Skip to main content
x

ሌተና ጄኔራል ፃድቃንን ታዘብኳቸው!

(ክፍል ሁለት)

በድረስ ማርዬ

በክፍል አንድ ጽሑፌ ፃድቃን ገብረ ትንሳዔ (ሌተና ጄኔራል) ከሕገ መንግሥታዊ ድንጋጌ ውጪ በማስተንፈሻነት “ገለልተኛ ኮሚሽን” እንዲቋቋም ባነሱት ሐሳብ ዙሪያ ምላሽ ሰጥቻለሁ። በዚህኛው ክፍል ደግሞ በቅርቡ የኢፌዴሬ ፕሬዚዳንት ዶ/ር ሙላቱ ተሾመ ለመከላከያ ሠራዊቱ ከፍተኛና ጄኔራል መኮንኖች የሰጡትን ወታደራዊ ሹመት አስመልክተው ባነሷቸው ሐሳቦች ዙሪያ ግላዊ ዕይታዬ እንዲህ የሚነበብ ነው።

ጡረተኛው ጄኔራል ለኢፌዴሪ መከላከያ ሠራዊት አባላት የተሰጠውን የማዕረግ ዕድገት አስመልክተው የተለያዩ ሐሳቦችን ከሰነዘሩ ዜጎች መካከል አንዱ ናቸው። እርሳቸውን ለየት የሚያደርጋቸው ግን በክፍል አንድ ጽሑፌ ላይ እንደጠቀስኩት፣ በአተገባበሩ ልዩ የሆነውን የውትድርና ሙያ የዛሬ 16 ዓመት ገደማ ሲመሩ የነበሩ ወታደር መሆናቸው ነው። ከሌላው ዜጋ ይልቅ ከሠራዊቱ የተሰናበቱበት ጊዜ ቢረዝምም እርሳቸው የተሻለ አስተያየት ይኖራቸዋል ብዬ በማሰቤ ነው። በዚህም ምክንያት ስለውትድርና ሙያ ባላቸው ግንዛቤ የተሻለ ሐሳብ ያቀርባሉ የሚል ምልከታ ነበረኝ። አይ የእኔ ነገር! . . . ለካስ እዚህም ላይ ተሳስቼ ኖሯልና . . . ‹እንዴት?› ትሉኝ ይሆናል። እርግጥ ነገሩ እንዲህ ነው።

ጡረተኛው ሌተና ጄኔራል ፃድቃን በቃለ ምልልሳቸው ላይ ፕሬዚዳንቱ ለጄኔራል መኮንኖቹ ያለበሱት የማዕረግ ዕድገትን አስመልክተው “ . . . እንደዚህ ዓይነት ሹመት በአንድ ጊዜ ሲመጣ ፖለቲካዊ ግፊትና በሌላ በኩል ፖለቲካዊ አንድምታም አለው። ሲመጣ በፖለቲካ ግፊት ነው የሚመጣው . . . ” ብለዋል። በእርሳቸው እምነት ለጄኔራሎቹ የተሰጠው ሹመት አንድም ‘በአንድ ጊዜ ያለ ዕቅድ የተደረገ’፣ ሁለትም ‘የፖለቲካ ግፊት’ (Politically Motivated) ያለው ነው የሚሉ አባባሎችን የያዘ ነው። እውነታው ግን እንዲያ አይደለም። በቅድሚያ በኢፌዴሪ መከላከያ ሠራዊት ውስጥ የሚሰጠው የጄኔራል መኮንንነት የማዕረግ ዕድገት እንዲያው “በአቦ ሰጠኝ” ዝም ብሎ ያለ አንዳች ዕቅድ የሚታደል አይደለም። የውትድርና ሙያ የሕይወት መስዋዕትነትን የሚጠይቅ፣ ክቡሩን የሰው ልጅ ሕይወት የመምራት የተለየ ተልዕኮና ግዳጅ ያለው እንደ መሆኑ መጠን፣ ይህን ኃይል የሚመሩት አመራሮች (ከመጀመርያው ምክትል አሥር አለቃ እስከ ሙሉ ጄኔራልነት ድረስ ማለቴ ነው) የሚሰጣቸው የማዕረግ ዕድገት በቆይታ ጊዜና በላቀ የአፈጻጸም ብቃት የሚመዘን፣ ተሿሚው ወደፊት የተሠለፈለትን ሕገ መንግሥትና ሕገ መንግሥታዊ ሥርዓት ለማገልገል ያለው ዕምቅ አቅም የሚለካ፣ ተጠንቶ በዕቅድ የሚዘጋጅና የመንግሥትንም በጀት ከግምት ውስጥ በማስገባት የሚከናወን መሆኑ እየታዘብኳቸው ያሉት ጡረተኛው ጄኔራል የሚያውቁት እውነት ነው። ምክንያቱም ይህ አሠራር ትናንትም ይሁን ዛሬ የነበረና ያለ በመሆኑ ነው። ምናልባት በእኔ እምነት ሊለይ ይችላል ብዬ የማስበው ነገር ቢኖር፣ የማዕረግ አሰጣጡ መከላከያ እንደ ተቋም በአሁኑ ወቅት ከደረሰበት ከፍተኛ የዕድገት ደረጃ አኳያ ተሿሚዎቹ ሊመዘኑ የመቻላቸው ሒደት ይመስለኛል።

እናም ፕሬዚዳንት ዶ/ር ሙላቱ ማዕረግ ያለበሷቸው 61 የሠራዊቱ ከፍተኛና ጄኔራል መኮንኖች ከብርጋዴር ጄኔራልነት እስከ ሙሉ ጄኔራልነት እንዲያድጉ መንግሥት ሲፈቅድላቸው ከላይ የጠቀስኳቸው ጥብቅ የመሾሚያ መሥፈርቶች ከግምት ውስጥ ገብተው እንጂ በዘፈቀደ እየታየ አይደለም። ያገኘኋቸው መረጃዎች እንደሚጠቁሙት በዚህ አሠራር መሠረት ከ2007 ዓ.ም. በስተቀር ላለፉት አምስት ዓመታት የተሰጡትን የጄኔራል መኮንንነት ሹመቶችን መመልከት እንችላለን። ይኼውም በ2005 ዓ.ም. ለ35፣ በ2006 ዓ.ም. ለ37፣ በ2008 ዓ.ም. ለስድስት፣ በ2009 ዓ.ም. ለ38፣ እንዲሁም በያዝነው ዓመት ደግሞ ለ61 ጄኔራል መኮንኖች የማዕረግ ዕድገት ተሰጥቷል።

ታዲያ ይህ የማዕረግ ዕድገት በጥናትና በዕቅድ ላይ ተመሥርቶ በየጊዜው ካለው ሁኔታ ጋር እየታየ፣ እንዲሁም መንግሥት ለተቋሙ ከሚይዘው በጀት ጋር እየተገናዘበ የተሰጠ መሆኑ እየታወቀ፣ ጡረተኛው ጄኔራል መኮንን ጉዳዩን “በአንድ ጊዜ የመጣ ነው” ለማለት ለምን እንደፈለጉ ግልጽ አይደለም። በውትድርና ሙያ ውስጥ ጄኔራል መኮንንነት ዝም ተብሎ የሚሰጥ የሲቪል ሹመት አይደለም። እንዳልኩት የውትድርና ሙያ የራስን ሕይወት የመስጠትና የተመሪውን ሠራዊት ሕይወትንም በካበተ ሙያዊ ጥበብ ከሞት በማዳን፣ በአነስተኛ ኪሳራ የላቀ ድል የማስመዝገብ የአሸናፊነት ተግባር ስለሆነ በአንድ ጊዜ የሚሰጥ ሹመት አለመሆኑን እርሳቸው ጠንቅቀው ያውቁታል። ምክንያቱም ‘ሆድ ሲያውቅ ዶሮ ማታ’ እንዲሉት ካልሆነ በስተቀር፣ እርሳቸው ኤታ ማዦር ሹም በነበሩበት በዚያ ወቅት እንኳን ጄኔራል መኮንንነት በአንድ ጊዜ ታፍሶ የሚሰጥ ስላልነበረ ነው። እናም ይህን በየትኛውም ዓለም የማይሠራበትን አሠራር ለምን በዚህ ወቅት ተፈጽሟል ለማለት እንደፈለጉ የሚያውቁት እርሳቸው ብቻ ይመስሉኛል። በመሆኑም አንባቢያን በዚህ ጉዳይ ላይ ትዝብቴን አስፍሬ ማለፌን እንዲገነዘቡልኝ ከማስታወስ በስተቀር የምለው ነገር አይኖረኝም። አንድ በጠቅላይ ኤታ ማዦር ሹምነት አገሩን ያገለገለን ወታደርን የማይመጥን ተራ ሐሳብ ነውና።   

በሌላ በኩልም የማዕረግ አሰጣጡ እርሳቸው እንዳሉት በፖለቲካ ግፊት (Political Motivated) ምክንያት የተሰጠ አይመስለኝም። ነገሩ እርሳቸው እንደሚሉት የፖለቲካ ግፊት ማዕረግ የሚሰጥ ቢሆን ኖሮ፣ ምንም ዓይነት የፖለቲካ ቀውስ ባልነበረባቸው በ2005 እና 2006 ዓ.ም. በየቅደም ተከተላቸው ለ35 እና ለ37 ጄኔራሎች ዕድገት መስጠት ባላስፈለገ ነበር። እንዲህ ዓይነት አሠራር ቢኖር ኖሮ፣ የፖለቲካ ትኩሳቱ ጡዘት ላይ በነበረበት በ2008 ዓ.ም. ለስድስት ሳይሆን ለ66 ጄኔራሎች ማዕረግ መስጠት ይገባ ነበር ማለት ነው። ግና አሠራሩ እንዲያ አይደለም። ይልቁንም የኢፌዴሪ መከላከያ ሚኒስቴር፣ በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 87 (1) ላይ “የአገሪቱ መከላከያ ሠራዊት የብሔሮች ብሔረሰቦችና ሕዝቦችን ሚዛናዊ ተዋጽኦ ያካተተ ይሆናል” በሚለው ድንጋጌ መሠረት፣ በአዋጅ ከተቋቋመበት ከ1988 ዓ.ም. ጀምሮ ይህን የማመጣጠን ሥራን በዕቅድ ላይ ተመርኩዞ ዕውን ለማድረግ ሠርቷል፣ ወደፊትም የሚሠራ ይመስለኛል፣ ሕገ መንግሥቱ ያዘዋልና።

ያም ሆኖ በእኔ እምነት መከላከያ እንደ ተቋም ስትራቴጂካዊ ዕቅድ ነድፎ ላለፉት 23 ዓመታት ሕገ መንግሥቱ በሚያዘው መሠረት የማመጣጠን ሥራውን በአጥጋቢ ሁኔታ አከናውኗል፣ እያከናወነም ይገኛል። በአሁኑ ወቅት መከላከያ ሠራዊቱ የሁሉም የአገራችን ሕዝቦች መገለጫ እየሆነ መምጣቱ በተለይ ባለፉት 17 ዓመታት የተካሄደው የማመጣጠን ሥራ በፈጠነ ሁኔታ መካሄዱን አመላካች ይመስለኛል።

እርግጥ የትጥቅ ትግሉ የተጀመረው ከአገሪቱ ሰሜናዊ ክፍል መሆኑ፣ ሠራዊቱ በአዲስ መልክ ሲዋቀር በወቅቱ አማራጭ ባለመኖሩ የኢሕአዴግ ሠራዊት አብሮ እንዲቀጥል መደረጉ፣ እንዲሁም ምንም እንኳን የደርግ ሠራዊት የነበረው አስተሳሰብ ፀረ ሕዝብ ስለነበር ቢበተንም (ያም ሆኖ የተሻሉና ሕዝባዊ ምልከታ የነበራቸው የደርግ ሠራዊት አባላትን የተሃድሶ ትምህርት ወስደው በአዋጅ የተቋቋመውን አዲሱን ሠራዊት እንዲቀላቀሉ መደረጉን ያስታውሷል!)፣ አብዛኛዎቹ የትግሉ ጀማሪዎች የሰሜን ሰዎችና በኢሕአዴግ ሠራዊት ውስጥ የነበሩት የተወሰኑ ብሔር ታጋዮች በጄኔራልነት ደረጃ የነበረውን መሥፈርት ሊያሟሉ ችለዋል። መቼም ጡረተኛው ሌተና ጄኔራል የሠራዊቱን መመጣጠን ለማስተካከል ሲባል በኢሕአዴግ ሠራዊት ውስጥ የነበሩት ታጋዮች ከሌሎች የአገራችን ብሔር አባላት በአንድ ዕርከን ማዕረግ ዝቅ እንዲሉ ተደርጎም ጭምር የማስተካከያ ሥራው ሲከናወን እንደነበር ይዘነጉታል ብዬ አላስብም፡፡ ጉዳዩ እርሳቸው ኤታ ማዦር ሹም በነበሩበት ወቅት መንግሥት እንዲፈጸም የሰጠው ውሳኔ ስለነበር።

ያም ሆነ ይህ አሠራሩ እንደ ጡረተኛው ሌተና ጄኔራል ፃድቃን የመሳሰሉ የሰሜን ተወላጆች ጄኔራል መኮንን ለመሆን ቅርብ እንዲሆኑ ማድረጉ አልቀረም። ሌሎችንም እንዲሁ። በእኔ እምነት ይህን ሁኔታ የፈጠሩት ሁለት ምክንያቶች ይመስሉኛል። አንደኛው ምክንያት ትግሉ የተጀመረው በሰሜን በኩል መሆኑ ሲሆን፣ ሁለተኛው ደግሞ የውትድርና ሙያ የማዕረግ ዕድገት የሚሰጠው በጊዜ ቆይታ (Seniority)፣ በተልዕኮ በአፈጻጸም ብቃትና በሌሎች ቀደም ሲል በጠቀስኳቸው መሥፈርቶች ምክንያት ስለሆነ ነው። በቅርቡ የጄኔራል መኮንንነት ማዕረግ የተሰጣቸው የሠራዊቱ ከፍተኛ አመራሮች በዚህ ሒደት ውስጥ እንደ ወርቅ በእሳት ተፈትነው አልፈው የመጡ ናቸው። እናም ከመሰንበቻው የተሰጠው ማዕረግ የተቋሙን አሠራር ተከትሎ የተፈጸመ እንጂ፣ እርሳቸው እንደሚሉት ከፖለቲካ ግፊት የተነሳ አሊያም ለማስተንፈሻነት ሲባል የተሰጠ ወታደራዊ ሹመት አይደለም። ከዚህ ይልቅ ተቋሙ በስትራቴጂካዊ ዕቅዱ ላይ ተመሥርቶ ሳይዘገይ ጊዜውን ጠብቆ እያከናወነ ያለው የማመጣጠን ሥራ አካል ነው ቢባል የሚያስኬድ ይመስለኛል። እናም እርሳቸው የሰጡት ሐሳብ ቅንነት የጎደለውና ሆን ተብሎ አንባቢያንን ለማደናገር የቀረበ ብቻ በመሆኑ ሐሳባቸውን የትዝብቴ አካል አድርጌዋለሁ።

ፃድቃን ገብረ ትንሳዔ (ሌተና ጄኔራል) ሁሌም የሚያቀርቧቸው ሐሳቦች እርስ በርሳቸው የሚጋጩ መሆናቸውን በወታደራዊ ሹመቱ ዙሪያ ባነሱት ምልከታቸውም ታዝቤያቸዋለሁ። በአንድ በኩል የተሰጠው ሹመት ፖለቲካዊ ግፊት ያለበት ነው ይላሉ፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ በምክትል ኤታ ማዦር ሹምነት የሙሉ ጄኔራልነት ወታደራዊ ማዕረግ ከተሰጣቸው ሦስት ጄኔራሎች ውስጥ አንዱን በመምረጥ “የፖለቲካ ትኩሳቱን ለማብረድ ሲባል ምርጫዬ ጄኔራል ብርሃኑ ጁላ ናቸው” በማለት የፖለቲካ ግፊት ደጋፊ ሆነው አግኝቻቸዋለሁ። በእኔ እምነት ቀጣዩ ኤታ ማዦር ሹም ጄኔራል ብርሃኑም ይሁኑ ቀሪዎቹ ሁለቱ ጄኔራሎች ምንም ዓይነት ችግር የለውም። ችግሩ እርሳቸው የሚያቀርቡት “በፖለቲካ ግፊት ነው የማዕረግ አሰጣጡ የተከናወነው” እያሉ፣ በሌላ በኩል ደግሞ ራሳቸው የፖለቲካ ግፊት ሐሳቡ አራማጅ መሆናቸው ነው። በዚህ አስተሳሰባቸውስ ለይስሙላም እንኳን ቢሆን እንደምን ሕገ መንግሥታዊ ነኝ ሊሉ እንደሚችሉ ፈጽሞ ሊገባኝ አይችልም።

እንደሚታወቀው የምክትል ኤታ ማዦር ሹምነት የተሰጣቸው ጄኔራሎች ጄኔራል ሰዓረ መኮንን፣ ጄኔራል ብርሃኑ ጁላና ጄኔራል አደም መሐመድ ናቸው። እርሳቸው ግን ሁለቱን ብቻ (ማለትም ጄኔራል ሰዓረንና ጄኔራል ብርሃኑን) ለማወዳደር ሞክረዋል። ማወዳደር መብታቸው ቢሆንም ቅሉ በአሁኑ ወቅት የአየር ኃይል ዋና አዛዥ በመሆን እያገለገሉ ያሉትን ጄኔራል አደምን ለምን ከውድድሩ ውጪ እንዳደረጓቸው ሊገባኝ አልቻለም። ጤነኛ ምልከታም አይመስለኝም። ሆኖም የጄኔራል አደምን ግለ ሰብዕና (Profile) ለማግኘት ባደረግኩት ጥረት ጄኔራሉ የሠራዊቱ ነባር ታጋይ፣ ልክ እንደ ጄኔራል ብርሃኑና ጄኔራል ሰዓረ ሁሉ፣ ጄኔራል አደምም ከታች ጀምረው ክፍለ ጦርን መርተው የመጡ (እንዲያውም በእርሳቸው ጭምር በብቃታቸው የሚታወቁ) እና በአሁኑ ወቅትም የኢፌዴሪ አየር ኃይልን በመምራት ላይ የሚገኙ፣ ለወደፊቱም ልክ እንደ ሁለቱ ጄኔራሎች ተስፋ የሚጣልባቸው የሠራዊት መሪ መሆናቸውን ተገንዝቤያለሁ።

ምንም እንኳን ጡረተኛው ጄኔራል የፈለጉትን ጄኔራል (ሕጉ ከፈቀደላቸው ራሳቸውንም ጭምር ማለቴ ነው) ቀጣዩ ኤታ ማዦር ሹም አድርገው የመሾም ሐሳባዊ ፍላጎት ቢኖራቸውም፣ እንደ አንድ የቀድሞ የሠራዊት አመራር ምናልባት በውትድርና ሙያ ውስጥ የተሻለ አመራር ለመመደብ ቀደም ሲል ካነሷኋቸው መሥፈርቶች አኳያ እንኳን ለማየት ሳይሞክሩና ፍላጎታቸውን የፖለቲካ ግፊቱን ለማስተንፈስ በማሰብ ብቻ ሐሳብ መስጠታቸው ትዝብቴን እጥፍ ድርብ አድርጎታል። እንዲያውም ሐሳባቸው ልክ እንደ ንግድ ሥራ የራስን አዋጪ ሥሌት ቀምሮ “እገሌ ምርጫዬ ነው” ለማለት የተነገረና አንዳንድ ሲራራ ነጋዴዎች እንደሚያስቡት አስቀድሞ ቀብድ የማስያዝ ፍላጎት ያለበት መስሎ ታይቶኛል። ያም ሆኖ ግን እኔም ሆንኩ እርሳቸው ያሻንን “ኤታ  ማዦር ሹም እገሌ ይሁንልኝ” እያልን ብንመኝም፣ መንግሥት በራሱ መሥፈርት ለቦታው ይመጥናል ብሎ የሚያስቀምጠው ጄኔራል መኖሩ ግልጽ ነው።

በበኩሌ መንግሥት ምናልባት ኤታ ማዦር ሹም የመተካት ሐሳብ ካለው፣ እንዳልኩት ቀጣዩ ሰው ጄኔራል ሰዓረም፣ ጄኔራል ብርሃኑም ሆኑ ጄኔራል አደም ቢሆኑ ምንም ችግር የለውም፣ መንግሥት የራሱ አሠራርና እምነት ያለው ስለሆነ። ዳሩ ግን እርሳቸው ልክ ሕገ መንግሥቱን በመጣስ ለማስተንፈሻ ሲባል “ኮሚሽን መቋቋም” አለበት እንዳሉት ሁሉ፣ የሰሞኑን የጄኔራል መኮንንነት ማዕረግ አሰጣጥ አስታከው የውትድርና ሙያን ሳይንስን (Military Science) የአሠራር መሥፈርቶችን ደፍጥጠው “ለማስተንፈሻነት እገሌ ኤታ ማዦር ይሁንልኝ” ማለታቸው በአያሌው የሚያስተዛዝብና የሚያጠራጥር ይመስለኛል። “ጠርጥር . . . ” እንዳለው ዘፋኙ፣ እኔም ‘ዕውን ይህ ሐሳብ የእርሳቸው ነውን?’ የሚል የጥርጣሬ ጥያቄ እንዳጭር ምክንያት ሆኖኛል።

ታዲያ እዚህ ላይ ማንኛውም አንባቢ በኢፌዴሪ መከላከያ ሠራዊት ውስጥ ከተመሪ እስከ መሪ ድረስ ያለው የሠራዊቱ አባል፣ ምንጊዜም ከራሱ በፊት ለሕዝብና ለአገር ቅድሚያ በሚሰጥ እሴት የታነፀ በመሆኑ፣ “እገሌ ይህን ክፍል ምራ” ተብሎ እንኳን ቢጠየቅ፣ የሠራዊቱ አመራርና አባል ከግል ጥቅሙና ክብሩ ይልቅ ለሕዝብና ለአገር ቅድሚያ የሚሰጥ እሴት ባለቤት በመሆኑ፣ “የለም ከእኔ ይልቅ እገሌ ይህን ክፍል ቢመራው ለተቋሙም ይሁን ለአገር ይጠቅማል” ብሎ የሚሟገትና የተሰጠውን ቦታ የማይቀበል ኃይል ነው። በተከታታይ የግንባታ ማዕቀፍ ውስጥ አልፎ በአሁኑ ወቅት ይህን በመሰለ ሕዝባዊና ሕገ መንግሥታዊ አስተሳሰብ የተቃኘ ሠራዊት ባለበት ተቋምም ውስጥ፣ “የእገሌ ይሁን” ግላዊ የፖለቲካ ሥሌት ‘እኔ ስላጣሁ እርሱም ይጣ’ የሚል የዜሮ ድምር የፖለቲካ ጨዋታ (Zero Sum Game Politics) ከመሆን የማይዘል፣ እንዲሁም የሐሳቡ ባለቤት ያሉበትን የተሳሳተ ሥፍራ በትዝብት ቁልጭ ብሎ እንዲታየን የሚያደርግ ከመሆን የሚዘል አይደለም።

እርግጥ የእርሳቸው ይህ “የእገሌ ይሁንልኝ” ሐሳብ በትናንት መነጽር የተቃኘ መሆኑ የሐሳባቸው ሌላኛው ጎዶሎ ክፍል ነው። እርሳቸው “ጄኔራሎቹንም ይሁን ተቋሙን አውቃቸዋለሁ” የሚሉን የኢትዮ ኤርትራ ጦርነት በተካሄደባቸው ከ1990 ዓ.ም. እስከ 1992 ዓ.ም. ድረስ በነበሩት ዓመታት ውስጥ ነው። ይህ ደግሞ እርሳቸው ሐሳባቸውን ከገለጹበት ከያዝነው 2010 ዓ.ም. ጋር ሲነፃፀር ከ18 እስከ 20 ዓመታት ልዩነት አለው። እንደ እውነቱ ከሆነ አንድን ተቋም አሊያም ግለሰብ በድሮ ትውስታ ላይ ተመርኩዞ ብያኔ ለመስጠት ማሰብ፣ “እንደ እኔ በትናንት በሬ እረሱ” ብሎ የመጠየቅ ያህል ይቆጠራል። በበኩሌ አሁን ያለንበትን ዘመን ለእርሳቸው ስንል ወደ ኋላ 20 ዓመታት መጎተት ያለብን አይመስለኝም። በዛሬው ቴክኖሎጂ እንጂ በድሮ በሬም ልናርስ ፈቃደኞች አይደለንም። 2010 ዓመተ ምሕረትን እንደ 1992 ዓ.ም. አድርጋችሁ ተመልከቱልኝ ማለት፣ ስለጊዜ ፍጥነት፣ በጊዜ ውስጥ ስለሚለዋወጡ ጉዳዩች፣ ስለቴክኖሎጂ ለውጥ፣ ስለተቋማዊና ግለሰባዊ አቅም እመርታ ሆን ተብሎ ላለመገንዘብ ከመፈለግ የመነጨ አተያይ ይመስለኛል።

ካልተሳሳትኩ ጡረተኛው ጄኔራል መኮንን ሕገ መንግሥታዊ ሥርዓቱን ላለማገልገል የወሰኑት የዛሬ 16 ዓመት ገደማ ይመስለኛል። እርሳቸው መከላከያን በለቀቁ በእነዚህ ዓመታት ውስጥ ስለተቋሙ ተገቢው መረጃና ማስረጃ ይኖራቸዋል ብዬ አልገምትም። ይህ ሁኔታ የሚሰነዝሯቸው ሐሳቦች ወቅታዊና ምሉዕ እንዳይሆኑ የሚያደርግም ነው። ግና ብዙውን ጊዜ “በተመራማሪነት” ስማቸው ከሚነሳ ጡረተኛ ጄኔራል መኮንን ወቅታዊና ምሉዕ ያልሆኑ ሐሳቦችን መሰንዘር ተገቢ ነው ብዬ አላስብም። ትዝብት ላይም ይጥላል። በእኔ እምነት ይህና ቀደም ሲል የጠቀስኳቸው የእርሳቸው ሐሳቦች፣ በአሁኑ ወቅት የሕዝባዊውንና ከብረት በጠነከረ ዲሲፕሊን የሚመራውን መከላከያ ሠራዊት ስም በአሉባልታ ለማጠልሸት የሚደረገው ዘመቻ አካል ነው ብዬ አስባለሁ።

ጡረተኛው ጄኔራል መኮንን በአሁኑ ወቅት በሥራ ላይ የሚገኙትን የኢፌዴሪ ጠቅላይ ኤታ ማዦር ሹምን አስመልክተው ‘ምንም ዓይነት ብቃት ቢኖር 17 ዓመት በሥልጣን ላይ መቆየታቸው ተገቢ አይደለም’ በማለት ያቀረቡት ሐሳብ ከትዝብት አልፎ እጅግ ያስደመመኝ መሆኑን ሳልገልጽ ማለፍ አልሻም። የድማሜዬ መነሻ ሌላ አይደለም፡፡ በሠራዊቱ ውስጥ የሚገኝ ተሞክሮ፣ የቆይታ ዘመንና ሠራዊቱ ከሌሎች አገሮች ጋር በመሆን ግዳጁን ሲወጣ የሚያደርጋቸው የጎንዮሽና ቀጥተኛ መስተጋብሮች ለአንድ ወታደራዊ አመራር የብቃትና የክህሎት ማሳደጊያ ዓይነተኛ መሣሪያዎች መሆናቸውን ስለምገነዘብ ነው።

እርግጥ የመከላከያ ስትራቴጂካዊ አመራሮች በየደረጃው የሚገኙ ተተኪ አመራሮችና አባላት እርሳቸው ለጠቀሷቸው 17 ዓመታት ሠራዊቱን በጠንካራ አቅም በመገንባት መከላከያ እንደ ተቋም በአሁን ወቅት ለሚገኝበት የላቀ የተልዕኮ አፈጻጸም ቁመና አብቅተውታል። በተቋሙ ተፈጻሚ በሆኑ እጅግ ጠንካራ የአቅም ግንባታ ሥራዎች ውጤት መገለጫ የሆነው ይህ የተቋሙ ተክለ ቁመና፣ ሠራዊቱ በአገር ውስጥ ግዳጁም ሆነ በውጭ አገር የሰላም ማስከበር ተልዕኮዎችን በሕዝባዊነት መንፈስ መወጣት እንዲችል ያደረገ፣ ለሕገ መንግሥቱና ሕገ መንገሥታዊ ሥርዓቱ ታማኝ ሆኖ ባልተሸራረፈ ዴሞክራሲያዊ አስተሳሰብ እንዲመራ ያስቻለ፣ በአነስተኛ ኪሳራ የላቀ ውጤት እንዲያመጣ ብሎም በሰላም ወቅት ለአገር የሚጠቅም የቴክኖሎጂ ሽግግር ማማ ሆኖ እንዲንቀሳቀስ ያስቻለው ይመስለኛል።

ታዲያ ለዚህ ውጤት መገኘት ደከመኝ ሰለቸኝ ሳይሉ ለሕገ መንግሥቱ ተገዥና ታዛዥ በመሆን በመሥራት ላይ የሚገኙት የኢፌዴሪ ጠቅላይ ኤታ ማዦር ሹም ጄኔራል ሳሞራ የኑስና የሥራ ባልደረቦቻቸው ሊመሰገኑ እንጂ፣ ቅንነት በጎደለው ዕይታ ‘ይህን ዓመት ያህል ምን ይሠራሉ?’ ሊባሉ የሚገባ አይመስለኝም። ምንም እንኳን ፃድቃን ገብረ ትንሳዔ (ሌተና ጄኔራል) እርሳቸው ለሰባት ዓመታት ስላገለገሉ፣ ‘ለምን ሌሎቹም እንደ እኔ አይሆኑም’ በሚል አንድምታ ሐሳባቸውን ያቀረቡ ቢሆንም፣ እርሳቸውም ሕገ መንግሥቱንና ሕገ መንግሥታዊ ሥርዓቱን የሚፃረር ተግባር ባይፈጽሙ ኖሮ እስከ መቼ ድረስ ሠራዊቱን እየመሩ ይቆዩ እንደነበር ማንም በእርግጠኝነት መናገር የሚችል አይመስለኝም። ዛሬ እርሳቸው ከእኔ በላይ የሚያውቋቸው ኃያላን አገሮች የአገራቸውን መከላከያ ሠራዊት ለማጠናከር በሕጋዊና ኒዮሊበራላዊ ሥርዓቱን ሳይቃረኑ በጡረታ የተሰናበቱ፣ ለበርካታ ዓመታት ያገለገሉ ዕድሜ ጠገብ ጄኔራሎችን ዳግም እየጠሩ ባሉበት ወቅት፣ ‘እገሌ 17 ዓመት ስላገለገለ በቃው’ የሚል ብይን ጤናማ ሐሳብ ነው ብዬ ለመቀበል ያስቸግረኛል።

በእኔ እምነት ‘ጠቅላይ ኤታ ማዦር ሹም 17 ዓመት መሥራት የለበትም’ የሚል ሕግ ያለ አይመስለኝም። ያም ሆኖ አንድ ሰው አቅምና ችሎታ፣ እንዲሁም ክህሎት እስካለው ብሎም ‘ደከመኝ’ እስካላለ ድረስ ለአገሩ በቅንነት ቢሠራ ክፋቱ ምኑ ላይ ነው? መንግሥት ጄኔራል ሳሞራን በሥራቸው ላይ እንዲቀጥሉ ያደረገበት የራሱ ምክንያት እንዳለው እየታወቀ፣ ጡረተኛው ሌተና ጄኔራል ፃድቃን ‘ለምን ከሥልጣን አይወርዱም?’ የሚል ጥያቄ እንዲያነሱ ያደረጋቸው ምክንያት ከእርሳቸው በስተቀር ለማንም ግልጽ ሊሆን የሚችል አይደለም። ግና አንድ እውነታ ይታየኛል። ይኼውም ጡረተኛው ጄኔራል መኮንን ከ16 ዓመት በፊት የነበራቸው የሥልጣን አተያይ ዛሬም አለመቀየሩን ነው። እኔ ግን ዛሬ ነገሮች እየተለወጡ መምጣታቸውን መንገር ያለብኝ ይመስለኛል። እዚህ አገር ውስጥ ለሥልጣን ያለው አተያይ እየተቀየረ መጥቷል። ዛሬ ሥልጣን ሕዝብን ማገልገያ እንጂ የግለሰቦች መገልገያ መሆኑ ቀርቷል። የኢፌዴሪ ጠቅላይ ሚኒስትር አቶ ኃይለ ማርያም ደሳለኝ በፈቃዳቸው ሥልጣን ለመልቀቅ ጥያቄ ማስገባታቸው፣ ሥልጣን የግለሰቦችን ሳይሆን የአገርን ግብና ራዕይ ለማሳካት ሲባል የሚሰጥ የሥራ መደብ ሥምሪት መሆኑ እየታወቀ መምጣቱን የሚያመላክት ሁነኛ አስረጂ ነው። እናም አንድ ግለሰብ በሚዲያ ላይ ወጥቶ ‘እከሌ ይብቃው፣ እንቶኔ ደግሞ ይሁን’ ስላለ የሚያመጣው ለውጥ አይኖርም፡፡ ወሳኙ ነገር ለሕዝብና ለአገር ጠንክሮ ከመሥራቱ ላይ ነውና።

ያም ሆኖ የኢፌዴሪ ጠቅላይ ኤታ ማዦር ሹም ጄኔራል ሳሞራ የኑስ 17 የአገልግሎት ዓመታት ሕገ መንግሥቱንና ሕገ መንግሥታዊ ሥርዓቱን በማገልገል ያለፉ ውጤታማ ዓመታት ናቸው። በእኔ እምነት ጄኔራል ሳሞራ በእነዚህና ወደፊት በሚሠሩባቸው ዓመታት መንግሥት የላቀ ወታደራዊ ክብርና ዕውቅና ሊሰጣቸው የሚገባ ይመስለኛል፡፡ ለሕዝብና ለአገር ያበረከቱት አስተዋጽኦ፣ እንዲሁም ሕገ መንግሥቱን በፅናት በመተግበርና በማስተግበር ተቋሙ በአሁኑ ወቅት ለሚገኝበት “አንቱታን” ያተረፈ ተክለ ቁመና በመፍጠር ረገድ ከሥራ አጋሮቻው ጋር ሆነው ያበረከቱትና ሊያበረክቱ የሚችሉት ብቃት ያለው አመራር ይኖራል ብዬ ስለማምን፣ ዳሩ ግን ጡረተኛው ጄኔራል መኮንን ከራሳቸው ውስጣዊ ፍላጎት በመነሳት ስለተናገሩ ሳይሆን፣ ጊዜው ሲደርስና መንግሥት ሲፈቅድ በተቋሙ አሠራር መሠረት ጄኔራል ሳሞራም እንደ ማንኛውም የሠራዊት አባል በክብር ጡረታ ሊሰናበቱና ሊተኩ ይችላሉ። ከዚህ ውጪ ግን መንግሥት እየፈለጋቸውና ሥራቸውን በትጋት፣ በታማኝነት፣ እንዲሁም በሒደት በጎለበተ አቅም እያከናወኑ ያሉትን ጠቅላይ ኤታ ማዦር ሹም ተግባራቸውን እንዳይወጡ በየሚዲያው በተሳሳተ መንገድ ማስተጋባት ከቶም ለአገር ከማሰብ ሊመነጭ አይችልም። ይልቁንም አገርንና አገር ጠባቂውን መከላከያ ሠራዊት የሚያዳክም ተደማሪ ምልከታ ይመስለኛል። ለማንኛውም እኔም እንደ ዜጋ፣ ደግ ደጉን ማሰብ ቢያንስ ኪሳራ ላይ የማይጥልና አዎንታዊና ሞራላዊ ሥነ ምግባር መሆኑን በመግለጽ፣ በሌተና ጄኔራል ፃድቃን ገብረ ትንሳዔ ሐሳቦች ላይ የነበረኝን ትዝብት በዚህ እቋጫለሁ።   

ከአዘጋጁ፡- ጽሑፉ የጸሐፊውን አመለካከት ብቻ የሚያንፀባርቅ ሲሆን፣ ጸሐፊውን በኢሜይል አድራሻቸው [email protected]  ማግኘት ይቻላል፡፡