል ጉዳይ ነው ብዬ አላምንም››

አቶ ሙሼ ሰሙ፣ የቀድሞ የኢዴፓ ፕሬዚዳንትና አንጋፋ ፖለቲከኛ አቶ ሙሼ ሰሙ የቀድሞው የኢትዮጵያውያን ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ (ኢዴፓ) ፕሬዚዳንት ነበሩ፡፡ በአሁኑ ጊዜ ከማንኛውም የፓርቲ ፖለቲካ ራሳቸውን ያገለሉ ቢሆንም፣ በተለያዩ የመገናኛ ብዙኃን ስለአገሪቱ ፖለቲካና ሌሎች ማኅበራዊ ጉዳዮች በግላቸው ሐሳቦችን ይሰነዝራሉ፡፡ ከፓርቲ ፖለቲካ ሙሉ በሙሉ የተገለሉት አቶ ሙሼ በአንድ የግል ባንክ በኃላፊነት በመሥራት ላይ ይገኛሉ፡፡