Skip to main content
x

የመድረክ ፈርጡ ፍቃዱ ተክለ ማርያም (1948-2010)

በኢትዮጵያ የኪነ ጥበብ ዘርፍ በግንባር ቀደምነት ከሚጠቀሱ አንጋፋ አርቲስቶች መካከል ፍቃዱ ተክለ ማርያም አንዱ ነው፡፡ ትህትናውንና ሰው አክባሪነቱን የሙያ አጋሮቹ፣ በአጋጣሚ ያገኙትና አድናቂዎቹም የሚመሰክሩለት ትልቁ አርቲስት ፍቃዱ፣ በዚህ ሙያ ለ43 ዓመታት ያህል አገልግሏል፡፡

የሕፃናት አድን ተቋም መሪው ጆን ግራሀም ኅልፈት

በኢትዮጵያ ከ20 ዓመታት በላይ ያገለገሉት ጆን ግራሀም አረፉ፡፡ ዘጠኝ ዓመታት በዩኤስ ኤይድ፣ 11 ዓመታትን ደግሞ በሴቭ ዘ ቺልድረን ኢትዮጵያ አገልግለዋል፡፡ ጆን ግራሀም ከኢትዮጵያ ጋር አብረው መሥራት የጀመሩት ግን ከ1977ቱ ረሃብ ጀምሮ ነው፡፡ በወቅቱ የድንበር ዘለል ግዳጅ የማስፈጸም ሥራ ይሠሩ የነበረ ሲሆን፣ ከኦክስፋም ካናዳ ጋር በመተባበር በትግራይና በኤርትራ ሠርተዋል፡፡

ልሂቅ ፕሮፌሰር ዓቢይ ፎርድ  (1927- 2010)

በ1920ዎቹ ዓመታት በማርክስ ጋርቬይ መሪነት ተራማጅ አስተሳሰብ ያራምድ በነበረው የሐርለም ፓን አፍሪካዊ እንቅስቃሴ ውስጥ ንቁ ተሳታፊ ከነበሩት አንዱ ራባይ አርኖልድ ጆሹዋ ፎርድ ይጠቀሳሉ፡፡ በማርከስ ጋርቬይ የተመሠረተው ዩኒቨርሳል ኔግሮ ማኅበርም የሙዚቃ ዳይሬክተር ሆነው ከማገልገላቸው ባሻገር ‹‹ወደ አፍሪካ እንመለስ›› በተሰኘው ንቅናቄ መሠረት ወደ ኢትዮጵያ በማቅናት ጥቅምት 23 ቀን 1923 ዓ.ም. የቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ የንግሥ በዓል ሲከበር የሙዚቃ ሥራቸውን አቅርበዋል፡፡

የወላይትኛ ድምፃዊ ኮይሻ ሴታ (1963-2010)

ድምፃዊው ኮይሻ ሴታ በ1980ዎቹ አጋማሽ የወላይትኛ ባህላዊ ሙዚቃ በማስተዋወቅ ረገድ ተጠቃሽ ነበር፡፡ በ1984 ዓ.ም. ባሳተመው የወላይትኛ አልበሙ ከሚገኙት ዘፈኖቹ “ኤ አዬ ኤሲስ አቦ…ቡሌ ጋሼ ወላ ሎሜ አያ›› ተደናቂነትን እንዳተረፈበት ይወሳል፡፡

የትምህርት ፕሮፌሰር ሚኒስትርና ዲፕሎማት ኃይለ ገብርኤል ዳኜ (1923-2010)

‹‹ባህልና ትምህርት ሁለት የሚደጋገፉ የሰውን ልጅ ሕይወት የሚወስኑ የማኅበረሰባችን አውታር ክስተቶች ናቸው፡፡ ባህል የማኅበረሰቡን አባላት በአስተሳሰብ እምነት፣ ምኞት ፍላጎት አኗኗር ወዘተ. ይወስናል፡፡ ያስተሳስራል፡፡ ዕውቀት፣ ጣዕም፣ ውበት፣ ብልህነት፣ ክህሎት፣ የመሳሰሉት ከባህል ይመነጫሉ፡፡ ትምህርት ግን ለባህል እንደመሣርያ ሆኖ፣ ባህልን ለአዲሱ ትውልድ በተግባርና በቀለም አማካይነት ያስተላልፋል፡፡

የታሪክና የቴዎሎጊያ ፕሮፌሰር ምክረሥላሴ ገብረአማኑኤል (1923 - 2010)

ከአራት ሺሕ ዓመታት የሚያልፈው የኢትዮጵያ ሥነ ጽሕፈት ታሪክ ከድንጋይ ላይ ጽሑፍ ወደ ብራና ላይ ጽሑፍ የተሸጋገረው ቅዱሳት መጻሕፍትን በዘመነ አክሱም ከመጀመርያው እስከ አራተኛው ምታመት መካከል ባሉት ዐረፍተ ዘመናት ውስጥ በመተርጐም ነው፡፡ መጻሕፍቱ ከግሪክና ከሶርያ ከሌሎችም ቋንቋዎች ወደ ግዕዝ ቋንቋ በመተርጐማቸው እስካሁን አገልግሎት እየሰጡ ናቸው፡፡

ዲዛይነር አምሳለ አበራ (1946-2010)

ትውልደ ኢትዮጵያዊቷ አሜሪካዊት አምሳለ አበራ ስመጥር ዲዛይነር ናት፡፡ በተለይ ከሦስት አሠርታት በፊት ጀምሮ በኒውዮርክ ከተማ የሙሽራ ልብስ ዲዛይን ሥራ በመጀመር የሠርግና የራት ልብሶች በማዘጋጀት ትታወቃለች፡፡