Skip to main content
x

ዩኒቨርሲቲዎች ትኩረት እየሰጡት የመጣው የግዕዝ ትምህርት

‹‹የግዕዝ ዕውቀት ለኢትዮጵያውያን ዘርፈ ብዙ ጠቀሜታ ያለው ቢሆንም፣ እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ ጠቀሜታው በመንግሥትና በኅብረተሰቡ ዘንድ ግንዛቤ ሳያገኝ ቆይቷል፡፡ እያንዳንዱን የግዕዝ ዕውቀት ጠቀሜታ ቢዘረዝሩት መጽሐፍ ስለሚወጣው በደምሳሳው የኢትዮጵያ ታሪክ፣ ባህል፣ ሃይማኖት፣ ሥነ ምግባር፣ ሕግ፣ ነገረ ሥራይ፣ ፍልስፍና፣ ሥነ ፈለክ፣ ቅኔ፣ ዜማ፣ ሙዚቃ፣ ሥነ ጽሑፍ፣ ሥነ ጥበብና ኪነ ጥበብ በአጠቃላይ ኢትዮጵያዊ አመለካከትና ሥነ ልቦና የተላለፈለው በግዕዝ ቋንቋ መሆኑን ማስታወስ ግን ተገቢ ነው፡፡››

ከየም ትውፊቶች

በደቡብ ክልል ከሚገኙት ልዩ ወረዳዎች አንዱ የም ነው። ወረዳው ረዥም የዝናብ ወር የሚሸፍነው ከሰኔ እስከ መስከረም ሲሆን፣ አጭሩ የዝናብ ወር (በልግ) ደግሞ በየካቲትና በሚያዝያ ነው። መፀው ወቅቱ ‹‹ማር›› ሲባል፣ ክረምቱ ‹‹መሄር›› ይባላል። ከወቅቱ ለውጥ ጋር ተያይዘው የሚመጡ ባህላዊ በዓላትም በብሔረሰቡ ይገኛሉ። ከእነዚህም አንዱ ሄቦ ነው።

ፋሽን አዲሱ የአካል ጉዳተኞች መንገድ

ኢትዮጵያውያንና ከተለያዩ የዓለም ክፍሎች የተወጣጡ እንግዶች ሽክ ብለው የተገኙበት ዝግጅት ነው፡፡ በባህላዊና በዘመናዊ መንገድ የተቃኙ ጌጣ ጌጦችና አልባሳት በአንደኛው ግድም ይሸጣሉ፡፡ ዋጋቸውን ከቻሉ በዶላር ካልቻሉ ደግሞ በብር ምንዛሪ መክፈል ይችላሉ፡፡

መስከረም 26 ከክረምት ወደ መፀው

‹‹የክረምቱን ዶፍና ጨለማ ያሸጋገረን አምላክ ይመስገን፤ ኢሬቻ የፀደይ በረከት የምንቋደስበት…›› በማለት ባለፈው ሳምንት ለተከበረው የኢሬቻ የምስጋና በዓል የመልካም ምኞት መልዕክት ያስተላለፉት ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር) ናቸው፡፡

በጥንታዊ ጽሑፎች ላይ የሚመክረው ዓለም አቀፍ ጉባዔ

ኢትዮጵያ በመንግሥታቱ ድርጅት የባህል ተቋም ዩኔስኮ ይሁንታ አግኝተው በዓለም ቅርስነት ካስመዘገበቻቸው የማይዳሰሱና የሚዳሰሱ ሀብቶች በተጨማሪ ከጥንታዊ የሥነ ጽሑፍና የሥነ ጽሕፈት ሀብቷ የሚቀዱ የብራና መጻሕፍትም አሉበት፡፡

‹‹. . . ሰጥቶ መቀበል››

‹‹ሰጥቶ መቀበል ለመረዳት የምሁራንን ትርጉም መጥቀስ አልፈልግም፡፡ በቀላሉ ለማስቀመጥ የሚሰጠው ያለውና የሚቀበለውን የሚፈልግ ሁለት ወገኖች የሚደራደሩበት አሠራር ነው፡፡ ሥልጣኑን የጠቀለሉት ወገኖች የአገሪቱን የፖለቲካ ቁልፎች ይዘዋል፤ አሁን ሕዝቡ ስለሚፈልገው መስጠት አለባቸው፡፡

‹‹ጊፋታ›› እና ትውፊቱ

ከሦስት ወራት ክረምት በኋላ የሚከሰተው የኢትዮጵያ አዲስ ዓመት ከአደይ አበባ ጋር ተያይዞ መስከረምን መነሻ ያደርጋል፡፡ እንደ የብሔረሰቡ፣ ነገዱ፣ ባህልና ትውፊት የአዲስ ዓመት መባቻው ልዩ ልዩ መጠሪያ አለው፡፡ ዕንቁጣጣሽ፣ አጎሮጎባሽ፣ ዕንግጫ (በዋዜማ) ቅዱስ ዮሐንስ፣ ርዕሰ ዐውደ ዓመት፣ ወዘተ እየተባለ ይጠራል፡፡

‹‹ኮቱ - ዱፌ›› - ስማ ሰማሁ

‹‹በቀደምት አባቶች ተጀምሮ ዘመናትን ያስቆጠረው ወርቃማ የአስተዳደር፣ የግጭት አፈታትና የማኅበራዊ ተግባቦት ባህል በሰነድ መልክ ለማስተላለፍ እንዲቻል ‹ኮቱ - ዱፌ› በመጽሐፍ መልክ ተዘጋጅቶ እንዲቀርብ ከምክንያቶቹ አንዱ የሆነው የመልካም አስተዳደርና ዴሞክራሲ ባህል በአገር ደረጃ እንዲዳብር እገዛ ለማድረግ ነው፡፡››

ወቅት ሽግግር በኢሬቻ

ኢሬቻ ከተከበሩትና ከተቀደሱት የኦሮሞ ክብረ በዓሎች አንዱ ሲሆን፣ ከጥንታውያኑ የኦሮሞ አባቶች ሲወርድ ሲዋረድ እንደመጣ ይነገራል፡፡ ‹‹ኢሬቻ እርጥብ ሣር፣ ቅጠል ቄጠማ አበባ ማለት ነው›› የሚሉት የኦሮሞ አባ ገዳ ዋና ሰብሳቢ የሆኑት አባ ገዳ በየነ ሰንበቶ፣ ኢሬቻው ለእግዚአብሔር ምስጋና የምናቀርብበት ሥርዓት ነው ይላሉ፡፡

የኢትዮጵያ የመንግሥታቱ ማኅበር አባልነት 95ኛ ዓመት

‹‹እኔ ራስ ተፈሪ፣ አገሬን ከጭለማው ዓለም ወደ ብርሃን ለማሻገር ሰላማዊ በሆነ ሪቮሊሲዮን፣ ከፍተኛ ጥረት በማድረግ ላይ ስለሆንኩ፣ ኢትዮጵያ የጠየቀችውን የመንግሥታት ማኅበር የአባልነት ጉዳይ ተቀብሎ እንዲፈጽምልኝ እጠይቃለሁ፡፡››